�������������������� T.C.
UYU�MAZLIK MAHKEMES�
ESAS NO ����� : 2022/195
KARAR NO� : 2023/57������
KARAR TR� : 23/01/2023
�ZET: Anne ve babal���n tespiti ile n�fus kayd�ndaki soyba��n�n d�zeltilmesi istemiyle a��lan davan�n ADL� YARGI YER�NDE g�r�lmesi gerekti�i hk.
KA R A R
Davac�lar����������������� :1- M. G, 2- M. G
Vekili: Av. Y. D
Daval����������������������������������������������� �� :Ankara N�fus ve Vatanda�l�k M�d�rl���
I. DAVA KONUSU OLAY
1. Davac�lar vekili, dava dilek�esinde �zetle;T�rkiye Cumhuriyeti vatanda�� olan davac�lar�n ger�ek m��terek �ocuklar� olanM......, �..... ve H. G ile aralar�nda bir tak�m nedenlerle soyba��n�nkurulamad���n�, bu sebeple de �ocuklar�n�n T�rk vatanda�l���na ge�i�lerininyap�lamad���n�, G�� �daresine DNA testi ibraz�na ra�men idarece soyba��n�nkurulmay�p ba�vurunun reddedili�ini beyan ederek davac�lar ile m��terek�ocuklar� aras�nda bulunan anne ve babal���n tespit edilerek ve soyba��n�n bu�ekilde d�zeltilerek n�fus kayd�na tescili istemiyleadli yarg� yerinde davaa�m��t�r.
II. UYU�MAZLI�A �L��K�N BA�VURU S�REC�
A. Adli Yarg�da
2. Ankara 16. Asliye Hukuk Mahkemesi 21/08/2019tarihli ve E.2019/477, K.2019/409 say�l� karar� ile, "T�rk MedeniKanunu'nun 2. Kitab�nda yer alan h�k�mlerinin uygulanmas�ndan kaynakl� davadaaile mahkemesinin g�revli oldu�u" gerek�esiyle davan�n g�rev y�n�ndenusulden reddine karar vermi�tir. Bu karar, istinaf edilmeksizin 13/09/2019tarihinde kesinle�mi�tir.
3. Ankara 19. Aile Mahkemesi 07/01/2020 tarihlive E.2019/1254, K.2020/34 say�l� karar� ile, "ba�ka �lkeninvatanda�� kapal� kay�tl� ki�ilerin soyba��n�n kurulmas� ba�vurusunun ��i�leriBakanl���nca takdir ve de�erlendirmeye tabi tutulmas� gereken bir idari g�revoldu�u ve uyu�mazl�kta idari yarg�n�n g�revli oldu�u" gerek�esiyledava �art� yoklu�undan davan�n g�rev nedeniyle usulden reddine karar vermi�tir.Bu karar, istinaf edilmeksizin 11/03/2020 tarihinde kesinle�mi�tir.
��������� 4. Davac�lar vekili, bunun �zerine ayn�taleple idari yarg� yerinde dava a�m��t�r.��
B. �dari Yarg�da
5. Ankara 12. �dare Mahkemesi 24/092020 tarihlive E:2020/1718, K:2020/1248 say�l� karar� ile, "idari yarg�yerince tespit niteli�inde karar verilemeyece�i, davan�n n�fus kayd�ndasoyba��n� ilgilendiren bir d�zeltme isteminden kaynakland��� ve uyu�mazl���n��z�m�nde T�rk Medeni Kanunu h�k�mleri uyar�nca adli yarg�n�ng�revlioldu�u" gerek�esiyle davan�n g�rev y�n�nden reddine karar vermi�tir.
6. Ankara B�lge �dare Mahkemesi 10. �dari DavaDairesi 10/02/2021 tarihli ve E.2021/414, K.2021/112 say�l� karar� ile, istinafba�vurusunun reddine kesin olarak karar vermi� ve verilen g�revsizlik karar�kesinle�mi�tir.
7. Davac�lar vekili, son g�revsizlik karar�n� verenAnkara 12. �dare Mahkemesine verdi�i dilek�esiyle g�rev uyu�mazl���n�ngiderilmesi i�in dosyan�n Uyu�mazl�k Mahkemesine g�nderilmesini talep etmi�,dava dosyalar� ayn� Mahkemenin 28/02/2022 tarihli ve 2021/1718 esas say�l� �styaz�s� ile Uyu�mazl�k Mahkemesine g�nderilmi�tir.
8. Uyu�mazl�k Mahkemesi Ba�kanl���nca 2247 say�l�Kanun'un 16. maddesi uyar�nca Dan��tay Ba�savc�l��� ile Yarg�tay CumhuriyetBa�savc�l���ndan g�r�� istenmi�tir.
