T.C.UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/162KARAR NO: 2026/277
KARAR TR: 04/05/2026 ÖZET: 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 11. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.K A R A R Davacı: K. M. S. H. v. Ü. T. S. A.Ş. (Ö. M. K. H.
)Vekilleri: Av. M. A.
, Av. M. K.
, Av. S. T.
, Av. B. A.
Davalı: İstabul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Vekili: Av. B. E.
I. DAVA KONUSU OLAY1. Davacı vekilleri, müvekkil şirketin
adresinde "Ö. M. K. H.
" olarak hizmet verdiğini, İl Sağlık Müdürlüğü denetim birimi ekipleri tarafından 21/03/2024 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, S1 ve S2 maddelerinde tespit edilen eksiklikler ve aykırılıkların devam ettiği gerekçesi ile müvekkilleri hakkında 3359 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları uyarınca 17/03/2025 tarih ve ...271284190 sayılı Bakanlık Makam Olur yazısı ile 200.000 TL idari para cezası uygulandığını ve eksikliklerin giderilmesi için otuz gün süre verildiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, verilen 200.000 TL idari para cezasının iptali istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURU SÜRECİA. Adli Yargıda2. Beykoz Sulh Ceza Hâkimliği 26/05/2025 tarih ve D.İş.No:2025/1216 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olması nedeniyle, 5326 sayılı Kanun'un 28/1-b maddesi gereğince talebin görev yönünden reddine karar vermiş, karara itiraz edilmesi üzerine, İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 14/07/2025 tarih ve D.İş.No:2025/6341 sayılı kararı ile itirazın reddine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:''...Bu itibarla; talebin, Mülga Özel Hastaneler Yönetmeliğinin 39. maddesi ile 30/01/2025 tarihinde 32798 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Hastaneler Yönetmeliğinin Bina Durumu başlıklı 10. maddesine aykırı olarak hastanede yapılan denetimler sonucunda tespit edilen uygunsuzluklar hakkında sağlık tesisinin tabi olduğu mevzuatta fiilin karşılığı olarak belirlenmiş olan idari yaptırım kararına itiraz olduğu, Hakimliğimizin 5237 sayılı TCK, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun ve diğer kanunlarda belirtilen işlere bakmakla görevli olduğu, dava konusunun Hakimliğimizin görevine girmediği ve İdare Mahkemelerince çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla, talep bakımından görevli mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğundan talebin görev yönünden reddine..."3. Davacı vekili bu kez, aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
Esas No : 2026/162 Karar No: 2026/277
B. İdari Yargıda4. İstanbul 4. İdare Mahkemesi 08/10/2025 tarih ve E.2025/1887, K.2025/1897 sayılı kararı ile, davanın görüm ve çözümünde adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir. Kararın ilgili kısmı şöyledir:"...DAVANIN ÖZETİ :
adresinde, davacı şirketin sahipliğinde faaliyet gösteren Ö. M. K. H.
'nde 21.03.2024 tarihinde yapılan denetim neticesinde 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek-11. Maddesi ve Özel Sağlık Tesisleri Denetimi Hakkında Yönetmeliğinin 10. maddesini ihlal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 200.000,00TL para cezası verilmesine ilişkin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün valilik makam olurlu 17.03.2025 tarih ve E-73065737-663.02-271284190 sayılı işleminin; haksız ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir....Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket tarafından, Gaziosmanpaşa ilçesinde sahipliğinde faaliyet gösteren Ö. A. H.
nde 08.10.2024 tarihinde yapılan denetim neticesinde 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu Ek-11.maddesi ve Özel Sağlık Tesisleri Denetimi Hakkında Yönetmeliğinin 10/13.bendini ihlal ettiğinin tespit edildiğinden bahisle 449.382,37-TL para cezası verilmesine ilişkin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünün valilik makam olurlu 02.01.2025 tarih ve 263613434 sayılı işleminin tesisi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlıkta, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin idari işlemin 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ve Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkındaki Yönetmeliği hükümleri uyarınca tesis edildiği, anılan 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nda, bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı itiraz ve dava yolu gösterilmediği anlaşılmış olup, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun genel hükümleri gereğince, 3359 sayılı Kanun kapsamında verilen idari para cezalarına karşı sulh ceza hakimliğine başvurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine..." 5. Davacı vekillerinin, 2247 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre doğduğunu öne sürdüğü olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvurması üzerine, İstanbul 4. İdare Mahkemesince dava dosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmiştir.III. İLGİLİ HUKUK6. 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun ''Amaç'' başlıklı 1. maddesi şöyledir :''Bu Kanunun amacı; sağlık hizmetleriyle ilgili temel esasları düzenlemektir.''7. 3359 sayılı Kanun'un ''Kapsam'' başlıklı 2. maddesi şöyledir:''Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar.''8. 3359 sayılı Kanun'un "Yönetmelikler" başlıklı 9. maddesinin (c) bendi şöyledir:"...c) Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıstaslarını belirlemeye,
Esas No : 2026/162 Karar No: 2026/277
sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıflarının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanmalarına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasları ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartlarının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir."9. 3359 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları şöyledir: ''(Değişik dördüncü fıkra:21/2/2024-7496/20 md.) Sağlık Bakanlığınca belirlenen acil hastaya müdahale esaslarına; personel, tıbbi cihaz ve donanım, bina ve hizmet birimleri, malzeme ile ilaç standartlarına uyulmaması hâllerinde yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere bir önceki aya ait brüt hizmet gelirinin yüzde beşine kadar idari para cezası uygulanır.""Bu maddedeki idari para cezasını gerektiren fiillerin bir yıl içinde tekrarı hâlinde idari para cezaları bir kat artırılarak uygulanır; üçüncü defa işlenmesinde ise sağlık kurum ve kuruluşunun ilgili bölümünün veya tamamının faaliyeti on güne kadar durdurulur. Aynı isim ve sahiplikte birden fazla sağlık kurum ve kuruluşu bulunması hâlinde idari yaptırımlar sadece ihlalin yapıldığı sağlık kurum ve kuruluşu ile sınırlı olarak uygulanır."10. 11/07/2013 tarihli ve 28704 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve olay tarihinde yürürlükte olan mülga Özel Hastaneler Yönetmeliğinin "Bina Durumu" başlıklı 10. maddesinin ilgili kısmı şöyledir: "(Ek fıkra: RG-11/7/2013-28704) (Değişik:RG-21/3/2014-28948) Bakanlıkça ruhsatlandırılmış özel hastanelerde, Bakanlığın veya Müdürlüğün izni alınmak ve binada imar mevzuatına uygun olarak taşıyıcı unsuru etkilemeyen tadilat ve tamirat gibi işlerin yapılması halinde, binanın kullanımına izin verilen toplam brüt alanını değiştirmemek ve gerektiğinde yangın ile deprem yönünden uygunluğunun da sağlanması kaydıyla Belediyeden proje onayı aranmaksızın ruhsata esas son proje üzerinde değişiklik yapılmasına izin verilir."11. 30/01/2025 tarihli ve 32798 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve halen yürürlükte bulunan Özel Hastaneler Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) "Denetim" başlıklı 41. maddesi şöyledir: "(1) Özel hastaneler, 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak, Ek-2’de yer alan denetim, sorgu ve idari yaptırım formu kullanılarak denetime tabi tutulur."12. Yönetmeliğin "Müeyyideler" başlıklı 48. maddesi şöyledir:"(1) Bu Yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uymayanlar ile yasaklara aykırı hareket edenlere, bu Yönetmelikte öngörülen idari müeyyideler ile bu Yönetmelikte müeyyide öngörülmemekle birlikte 2219 sayılı Kanunda müeyyide öngörülen diğer hallerde ise anılan Kanunda ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen idari ve cezai müeyyideler uygulanır."13. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun "Genel kanun niteliği" başlıklı 3. maddesi şöyledir: “ (Değişik: 6/12/2006-5560/31 md.) (1) Bu Kanun'un;a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında,uygulanır.”
Esas No : 2026/162 Karar No: 2026/277
14. 5326 sayılı Kanun’un "Yaptırım türleri" başlıklı 16. maddesi şöyledir:“(1) Kabahatler karşılığında uygulanacak olan idarî yaptırımlar, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibarettir.(2) İdarî tedbirler, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerdir”15. 5326 sayılı Kanun'un “Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin 1. ve 8. fıkraları şöyledir:“(1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür.”IV. İNCELEME VE GEREKÇEA. İlk İnceleme16. Uyuşmazlık Mahkemesinin Kenan YAŞAR'ın Başkanlığında, Üyeler Eyüp SARICALAR, Bayram ŞEN, Döndü Deniz BİLİR, Ahmet ARSLAN, Mahmut BALLI ve Bilal ÇALIŞKAN’ın katılımlarıyla yapılan 04/05/2026 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargı yerleri arasında anılan Kanun'un 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğu, her ne kadar idari yargı yerince verilen gerekçeli kararda "Ö. A. H.
", "449.382,37 TL" para cezası verildiği ve "02.01.2025 tarih ve 263613434 sayılı işlem" ifadesine yer verilmiş ise de mahkemenin gerekçeli kararında belirtilen davacı ve davalı taraflar ile davanın özeti kısmının adli yargı kararı ile aynı olduğu, ayrıca idari yargı yerince görevli yargı yerinin belirlenmesi amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesine başvurma kararında "Ö. M. K. H.
", "200.000 TL" para cezası ile "17/03/2025 tarih ve ...271284190 sayılı işlemin iptali istemiyle İstanbul Valiliğine karşı açılan davada" ifadelerine yer verildiği dikkate alındığında, adli ve idari yargı dosyasında tarafların davaların konu ve sebebinin aynı olduğu değerlendirilmek suretiyle adli yargı ve idari yargı dosyalarının 15. maddede belirtilen yönteme uygun olarak davacı vekillerinin istemi üzerine İdare Mahkemesince Uyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından, görev uyuşmazlığının esasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.B. Esasın İncelenmesi17. Raportör-Savcı Dr. Berrak YILMAZ'ın, davanın çözümünde adli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:18. Dava, davacı tarafından hakkında 3359 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkralarına dayanılarak 17/03/2025 tarih ve ...271284190 sayılı Bakanlık Makam Olur'u
Esas No : 2026/162 Karar No: 2026/277
ile verilen 200.000 TL idari para cezasının iptali istemiyle açılmıştır.19. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin
adresinde "Ö. M. K. H.
" olarak hizmet verdiği, İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 17/03/2025 tarihli ve ...271284190 sayılı yazısında belirtildiği üzere; davacı Ö. M. H.
'nde denetim birimi ekipleri tarafından 21/03/2024 tarihinde gerçekleştirilen denetimde, Özel Hastane Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Tutanağının S1 (Özel hastanede; ruhsata esas projede Bakanlığın veya Müdürlüğün izni alınmadan değişiklik yapılmış mı?), S2 (Özel hastanede; taşıyıcı unsuru etkilemeyen tadilat ve tamirat gibi işlerin yapılması halinde, binanın kullanımına izin verilen toplam brüt alanını değiştirilmemesi kriterine uyulmuş mu ve gerekiyor ise yangın ve deprem yönünden uygunluğu sağladığını gösterir rapor alınmış mı?) ve S61 maddelerinde tespit edilen eksikliklere istinaden 3359 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca 09/08/2024 tarih ve 249811485 sayılı Valilik Olur'u ile 100.000 TL idari para cezası uygulandığı ve eksiklerin giderilmesi için otuz gün süre verildiği, davacı Hastanede 01/11/2024 tarihinde yapılan süre sonu denetimde Özel Hastane Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Tutanağının S1, S2 ve S13 maddelerinde eksikliklerin tespit edildiği, S1 ve S2 maddelerinde tespit edilen eksikliklerin devam ettiği, Hastanenin farklı katlarında tadilat yapıldığı ve İl Sağlık Müdürlüğüne başvurusunun bulunmadığı, süre sonu denetiminde eksikliğin ikinci kez tespit olduğu anlaşıldığından idari para cezasının bir kat artırılarak davacı Hastaneye 200.000 TL idari para cezası uygulandığı, davacı Hastanenin 17/03/2025 tarih ve ...271284190 sayılı Bakanlık Makam Olur yazısı ile verilen 200.000 TL idari para cezasının haksız ve hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle adli ve idari yargı yerlerinde dava açtığı anlaşılmıştır. 20. Yukarıda izah edilen düzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağı; diğer kanunlarda görevli mahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.21. İncelenen uyuşmazlıkta, 3359 sayılı Kanun'un Ek 11. maddesinin dördüncü ve altıncı fıkraları uyarınca verilen idari para cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 3359 sayılı Kanun’da yapılan değişikliklerle Kanun’un yeniden düzenlendiği ve bu haliyle 3359 sayılı Kanun’da ve bu Kanun'a dayanılarak hazırlanan Yönetmelikte görevli yargı yerine ve kanun yoluna ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı anlaşılmıştır. 22. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun 5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağından, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınarak, idari para cezasına karşı açılan davanın görüm ve çözümünde, anılan Kanun'un 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.23. Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak, Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/05/2025 tarih ve D.İş.No:2025/1216 sayılı görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir.V. HÜKÜMAçıklanan gerekçelerle;
Esas No : 2026/162 Karar No: 2026/277
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININ GÖREVLİ OLDUĞUNA, B. Beykoz Sulh Ceza Hâkimliğinin 26/05/2025 tarih ve D.İş.No:2025/1216 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,04/05/2026 tarihinde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Vekili
Üye
Üye
Üye
Kenan
Eyüp
Bayram
Döndü Deniz
YAŞAR
SARICALAR
ŞEN
BİLİR
Üye
Üye
Üye
Ahmet
Mahmut
Bilal
ARSLAN
BALLIÇALIŞKAN