T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/157KARAR NO: 2026/154
KARAR TR: 13/04/2026 ÖZET: 2918 sayılı Kanun’un Ek 2/5 maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.K A R A R Davacı: A. A.
Davalı: İzmir ValiliğiVekili: Av. Ş. G. B.
I. DAVA KONUSU OLAY1. İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından
plakalı aracın, ilgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıdığının tespit edildiğinden bahisle, araç sürücüsü davacı adına 07/02/2025 tarih ve MB seri ve 59376659 sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı Kanun’un EK-2/5 maddesi uyarınca 9.267 TL idari para cezası verilmiştir. 2. Davacı, idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda3. İzmir 6. Sulh Ceza Hakimliği 02/07/2025 tarih ve D.İş No:2025/8309 sayılı kararı ile, 5326 sayılı Kanun'un 22/4. maddesi, CMK'nin 12/1. maddesi ve 5326 Sayılı Kanun'un 28/1-a maddesi uyarınca Hakimliklerinin yetkisizliğine, dosyanın yetkili ve görevli Karşıyaka Sulh Ceza Hakimliğine gönderilmesine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.4. Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hâkimliği 25/09/2025 tarih ve D.İş No:2025/4925 sayılı kararı ile, itiraz başvurusunun görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"İzmir 6. Sulh Ceza Hakimliği'nin 02/07/2025 tarih 2025/8309 D.iş sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiş olup, dosya Hakimliğimize tevzi edilmiş olmakla, itiraz eden idari para cezasına karşı iptal talebini içeren dilekçe ile Hakimliğimize başvuru yapmakla, gerekli yazışmalar yapılıp belgeler toplandıktan sonra evrak incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İtiraz eden dilekçesinde özetle: tarafına yazılan idari para cezasına ilişkin tutanağın kaldırılmasını talep etmiştir.Hakimliğimizce dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;Uyuşmazlık Mahkemesi’nin 2021/427 Esas. 2021/393 Karar sayılı ilamında " 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kararın iptal edilmesi istemiyle açılan davanın, araç trafikten men işleminin de idari yargıda konu yapılması karşısında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu nun 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fıkrası hükmü bir arada değerlendirildiğinde idari yargı yerinde
Esas No : 2026/157 Karar No: 2026/154
çözümlenmesi gerektiği" nin belirtildiği. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 7.İdari Dava Dairesi'nin 07/07/2025 tarih, 2025/1004 Esas, 2025/1447 Karar sayılı ilamı uyarınca trafikten men işlemi ile idari para cezasına karar verilmesine yönelik işlemin sürücü ve araç sahibi farklı olsa da; İdare Mahkemeleri tarafından bakılacağının anlaşıldığı, itiraza konu yaptırımların idari yargının görev alanına girdiği ve söz konusu kararın Sulh Ceza Hakimliğince incelenebilecek kararlardan olmadığı anlaşılmakla, itiraz edenin iş bu talebinin 5326 sayılı yasanın 28/1-b maddesi uyarınca görevsizlik nedeniyle usulden reddine ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 9/1. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabileceğinin muhtariyetine yönelik karar vermek gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle:1-İtiraza konu idari yaptırım kararının hakimliğimiz görev alanına girmediğinden başvurunun 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 28/1-b maddesi uyarınca görevsizlik nedeniyle usulden REDDİNE,2-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 9/1. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkeme olan İdare Mahkemelerine dava açılabileceğinin MUHTARİYETİNE3-Yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,4-Karardan bir suretin taraflara tebliğine,Dair, evrak üzerinde yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Hakimliğimize verilecek dilekçe veya tutanağa geçirilecek beyan ile gidilebilecek ve Karşıyaka 2. Sulh Ceza Hakimliği nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere (itiraz yoluna başvurulmadığı takdirde kararın kesinleşeceği ve yerine getirileceği İhtan ile) karar verildi."5. Davacı bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.B. İdari Yargıda6. İzmir 5. İdare Mahkemesi 17/12/2025 tarih ve E.2025/1634 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu gerekçesiyle, 2247 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"Uyuşmazlıkta, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek2/3-a maddesi gereğince davacıya 9.267,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin 07.02.2025 tarih ve MB 59376659 numaralı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açılmış olup, Uyuşmazlık Mahkemesinin 16/06/2025 tarih ve E:2025/209, K:2025/437 sayılı kararı uyarınca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek2/3-a maddesi gereğince ilgililere verilen idari para cezalarına karşı adli yargıda dava açılması gerekmektedir.Bununla birlikte, aynı uyuşmazlığa ilişkin olarak, Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hakimliğince 25.09.2025 tarih ve Değişik İş No: 2025/4925 sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği, karara itiraz edilmeyerek kesinleştiği anlaşılmakta olup, görevsizlik kararı vermiş olan adli yargı merciinin görevli olduğu kanaatine varıldığından, 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun'un 19'uncu maddesi hükmü gereğince, önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da temin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmek suretiyle, görevli merciin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulması ve davanın esasının incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine kadar ertelenmesi gerekmektedir."
Esas No : 2026/157 Karar No: 2026/154
7. İzmir 5. İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi için dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK8. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu" başlıklı 47. maddesinin ilgili kısımları şöyledir:"Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre;a) Trafiği düzenleme ve denetimle görevli trafik zabıtası veya özel kıyafetli veya işaret taşıyan diğer yetkili kişilerin uyarı ve işaretlerine,b) Trafik ışıklarına,c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,d) Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere,Uymak zorundadırlar.(Değişik:18/10/2018-7148/20 md.) Trafik zabıtası veya diğer yetkililerin dur işaretlerine, ışıklı trafik işaretlerinden kırmızı renkli olanına ve sesli işaretlere uymayan sürücüler 235 Türk lirası, bu maddede yazılı diğer trafik işaretlerine ve kurallarına uymayan sürücüler, 108 Türk lirası para cezası ile cezalandırılırlar...."9. 2918 sayılı Kanun'un “Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması” başlıklı Ek 2. maddesi şöyledir:"(Ek: 17/10/1996-4199/43 md.) (Değişik:18/10/2018-7148/26 md.)Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışındabelediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş günsüreyle trafikten menedilir.İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır.”
Esas No : 2026/157 Karar No: 2026/154
10. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesi şöyledir: "(Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.)(1) Bu Kanun'un;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,uygulanır.”11. 5326 sayılı Kanun’un "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir:“(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir”12. 5326 sayılı Kanun'un "Saklı tutulan hükümler" başlıklı 19. maddesi şöyledir: “(1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) Bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) İşyerinin kapatılması, c) Ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) Kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması,gibi yaptırımlara ilişkin hükümler, ilgili kanunlarda bu Kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır” 13. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fıkraları şöyledir:“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme 14. Uyuşmazlık Mahkemesinin Rıdvan GÜLEÇ'in Başkanlığında, Üyeler Eyüp SARICALAR, Bayram ŞEN, Döndü Deniz BİLİR, Mahmut BALLI, Bilal ÇALIŞKAN ve Yüksel NAVDAR'ın katılımlarıyla yapılan 13/04/2026 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince, anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının ekinde adli yargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
Esas No : 2026/157 Karar No: 2026/154
B. Esasın İncelenmesi15. Raportör-Hâkim Süleyman ARIDURU'nun, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davada adli yargının, Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:16. Dava, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 2/5 maddesi uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılmıştır.17. Somut olayda, araç sürücüsü davacı adına, ilgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıdığının tespit edildiğinden bahisle, 07/02/2025 tarih ve MB seri ve 59376659 sıra nolu trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek, 2918 sayılı Kanun’un EK-2/5 maddesi uyarınca 9.267 TL idari para cezası verildiği, bununla birlikte dava dışı M. D. E.
adına tescilli aracın trafikten men edilmesine ilişkin olarak, 07/02/2025 tarihli araç trafikten men muhafaza altına alma tutanağının düzenlendiği ve bu işleme karşı adı geçen kişi tarafından dava açıldığına dair bir belgenin dosya kapsamında mevcut olmadığı, 11/02/2025 tarihli araç teslim tutanağı uyarınca aracın eksikliğinin giderilmesi akabinde yediemin otoparkından ilgilisine teslim edildiği anlaşılmıştır. 18. Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinin sekizinci fıkrasında; idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği kurala bağlanmış, bu maddenin gerekçesinde de bu hükümle, Kabahatler Kanunu'ndaki düzenlemelerin ortaya çıkardığı bağlantı sorununa çözüm getirilmesinin amaçlandığı ifade edilmiştir.19. 19/12/2006 tarihinde yürürlüğe giren bu düzenlemeye göre, Kabahatler Kanunu’nun; idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı, diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı ancak idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idari yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddialarının, bu işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği anlaşılmaktadır.20. Uyuşmazlık Mahkemesince de, idari para cezası yönünden oluşan olumsuz görev uyuşmazlıklarının çözümünde, idari para cezasına konu işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararın da verilmiş olması ve dosya içeriğinden bu kararın idari yargı yerinde dava konusu edildiğinin anlaşılması halinde; idari para cezasına ilişkin kararın hukuka aykırılığı iddiasının da, idari yargı yerinde görüleceği sonucuna varılarak, idari yargı yerince verilen görevsizlik kararlarının kaldırılmasına karar verilmiştir. 21. İncelenen uyuşmazlıkta, aynı maddi olay nedeniyle dava dışı üçüncü kişi adına kayıt ve tescilli araç hakkında trafikten men yaptırımının uygulandığı, bu yaptırımın davacı sürücü ile ilgili olmadığı ve onun hakkında düzenlenmediği, davacı hakkında uygulanan trafik para cezasının da 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım
Esas No : 2026/157 Karar No: 2026/154
türlerinden biri olduğu, 2918 sayılı Kanun’da da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun değişik 3. maddesi ve aynı Kanun'un 27. maddesinin birinci fıkrası bir arada değerlendirildiğinde, 2918 sayılı Kanun’un Ek 2/5 maddesi uyarınca verilen idari para cezasına karşı açılan davanın çözümünde adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.22. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, İzmir 5. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulü ile, Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25/09/2025 tarih ve D.İş No:2025/4925 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle; A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. İzmir 5. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 25/09/2025 tarih ve D.İş No:2025/4925 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13/04/2026 tarihinde, OY BİRLİĞİ ile KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Üye
Rıdvan
Eyüp
Bayram
Döndü Deniz
GÜLEÇ
SARICALAR
ŞEN
BİLİR
Üye
Üye
Üye
Mahmut
Bilal
Yüksel
BALLI
ÇALIŞKAN
NAVDAR