T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/713 ÖZET: 4207 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.KARAR NO: 2026/26
KARAR TR: 12/01/2026K A R A R
Davacı: H. D.
Vekili: Av. O. G.
Davalı: Kırıkkale Valiliği / Kırıkkale İl Emniyet MüdürlüğüI. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, müvekkilin eski işyerinde 22/09/2025 tarihinde Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliği memurlarınca yapılan denetimde "işletmesinde tütün mamulü tüketilmesine izin vermek veya bu kanunda belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemek" gerekçesiyle, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un 5/2. maddesi uyarınca 19.476 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 22/09/2025 tarih ve EGM-0407174 sayılı idari para cezası karar tutanağı düzenlendiğini, müvekkilin idari para cezasının düzenlendiği adresteki işyerini 11/09/2025 tarihinde terketmesi nedeniyle ilgili fiilin müvekkili tarafından gerçekleştirilmediğini ileri sürerek, Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliği tarafından düzenlenen EGM-0407174 sayılı idari para cezası tutanağının iptali istemiyle adli yargı yerine başvuruda bulunmuştur.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hâkimliği 23/10/2025 tarih ve D.İş.No: 2025/3404 sayılı kararı ile, başvuruyu incelemede idari yargının görevli olduğu gerekçesiyle, talebin görev yönünden reddine karar vermiş ve bu karar kesinleşmiştir. Mahkeme Kararının ilgili kısmı şöyledir: "İtiraz eden vekili dilekçesinde, Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliğinin EGM-0407174 Sayılı idari para cezasına itiraz etmekle,Dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;Her ne kadar itiraz eden vekili tarafından, müvekkili hakkında düzenlenen idari para cezasının kaldırılmasına karar verilmesi talep edilmiş ise de; olayda 4733 sayılı Kanunun 8/5 maddesi uyarınca idari para cezası verildiği, aynı yasanın 8. Maddesinin 10.fıkrasında bu Kanun hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulacağının belirtildiği, bu hali ile, bu husustaki yargılamaların İdare Mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiğinden itiraz hususunda aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-İtiraz eden H. D.
vekili Av. O. G.
'in itirazının Sulh Ceza Hakimliğinde
Esas No : 2025/713 Karar No: 2026/26
incelenebilecek kararlardan olmadığı, İdari Yargı Mahkemeleri görevli olduğundan itiraz eden tarafından yapılan başvurunun GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE,..."3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Kırıkkale İdare Mahkemesi 27/11/2025 tarih ve E.2025/1070 sayılı kararı ile, davanın doğru hasım olan Kırıkkale Valiliği husumetiyle incelenmesi gerektiğinden, Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü hasım mevkiinden çıkarılarak dava dilekçesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi gereğince gerçek hasım olarak tesbit edilen Kırıkkale Valiliğine tebliğ edilmek suretiyle dava dosyasının tekemmül ettirilmesine ve kararın bir örneğinin davacıya tebliğine, 27/11/2025 tarihinde karar vermiştir.5. Kırıkkale İdare Mahkemesi 27/11/2025 tarih ve E.2025/1070 sayılı kararı ile, idari yaptırım kararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğunu belirterek, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Mahkeme kararının ilgili kısmı şöyledir:"...4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrası ile "(1) Tütün ürünleri;a) Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,c) (Değişik: 24/5/2013-6487/26 md.) Hususi araçların sürücü koltukları ile taksi hizmeti verenler dâhil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,ç) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde, Tüketilemez." hükmü ve Ceza hükümleri başlıklı 5. maddesinin 2. fıkrası ile "(2) (Değişik: 13/2/2011-6111/202 md.) 2 nci maddenin (a) bendi hariç birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına, (…) mahalli mülki amir tarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir." hükmü düzenlenmiştir.Öte yandan, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3'üncü maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, 27'nci maddesinde ise, idari para cezası verilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabileceği, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği düzenlemesine yer verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, 4207 sayılı Kanun uyarınca 19.476,00
Esas No : 2025/713 Karar No: 2026/26
TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliği tarafından düzenlenen 22/09/2025 tarih ve 2025092299EGM0407174 Sıra Numaralı idari para cezası karar tutanağının iptali istemiyle ilk olarak Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğine itirazen yapılan başvuru neticesinde, Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2025/3404 Değişik İş sayılı dosyasında verilen 23/10/2025 tarihli kararıyla özetle, söz konusu itirazın Sulh Ceza Hakimliğinde incelenebilecek kararlardan olmadığı, İdari Yargı Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle "başvurunun görev yönünden reddine" karar verildiği, anılan kararın kesinleşmesi üzerine Mahkememizde açılan işbu davada, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.4207 sayılı Kanun'da bu Kanun gereğince verilecek para cezalarına karşı başvurulacak kanun yolu gösterilmediğinden 5326 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca 5326 sayılı Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin olayda uygulanması gerekmekte olup 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince işbu işlem hakkında Sulh Ceza Hakimliğince karar verileceğinden, davanın idari yargı yerinde görülmesi olanağı bulunmamaktadır.Bu durumda; dava konusu idari para cezası tutanağının iptali istemine dair uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı merciilerinin görev alanına girdiği anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenlerle; Mahkememizin davaya konu uyuşmazlığa bakmakla görevli olmaması ve görevli yargı yerinin adli yargı mahkemeleri olması ve Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2025/3404 Değişik İş sayılı dosyasında verilen 23/10/2025 tarihli "görev ret" kararı üzerine söz konusu işleme karşı Mahkememizde dava açıldığı anlaşıldığından, hangi Mahkemenin görevli olduğunun belirtilmesi için yukarıda belirtilen 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 2025/3404 Değişik İş sayılı dosyası ile Mahkememizin işbu dava dosyasının gerekçeli kararımızla birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, uyuşmazlığın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi kararına kadar ertelenmesine, kararın birer suretinin davanın taraflarına tebliğine, 27/11/2025 tarihinde karar verildi."6. Kırıkkale İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için, adli ve idari yargı dava dosyalarının asılları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK7. 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun’un "Tütün ürünlerinin yasaklanması" başlıklı 2. maddesi şöyledir:"(Değişik: 3/1/2008-5727/3 md.)(1) Tütün ürünleri;a) Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,c) (Değişik: 24/5/2013-6487/26 md.) Hususi araçların sürücü koltukları ile taksi hizmeti verenler dâhil olmak üzere karayolu, demiryolu, denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,ç) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının, kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi
Esas No : 2025/713 Karar No: 2026/26
eğlence hizmeti verilen işletmelerde,tüketilemez.(2) Ancak;a) Yaşlı bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde, cezaevlerinde,b) Şehirlerarası veya uluslararası güzergâhlarda yolcu taşıyan denizyolu araçlarının güvertelerinde,tütün ürünleri tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulabilir. Bu alanlara onsekiz yaşını doldurmamış kişiler giremez.(3) Otelcilik hizmeti verilen işletmelerde, tütün ürünleri tüketen müşterilerin konaklamasına tahsis edilmiş odalar oluşturulabilir.(4) Açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerler ile bunların seyir yerlerinde tütün ürünleri kullanılamaz. Ancak bu tesislerde, tütün ürünlerinin tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulabilir.(5) Bu Kanunun tütün ürünleri tüketilmesine tahsis edilen kapalı alanlarının koku ve duman geçişini önleyecek şekilde tecrit edilmesi ve havalandırma tertibatı ile donatılması gerekir.(6) Bu Kanunun uygulanmasında "tütün ürünü" ibaresi tüttürme, emme, çiğneme ya da buruna çekerek kullanılmak üzere üretilmiş, hammadde olarak tamamen veya kısmen tütün yaprağından imal edilmiş maddeyi ifade eder. (Ek cümle: 24/5/2013-6487/26 md.) Tütün içermeyen ancak tütün mamulünü taklit eder tarzda kullanılan her türlü nargile ve sigara, tütün ürünü kabul edilir."8. 4207 sayılı Kanun'un “Ceza hükümleri” başlıklı 5. maddesinin ikinci fıkrası şöyledir:“(Değişik: 3/1/2008-5727/6 md.) (2) (Değişik: 13/2/2011-6111/202 md.) 2 nci maddenin (a) bendi hariç birinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumlularına, (…) mahalli mülki amir tarafından bin Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir.”9. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesi şöyledir: "(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)(1) Bu Kanun'un;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,uygulanır.”10. 5326 sayılı Kanun’un "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir:“(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir”11. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin birinci ve sekizinci fıkraları şöyledir:“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım
Esas No : 2025/713 Karar No: 2026/26
kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür .”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme12. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Eyüp SARICALAR, Bayram ŞEN, Döndü Deniz BİLİR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 12/01/2026 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargı dosya ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.B. Esasın İncelenmesi13. Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:14. Dava, 4207 sayılı Kanun’un 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.15. Olayda, davacının eski işyerinde 22/09/2025 tarihinde Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliği memurlarınca yapılan denetimde davacının "işletmesinde tütün mamulü tüketilmesine izin vermek veya bu kanunda belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemek" kabahatini işlediği gerekçesiyle Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü Cumhuriyet Şehit Hikmet Kalaç Polis Merkezi Amirliğince düzenlenen EGM-0407174 sayılı idari para cezası karar tutanağının iptalinin talep edildiği, kararın 4207 sayılı Kanun’un 5. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin olduğu, 4207 sayılı Kanun'da bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.16. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre, Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.17. İncelenen uyuşmazlıkta, 4207 sayılı Kanun'da öngörülen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, bu Kanun’da idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği
Esas No : 2025/713 Karar No: 2026/26
anlaşılmıştır.18. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, anılan Kanun'un 3. ve 27. maddeleri uyarınca 4207 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.19. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak; Kırıkkale İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 23/10/2025 tarih ve D.İş.2025/3404 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir. V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA,B. Kırıkkale İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Kırıkkale 1. Sulh Ceza Hakimliğinin 23/10/2025 tarih ve D.İş.2025/3404 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,12/01/2026 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Eyüp
Bayram
Döndü Deniz
GÜLEÇ
SARICALAR
ŞEN
BİLİR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLIÇALIŞKAN