T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
HUKUK BÖLÜMÜ
ESAS NO : 2014 / 706
KARAR NO : 2014 / 948
KARAR TR : 17.11.2014
ÖZET : Davacı ile davalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesi çerçevesinde imzalanan arsa karşılığı kat yapımı sözleşmesinde; arsa üzerinde bulunan gecekonduya takdir edilen bedelin, 5216 ve 5395 sayılı Belediyeler Kanununa dayanılarak çıkarılan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin Yeni Mamak Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı Uygulama Esaslarına İlişkin 26.10.2009 tarih 2432 sayılı kararına aykırı olarak eksik kıymet biçildiği ve takdir edilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, eksik tesis bedelinin ödenmesi istemine ilişkin olarak açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R Davacı :F. E. Vekili : Av. E. Y. Davalı : Mamak BelediyeBaşkanlığı Vekili :Av. L.D. O L A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı ile davalı Belediyearasında 7.1.2013 tarihinde Yeni Mamak Kentsel DönüşümProjesi çerçevesinde davacıya ait Ankara İli Mamakİlçesi Altıağaç Mahallesi, 37362 ada, 1 parselüzerinde bulunan meskene aşınma paylarıdüşülerek 29.560,00 TL tesis bedeli takdir edildiğini,bunun 2.956.00 TL’lik kısmının ödeneceğitaahhüt edilerek davalı idare ile arsakarşılığı kat yapımı sözleşmesiyapılarak davalı idareye tesisin devredildiğini, ancakdavalı idarenin hakkaniyete ve kanuna aykırı olarak enkazbedelini ödemeyi taahhüt ettiğini, bu değerinBayındırlık Bakanlığı’nın her yılyayınladığı tebliğden aşağıolduğunu belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydı ile eksik tesis bedelinden bakiye kalan 100,00TL nin dava tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiliistemiyle adli yargıda dava açmış, 18.2.2014 tarihliön inceleme oturumunda “ kıymet takdir komisyonunun analizraporu ile saptanan yapı bedelinin ödenmesi yerine enkaz bedelininödenmesi nedeniyle ödenmeyen yapı bedeline” ilişkinolarak dava açtıklarını, 27.02.2014 tarihli ıslah dilekçesiile alacak miktarını 26.611,00 TL olduğunu bildirmiştir. Davalıvekili süresi içerisinde görev itirazındabulunmuştur. ANKARA26. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 18.2.2014 gün ve 2013/295 esassayılı kararı ile görev itirazının reddine kararvermiştir. DavalıMamak Belediye Başkanlığı vekilinin, idari yargıyararına olumlu görev uyuşmazlığıçıkartılması yolunda süresi içinde verdiğidilekçesi üzerine, dava dosyasının onaylı birörneği Danıştay Başsavcılığı'nagönderilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “… Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyeBüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya Büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır. Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya aitgayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındaki gayrimenkulsahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve GecekonduMevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibi olmuşkimselerle anlaşmaları halinde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanında hakları verilir. 2981 sayılıKanun kapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaçbedelleri verilir veya belediye imkanları ölçüsündekentsel dönüşüm ve gelişim proje alanıdışında arsa veya konut satışı yapılabilir.Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresi Başkanlığıile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışı dayapılabilir. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerindenmahsup edilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasınagerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip olduklarıinşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerinekatılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaatruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su,doğalgaz ve elektrik bağlanamaz. Dönüşüm alanısınırı kesinleştiği tarihte, bu sınırlariçindeki gayrimenkullerin tapu kütüğününbeyanlar hanesine kaydedilmek üzere tapu sicilmüdürlüğüne, paftasında gösterilmek üzerekadastro müdürlüğüne bildirilir. Söz konusugayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişiklikler belediyeyebildirilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. Uygulama veöğreti'de, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları işlemler, "idari işlem";herhangi bir işlem ya da karara dayanmaksızıngerçekleştirdikleri maddi faaliyetleriyle, görevleriyle ilgilihareketsizlikleri de, "idari eylem" olaraktanımlanmaktadır. İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacaktam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapanİdari Yargı yerleri görevli bulunmaktadır. Bu bilgilerkarşısında; idari bir işlem olan ve uygulanması ileilgili uyuşmazlıkların İdari yargınıngörevinde olduğu açık olan KentselDönüşüm ve Gelişim Projesi kapsamında kalandavacıya ait taşınmaz için idari sözleşmeniteliğinde olan davalı idare ile davacı arasındadüzenlenen konut sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanandavanın yukarıda anılan Yasa hükmü gereğinceİdari Yargı yerinde görülmesi gerekmektedir. …” gerekçesiyle 2247 Sayılı Yasanın 10'uncu maddesiuyarınca olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına ve dosyanın UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine karar vermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir. YARGITAY CUMHURİYETBAŞSAVCISI: “…Davacı, konut sözleşmesiimzalandıktan sonra, sözleşme kapsamında konut hakkıiçin kendisine düşen ödeme miktarınınhesabında dikkate alınan, A 729/5 Analiz nolu, "Mamak BelediyeBaşkanlığıAltıağaç-Karaağaç-Hüseyingazi MahalleleriKentsel Yenileme Projesi Kıymet Takdir Raporu" nda belirlenengecekondu niteliğindeki yapının tesis ve enkaz bedelinin; AnkaraBüyükşehir Belediye Meclisinin Yeni Mamak KentselDönüşüm Gelişim Proje Alanı Uygulamaesaslarına ilişkin 26/10/2009 gün ve 2432 sayılıkararındaki esaslara ve hakkaniyete uygun yapılmaması nedeniyleeksik ödenen tesisi ve enkaz bedelinin faizi ile ödenmesini davaetmektedir. 5393sayılı Belediye Kanunu’nun kentsel dönüşümve gelişim alanına ilişkin 73. maddesinde: “ Belediye, kentingelişimine uygun olarak eskiyen kent kısımlarınıyeniden inşa ve restore etmek; konut alanları, sanayi ve ticaretalanları, teknoloji parkları ve sosyal donatılaroluşturmak, deprem riskine karşı tedbirler almak veya kentintarihî ve kültürel dokusunu korumak amacıyla kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Kentseldönüşüm ve gelişim projelerine konu olacak alanlar,meclis üye tam sayısının salt çoğunluğununkararı ile ilân edilir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgiliresim ve harçların dörtte biri alınır. Biryerin kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanıolarak ilân edilebilmesi için; o yerin belediye veya mücaviralan sınırları içerisinde bulunması ve en az ellibinmetrekare olması şarttır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunanmülk sahipleri tarafından açılacak davalar, mahkemelerde önceliklegörüşülür ve karara bağlanır.”hükmü yer almaktadır. Anayasa'nın125/son madde ve fıkrasında, idarenin kendi eylem veişlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlübulunduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunun 2/1-b maddesi gereğince idarieylem ve işlemlerden dolayı zarara uğrayanlar tarafındanaçılan tam yargı davaları, idari dava türleriarasında sayılmıştır. Uyuşmazlık,davalı idarenin 5393 sayılı Yasa’nın 73. maddesindeyer alan düzenleme gereğince hazırladığı Kentsel Dönüşümve Gelişim Projesinin uygulanması sırasındasözleşme öncesi, gecekondu önleme alanında bulunandavacıya ait gecekondu vasfındaki yapının tesisi ve enkazbedelinin Belediye Meclis kararı doğrultusunda takdir edilmesineilişkin işlemden kaynaklanmaktadır. Davalıidarenin yetkili organının kamu gücünü kullanarak,res’en ve tek taraflı olarak tesis ettiği işlem nedeniyleuğranıldığı ileri sürülen zarardankaynaklandığından; söz konusu zararın tazminineyönelik bulunan davanın, 2577 sayılı Kanun’un 2/1-bmaddesinde yer alan idari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan zarar görenler tarafındanaçılan tam yargı davaları kapsamında idariyargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir…”şeklinde düşünce bildirmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE:Uyuşmazlık Mahkemesi Hukuk Bölümü’nün,Serdar ÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Eyüp Sabri BAYDAR, Ali ÇOLAK, Nurdane TOPUZ,Alaittin Ali ÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında; l-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyasıörneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, davalı Mamak BelediyeBaşkanlığı vekilinin anılan Yasanın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunması üzerineDanıştay Başsavcısı'nca 10.maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesineoybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Gülşen AKARPEHLİVAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Mehmet BAYHAN ile DanıştaySavcısı Mehmet Ali GÜMÜŞ’ün davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacı iledavalı Belediye arasında Kentsel Dönüşüm Projesiçerçevesinde imzalanan arsa karşılığıkat yapımı sözleşmesinde; arsa üzerinde bulunangecekonduya takdir edilen bedelin, 5216 ve 5395 sayılı BelediyelerKanununa dayanılarak çıkarılan AnkaraBüyükşehir Belediye Meclisinin Yeni Mamak KentselDönüşüm ve Gelişim Proje Alanı UygulamaEsaslarına İlişkin 26.10.2009 tarih 2432 sayılıkararına aykırı olarak eksik kıymet biçildiğive takdir edilen bedelin tamamının ödenmemesi nedeniyle, eksiktesis bedelinin ödenmesi istemiyle açılmıştır. 