III. BA�SAVCILIK D���NCELER�
A. Dan��tay Ba�savc�l���n�n Yaz�l� D���ncesi
9. Dan��tay Ba�savc�s� yaz�l� d���ncesinde, davan�ng�r�m ve ��z�m�n�n adli yarg� yerine ait oldu�u y�n�nde g�r�� bildirmi�tir.G�r���n ilgili k�sm� �u �ekildedir:
"Uyu�mazl�kta,davac�lar taraf�ndan, m��terek �ocuklar� M...., �.... ve H. G'�n anne vebabalar� oldu�unun tespit edilmesine ve m��terek �ocuklar�n n�fuslar�na kay�tettirilmesine karar verilmesiistemiyle davan�n a��ld��� anla��lmakla, �dareMahkemelerince tespit niteli�inde karar verilemeyece�i a��k olup,davan�n n�fuskay�tlar�nda d�zeltme yap�lmas�n� gerektiren, b�y�k oranda da soyba��n�ilgilendiren bir nitelik ta��d��� da g�zetildi�inde; uyu�mazl���n Medeni Kanunh�k�mleri uyar�nca adli yarg� yerinde ��z�mlenmesi gerekti�i sonucunavar�lm��t�r."
���������
B. Yarg�tay Cumhuriyet Ba�savc�l���n�n Yaz�l�D���ncesi
10. Yarg�tay Cumhuriyet Ba�savc�s� davada olu�anuyu�mazl���n ��z�m�nde adli yarg� mahkemelerinin g�revli oldu�una dair yazal�d���nce g�ndermi�tir. G�r���n ilgili k�sm� ��yledir:
"Esasolarak do�um ve �l�m olaylar�n�n n�fus k�t���ne ge�irilmesinin n�fus idaresineverilmi� bir g�rev oldu�u a��kt�r. Ancak, dava konusu uyu�mazl�kta; davan�nn�fus kay�tlar�nda d�zeltme yap�lmas�n� gerektirdi�i ve soyba��n� ilgilendirenbir nitelik ta��d��� g�zetildi�inde, uyu�mazl���n Medeni Kanun h�k�mleriuyar�nca adli yarg� yerinde ��z�mlenmesi gerekti�i sonucuna var�lm��t�r."
IV. �LG�L� HUKUK
11. 4721 say�l� T�rk Medeni Kanunu'nun 30.maddesinin ikinci f�kras� "n�fus sicilinde bir kay�t yoksa veya bulunankayd�n do�ru olmad��� anla��l�rsa, ger�ek durum her t�rl� kay�tla ispatedilir." h�km�n� i�ermektedir.
12. Bu Kanun�un, �Genel olarak soyba��n�nkurulmas�" ba�l�kl� 282. maddesinde, "�ocuk ile ana aras�ndasoyba�� do�umla kurulur" ; �Yetki" ba�l�kl� 283.maddesinde de "Soyba��na ili�kin davalar taraflardan birinin davaveyado�um s�ras�ndaki yerle�im yeri mahkemesinde a��l�r" h�k�mleri yeralmaktad�r.
13. Ayn� Kanun'un "Yarg�lama Usul�" ba�l�kl�284. maddesi ��yledir:
"Soyba��naili�kin davalarda, a�a��daki kurallar sakl� kalmak kayd�yla Hukuk Usul�Muhakemeleri Kanunu uygulan�r: 1. H�kim madd� olgular� re'sen ara�t�r�r vekan�tlar� serbest�e takdir eder.�������������� 2. Taraflar ve ���nc� ki�iler, soyba��n�nbelirlenmesinde zorunlu olan ve sa�l�klar� y�n�nden tehlike yaratmayanara�t�rma ve incelemelere r�za g�stermekle y�k�ml�d�rler."����������������
14. 5490 say�l� N�fus Hizmetleri Kanunu�nun "Kapsam"ba�l�kl� 2. maddesi ��yledir:
"Bu Kanun,T�rk vatanda�lar�, do�umla T�rk vatanda�� olup da ��kma izni almak suretiyleT�rk vatanda�l���n� kaybedenler ve bunlar�n altsoylar� ile T�rkiye'de bulunanyabanc�lar�n n�fus hizmetlerinin d�zenlenmesine, y�r�t�lmesine vegeli�tirilmesine ili�kin esas ve us�l h�k�mlerini kapsar."
15. Bu Kanun'un "Tan�mlar" ba�l�kl�3. maddesinin (y) bendinde, "N�fus olay�: Do�um, �l�m, evlenme,bo�anma, evl�t edinme, tan�ma, kay�t d�zeltme, soyba��n�n d�zeltilmesi, gaiplikgibi ki�isel durumlarda de�i�iklik meydana getiren olay�, ifade eder." denilmi�tir.
16. Ayn� Kanun�un "Kayd�n kapat�lmas� veyeniden a��lmas�" ba�l�kl� 14. maddesi ��yledir:
"N�fuskayd�n�n kapat�lmas�; �l�m, gaiplik, T�rk vatanda�l���n�n kayb�, evlenme,bo�anma, evl�t edinilme, soyba��n�n d�zeltilmesi veya reddi gibi olaylarnedeniyle bir kayd�n �zerinde i�lem yap�lamaz hale getirilmesidir.
Kayd�nkapat�lmas�na ili�kin sebep ortadan kalkt���nda veya kayd�n yeniden a��lmas�n�gerektirecek yeni bir sebep ortaya ��kt���nda kay�t yeniden a��l�r. Kayd�na��lmas�ndan sonra ki�isel durumda meydana gelmi� olan olaylar ki�inin kayd�nai�lenir."
17. Ayn� Kanun'un "Kay�td�zeltilmesi" ba�l�kl� 35. maddesinin birinci f�kras� ��yledir:
"Kesinle�mi�mahkeme h�km� olmad�k�a n�fus k�t�klerinin hi�bir kayd� d�zeltilemez vekay�tlar�n anlam�n� ve ta��d��� bilgileri de�i�tirecek �erhler konulamaz. Ancakolaylar�n aile k�t�klerine tescili esnas�nda yap�lan madd� hatalar n�fusm�d�rl���nce dayanak belgesine uygun olarak d�zeltilir."
18.Ayn� Kanun'un "N�fus davalar�" ba�l�kl� 36. maddesinin birincif�kras� ��yledir:
"Mahkemekarar� ile yap�lan kay�t d�zeltmelerinde a�a��daki us�llere uyulur:
a) N�fuskay�tlar�na ili�kin d�zeltme davalar�, d�zeltmeyi isteyen �ah�slar ile ilgiliresm� dairenin g�sterece�i l�zum �zerine Cumhuriyet savc�lar� taraf�ndanyerle�im yeri adresinin bulundu�u yerdeki g�revli asliye hukuk mahkemesindea��l�r. Kay�t d�zeltme davalar� n�fus m�d�r� veya g�revlendirece�i n�fus memuruhuzuru ile g�r�l�r ve karara ba�lan�r.
b) Hakl�sebeplerin bulunmas� h�linde ayn� konuya ili�kin d�zeltme yap�lmas� h�kimdenistenebilir. Ad de�i�ikli�i h�linde, n�fus m�d�rl��� bu ki�inin �ocuklar�n�nbaba veya ana ad�na ili�kin kayd�, soyad� de�i�ikli�inde ise e�in ve erginolmayan �ocuklar�n soyad�n� da d�zeltir.
c) Tespitdavalar�, kayd�n iptali veya d�zeltilmesi i�in a��lacak davalara karine te�kileder."
19. N�fus Hizmetleri Uygulama Y�netmeli�inin"G�rev" ba�l�kl� 5. maddesi ��yledir:
"GenelM�d�rl�k; n�fus hizmetlerini d�zenlemek, y�r�tmek, takip etmek, denetlemek vede�erlendirmek, n�fus olaylar�n�n aile k�t�klerine tescili esnas�nda yap�lanhatal� veya eksik kay�tlar� dayanak belgesine g�re d�zeltmek, de�i�tirmek,birle�tirmek, tamamlamak, m�kerrer kay�tlar� silmek, usul�ne g�re d�zenlenmemi�kay�tlara ili�kin gerekli i�lemleri yapmak ve di�er i�lemleri tesis etmek,n�fus hizmetleri ile ilgili olarak kurumlar ve di�er yetkili kurulu�lararas�nda koordinasyonu sa�lamakla g�revlidir."
20. Ayn� Y�netmeli�inin "Yetki" ba�l�kl� 6. maddesi��yledir:
"GenelM�d�rl�k; n�fus hizmetlerinin y�r�t�lmesi, soyba��n�n kurulmas�, maddihatalar�n d�zeltilmesi, aile kay�tlar�n�n birle�tirilmesi, m�kerrer kay�tlar�nbirbirine g�re tamamlanmas� ve di�erlerinin silinmesi, kay�tlar�n ta��nmas�,a��lmas�/kapat�lmas�, tamamlanmas�, n�fus olaylar�n�n aile k�t�klerine tesciliesnas�nda yap�lan hatal� veya eksik kay�tlar�n dayanak belgesine uygun olarakd�zeltilmesi ve usul�ne g�re tesis edilmemi� kay�tlara ili�kin gereklii�lemlerin yap�lmas� ile sakl� n�fus ve aile k�t�klerine yap�lacak tescili�lemlerine ili�kin usul ve esaslar�n belirlenmesi hususlar�nda yetkilidir."
V. �NCELEME VE GEREK�E
A. �lk �nceleme
21. Uyu�mazl�k Mahkemesinin Muammer TOPAL��nba�kanl���nda, �yeler Nilg�n TA�, Do�an A�IRMAN, Ey�p SARICALAR, Ahmet ARSLAN,Mahmut BALLI ve Bilal �ALI�KAN��n kat�l�mlar�yla yap�lan 23/01/2023 tarihlitoplant�s�nda, 2247 say�l� Kanun'un 27. maddesi uyar�nca yap�lan incelemeyeg�re adli ve idari yarg� yerleri aras�nda 2247 say�l� Kanun'un 14. maddesinde�ng�r�len bi�imde olumsuz g�rev uyu�mazl��� do�du�u, adli yarg� ile idari yarg�dosyalar�n�n 15. maddede belirtilen usule uygun olarak davac� vekilinin istemi�zerine idari yarg� yerince Uyu�mazl�k Mahkemesine g�nderildi�i ve usuleili�kin i�lemlerde herhangi bir noksanl�k bulunmad��� anla��ld���ndan, g�revuyu�mazl���n�n esas�n�n incelenmesine oy birli�i ile karar verildi.
��������� B. Esas�n �ncelenmesi
��������� 22. Raport�r-H�kim Murat U�UR'un davan�n��z�m�nde adli yarg�n�n g�revli oldu�u yolundaki raporu ile dosyadaki belgelerokunduktan, ilgili Ba�savc�larca g�revlendirilen Yarg�tay Cumhuriyet Savc�s�Halil �brahim ��FT�� ile Dan��tay Savc�s� Yakup BAL��n davada adli yarg�n�ng�revli oldu�u yolundaki s�zl� a��klamalar� da dinlendikten sonra gere�ig�r���l�p d���n�ld�:
��������� 23. Dava, davac�lar�n ger�ek m��terek�ocuklar� oldu�u ileri s�r�len M...., �... ve H. G ile aralar�nda bir tak�mnedenlerle soyba��n�n kurulamad���, bu sebeple de �ocuklar�n�n T�rkvatanda�l���na ge�i�lerinin yap�lamad���, G�� �daresine DNA testi ibraz�nara�men idarece soyba��n�n kurulmay�p ba�vurunun reddedildi�i beyan edilerekdavac�lar ile m��terek �ocuklar� aras�nda bulunan anne ve babal���n tespiti ilesoyba��n�n bu �ekilde d�zeltilerek n�fus kayd�na tescili istemiyle a��lm��t�r.
��������� 24. Yukar�da belirtilen mevzuath�k�mlerinden anla��laca�� �zere, n�fus kayd�na ili�kin baz� i�lemler adli,baz� i�lemler idari kararlarla yap�lmaktad�r. Adli yarg�n�n g�rev alan�na girenmaddi hata d���ndaki davalar�n ise n�fus kay�tlar�n�n d�zeltilmesi davalar�oldu�u a��k�a belirlenmi�tir. Davac�lar�n ileri s�rd��� taleplere g�re; davan�nsoyba��n� ilgilendiren nitelik ta��d��� ve taraflar�n n�fus kay�tlar�ndad�zeltme yap�lmas�n� gerektirdi�i g�zetildi�inde, uyu�mazl���n T�rk MedeniKanunu ve 5490 say�l� Kanun h�k�mleri uyar�nca adli yarg� yerinde ��z�mlenmesigerekti�i sonucuna var�lm��t�r.
��������� 25. Yukar�da belirtilen hususlar g�z�n�nde bulundurularak, Ankara 19. Aile Mahkemesinin 07/01/2020 tarihli veE.2019/1254, K.2020/34 say�l� g�revsizlik karar�n�n kald�r�lmas� gerekmi�tir.
��������� V. H�K�M
��������� A��klanan nedenlerle;
��������� A. Davan�n ��z�m�nde ADL� YARGINING�REVL� OLDU�UNA,
��������� B. Ankara 19. Aile Mahkemesinin07/01/2020 tarihli ve E.2019/1254, K.2020/34 say�l� G�REVS�ZL�K KARARININKALDIRILMASINA,
��������� 23/01/2023 tarihinde, OY B�RL���YLE KES�NOLARAK karar verildi.
����������� Ba�kan���������������������� �ye���������� ���������������������ye������������������������������ye
��������� Muammer������������������Nilg�n������������������������� Do�an�������������������������� Ey�p
���������� TOPAL����������������������TAޠ������������������������ A�IRMAN���������������� SARICALAR
����������������������� ������������������������ye������������������������������� �ye������������������������������ �ye
�������������������������������������������� Ahmet��������������� �������������Mahmut������������������������� Bilal
�������������������������������������� ����ARSLAN������������������������BALLI��������������������� �ALI�KAN
Full & Egal Universal Law Academy