T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/482KARAR NO: 2025/646
KARAR TR: 13/10/2025 ÖZET: Davacının davalı kuruma bağlı Uygulama Otelinde usta öğretici olarak çalışırken, iş akdinin feshi nedeniyle, İş Kanunu’ndan kaynaklanan parasal haklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.K A R A R Davacı
: S. S.Vekili : Av. M. Ö.Davalılar: 1- Milli Eğitim Bakanlığı (İdari Yargıda)Vekilleri
: Av. M. Y., Av. N. D.
2- İ. B. A. T. M. L. K. V. Y. D.I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davacı vekili, müvekkilinin İzzet Baysal Abant Mesleki ve Teknik Lisesi bünyesinde bulunan uygulama otelinde 06/10/2015- 29/07/2020 tarihleri arası usta öğretici olarak olarak çalıştığını, asıl işverenin Milli Eğitim Bakanlığı, alt işverenin ise Bolu İ. B. A. T. M. L. K. V. Y. D. olduğunu, uygulama otelinin yıkılacağı gerekçesiyle faliyetin durduğunu ve öğretmenevinde görevlendirildiğini, 29/07/2020 tarihinde usta öğreticilik kadrosunun iptal edildiğini ve işine son verildiği gerekçesiyle, 100 TL kıdem tazminatı, 100 TL ihbar tazminatı, 100 TL yıllık izin ücreti, 100 TL fazla mesai ücreti, 100 TL hafta tatili, 100 TL UBGT ücreti olmak üzere toplam 600 TL alacağının tahsiline karar verilmesi istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.2. Davacı vekili, 10/03/2022 havale tarihli dilekçesiyle, yargılama sürecinde düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 24.890,53 TL kıdem tazminatı, 9.664,48 TL ihbar tazminatı, 8.228,06 TL yıllık izin ücreti, 16.844,85 TL fazla çalışma ücreti, 7.179,49 TL UBGT alacağının faizi ile birlikte tahsili istemiyle ıslah talebinde bulunmuştur.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda3. Bolu İş Mahkemesi 27/05/2022 tarih ve E.2020/286, K.2022/401 sayılı kararı ile, davalılardan Bolu İzzet Baysal Abant Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yönünden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, Milli Eğitim Bakanlığı yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermiş, bu karar istinaf edilmiştir.4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 16/10/2024 tarih ve E.2022/1653, K.2024/2046 sayılı kararı ile, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1-a fıkrası uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine
Esas No : 2025/482 Karar No: 2025/646
gönderilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir : "...Bolu Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Bolu Otelcilik Turizm Meslek Lisesi bünyesinde 01/05/2014 tarihinden 29/07/2020 tarihine kadar aralıksız olarak ders saati karşılığı usta öğretici olarak Valilik onayı ile çalıştığı, Valilik onayı ile yapılan görevlendirmede ücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 89. Maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ücretler üzerinden ödeneceğinin belirtildiği, taraflar arasında bireysel iş sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukuku kapsamında kaldığı, gerek Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 16.06.2020 tarih, 2016/19230 Esas ve 2020/6243 Karar sayılı ilamı gerekse Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin önceki uygulamasından döndüğü 09.04.2019 tarih, 2016/7298 Esas ve 2019/8098 Kararı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/11/2021 Tarih 2019/9-786 Esas 2021/1518 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; statü hukuku kapsamındaki çalışmalardan kaynaklanan alacak davasının çözüm yerinin idari yargı olduğu bu husus gözetilmeden işin esasına girilerek karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmış ve ilk derece mahkemesi kararının açıklanan bu nedenle kaldırılması gerekmiştir.Mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınmadan karar verilmesi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a.4 maddesi kapsamında eksiklik olarak değerlendirilmiş olup, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, diğer istinaf sebepleri ve işin esası bu aşamada incelenmeksizin, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak belirtilen hususlara ilişkin olarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine..."5. Bolu İş Mahkemesi 06/11/2024 tarih ve E.2024/441, K.2024/476 sayılı kararı ile, HMK'nın 114/1-b ve 115/2.maddeleri uyarınca yargı yolunun caiz olmaması ve idari yargının görevli olması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş, bu kararın istinaf edilmesi üzerine, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi 25/02/2025 tarih ve E.2025/84, K.2025/451 sayılı kararı ile, istinaf isteminin esastan reddine karar vermiş, bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 08/05/2025 tarih ve E.2025/3340, K.2025/4204 sayılı kararı ile, temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermiş ve mahkeme kararı kesinleşmiştir. Görevsizlik kararının ilgili kısmı şöyledir: "...Davacının Bolu Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı İzzet Baysal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Oteli bünyesinde 08/10/2015 tarihinden 29/07/2020 tarihine kadar aralıksızolarak ders saati karşılığı usta öğretici olarak Valilik onayı ile çalıştığı, Valilik onayı ile yapılan görevlendirmede ücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 89. Maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ücretler üzerinden ödeneceğinin belirtildiği, taraflar arasında bireysel iş sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukuku kapsamında kaldığı, statü hukuku kapsamındaki çalışmalardan kaynaklanan alacak davasının çözüm yerinin idari yargı olduğu anlaşıldığından ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2022/1653 Esas 2024/2046 Karar sayılı ilam gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir..." "...Davacının Bolu Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı İzzet Baysal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Uygulama Oteli bünyesinde 08/10/2015 tarihinden 29/07/2020 tarihine kadar aralıksız olarak ders saati karşılığı usta öğretici olarak Valilik onayı ile çalıştığı, Valilik onayı ile yapılan görevlendirmede ücretlerinin 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunun 89. Maddesine uygun olarak Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararlar uyarınca Maliye Bakanlığınca belirlenen ücretler üzerinden ödeneceğinin belirtildiği, taraflar arasında bireysel iş sözleşmesi bulunmadığı, taraflar arasındaki ilişkinin statü hukuku kapsamında kaldığı, statü hukuku kapsamındaki çalışmalardan kaynaklanan alacak davasının çözüm yerinin idari yargı olduğu anlaşıldığından ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2022/1653 Esas 2024/2046 Karar sayılı ilam gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmiştir..."6. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Esas No : 2025/482 Karar No: 2025/646
B. İdari Yargıda7. Bolu İdare Mahkemesi 20/06/2025 tarih ve E.2025/1074 sayılı kararı ile, uyuşmazlıkta hangi yargı kolunun görevli olduğunun belirlenmesi amacıyla, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Bolu İzzet Baysal Anadolu Turizm ve Otelcilik Meslek Lisesi Uygulama Oteli'nde usta öğretici olarak çalışan davacının ödenmeyen kıdem, ihbar, fazla mesai, hafta tatili, ulusal ve dini bayramlar karşılığı ücret alacağı ve yıllık izin alacağının tespiti ve ödenmesi istemiyle açılan davada Bolu İş Mahkemesinin 06.11.2024 tarihli, E:2024/441, K:2024/476 sayılı kararı ile, "yargı yolunun caiz olmaması ve idari yargının görevli olması nedeniyle" davanın usulden reddine karar verildiği, bu karara karşı istinaf isteminde bulunulduğu, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 25.02.2025 tarihli, E:2025/84, K:2025/451 sayılı kararı ile, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz başvurusunun Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 08.05.2025 tarihli, E:2025/3340, K:2025/4204 sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine 04.06.2025 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, iş akdi nedeniyle işçilik alacaklarının ödenmesinin istendiği, davacının çalışma sürelerine ilişkin kıdem (iş sonu), ihbar tazminatı, yıllık izin alacağının ve parasal haklarının ödenmesi isteminden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalarda çıkarılan yargı yolu (görev) uyuşmazlıkları üzerine Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından, davacı ile idare arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai, hafta tatili, ulusal ve dini bayramlar karşılığı ücret alacağı ve kıdem tazminatının İş Kanunu'ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu yönünde verilmiş olan kesin nitelikte çok sayıda kararın bulunduğu, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 1, 16, 21 ve 25. maddeleri gereği adli ve idari yargı mercileri arasında görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin süreklilik (yargısal içtihat) arz eden bu kararlarının bakılan davada da dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile dava dosyası bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacı ile davalı idare arasında geçici bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, maaş, kıdem tazminatının İş Kanunu'ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu anlaşılmış olup, Bolu İş Mahkemesinin 06.11.2024 tarihli, E:2024/441, K:2024/476 sayılı davanın görev yönünden reddine ilişkin karar üzerine uyuşmazlığa karşı Mahkememizde dava açıldığı anlaşıldığından, hangi Mahkemenin görevli olduğunun belirtilmesi için yukarıda belirtilen 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca Mahkememizce Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmasına, Bolu İş Mahkemesinin 06.11.2024 tarihli, E:2024/441, K:2024/476 sayılı dosyası ile dava dosyasının gerekçeli kararımızla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine, uyuşmazlığın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi kararına kadar ertelenmesine..."8. Bolu İdare Mahkemesince 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için idari dava dosyası, ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK9. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun, 01/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ile yürürlükten
Esas No : 2025/482 Karar No: 2025/646
kaldırılan 2. maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar bu Kanun'a göre sigortalı sayılırlar." 10. 506 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların Çözüm Yeri" başlıklı mülga 134. maddesi şöyledir: "Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerde görülür."11. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Bu Kanunun uygulanmasında;...6) Sigortalı: Kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişiyi,...ifade eder...."12. 5510 sayılı Kanun'un 79. madde ile başlayan 4. kısmında, primlere ilişkin hükümlere yer verilmiştir.13. 5510 sayılı Kanun'un "Uyuşmazlıkların çözüm yeri" başlıklı 101. maddesi şöyledir: "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerinde görülür."14. 4857 sayılı İş Kanunu’nun "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir:"Bu Kanunun amacı işverenler ile bir iş sözleşmesine dayanarak çalıştırılan işçilerin çalışma şartları ve çalışma ortamına ilişkin hak ve sorumluluklarını düzenlemektir.Bu Kanun, 4 üncü Maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.İşyerleri, işverenler, işveren vekilleri ve işçiler, 3 üncü maddedeki bildirim gününe bakılmaksızın bu Kanun hükümleri ile bağlı olurlar."15. 4857 sayılı Kanun'un 8. maddeyle başlayan "İş Sözleşmesi, Türleri ve Feshi" başlıklı İkinci Bölümünde kıdem tazminatı, ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklara ilişkin hususlara yer verilmiştir.16. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun "İş mahkemelerinin kuruluşu" başlıklı 2. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde iş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır. İhtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin
Esas No : 2025/482 Karar No: 2025/646
yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara göre bakılır."17. 7036 sayılı Kanun'un "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:"(1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır."18. 7036 sayılı Kanun'un "Görev" başlıklı 5. maddesi şöyledir:"(1) İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar." 19. 7036 sayılı Kanun'un "Geçiş Hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesi şöyledir:"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulan iş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleri olarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar, açıldıkları mahkemelerde görülmeye devam olunur.(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunla iş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava ve işler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgili mahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir." IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme20. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 13/10/2025 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idare mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi
Esas No : 2025/482 Karar No: 2025/646
21. Raportör-Hakim Şerife ÖZDOĞAN IŞIK'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:22. Dava, davacının Bolu İzzet Baysal Abant Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde usta öğretici olarak çalışmakta iken, iş akdinin feshedildiğini belirterek, tazminat ve alacaklarının faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemiyle açılmıştır.23. Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisi kurulduğu, talep edilen kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarının İş Kanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkate alındığında, uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göre görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.24. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Bolu. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Bolu İş Mahkemesinin 06/11/2024 tarih ve E.2024/441, K.2024/476 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Bolu İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Bolu İş Mahkemesinin 06/11/2024 tarih ve E.2024/441, K.2024/476 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,13/10/2025 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN