T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018 / 471
KARAR NO : 2018 / 526
KARAR TR : 24.09.2018
ÖZET : Davacı kurumda sözleşmeli olarak görev yapmaktayken tek taraflı fesihle işten ayrılan davacıdan haksız fesih iddiasına dayanarak tazminat talep edilmesine ilişkin uyuşmazlığın davalı makamında kamu tüzel kişisi bulunmaması sebebiyle ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu
Vekili : Av. G. B.
Davalı : S. D.
Vekili : Av. Y. İ.
O L A Y :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; AtatürkKültür Dil ve Tarih Yüksek KurumuBaşkanlığında tam zamanlı bilişim personeliolarak çalışan davalı Sayıl Düzgün'ün sözleşmesini haklı bir neden olmaksızınsüresinden önce tek taraflı olarak feshettiğinden bahisle39.967,82.-TL tazminatın işten ayrılış tarihi olan02.07.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birliktetahsiline karar verilmesi istemiyle 29/03/2013 tarihinde adli yargıyerinde dava açmıştır.
Ankara 10.İş Mahkemesi: 10.10.2013 gün ve E:2013/1194, K:2013/1062sayı ile “Davalının subay olan eşinin İzmir' etayini çıkması üzerine evlilik birliğinisağlamak amacıyla ve haklı nedenle iş akdinifeshettiği” gerekçesiyle davanın reddine kararvermiş, karar temyiz edilmiştir.
Yargıtay22. Hukuk Dairesi: 16.03.2015 gün, E:2013/36007, K:2015/10206sayılı kararıyla "anlaşmazlığınçözüm yerinin idari yargı olması sebebiyle davanıngörev yönünden usulden reddi gerekirken yazılışekilde karat verilmesi hatalı olup, bozmayıgerektirmiştir" gerekçesiyle kararın bozulmasınahükmetmiştir.
ANKARA10. İŞ MAHKEMESİ: 17.09.2015 gün ve E:2015/810,K:2015/1069 sayı ile bozma ilamı doğrultusunda görevsizlikkararı vermiş temyiz edilen karar Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin30.11.2015 tarih ve E:2015/32276 K:2015/33086 sayılı ilamıylaonanarak kesinleşmiştir.
Davacıkurum vekili bu kez 06/02/2018 tarihinde aynı taleple idari yargıyerine başvurmuştur.
ANKARA 9.İDARE MAHKEMESİ: 13.04.2018 gün ve E:2018/315 sayı ile“2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun"İdari dava türleri ve idari yargı yetkisininsınırı" başlıklı 2. maddesinin 1.fıkrasında; 1. İdari dava türleri şunlardır
a) İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları.
c) Tahkimyolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar." hükmüne yer verilmiştir.
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun un "Yargı mercilerininuyuşmazlık mahkemesine başvurmaları"başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrasında ise;"Adli, idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik karan v eren merciin görevli olduğukanısına varırsa, gerekçeli bir karar ile görevlimerciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesine başvurulve elindeki işin incelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesinin kararvermesine değin erteler." hükmüne, aynı maddenin ikincifıkrasında da; "Yargı merciince, öncekigörevsizlik kararına ilişkin dava dosyası da teminedilerek, gerekçeli başvuru karan ile birlikte dava dosyalarıUyuşmazlık Mahkemesine gönderilir." hükmüne yerverilmiştir
Dosyanınincelenmesinden; Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek KurumuBaşkanlığında tam zamanlı bilişim personeliolarak çalışan davalı S. D.’ünsözleşmesini haklı bir neden olmaksızınsüresinden önce tek taraflı olarak feshettiğinden bahisle39,967,82.-TL tazminatın işten ayrılış tarihi olan02.07.2012 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle Ankara 10. İş Mahkemesinin E:2013/1194sayılı dosyasına kayden dava açıldığı,Ankara 10. İş Mahkemesinin 10.10.2013 tarih ve E:2013 /1194K:2013/1062 sayılı kararıyla davanın reddine kararverildiği, kararın temyizi üzerine Yargıtay 22. HukukDairesinin 16.03.2015 tarih ve E:2013/36007 K:2015/10206 sayılıkararıyla "anlaşmazlığın çözümyerinin idari yargı olması sebebiyle davanın görev yönündenusulden reddi gerekirken yazılı şekilde karat verilmesihatalı olup, bozmayı gerektirmiştir" gerekçesiyleAnkara 10. İş Mahkemesinin 10.10.2013 tarih ve E:2013/1194K:2013/1062 sayılı kararının bozulmasına kararverildiği, Ankara 10. İş Mahkemesinin 17.09.2015 tarih veE;2015/810 K:2015/1069 sayılı kararıyla bozmaya uyularakgörevsizlik kararı verildiği, kararın temyizi neticesindeYargıtay 22. Hukuk Dairesinin 30.11.2015 tarih ve E:2015/32276K:2015/33086 sayılı kararıyla hükümfıkrasının birinci bendinde yer alan "Davanın idariyargıda görülmesi gerektiğinden mahkememizingörevsizliğine" sözcüklerinin hükümdençıkarılarak yerme "Davanın idari yargıdagörülmesi gerektiğinden yargı yolu caiz olmamasısebebiyle usulden reddine" sözcüklerinin eklenmesine vehükmün bu şekilde düzeltilerek onanmasına kararverildiği, 30.11.2015 tarihinde hükmün kesinleşmesi veYargıtay kararının davacıya tebliği üzerine dcgörülmekte olan davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Öncelikle,idari davalardan olan iptal ve tam yargı davalarında davalıdaima idaredir. Bir başka deyişle, idari yargı yerindeaçılan bir iptal ya da tam yargı davasınabakılabilmesi için, diğer dava koşullarınınyanı sıra, davanın idare aleyhine açılmışolması gerekmekte; idari yargı yerinde gerçek kişileraleyhine dava açılabilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Bu durumda,görülmekte olan davanın, idarece kamu gücünedayalı olarak ve idari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlıbiçimde tesis edilmiş bir işlem veya eyleminden dolayıhak ve menfaati ihlâl edilenler tarafından idare aleyhineaçılmış 2577 sayılı Kanun un 2. maddesindebelirtilen davalardan olmadığı, tazminat istemiyle gerçekkişi aleyhine açılan bir dava olduğu, ancak yukarıdada belirtildiği üzere idari yargı yerlerinde gerçekkişiler aleyhine dava açılabilmesine hukuken olanakbulunmadığı, dolayısıyla görülmekte olandavanın idari yargının görev alanına giren bir davaolmadığı anlaşıldığından, davanıngörüm ve çözümünde özel hukuk hükümleriçerçevesinde adli yargının görevli olduğusonucuna varılmıştır.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümünün 26.01.2015tarih ve E:2015/41 K:2015/29 sayılı kararı da aynıyöndedir” gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş Ve İşleyişiHakkında Kanun'un 19. maddesi uyarınca olumsuz görevuyuşmazlığı çıkarılmak üzereUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına, iş budavanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesinedeğin ertelenmesine, karar vererek 11/06/2018 tarih ve 2018/315 esassayılı üst yazı ile Mahkememize müracaat etmiş,başvuru 21/06/2018 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE :
UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Başkan Hicabi DURSUN, Üyeler; ŞükrüBOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Süleyman Hilmi AYDIN Aydemir TUNÇve Turgay Tuncay VARLI’nın katılımlarıylayapılan 24.09.2018 günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca yapılan incelemeye göre; İdare Mahkemesince, 2247sayılı Yasa’nın 19. maddesine göre başvurudabulunulmuş olduğu, idari yargı dosyasının Mahkemece,ekinde adli yargı dosyası ile birlikte UyuşmazlıkMahkemesi’ne gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığın esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim EnginSELİMOĞLU’nun, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacı kurumda sözleşmeli olarak görev yapmaktayken tektaraflı fesihle işten ayrılan davacıdan haksız fesihiddiasına dayanarak 39.967,82.-TL tazminatın iştenayrılış tarihi olan 02.07.2012 tarihinden itibarenişleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili istemiyleaçılmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun:
"İdaridava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı"başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında;
1.İdari dava türleri şunlardır
a) İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları,
b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel haklan doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları.
c) Tahkimyolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkindavalar"
Hükmüneyer verilmiştir.
Maddemetninden açıkça anlaşılacağı üzereidari yargı yerinde açılan bir iptal ya da tam yargıdavasına bakılabilmesi için, idare tarafındangerçekleştirilen işlem veya eylem karşı yahut idarisözleşme tarafı idare aleyhine açılmışolması gerekmekte; idari yargı yerinde gerçek kişileraleyhine dava açılabilmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.
Uyuşmazlığakonu davanın ise, idarece kamu gücüne dayalı olarak veidari usul ve esaslara göre re'sen ve tek yanlı biçimde tesisedilmiş bir işlem veya eyleminden dolayı hak ve menfaati ihlâledilenler tarafından idare aleyhine açılmış 2577sayılı Kanun un 2. maddesinde belirtilen davalardanolmadığı, tazminat istemiyle gerçek kişi aleyhineaçılan bir dava olduğu anlaşılmaktadır.
Bu sebepleuyuşmazlığa konu davanın görüm veçözümünde özel hukuk hükümleriçerçevesinde adli yargının görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Ankara 9. İdare Mahkemesince yapılan 13.04.2018 günve E:2018/315 sayılı başvurunun kabulü ile Ankara 10.İş Mahkemesinin 17.09.2015 gün ve E:2015/810, K:2015/1069 sayılıkararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Ankara 9. İdareMahkemesince yapılan 13.04.2018 gün ve E:2018/315 BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Ankara 10. İş Mahkemesinin 17.09.2015 günve E:2015/810, K:2015/1069 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 24.09.2018 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Süleyman Hilmi
AYDIN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Turgay Tuncay Varlı
Full & Egal Universal Law Academy