T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİESAS NO : 2025/80KARAR NO: 2025/270
KARAR TR: 08/04/2025ÖZET: 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’a ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'na dayanılarak hazırlanan Ağız Ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı: P.D.ÇVekili
: Av. M. M. BDavalı: Hakkari Valiliği İl Sağlık MüdürlüğüI. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, Hakkari İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Hizmetleri Başkanlığı Ağız ve Diş Sağlığı Birimi denetim ekibince 30/05/2024 tarihinde müvekkilinin muayenehanesinde yapılan denetimde, ... Radyoloji ünitesinin Nükleer Düzenleme Kurumundan alınmış lisans belgesinin bulunmadığı ve Bakanlık/ İl Sağlık Müdürlüğü izni olmadan bulundurduğundan bahisle Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe ekli ''Ek-10/a Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Muayenehane Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunun'' 10. sırasında yer alan hükme aykırı hareket ettiği gerekçesiyle 250.000 TL idari para cezası uygulandığını belirterek, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Yüksekova Sulh Ceza Hâkimliği 27/09/2024 tarih ve D. İş No.2024/1909 sayılı kararı ile, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tesis edilen idari para cezasının idare mahkemesince değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, 5326 sayılı Kanun'un 28/1-b maddesi uyarınca başvurunun reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir; "...Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda;GEREKÇE:Hakkari Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan denetim neticesinde 19/08/2024 tarihli ve E-47054099-858-251541327 nolu tutanak ile başvuran hakkında idari yaptırım tutanağı düzenlendiği, başvuruya konu idari yaptırımın 31975 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliği uyarınca verildiği, dosyaya konu talebin Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 21/2 maddelerine aykırılık nedeniyle idari para cezasının iptaline ilişkin olduğu, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliği hükümlerine göre verilen idari yaptırım kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulabileceği, görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu, hakimliğimizin görevli ve yetkili olmadığı, nitekim İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 2024/1020 esas -2024/1258 karar, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesinin 2023/1212 esas -2023/3095 karar, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 2023/624 esas -2023/783 karar, Erzurum Bölge
Esas No : 2025/80 Karar No: 2025/270
İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 2023/613 esas -2023/782 karar sayılı ilamlarının da bu yönde olduğu anlaşıldığından başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği ..."3. Davacı vekili, bu kez, idari para cezasının ve panaromik röntgen cihazı mühürleme kararının iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda4. Van 5. İdare Mahkemesi 31/10/2024 tarih ve E.2024/1537, K.2024/158 sayılı kararı ile; ''idari para cezası dışında panoramik röntgen cihazının mühürlenmesine ilişkin bir karar alınıp alınmadığı ve davacı tarafından neticei talep kısmında belirtilmediğinden bu hususun da telep konusu olup olmadığı hususunda mahkemece tereddüt oluştuğu'' gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 15/1-d maddesi uyarınca reddine karar vermiştir.5. Davacı vekili 27/11/2024 tarihli yenileme dilekçesi ile; panoromik cihazın mühürlenmesinin söz konusu olmadığını idari para cezasının kaldırılmasını talep ettiklerini belirtmiştir.6. Van 5. İdare Mahkemesi 20/12/2024 tarih ve E.2024/1684 sayılı kararı ile; verilen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, Yönetmelik dayanağı kanunlarda idari para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği, bu durumda 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünün, anılan kanunun 27/1.maddesi uyarınca adli yargı yerine ait olduğu gerekçesiyle 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve davanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir; "...Uyuşmazlıkta, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin idari işlemin, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelik uyarınca tesis edildiği, anılan Yönetmeliğin dayanağı olan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunlarda ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nda. verilen idari para cezalarına karşı itiraz ve dava yolu gösterilmediği anlaşılmakla, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe ekli "Ek-10/a Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Muayenehane Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunun" 10.sırasında yer alan hükme aykırılıktın dolayı uygulanan salt idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.Öte yandan. Mahkememizin "dilekçe ret" kararı verilen E:2024/1537 sayılı dava dosyasında yer alan dava dilekçesinde, panoramik röntgen cihazı mühürlendiğinden de bahsedildiği, davacı hakkında idari para cezası yaptırımı dışında panoramik röntgen cihazının mühürlenmesine ilişkin bir karar alınıp alınmadığı ile davacı tarafından idari para cezasının yanı sıra eğer varsa panoramik röntgen cihazı mühürleme kararının da iptalinin istenilip isteniImediği hususunda Mahkememizde tereddüt oluştuğundan, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılarak dava dilekçesinin reddine karar verildiği, yenilenen dava dilekçesinde ise panoramik röntgen cihazının mühürlenmediği ve söz konusu hatanın sehven yapıldığının beyan edildiği görülmüş olup, idari para cezasının yanı sıra davacı ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren herhangi bir kararın verilmediği ve dava konusu edilmediği anlaşıldığından. 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 8. fıkrasının dava konusu olayda uygulanma imkanı bulunmamaktadır..."
Esas No : 2025/80 Karar No: 2025/270
7. Van 5. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK8. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un “Diş tabipleri” başlıklı 2. faslında yer alan 29. maddesi şöyledir:“ (Değişik: 11/12/2010-6088/1 md.)Diş tabibi, insan sağlığına ilişkin olarak, dişlerin, diş etlerinin ve bunlarla doğrudan bağlantılı olan ağız ve çene dokularının sağlığının korunması, hastalıklarının ve düzensizliklerinin teşhisi ve tedavisi ve rehabilite edilmesi ile ilgili her türlü mesleki faaliyeti icra etmeye yetkilidir.Diş tabipliğinin herhangi bir dalında münhasıran uzman olmak ve o unvanı ilan edebilmek için diş hekimliği fakültelerinden veya Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim kurumlarından alınmış bir uzmanlık belgesine sahip olmak şarttır”9. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ''Yönetmelikler'' başlıklı 9. maddesi şöyledir;'' a) (Mülga: 11/10/2011-KHK-663/58 md.)b) Hizmet ve ilaç alma, ilgili kurum ve kuruluşlara ait araç, gereç ve malzemelerin kiralanması, devri, gayrimenkullerin kiralanması; (...) tıbbi araç, gereç ve malzeme yönünden standardı ile tıbbi araç ve gereçlerin alımında teknik şartnamelerin hazırlanmasındaki kıstasların belirlenmesi; Maliye ve Gümrük, ilgili Bakanlıklar ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca müştereken,c) Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.''10. 06/10/2022 tarih ve 31975 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin ''Dayanak'' başlıklı 3. maddesi şöyledir;''(1) Bu Yönetmelik; 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun hükümlerine, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile ek 11 inci maddesine ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci maddesinin (a), (c), (e) bentlerine dayanılarak hazırlanmıştır.''11. Aynı Yönetmeliğin ''Radyoloji hizmetleri'' başlıklı 21. maddesinin 2. fıkrası şöyledir;''(2) Röntgen cihazları için Nükleer Düzenleme Kurumundan ilgili mevzuata uygun lisans alınması zorunludur.''
Esas No : 2025/80 Karar No: 2025/270
12. Aynı Yönetmeliğin ''Denetim, yasaklar ve idari yaptırım'' başlıklı 27. maddesi şöyledir;''(1) (Değişik cümle:RG-5/3/2024-32480) Sağlık kuruluşlarının denetimleri 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, Ek-10/a, Ek-10/b, Ek-10/c ve Ek-10/d’de yer alan ilgilisine göre sağlık kuruluşu için düzenlenen denetim, sorgu ve idari yaptırım formu kullanılarak yılda en az bir defa olağan denetime tabi tutulur. Denetleme ekibi; en az biri diş hekimi olmak üzere en az üç kişiden oluşur.(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalar bakımından yasak olan fiiller şunlardır:a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alınmaksızın sağlık kuruluşu açılamaz.b) Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyet izin belgesi alınmaksızın sağlık hizmeti sunulamaz.c) Sağlık kuruluşlarında yetkisiz sağlık meslek mensubu çalıştırılamaz.ç) Sağlık kuruluşlarında, Müdürlükten izin alınmaksızın, cihaz ve personel durumu ile ruhsata esas olan fiziki alanlarda değişiklik yapılamaz.(3) Sağlık kuruluşlarında bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; Ek-10/a, Ek-10/b, Ek-10/c ve Ek-10/d’de yer alan ilgilisine göre sağlık kuruluşu için düzenlenen denetim, sorgu ve idari yaptırım formunda belirtilen idari yaptırımlar uygulanır.(4) Sağlık kuruluşlarında bu Yönetmelikte yaptırımı bulunmayan aykırılıkların tespiti halinde, aykırılığın durumuna göre bir ayı geçmemek üzere süre verilir. Bu süre sonunda, aykırılığın giderilmediğinin tespiti hâlinde, bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası uygulanır. Bir takvim yılı içinde aynı aykırılığın üçüncü kez tespitinde, verilen idari para cezası iki katına çıkarılır.''13. Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğe ekli Ek-10/a Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Muayenehane Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunun 10. Sırası ise; ''Sağlık kuruluşunda ... Radyoloji biriminin/ünitesinin Bakanlık/İl Sağlık Müdürlüğü izni mevcut olmaması halinde, birinci tespitte, izinsiz sunulan hizmet faaliyetten men edilir. İki yüz elli bin Türk lirasından az olmamak üzere sağlık tesisinin bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde onu oranında idari para cezası verilir. İlgililer hakkında Savcılığa suç duyurusunda bulunulur.'' şeklinde düzenlenmiştir.14. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 3. maddesini değiştiren 06/12/2006 tarihli, 5560 sayılı Kanun’un 31. maddesi şöyledir:
“ (1) Bu Kanunun;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.” 15. 5326 sayılı Kanun’un “Saklı tutulan hükümler” başlığını taşıyan 19. maddesi şöyledir: “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır.”
Esas No : 2025/80 Karar No: 2025/270
16. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fıkraları şöyledir; “İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.''IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme17. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 08/04/2024 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. B. Esasın İncelenmesi18. Raportör-Hâkim Gülay DOĞAN'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:19. Dava, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelik uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır. 20. Dosyanın incelenmesinden, davacının Muayenehanesinde yapılan denetimde ... Radyoloji Ünitesinin Nükleer Düzenleme Kurumundan alınmış lisans belgesinin bulunmadığı ve Bakanlık/İl Sağlık Müdürlüğü izni olmadan bulundurduğu gerekçeleriyle, Hakkari Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 19/08/2024 tarih ve E-47054099... sayılı ve Hakkari Valilik Olurlu işlemi ile davacı hakkında 250.000 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, davacının da kendisine tebliğ edilen idari para cezasının iptali için adli ve idari yargı yerlerinde dava açtığı anlaşılmıştır.21. Olayda, görev uyuşmazlığına konu davanın, Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin 21/2. maddesine aykırılık ve Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Muayenehane Denetim ve Sorgu İdari Yaptırım Uygulama Formunun Ek 10/a 10. Sıra izinsiz panaromik röntgen cihazı bulundurulduğu nedenleriyle verilen idari para cezasının iptaline ilişkin olarak açıldığı, Yönetmeliğin dayanağı olan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'da ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nda davacının işlediği ileri sürülen kabahate ilişkin idari yaptırımların düzenlenmediği, 3359 sayılı Kanun'un 9. Maddesinde sağlık kurum ve
Esas No : 2025/80 Karar No: 2025/270
kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile ilgili hususların yönetmelikle düzenleneceğinin hükme bağlandığı ve kanun yoluna ilişkin bir düzenleme bulunmadığı anlaşılmaktadır. 22. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.23. Davacı hakkında uygulanan idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden olduğu, Ağız ve Diş Sağlığı Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmeliğin dayanağı 1219 sayılı ve 3359 sayılı Kanunlarda idari yaptırımlara karşı itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde bu Kanun’un, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı belirtildiğinden, idari para cezası kararına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.24. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Van 5. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile Yüksekova Sulh Ceza Hakimliğinin 27/09/2024 tarih ve D.İş No.2024/1909 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Van 5. İdare Mahkemesi’nin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Yüksekova Sulh Ceza Hakimliğinin 27/09/2024 tarih ve D. İş No.2024/1909 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,08/04/2025 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN