T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/154KARAR NO: 2026/275
KARAR TR: 04/05/2026ÖZET: Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam içi personel olarak çalışanların işverenleriyle aralarındaki iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya Kanundan doğan hukuk uyuşmazlıklarının ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı
: S. A.
Vekili
: Av. M. E.
Davalı
: B. H. i. P. T. A.
Vekili
: Av. K. E.
I. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı, davalı BOTAŞ bünyesinde kıdemli teknisyen olarak görev yapmakta iken kariyer gelişim programı kapsamında gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı'nın 12/12/2024 tarih ve 3033967 sayılı işleminin iptali istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. İdari Yargıda 2. Ankara 3. İdare Mahkemesi 30/01/2025 tarihli ve E.2025/69, K.2025/112 sayılı kararı ile, 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca davanın yetki yönünden reddine, anılan maddenin dördüncü fıkrası uyarınca dava dosyasının yetkili Konya İdare Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. 3. Konya 2. İdare Mahkemesi, 28/04/2025 tarih ve E.2025/182, K.2025/716 sayılı kararı ile, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle, davanın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca görev yönünden reddine karar vermiş, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Konya Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi 11/09/2025 tarih ve E.2025/2024, K.2025/2137 sayılı kararı ile, istinaf isteminin reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: ''...Dava dosyasının incelenmesinden, davalı idare bünyesinde 11. Bölge Kamulaştırma Birim Başmühendisliğinde (Konya) kıdemli teknisyen olarak görev yapan davacının, Kariyer Gelişim Programı kapsamında Aydın İlindeki BOTAŞ Kamulaştırma Birim Başmühendisliği'ndeki 1 kişilik mühendis kadrosu ile Diyarbakır İlindeki BOTAŞ Kamulaştırma Birim Başmühendisliği'ndeki 1 kişilik mühendis kadrosuna atanma istemiyle başvuruda bulunduğu, başvurunun kabul edilmesi üzerine davacının tabi tutulduğu sözlü sınavda başarısız olduğu, sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı'nın 12/12/2024 tarihli ve 3033967 sayılı işlemi ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Esas No : 2026/154 Karar No: 2026/275
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, 233 sayılı KHK'nın ekindeki " A-İktisadi Devlet Teşekülleri (İDT) " bölümünde yer alan B. H. i. P. T. A. (BOTAŞ)'nin, 18.06.1984 tarihli ve 18435 (Mük.) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 233 sayılı KHK'ya tabi, özel hukuk hükümlerine göre kurulduğu, karlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda faaliyetini sürdürdüğü, personel rejiminin ise yine 233 sayılı KHK'nın Geçici 5. maddesinin 6. fıkrası uyarınca " personel kanunu yürürlüğe girinceye kadar mevcut hükümlerin uygulanmaya devam edileceği ", 399 sayılı KHK'nın Geçici 9. maddesinde ise "... ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesinin yer aldığı ve davalı idarenin ekli 1 sayılı cetvelde yer almadığından personel rejimi hakkında 233 sayılı KHK'nın yürürlüğe girmesinden önce tabi olunan İş Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiği açıkça belirlenmiştir. Uyuşmazlıkta, davacının, İş Kanununa ve toplu iş sözleşmesine tabi olarak işçi statüsünde çalıştığı anlaşıldığından, 399 sayılı KHK'nın Geçici 9. maddesi uyarınca Aydın İlindeki BOTAŞ Kamulaştırma Birim Başmühendisliği'ndeki 1 kişilik mühendis kadrosu ile Diyarbakır İlindeki BOTAŞ Kamulaştırma Birim Başmühendisliği'ndeki 1 kişilik mühendis kadrosuna atanmak üzere Kariyer Gelişim Programı kapsamında yaptığı başvuru sonucunda 25.09.2024 tarihinde gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme itirazının reddine dair İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı'nın 12/12/2024 tarihli ve 3033967 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, davacının işçi statüsünde bulunması ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabi olması nedeniyle uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin adli yargı mercileri olduğu sonucuna varılmıştır...''4. Davacı vekili, bu kez aynı istemle adli yargı yerinde dava açmıştır. B. Adli Yargıda5. Konya 2. İş Mahkemesi 19/12/2025 tarih ve E.2025/586, K.2025/1004 sayılı kararı ile, mahkemelerinin yargı yolu bakımından görevsizliğine, idari yargının görevli olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, kararın kesinleşmesini müteakip dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine karar vermiş, karara karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi 30/01/2026 tarih ve E.2026/174, K.2026/163 sayılı kararı ile, mahkemelerinin görevsizliği ile dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmek üzere Konya 2. İş Mahkemesine geri çevrilmesine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir: ''...2576 sayılı Kanun, m. 5:“1. İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki: a) İptal davalarını, b) Tam yargı davalarını, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklardan hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan idarî sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davaları, d) Diğer kanunlarla verilen işleri Çözümler. 7036 Sayılı Kanunun 5. Maddesinde; a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına, b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara, c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava ve işlere bakar. Kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) “Teşebbüs”; iktisadi devlet teşekkülü (İDT) ile kamu iktisadi kuruluşu (KİK)nun ortak adıdır. İktisadi devlet teşekkülü (İDT) “Teşekkül”: Sermayesinin tamamı Devlet'e ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi
Esas No : 2026/154 Karar No: 2026/275
teşebbüsüdür. Her ne kadar İş Mahkemelerinin ve İdare Mahkemelerinin görevleri yukarıda belirtilen maddelerle sınırları çizilmiş olsa da somut olaydaki davalı BOTAŞ'ın kamu iktisadi teşekkülü olduğu, söz konusu davacının her ne kadar teknisyen pozisyonunda işçi göreviyle çalıştırıldığı ve yönetmelik kapsamında görevde yükselme şartlarının belirlendiği kariyer yönergesinde ilk 6 ay eğitim alabileceği ve kamu kurumları nezdinde geçerli olan sınav puanı sonucunda mülakata hak kazanabileceğinin belirlendiği anlaşılmış ve itirazın mülakat sonucunda BOTAŞ Diyarbakır 6. Bölgede kıdemli teknisyen olarak görev yapan personelin memur kadrosuna geçiş için mülakatın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmış söz konusu yönergede görevde yükselmenin sonucunun 4857 Sayılı Kanun dahilinde mi olacağı yahut 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak mı hak kazanacağı hakkında belirsizliğin bulunduğu, kaldı ki ilgili davanın kamu gücüne haiz bulunduğu, idarenin tek taraflı işleminin yer aldığı, söz konusu sınavın bilgi ve liyakati ölçmek, adayın mesleğine uygun yeteneğine, kültüre, çağdaş yaşam anlayışına sahip olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan uygulama olduğu, bunlar gözetildiğinde idarenin takdir yetkisinin kullanılmasında subjektif sebeplerin etkili olabileceği ve hukuk devleti ilkesi gereği idarenin bütün faaliyetlerinin hukuk çerçevesinde değerlendirilmesi nazara alındığında görevli mahkemenin İdari Yargı kapsamında kalan mahkemeler nezdinde olduğu anlaşılmakla bu hususta uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;1-Mahkememizin görevsiz idari yargı yerinin görevli olması nedeniyle davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine...''6. Davacı vekilinin dilekçesi ile 2247 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre doğduğunu öne sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurması üzerine, Konya 2. İş Mahkemesince dava dosyası Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK7. 29/01/1990 tarihli ve 20417 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) "İstihdam Şekilleri" başlıklı 3. maddesinin (a), (b) ve (e) bentleri şöyledir:" a) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda hizmetler memurlar, sözleşmeli personel ve işçiler eliyle gördürülür.b) (Değişik: 5/2/1992 - 3771/1 md.) Teşebbüs ve bağlı ortaklıklarda, devlet tarafından tahsis edilen kamu sermayesinin karlı, verimli ve ekonominin kurallarına uygun bir şekilde kullanılmasında bulunduğu teşkilat, hiyerarşik kademe ve görev unvanı itibariyle kuruluşunun karlılık ve verimliliğini doğrudan doğruya etkileyebilecek karar alma, alınan kararları uygulatma ve uygulamayı denetleme yetkisi verilmiş asli ve sürekli görevler genel idare esaslarına göre yürütülür. Teşebbüs ve bağlı ortaklıkların genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli görevleri; genel müdür, genel müdür yardımcısı, teftiş kurulu başkanı, kurul ve daire başkanları, müessese, bölge, fabrika, işletme ve şube müdürleri, müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile ekli 1 sayılı cetvelde kadro unvanları gösterilen diğer personel eliyle gördürülür.Bunlar hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen hükümler dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanır. ...e) İşçiler bu Kanun Hükmünde Kararnameye tabi değildir.8. KHK'nın Geçici 9. maddesi şöyledir:" Geçici Madde 9 – Özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş olup yönetim kademelerinde iş kanunları çerçevesinde personel çalıştıran ve ekli 1 sayılı cetvelde yer almayan teşebbüs ve bağlı ortaklık personeli hakkında, yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar 233 sayılı Kanun Hükmünde
Esas No : 2026/154 Karar No: 2026/275
Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları iş kanunu hükümleri uygulanır. Bu kuruluşların genel müdür, genel müdür yardımcısı ve yönetim kurulu üyelerinin (seçimle gelenler hariç) atanmalarında 2477 sayılı Kanun hükümleri uygulanır. Bunun dışında kalan görevlere yönetim kurullarınca atama yapılır.9. 17 Nisan 1995 tarihli ve 22261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe giren Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi Ana Statüsü'nün (Ana Statü) "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesi şöyledir: "Bu Ana Statünün amacı; 8/6/1984 tarih ve 233 saydı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi olarak ve sözkonusu Kanun Hükmünde Kararname çerçevesinde faaliyette bulunmak üzere, Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi (BOTAŞ) adı altında teşkil olunan İktisadi Devlet Teşekkülü'nün hukuki bünye, amaç ve faaliyet konuları, organları ve teşkilat yapısı, müessese, bağlı ortaklık ve iştirakleri ile bunlar arasındaki ilişkileri ve ilgili diğer hususları düzenlemektir."10. Ana Statü'nün "Hukuki Bünye" başlıklı 3. maddesi şöyledir:"1. Bu Ana Statü ile teşkil olunan BOTAŞ Tüzel Kişiliğine sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülü'dür. 2. BOTAŞ, K.H.K. ve bu Ana Statü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir..." 11. Ana Statü'nün "Personele ilişkin hükümler" başlıklı 21. maddesi şöyledir: "BOTAŞ, müessese ve bağlı ortaklık personelinin; istihdam şekilleri, atama, göreve son verme, yükümlülük ve sorumlulukları, kadro tesbiti, ücret, prim, ikramiyeler, yurtdışına gönderme, siyasi faaliyet yasağı, vekalet ücretlerinin dağıtımı ile yönetim kurulu üyesi, denetçi ve tasfiye kurulu üyelerinin ücret ve hakları konusunda KHK ve söz konusu KHK'ye uygun olarak çıkarılacak Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel rejimi esaslarını düzenleyen kanun hükümleri uygulanır." IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme12. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Eyüp SARICALAR, Bayram ŞEN, Döndü Deniz BİLİR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 04/05/2026 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, idari ve adli yargı yerleri arasında anılan Kanun’un 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargı dava dosyası 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine son görevsizlik kararını veren mahkemece Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği, idari yargı dava dosyası Mahkememizce temin edildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliğiyle karar verildi.B. Esasın İncelenmesi13. Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Esas No : 2026/154 Karar No: 2026/275
14. Dava, davalı BOTAŞ bünyesinde kıdemli teknisyen olarak görev yapan davacının kariyer gelişim programı kapsamında gerçekleştirilen sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yapılan itirazın reddine dair İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanlığı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.15. Somut olayda davacı, 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında toplu iş sözleşmesine tabi kapsam içi personel olarak davalı kurumda çalışmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat değişikliğinin davacı gibi kapsam içi personele ilişkin olmadığının ve davalı kamu iktisadi teşebbüsünün de 399 sayılı KHK'ya ekli 1 sayılı cetvelde sayılmadığının altını çizmek gerekmektedir. Uyuşmazlığın iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya İş Kanunu'ndan doğduğu açıktır ve kamu gücünün kullanılarak tek taraflı tesis edilen idari nitelikteki bir işlemden söz etmek mümkün bulunmamaktadır. 16. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, kamu iktisadi teşebbüslerinde kapsam içi veya kapsam dışı personel olarak çalışanların işverenleriyle aralarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan ve kapsam dışı personel yönünden de 25/10/2017 tarihinden önce açılmış olsa bile bu tarihten sonra derdest olan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere iş mahkemelerinde bakılacağı sonucuna varılmıştır. 17. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Konya 2. İş Mahkemesinin 19/12/2025 tarih ve E.2025/586, K.2025/1004 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜM Açıklanan gerekçelerle;A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Konya 2. İş Mahkemesinin 19/12/2025 tarih ve E.2025/586, K.2025/1004 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,04/05/2026 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Eyüp
Bayram
Döndü Deniz
YAŞAR
SARICALAR
ŞEN
BİLİR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLIÇALIŞKAN