T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/34KARAR NO: 2025/179
KARAR TR: 03/03/2025 ÖZET: 375 sayılı KHK’nin Geçici 23. maddesi kapsamında sürekli işçi kadrosunda görev yapan davacının, eş durumu mazeretine dayalı naklen atanma isteminin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.K A R A RDavacı: T. D.Vekili: Av. E. B., Av. Y. B.Davalılar: 1- Malatya Valiliği 2- Göç İdaresi BaşkanlığıI. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, müvekkilinin Malatya İl Göç İdaresinde 657 sayılı Kanun'un 4/D maddesi kapsamında sürekli işçi sıfatını haiz olarak çalıştığını, subay olan eşinin Malatya'dan İzmir'e naklen atandığını, bu nedenle kendisinin de İzmir'e atamasının yapılması için idareye yapmış olduğu başvurunun 696 sayılı KHK'nın 127. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen geçici 23. maddede belirtilen: "...sürekli işçi kadrolarına geçirilenler, birinci fıkrada öngörülen şartları taşıdıkları sürece ve çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde geçiş işlemi yapılmadan önceki ihale sözleşmesi kapsamındaki hizmetleri yürütmek üzere istihdam edilebilir." hükmü gereğince ve söz konusu KHK kapsamında istihdam edilenlerin atanmasına veya görevlendirilmesine ilişkin başka düzenlenme de bulunmadığı gerekçesiyle reddedildiğini belirterek, Malatya İl Göç İdaresi tarafından 11/06/2024 tarihinde tesis edilenE-... 268853 sayılı idari işlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. İdari Yargıda2. Malatya 1. İdare Mahkemesi 05/07/2024 tarih ve E.2024/1586, K.2024/1857 sayılı kararı ile, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Dava dosyasının incelenmesinden; 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 23. ve 24. maddelerine istinaden sürekli işçi kadrosuna geçirilerek 4857 sayılı Kanun kapsamında sürekli işçi olarak görev yapan davacı tarafından, eşinin İzmir'de bulunan Kara Havacılık Alay Komutanlığına atak helikopter pilotu olarak atandığından bahisle eş mazeretine binaen İzmir iline naklen atanmasına yönelik başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun Göç İdaresi Başkanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 11/06/2024 tarih ve 268853 sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile olayın birlikte değerlendirilmesinden; davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin geçici 23. ve 24. maddelerine göre sürekli işçi kadrosuna geçirilerek davalı idare ile imzalamış olduğu iş akdi kapsamında istihdam edildiği ve işçi statüsünde çalıştığı, ayrıca işçi sayılan kimselerle işverenler arasında iş hukukuna ait her türlü uyuşmazlığın çözüm yerinin iş mahkemeleri olduğunu belirten kanun hükmü dikkate alındığında, kamu görevlisi olmayan ve İş Kanununa göre işçi sayılan davacı ile işveren arasında çıkan
Esas No : 2025/34 Karar No: 2025/179
uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mahkemelerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 05/04/2021 tarih ve E:2021/185, K:2021/143 sayılı kararı da bu yöndedir. ..."3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır.B. Adli Yargıda4. Malatya 1. İş Mahkemesi 03/10/2024 tarih ve E.2024/307, K.2024/292 sayılı kararı ile, 6100 sayılı Kanun'un 114/1-b ve 115/1 ve 2. maddeleri uyarınca davanın idari yargının görev alanına girmesi ve dava şartı olan yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin Malatya İl Göç İdaresinde 4/D kapsamında sürekli işçi sıfatına haiz olarak çalıştığını, kamu görevlisi olmayan ve İş Kanununa göre işçi sayılan davacı müvekkil ile işveren arasında çıkan uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin eşinin atama emri ile İzmir'e tayin edildiğini, davalı idarenin atama talebini reddettiğini, idare tarafından verilen red kararının hukuka aykırı olduğunu, anne ve babanın ayrı şehirlerde yaşaması hem ebeveynlerin hem de bebeğin psikolojik sağlığını olumsuz etkileyeceğini, mahkemenin öncelikle görevli olup olmadığının değerlendirilmesini, davanın türünün takdir edilmesini, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı'nın söz konusu görüşü belirtmeden önce yapılan atama talepleri söz konusu idarelerce olumlu olarak karşılanması hususunun davalı idareden ilaveten sorulmasını, eğer böyle bir durum var ise söz konusu herhangi bir kanun değişikliği olmadan yapılan atama kararlarına karşı tutum değişikliğinin sebebinin yine davalı idareden izahının istenmesini, 696 sayılı KHK'nın 127. Maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 23.maddesini kanunlaştıran 7079 sayılı kanunun 118. Maddesi'nin hükmünün Anayasa'nın 41. , 48. ve 49. maddesine ve Türkiye Cumhuriyeti'nin tarafı olduğu ve yukarıda bahsedilen Uluslararası Sözleşme'lere açıkça aykırı olması dolayısıyla Anayasa'nın 152. Maddesi uyarınca itiraz yolu ile iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasını, ve ilgili başvurunun 5 aylık süre zarfında bekletici mesele yapılmasını, Haklı davanın kabulü ile açıkça anayasa'nın 41. , 48. ve 49. maddesine aykırı Malatya İl Göç İdaresi tarafından 11/06/2024 tarihinde tesis edilen E-83070573-903.07-268853 sayılı kurum işlemin iptalini, talep ve dava etmiştir. Tüm dosya kapsamı, belge belge ve deliller incelendiğinde: Dava niteliği itibariyle atanma talebinin reddine dair idari işlemin iptali istemine ilişkindir.Uyuşmazlık konusu işlem idare hukuku anlamından bir idari işlemin tüm unsurlarını taşımaktadır.Davanın türü itibariyle uyuşmazlığın çözümünde idari yargı görevlidir,bu itibarla dava idari yargının görev alanına girdiğinden dava şartı olan yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine dair ... hüküm kurmak gerekmiştir. ..."5. Davacı vekilinin 2247 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre doğduğunu öne sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurması üzerine, Malatya 1. İş Mahkemesince dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK6. Anayasa'nın "D. Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler" üst başlıklı "1.Genel ilkeler" başlıklı 128. maddesi şöyledir: “Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir…”
Esas No : 2025/34 Karar No: 2025/179
7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “İstihdam Şekilleri” başlıklı 4. maddesinin (D) bendi şöyledir:" (Değişik: 30/5/1974 - KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür....D) İşçiler:(Değişik birinci cümle: 4/4/2007 - 5620/4 md.) (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan ve ilgili mevzuatı gereğince tahsis edilen sürekli işçi kadrolarında belirsiz süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan sürekli işçiler ile mevsimlik veya kampanya işlerinde ya da orman yangınıyla mücadele hizmetlerinde ilgili mevzuatına göre geçici iş pozisyonlarında altı aydan az olmak üzere belirli süreli iş sözleşmeleriyle çalıştırılan geçici işçilerdir. Bunlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz."IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme8. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal CALIŞKAN''ın katılımlarıyla yapılan 03/03/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adli yargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, idari ve adli yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacının istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.B. Esasın İncelenmesi9. Raportör-Hâkim Murat UÇUR'un, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:10. Dava, Malatya İl Göç İdaresinde sürekli işçi kadrosunda görev yapan davacının, Malatya'dan İzmir'e ataması yapılan ve subay olarak görev yapan eşinin bulunduğu yere atanma talebine ilişkin başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır. 11. 657 sayılı Kanun'da ilk üç istihdam şeklinin dışında kalan kişiler olarak belirtilen işçiler hakkında bu Kanun hükümlerinin uygulanmayacağına işaret edilmek suretiyle, kamu kurum ve kuruluşlarında statü hukuku dışında kalan istihdam şekli de benimsenmiş olup, kamuda çalışan işçiler hakkında özel bir yasal düzenleme de öngörülmemiş bulunduğundan, bunların iş hukukuna tabi oldukları kuşkusuzdur. 12. Olayda, davacının 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 127. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 23. madde kapsamında Malatya İl Göç İdaresi nezdinde sürekli işçi kadrosuna (4/D) geçiş yaparak görevine başladığı, davacının eşinin görev yaptığı İzmir iline eş durumu nedeniyle naklen atanması istemiyle yaptığı başvurunun reddi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle görev uyuşmazlığına konu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Esas No : 2025/34 Karar No: 2025/179
13. Davalı idare ile davacı arasındaki hukuki ilişki İş Kanunu’na tabi hizmet sözleşmesine dayalı olarak kurulmuş bir iş hukuku ilişkisi niteliğini taşıdığından, davacının naklen atanma isteminin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemin, idarenin yetkili organı tarafından işveren sıfatıyla tesis edilmiş bir özel hukuk işlemi olduğu açıktır.14. Buna göre, dava konusunun, işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlık olduğu, İş Kanunu’na göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasındaki iş akdinden doğan her türlü hukuki uyuşmazlıkların çözümünde İş Mahkemelerinin görevli kılınmış olduğu, aksine bir düşüncenin, işverenin salt bir kamu kuruluşu olması nedeniyle, statü hukukuna tabi olmayan personeli hakkındaki tasarrufunun idari işlem niteliğinde görülerek, özel hukuk alanına dahil bulunan uyuşmazlıkların da idari yargı denetimine tabi kılınması sonucunu doğuracağından, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.15. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Malatya 1. İş Mahkemesinin 03/10/2024 tarih ve E.2024/307, K.2024/292 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;A.Davanın çözümünde ADLİ YARGI YERİNİN GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Malatya 1. İş Mahkemesinin 03/10/2024 tarih ve E.2024/307, K.2024/292 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 03/03/2025 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Nilgün
Doğan
Eyüp
YAŞAR
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN