T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/456KARAR NO: 2025/534
KARAR TR: 22/09/2025 ÖZET: Davacının, davalı kuruma bağlı ilkokul ve Halk Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çeşitli kadrolarda, son olarak Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak çalışırken iş akdinin feshi nedeniyle, İş Kanunu’ndan kaynaklanan kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.K A R A R Davacı
: N. B.Vekili : Av. N. P.Davalı
: Milli Eğitim BakanlığıVekili
: Av. G. E. D.I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkilinin 19/11/2007-13/06/2008 tarihleri arasında Halil Naci İlkokulunda bilgisayar ücretli öğretmeni, 25/10/2008-05/07/2013 tarihleri arasında Altındağ Halk Eğitim Merkezinde kadrosuz “Bilgisayar Usta Öğreticisi”, 12/07/2013-31/12/2014 tarihleri arasında Mamak Halk Eğitimde temizlik işçisi olarak gösterilmişse de “Büro elemanı”, 02/01/2015-30/06/2016 tarihleri arasında Mamak Halk Eğitimde temizlik işçisi olarak gösterilmişse de kayıt bürosunda “büro elemanı”, 01/07/2016-13/05/2022 tarihleri arasında Mamak Halk Eğitimde “Bilgisayar Usta Eğiticisi” olarak toplamda 19/11/2007-13/05/2022 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığını, 13/05/2022 tarihinde iş akdinin haksız yere feshedildiği gerekçesiyle, 10 TL kıdem tazminatını fesih tarihinden itibaren, 10 TL ihbar tazminatı, 15.000 TL ilave tediye alacağı, 5.000 TL AGİ alacağı, 15.000 TL hafta tatili, 5.000 TL Ulusal Bayram Genel Tatil alacağının yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmış, daha sonra talep edilen miktarlar ıslah edilmiştir.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Ankara 18. İş Mahkemesi 24/10/2023 tarih ve E.2022/619, K.2023/608 sayılı kararı ile, davanın kısmen kabulüne karar vermiş, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulması üzerine, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 14/01/2025 tarih ve E.2024/16, K.2025/52 sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyayı mahkemesine göndermiştir.
Esas No : 2025/456Karar No: 2025/534
3. Ankara 18. İş Mahkemesi 25/03/2025 tarih ve E.2025/59, K.2025/99 sayılı kararı ile, davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle HMK 114-1/b 115/2 maddeleri gereği yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: "...Dava, işçi alacaklarının tahsili istemine ilişkindir. Davacının 19/11/2017 ile 13/05/2022 tarihleri arasında kesintili şekilde çalıştığı SGK kayıtlarından sabittir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi bir çalışan olup olmadığı hususundadır. Dosyadaki delillerden anlaşılacağı üzere davacı davalı bakanlığa bağlı Mamak Halk Eğitim Merkezi'nde proje bazlı, kısmi zamanlı ve belirli süreli olarak çalıştığı, bu çalışmanın 657 sayılı kanunun 99. Maddesinde belirtilen statü içinde ve idarenin onayı ile yapıldığı, bu durumda taraflar arasında bir iş sözleşmesinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı ve davalı arasında yapılmış bir iş sözleşmesinin bulunmadığı, bu nedenle davanın mahkememizin görev alanına girmediği, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukukuna tabi olduğu ve idari yargının görev alanına girdiği anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. .."4. Davacı vekili bu kez, 61.594,23 TL kıdem tazminatının akdin fesih tarihinden itibaren, 8.754,97 TL ihbar tazminatı, 15.000 TL ilave tediye alacağının, 6.019,43 TL AGİ alacağının, 15.000 TL hafta tatili alacağının, 5.000 TL UBGT alacağının arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda5. Ankara 8. İdare Mahkemesi 01/08/2025 tarih ve E.2025/543 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Dosyanın incelenmesinden; davacının Milli Eğitim Bakanlığı Mamak Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak çalışmakta iken hizmet sözleşmesinin feshedilmesi üzerine hak ettiği ileri sürülen kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilave tediye alacağı, AGİ, hafta tatili alacağı ve UBGT alacağının tarafına ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Olayda; davacı ile idare arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu ve talep edilen alacakların da İş Kanunu'ndan kaynaklanan alacaklar olduğu hususları dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Öte yandan; davanın ilk olarak Ankara 18. İş Mahkemesinde açıldığı ve anılan Mahkemenin E.2025/59 sayılı dosyasından 25/03/2025 tarihinde "Davanın, idari yargının görev alanına girdiği" gerekçesiyle verilen usulden ret kararı üzerine Mahkememizde açıldığı, Ankara 18. İş Mahkemesinin görevsizlik kararının 29/05/2025 tarihinde kesinleştiği anlaşıldığından, görevli merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması gerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, görüm ve çözümü idari yargının, dolayısıyla Mahkememizin görevinde bulunmayan davada, 2247 sayılı Kanun'un 19'uncu maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyasının, Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve olumsuz görev uyuşmazlığı hakkında bir karar verilinceye kadar dava dosyasının incelenmesinin ertelenmesine ..."6. Ankara 8. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyalarına esas Uyap çıktıları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.
Esas No : 2025/456Karar No: 2025/534
III. İLGİLİ HUKUK7. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten kaldırılan 2. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanun'a göre sigortalı sayılırlar." 8. 506 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı mülga 134. maddesi şöyledir: "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür."9. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Bu Kanunun uygulanmasında;...6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi,...ifade eder...."10. 5510 sayılı Kanun'un 79. madde ile başlayan 4. kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiştir.11. 5510 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101. maddesi şöyledir: "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür."12. 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir:"Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar."13. 4857 sayılı Kanun'un 8. maddeyle başlayan "İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi" başlıklı İkinci Bölümünde kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara yer verilmiştir.14. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "İş mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 2. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve
Esas No : 2025/456Karar No: 2025/534
asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde iş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."15. 7036 sayılı Kanun'un "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"(1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."16. 7036 sayılı Kanun'un "Görev" başlıklı 5. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar." 17. 7036 sayılı Kanun'un "Geçiş Hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesi şöyledir:"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan iş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleri olarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili mahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir." IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme18. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 22/09/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idare mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine
Esas No : 2025/456Karar No: 2025/534
göre başvuruda bulunulmuş olduğu, mahkemece adli ve idari dava dosyalarına esas Uyap çıktılarının Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi19. Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN IŞIK'ın davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:20. Dava, davacının davalı kuruma bağlı ilkokul ve Halk Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çeşitli kadrolarda usta öğretici olarak çalışmakta iken iş akdinin haksız yere feshedildiği gerekçesiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere tazminatı ve parasal alacaklarının yasal faizi ile birlikte tahsili istemiyle açılmıştır.21. Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen tazminat ve alacaklarının İş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.22. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Ankara 8. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Ankara 18. İş Mahkemesinin 25/03/2025 tarih ve E.2025/59, K.2025/99 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Ankara 8. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 18. İş Mahkemesinin 25/03/2025 tarih ve E.2025/59, K.2025/99 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,22/09/2025 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN