T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/82KARAR NO: 2025/158
KARAR TR: 03/03/2025ÖZET: Görev uyuşmazlığına konu edilen idari yargı kararı henüz kesinleşmediğinden, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen adli ve idari yargı yerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı koşulunu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk.K A R A R Davacı
: Ö. H.Vekili
: Av. M. E.Davalı
: Adalet Bakanlığı
I. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekili, müvekkili hakkında 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 3. fıkrası hükmü kapsamında yapılan değerlendirmenin kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 08/10/2024 tarih ve 20786/175510 sayılı işleminin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. İdari Yargıda2. Ankara 25. İdare Mahkemesi 22/11/2024 tarih ve E.2024/1899, K.2024/1792 sayılı kararı ile, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmemiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:''...Dava dosyasının incelenmesinden, davacının Bodrum S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunduğu, 30.09.2024 tarihli başvuru ile hakkındaki 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 3. fıkrası hükmü kapsamında yapılan değerlendirmenin kaldırılmasının talep edildiği, anılan başvurunun Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün 08.10.2024 tarih ve 20786/175510 sayılı işlemi ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Yukarıda aktarılan 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere yönelik şikayetleri incelemek, karara bağlamak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere infaz hakimliği görevli kılınmış, infaz hakimliğinin kararlarına karşı itiraz mercii de belirlenmek suretiyle bu Kanun'un uygulamasında takip edilmesi gereken süreç düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu durumda, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun uygulanmasından kaynaklanan davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğinden, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görev yönünden reddine,,...''
Esas No : 2025/82 Karar No: 2025/158
3. Davacı vekili, aynı istemle bu kez adli yargı yerinde dava açmıştır.B. Adli Yargıda4. Bodrum İnfaz Hakimliği 11/12/2024 tarih ve E.2024/6129, K.2024/6200 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın çözümünde 5275 sayılı Kanun'un 9/3 maddesi uyarınca hükümlü hakkında verilen kararın kaldırılmasına yönelik şikayetinin 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca Hakimliklerinin görevli ve yetkili olmadığı gerekçesiyle, davanın görev yönünden reddine, 5275 sayılı CMK'nun 3 vd. maddeleri gereğince Hakimliklerinin görevsizliğine, görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Konuya ilişkin mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde, hükümülerin yerleştirileceği ceza infaz kurumlarını belirleme görevinin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğüne ait bulunduğu; bu bağlamda farklı gerekçeli nakil taleplerinin de aynı birim tarafından değerlendirildiği, idarenin bu görevini bir yargı faaliyeti olarak değil idari işlem veya eylem olarak yürüttüğü; Bakanlık işleminin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünün 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi hükmü uyarınca idari yargı yerinin görev alanına girdiği açıktır. Açıklanan nedenlerle, hükümlü müdafiinin müvekkilinin bulunduğu ceza infaz kurumundan 5275 sayılı Kanunun 9/3 maddesi uyarınca Bodrum S Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakline ilişkin Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevfikevleri Genel Müdürlüğünün kararının kaldırılması hususunun Hakimliğimizin görev alanına girmediği, itirazın değerlendirilmesi ve çözümünün idari yargı yerinin görevine girdiği anlaşılmakla, şikayetinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Hükümlü Ö. H. müdafii Av. M. E.'ın 5275 Sayılı Kanunun 9/3 maddesi uyarınca hükümlü hakkında verilen kararın kaldırılmasına yönelik şikayetinin 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun 6/1. maddesi uyarınca Hakimliğimizin görevli ve yetkili olmaması nedeniyle REDDİNE, 5275 sayılı CMK'nun 3 vd. maddeleri gereğince Hakimliğimizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-Dosyanın görevli ve yetkili Ankara 25. İdare Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,3-Adli ve İdari yargı arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığı anlaşılmakla, görevli yargı yerinin belirtilmesi için hakimliğimizin iş bu kararı kesinleştiğinde dosyanın UYUŞMAZLIK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, ...''5. Bodrum İnfaz Hakimliğince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyası Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK 6. Anayasa'nın "F. Uyuşmazlık Mahkemesi" başlıklı 158. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir..." 7. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un "Mahkemenin görevi" başlıklı 1. maddesi şöyledir:“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu
Esas No : 2025/82 Karar No: 2025/158
kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerinden sayılır."8. 2247 sayılı Kanun’un "Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları" başlıklı 19. maddesi şöyledir:''Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.''9. 2247 sayılı Kanun'un "İncelemede izlenecek sıra" başlıklı 27. maddesi şöyledir : "Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil ve süre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."IV. İNCELEME VE GEREKÇE10. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan 03/03/2025 tarihli toplantısında; Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın 2247 sayılı Kanun’da öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:11. 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde yer alan “Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler. / (Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.” hükmüne göre, adli yargı yeri, davaya bakma görevinin daha önce görevsizlik kararı veren idari yargı yerine ait olduğunu belirten gerekçeli bir karar ile doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağına sahiptir. Şu kadar ki, başvuru kararının, görev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilmesine değin işin incelenmesinin ertelenmesi hususunu da içermesi gerekir. Kanun koyucu, 19. madde ile, daha önce görevsizlik kararı veren yargı merciinden sonra davayı inceleyen yargı merciine, işten el çekmeden doğrudan Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma olanağını tanımıştır.12. Olayda, adli yargı yerince, görevsizlik kararı yanında, idari yargı ile mahkemeleri arasında olumsuz görev uyuşmazlığı söz konusu olduğundan bahisle, görevli yargı yolunun belirlenmesi amacıyla dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine de karar verildiği;
Esas No : 2025/82 Karar No: 2025/158
ancak bunun ara kararı ile değil, dosyanın kapatılıp karar numarası alınmak suretiyle yapıldığı görülmüştür. Bu haliyle, İnfaz Hakimliğince verilen karar 2247 sayılı Kanun’da öngörülen yönteme uymamaktadır. 13. Diğer yandan, mevzuat kısmında belirtilen düzenlemelere göre, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilmesi için, adli ve idari yargı yerlerinden birisinin, tarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada yargı yolu bakımından verilmiş görevsizlik kararının kesin veya kesinleşmiş olması gerekmektedir.14. Dosyaların incelenmesinden, Ankara 25. İdare Mahkemesince verilen görevsizlik kararıyla ilgili dosyada kesinleşme şerhi bulunmadığından, Mahkemesinden kararın kesinleşip kesinleşmediğinin sorulduğu, Mahkeme tarafından Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilen 03/02/2025 tarihli cevabı yazıda kararın kesinleşmediğinin dava dosyasının istinaf incelemesi için Ankara Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesine gönderilmiş olduğunun belirtildiği, Mahkememizce UYAP üzerinden yapılan kontrolde de görevsizlik kararının kesinleşmediğinin teyit edildiği anlaşılmıştır. 15. Bu durumda idari yargı yerince görevsizlik kararı verildiği halde bu kararın kesinleşmediği dikkate alındığında; olayda, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen adli ve idari yargı yerlerinden birisinin "kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı" koşulu gerçekleşmemiştir.16. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan Bodrum İnfaz Hakimliğinin 11/12/2024 tarih ve E.2024/6129, K.2024/6200 sayılı başvurusunun aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;2247 sayılı Kanun'un 19. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan Bodrum İnfaz Hakimliğinin 11/12/2024 tarih ve E.2024/6129, K.2024/6200 sayılı BAŞVURUSUNUN, aynı Kanun'un 27. maddesi uyarınca REDDİNE, 03/03/2025 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Nilgün
Doğan
Eyüp
YAŞAR
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN