T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/97KARAR NO: 2025/247
KARAR TR: 08/04/2025 ÖZET: İdari yargı yerinde açılan davanın öncesinde adli yargı yerince verilen kararın kesinleşmediği anlaşıldığından, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulların oluşmaması nedeniyle, aynı Kanun’un 27. maddesi uyarınca BAŞVURUNUN REDDİ gerektiği hkK A R A R Davacılar : 1- H.A.C 2- T.C
Vekilleri
: Av. E.A, Av. S.N.A, Av. M.A.A, Av. O.B, Av. B. B Davalılar : 1- Bozüyük Belediye Başkanlığı (Adli Yargıda ve İdari Yargıda ) Vekilleri
: Av. F.M, Av. U. E
: 2- S.M (Adli Yargıda)Vekili
: Av. M. E. A
3- B.D (Adli Yargıda)
4- E.Ü (Adli Yargıda)
5-R.Ş (Adli Yargıda)
6- Bozüyük Spor Kulubü (Adli Yargıda)Vasiler
:1- N.Ü (E.Ü ye vesayeten) (Adli Yargıda)
2- R.D(B.D ya vesayeten) (Adli Yargıda)Müdahil
: ... Sigorta Anonim Şirketi (Adli Yargıda ve İdari Yargıda) Vekilleri
: Av. A.A, Av. K.I.T, Av. S.Z.Y, Av. Ü.B.MI. DAVA KONUSU OLAY1. Davacılar vekili dilekçesinde, 24/08/2011 tarihinde Bilecik ilinde, Bozüyük Spor ile Bandırma Spor futbol müsabakası yapıldığını, o tarihte Bozüyük Sporda alt yapıya giden müvekkili H.C ile kendisi gibi birçok arkadaşının kulüp idarecileri tarafından seyirci olarak maça götürüldüğünü, müvekkili ve diğer arkadaşlarının maça Bozüyük Belediyesinin tahsis ettiği 3 otobüs ile götürüldüğünü, çocukların bu maça ailelerinin bilgisi olmadan ve izinleri alınmadan götürüldüğünü, müsabaka sonunda müsabaka ile ilgisi olmayan Bilecik Spor taraftarlarının olay çıkardıklarını, Bozüyük Spor taraflarlarına fiili saldırılarda bulunduklarını, müsabaka sonunda Bozüyük'ten gelen taraflarların 3 otobüse bindirilmek suretiyle geri dönerken yol üzerinde davalılardan B.,E.ve S. tarafından taşlandıklarını, müvekkilinin içinde bulunduğu R.Ş'in kullandığı 11 ... 878 plakalı otobüsün açık camından giren taşlardan birisinin müvekkili H. 'in sağ gözüne gelerek gözünü kaybetmesine ve yüzünde sabit eser kalmasına neden olduğunu, olay sonrası açılan kamu davasının yapılan yargılaması sonunda, Bilecik Asliye Ceza Mahkemesinin E.2012/402, K.2012/52 sayılı kararı ile mahkumiyet kararı verildiğini, meydana gelen olayda ve müvekkilinin uzvunu kaybetmesinde tüm davalıların sorumlu olduğunu,
Esas No : 2025/97 Karar No: 2025/247
davalılar B., E. ve S.'in araçları taşlayıp müvekkilini yaralayan kişiler olduğunu, müvekkilinin yaralandığı anda içinde bulunduğu 11 ... 878 Plakalı araç sürücüsü davalıR.Ş'in önde giden araç sürücülerinden araçların taşlandığını öğrendiği halde durup emniyet güçlerinden yardım istemek yerine yola devam ettiğini, bu nedenle aracının da taşlandığını, bu durumdan kendisi ile birlikte çalıştığı belediyenin de sorumlu olduğunu, müvekkili ve diğer çocukları ailelerinin izni olmadan olaylı maça götüren Bozüyük Spor kulübünün de sorumlu olduğunu, müvekkilinin uzuv kaybı nedeniyle vücut tamlığını %40 oranında kaybettiğini, bu nedenle yaşamının kalan kısmında hayatının eskisi gibi olmayacağı ve ileride işe başladığında kazanacağı kazancın eksik olacağını, meydana gelen olay sebebiyle müvekkilinin büyük acılar yaşadığını, travmalar geçirdiğini, diğer davacı T.'in ise H.'in babası olduğunu, oğlunun uğradığı saldırı sonucunda gözünü kaybetmiş olmasının davacı babayı çok üzdüğünü ileri sürerek; müvekkili H. için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi tazminatın, 75.000 TL manevi tazminat, müvekkili T. için 25.000 TL manevi tazminat olay tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır. II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Bilecik 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 15/11/2018 tarih ve E.2026/304, K.2018/423 sayılı kararı ile, davacı H.A.C 'ın maddi ve manevi tazminat talebinin kabulüne; T.C' ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar vermiş; kararın istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi 22/04/2021 tarih ve E.2020/229, K.2021/790 sayılı kararıyla; davalı Belediye yönünden iddianın ileri sürülüş biçimi itibariyle uyuşmazlığın idari yargıda görülmesi gerektiği, davalı şöför R.'ın kamu görevlisi olduğunun belirlenmesi halinde Anayasanın 129/5 maddesi uyarınca bu davalı yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davalı spor kulubünün tüzel kişi olarak ünvanı (dernek, şirket vs.) tam olarak belirlenmeden hüküm kurulmasının isabetsiz olup, davalı spor kulübünün açık ünvanı ve adresi tespit edilip buna göre işlem yapılması gerektiği belirtilerek, sair itirazlar incelenmeksizin davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne; Bilecik 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararının HMK.nun 353/1-a.6. maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermiştir. 3. Bilecik 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 09/06/2022 tarih ve E.2021/196, K.2022/240 sayılı kararı ile, davacı H.A.C 'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine, davacı H.A.C 'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine, davacı T.C'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine, davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı yönünden dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine, davalı R.Ş yönünden talebin reddine, davalı Bozüyük Spor Kulübü yönünden feragat nedeni ile reddine, karar vermiş, dosya içerisinde kesinleşme şerhinin bulunmaması nedeniyle, Mahkememizce kararın kesinleşip kesinleşmediği sorulmuş, Mahkemesinden gelen 18/02/2025 tarihli cevabi yazıda "dava dosyasının henüz kesinleşmediği" belirtilmiş olup, Mahkememizce UYAP üzerinden yapılan kontrolde de; davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı yönünden verilen görevsizlik kararının kesinleşmediği teyit edilmiştir. Kararın ilgili kısımları şöyledir: "...Mahkememizce verilen ilk karar davacılar ve Davalı E.tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi sonucu mahkememizce verilen ilk karar Davalı Belediye yönünden idari yargının görevli olması, Davalı R.'ın görevinin araştırılması ve Davalı Kulübün sıfatının tespit edilmesi yönünden bozulmuştur. Bunun dışında istinaf ilamına göre haksız fiilin varlığı ve davacılar yönünden zararın doğduğu sabittir. Öncelikle Davalı Belediye yönünden istinaf ilamı uyarınca, talebin idari yargının görev
Esas No : 2025/97 Karar No: 2025/247
alanına girmesi sebebiyle usulden ret kararı verilmiştir. Zira HMK md. 114 uyarınca yargı yolunun caiz olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Dava şartları mahkeme tarafından re'sen araştırılması gereken bir husustur. Bu sebeple Davalı Belediye yönünden dava şartı yokluğu sebebiyle usulden ret kararı verilmiştir. Davalı Kulübün sıfatı yönünden mahkememizce yapılan araştırmalar sonucu kulübün kapatıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, davalı kulüp yönünden davadan feragat etmiştir. HMK'nun 307 vd. maddelerinde davadan feragat ve şekli düzenlenmiştir. HMK 307. Maddesi düzenlemesine göre feragat davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. Feragat beyanı dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır, feragatin hüküm ifade etmesi için karşı tarafın veya mahkemenin muvafakatine bağlı değildir (HMK 309. madde). Feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir (HMK 310. Madde). Açıklanan bu yasal düzenlemeler gözetilerek Davalı Kulüp yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davalı R. yönünden yapılan araştırma sonucu, davalının Bozüyük Belediyesi'nde taşeron işçi olarak çalıştığı tespit edilmiştir. Yargıtay 4. HD'nin 2016/16895 Esas ve 2017/355 Karar sayılı ilamı uyarınca taşeron firmalara bağlı çalışan şoförlerin kamu görevlisi sayılmadıkları içtihat edilmiştir. Bu doğrultuda Davalı R.'ın kamu görevlisi sayılması ve Anayasa md. 129'un uygulanması söz konusu değildir.
Davalı R. yönünden açılan davada esasın incelenmesinde, davalının tazminat sorumluluğunun doğması için bir haksız fiilinin bulunması veya en azından zararı arttırıcı bir eyleminin bulunması gerekir. Somut olayda diğer davalıların araca taş atması sonucu Davacı H.A.'ın gözünü kaybetmesinde Davalı R.'a izafe edilebilecek bir kusur yoktur. Dolayısıyla Davalı R.'ın hukuka aykırı ve haksız herhangi bir eylemi bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir. Diğer Davalılar E.,S. ve B. yönünden yapılan değerlendirmede ise, Bilecik 1. ASCM'nin 2016/189 Esas sayılı dosyasında davalıların kusurlu kabul edildiği ve ceza aldığı, 25/09/2017 tarihli ATK raporuna göre Davacı H. A.'ın %32,3 kazanma gücü kaybı ile 2 aya kadar iyileşme süresinin olduğu, 24/01/2018 tarihli bilirkişi raporu uyarınca ise Davacı H. A.'ın 312.883, 31 TL maddi tazminat talep edebileceği, Davalılar E.,S. ve B.'ın hukuka aykırı ve haksız fiilleri sonucu davacılarda meydana gelen zarara sebebiyet verdikleri gözetilerek maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Manevi tazminat yönünden yapılan inceleme sonucu Davacı H. A.'ın yaşadığı bedensel zarar sebebiyle yaşı ve meslekte kazanma gücü kaybı gözetilerek ve diğer davacı babanın yaşadığı elem ve keder için mahkememizce ilk kararda takdir olunan manevi tazminat bedelleri istinaf ilamı doğrultusunda yeterli kabul edilmiş ve talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak ele alındığında; yukarıda açıklanan sebeplerle, tarafların kazanılmış hakları, istinaf ilamı ve istinaf ilamı ile sabit olan hususlar gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere);1-Davacı H.A.C(TC:10543838732)'ın maddi tazminat talebinin KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, ...2-davacı H.A.C 'ın manevi tazminat talebinin KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,...3-Davacı T. Cırbın'ın manevi tazminat talebinin KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,...4-Davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı yönünden DAVA ŞARTI YOKLUĞU SEBEBİ İLE USULDEN REDDİNE,5-DavalıR.Ş yönünden talebin REDDİNE,6-Davalı Bozüyük Spor Kulübü yönünden FERAGAT NEDENİ İLE REDDİNE..."
Esas No : 2025/97 Karar No: 2025/247
4. Davacılar vekili bu kez, aynı olay nedeniyle müvekkilleri H.A.Ciçin 312.883 TL maddi ve 75.000 TL manevi tazminat; T.Ciçin 20.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile davalı Belediye Başkanlığından tahsili istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda5. Sakarya 1. İdare Mahkemesi 07/12/2022 tarih ve E.2022/1257 sayılı ara kararı ile, davanın ... Sigorta A.Ş'ye ihbarına karar vermiş; söz konusu ihbar üzerine müdahale talebinde bulunan Axa Anonim Şirketinin müdahale talebini Sakarya 1. İdare Mahkemesi 09/03/2023 tarih ve E.2022/1257 sayılı ara kararıyla kabul etmiştir. 6. Sakarya 1. İdare Mahkemesi 22/06/2023 tarih ve E.2022/1257, K.2023/843 sayılı kararı ile, uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanın reddine karar vermiş; söz konusu kararın istinaf edilmesi üzerine Bursa Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesi 27/11/2024 tarih ve E.2023/2569, K.2024/3398 sayılı kararıyla; hizmet kusuruna değil, Türk Ticaret Kanunu'nun taşıyıcının sorumluluğu hükümlerine dayanan davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun kabulüne, Sakarya 1. İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dosyanın Mahkemesine iadesine karar vermiştir . 7. Sakarya 1. İdare Mahkemesi 20/12/2024 tarih ve E.2024/1399 sayılı ara kararı ile, hizmet kusuruna değil Türk Ticaret Kanunu'nun taşıyıcının sorumluluğu hükümlerine dayanan davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiğini belirterek, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına ve dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...Dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacılar tarafından; Türk Ticaret Kanunu'nun taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen 914. maddesi uyarınca taşıyıcının, yolcuları rahat bir yolculukla ve sağlıklı olarak gidecekleri yere ulaştırmakla, gerekli tüm önlemleri almak ve mevzuatta öngörülerin kurallara uymakla yükümlü olduğunun belirtildiği, atılan taşın otobüsün açık olan camından girdiği, otobüsün camının açık tutulması ve araçlara Yasal mevzuatlarda belirtilen sınırların üzerinde koltuk sayısından fazla yolcu alınması suretiyle yolcuların güvenli taşınması ilkesinin ihlal edildiğinin iddia edildiği hususları dikkate alındığında, hizmet kusuruna değil Türk Ticaret Kanunu'nun taşıyıcının sorumluluğu hükümlerine dayanan davanın adli yargı yerince çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır..."8. Sakarya 1. İdare Mahkemesi, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için idari yargı dava dosyası aslını ve adli yargı mahkeme kararı ve dayanak bir kısım belgeleri Uyuşmazlık Mahkemesine göndermiş, adli yargı dosyasının kesinleşmemiş mahkeme kararı ayrıca Mahkememizce temin edilmiştir. III. İLGİLİ HUKUK9. Anayasa'nın "F. Uyuşmazlık Mahkemesi" başlıklı 158. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:"Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeye yetkilidir..." 10. 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un
Esas No : 2025/97 Karar No: 2025/247
"Mahkemenin görevi" başlıklı 1. maddesi şöyledir:“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili ve bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksek mahkemedir.
Özel kanun uyarınca hakeme başvurulmasının zorunlu olduğu hallerde, eğer hakemlik görevi hakim tarafından yerine getirilmiş ise bu merci, davanın konusuna göre, yukarıdaki fıkrada yazılı adli veya idari yargı mercilerinden sayılır."11. 2247 sayılı Kanun'un "Yargı merciilerinin uyuşmazlık mahkemesine başvurmaları" başlıklı 19. maddesi şöyledir:"Adli ve idari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı mercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevli olduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurur ve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteler.(Değişik ikinci fıkra: 23/7/2008–5791/9 md.) Yargı merciince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."12. 2247 sayılı Kanun'un "İncelemede izlenecek sıra" başlıklı 27. maddesi şöyledir : "Uyuşmazlık Mahkemesinin, uyuşmazlık çıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil ve süre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayan veya süresi içinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder."IV. İNCELEME VE GEREKÇE13. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Eyüp SARICALAR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 08/04/2025 tarihli toplantısında; Raportör-Hâkim Şerife ÖZDOĞAN IŞIK'ın, 2247 sayılı Kanun’da öngörülen koşulları taşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi gerektiği yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:14. Dosyanın incelenmesinden, haksız fiil (yaralama) sonucu sol gözünü kaybeden davacı H.A.C için maddi ve manevi tazminat ile adı geçenin babası olan diğer davacı T. için manevi tazminat istemine ilişkin olarak adli yargı yerinde açılan davada, Asliye Hukuk Mahkemesince Davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı yönünden görevsizlik kararı verildiği, bu karara karşı karar kesinleşmeksizin davacılar tarafından aynı istemlerle idari yargı yerinde dava açıldığı ve ardından idari yargı yerince dava dosyasının 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.15. Sakarya 1. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulabilmesi için, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunması gerekmektedir. Oysa olayda, adli yargı yerince davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı hakkında aynı konuya ilişkin olarak verilmiş bir görevsizlik kararı bulunduğu halde bu kararın kesinleşmediği, böylece ortada Kanun'da
Esas No : 2025/97 Karar No: 2025/247
öngörülen biçimde, idari yargı yerinde açılan davanın öncesinde, adli yargı yerince aynı konuda verilmiş kesin veya kesinleşmiş bir görevsizlik kararının bulunmadığı görülmektedir.16. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda, Sakarya 1. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun öncesinde adli yargı yerince davalı Bozüyük Belediye Başkanlığı yönünden aynı konuda verilmiş ancak kesinleşmiş bir görevsizlik kararı bulunmadığı anlaşıldığından, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulları taşımayan Sakarya 1. Mahkemesinin 20/12/2024 tarih ve E.2024/1399 sayılı başvurusunun reddi gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;2247 sayılı Kanun’un 19. maddesinde belirtilen koşulları taşımayan Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 20/12/2024 tarih ve E.2024/1399 sayılı BAŞVURUSUNUN REDDİNE,08/04/2025 tarihinde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Nilgün
Doğan
Eyüp
GÜLEÇ
TAŞ
AĞIRMAN
SARICALAR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLI
ÇALIŞKAN