03.07.2005tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun “Kentseldönüşüm ve gelişim alanı” başlıklı73. maddesinde; “(Değişik: 17/6/2010–5998/1 md.)Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayialanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmetialanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyaldonatı alanları oluşturmak, eskiyen kentkısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentintarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskinekarşı tedbirler almak amacıyla kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanınkentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilanedilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veyabir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanınbelediye veya mücavir alan sınırları içerisindebulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımındaolan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim projealanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgilibelediyenin talebi ve Çevre ve ŞehircilikBakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca buyönde karar alınması şarttır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilanedilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlıveya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik veyoğunluğunun belirlenmesi, alanınbüyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektararasında olması, etaplar halinde yapılabilmesihususlarının takdiri münhasıran belediye meclisininyetkisindedir. Toplamı 5 hektardan az olmamak kaydı ile projealanı ile ilişkili birden fazla yer tek birdönüşüm alanı olarak belirlenebilir. Büyükşehirbelediye ve mücavir alan sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeyebüyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehirbelediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyelerikendi sınırları içinde kentseldönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Büyükşehirbelediyeleri tarafından yapılacak kentsel dönüşümve gelişim projelerine ilişkin her ölçekteki imarplanı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapıkullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3/5/1985 tarihli ve3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkilerikullanmaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunanyapıların boşaltılması, yıkımı vekamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunangayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar,mahkemelerde öncelikle görüşülür ve kararabağlanır. Kentseldönüşüm ve gelişim alanları içinde yeralan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya aitgayrimenkuller harca esas değer üzerinden belediyelere devredilir.Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarındayıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgilivergi, resim ve harçların dörtte biri alınır. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındakigayrimenkul sahipleri ve 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmarve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazıİşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibi olmuşkimselerle anlaşmaları halinde kentsel dönüşüm vegelişim proje alanında hakları verilir. 2981 sayılıKanun kapsamına girmeyen gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaçbedelleri verilir veya belediye imkanları ölçüsündekentsel dönüşüm ve gelişim proje alanıdışında arsa veya konut satışı yapılabilir.Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresi Başkanlığıile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışı dayapılabilir. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konutbedellerinden mahsup edilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerdebelediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşmasağladığı veya kamulaştırdıklarıgayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyelertarafından yapılır veya yaptırılır. Belediye ileanlaşma yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasınagerek duyulmayan gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine 3194sayılı Kanunun 18 inci maddesine göre ayrı ada ve parseldeimar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el atmadavası açabilir. Kentseldönüşüm ve gelişim proje alanlarındayapılacak alt yapı ve rekreasyon harcamaları, proje ortak giderisayılır. Belediyelere ait inşaatların proje ortak giderleribelediyeler tarafından karşılanır. Kendilerine ayrıada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile kamulaştırmadışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip olduklarıinşaatın toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerinekatılmak zorundadır. Proje ortak gideri ödenmeden inşaatruhsatı, yapılan binalara yapı kullanma izni verilemez; su,doğalgaz ve elektrik bağlanamaz. Dönüşümalanı sınırı kesinleştiği tarihte, busınırlar içindeki gayrimenkullerin tapukütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzeretapu sicil müdürlüğüne, paftasındagösterilmek üzere kadastro müdürlüğünebildirilir. Söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelendeğişiklikler belediyeye bildirilir. Kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde;ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cinsdeğişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkinişlemler belediyenin izni ile yapılır. (İptal ikinci ,üçüncü, dördüncü cümleler: AnayasaMahkemesi’nin 18/10/2012 tarihli ve E.: 2010/82, K.:2012/159sayılı Kararı ile) Belediye,kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinigerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imaruygulaması yapılan alanlardaki taşınmazlarındeğerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerinedağıtım yapmaya veya hasılat paylaşımınıesas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir. Kentseldönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanmasısırasında, tapu kayıtlarında mülkiyet hanesiaçık olan veya ayni hakları davalı olantaşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedellerimahkemece tayin edilen bankaya belli olacak hak sahipleri adına blokeedilir. Belediye kentsel dönüşüm ve gelişimprojelerinin uygulama alanında bulunan taşınmazlarınkamulaştırılması sırasında veraset ilamıçıkarmaya veya tapudaki kayıt malikine göre işlemyapmaya yetkilidir. (Ekfıkra: 16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehirlerdebüyükşehir belediye meclisinin, il ve ilçelerde belediyemeclislerinin salt çoğunluk ile alacağı karar ilemasrafların tamamı veya bir kısmı belediyebütçesinden karşılanmak kaydıyla kentin uygungörülen alanlarında bina cephelerinde değişiklik veyenileme ile özel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları yapılabilir. Cephedeğişikliği yapılacak binalarda telif hakkı sahibi projemüelliflerine talep etmeleri hâlinde, değiştirilecek cepheveya cephelerin beher metrekaresi için bir günlük net asgariücret tutarını geçmemek üzere telif hakkıödenir. Büyükşehir belediye meclisince uygungörülmesi hâlinde, büyükşehir belediyesiiçindeki ilçe belediyeleri kendi sınırlarıiçinde bu fıkrada belirtilen iş ve işlemleri yapabilir. (Ek fıkra:16/5/2012-6306/17 md.) Bina cephelerinde değişiklik ve yenileme ileözel aydınlatma ve çevre tanzimiçalışmaları için yapılması gerekeniş, işlem ve yetkilendirmeler, kat maliklerinin arsa payıçoğunluğu ile verecekleri karara göre yapılır. (Ek fıkra:16/5/2012-6306/17 md.) Büyükşehir belediyelerince, kentseldönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen alanlar ile5366 sayılı Kanuna göre yenileme alanı ilan edilenalanlarda veya bu Kanunun 75 inci maddesine göre kamu kurum vekuruluşları ile protokol yapmaları hâlinde,büyükşehir belediye meclisi kararı ile, yıkılanibadethane ve yurtların yerine veya ihtiyaç duyulan yerlerdeibadethane ve yurt inşa edilebilir. Kentseldönüşüm ve gelişim projesi kapsamındakiişler, kamu idareleriyle 75 inci madde çerçevesinde ortakhizmet projeleri aracılığıylagerçekleştirilebilir. BuKanunun konusu ile ilgili hususlarda Başbakanlık Toplu Konutİdaresine 2985 sayılı Kanun ve diğer kanunlarla verilenyetkiler saklıdır.” hükmü yer almış; bu Kanunun işaret ettiği 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun" İskan sahalarının tespiti, kamulaştırma vekadastro " başlıklı 4. maddesinde; "(Değişik: 5/5/2004 – 5162/2 md.) (Değişikbirinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) Başkanlık, gecekondudönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda veyamülkiyeti kendisine ait arsa ve arazilerde veya valiliklerce toplu konutiskan sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imarbütünlüğünü bozmayacak şekilde her türve ölçekteki planlar ile imar planlarını yapmaya,yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar;büyükşehir belediye sınırları içerisindekalan alanlar için büyükşehir belediye meclisitarafından, il ve ilçe belediye sınırları ilemücavir alanları içerisinde kalan alanlar için ilgilibelediye meclisleri tarafından, beldelerde ve diğer yerlerde ilgilivalilik tarafından, planların belediyelere veya valiliğe intikalettiği tarihten itibaren üç ay içerisinde aynen veyadeğiştirilerek onaylanır. Belediyeler ve valilik tarafındanüç ay içerisinde onaylanmayan planlar Başkanlıktarafından re’sen onaylanır. Belediyeler, valilik veyaBaşkanlık tarafından onaylanan bu planlar; askı, ilan veitiraza dair kararlar da dahil olmak üzere 3194 sayılı İmarKanunu hükümlerine göre belediyeler ve ilgili kamukurumları tarafından yapılacak tüm işlemlerBaşkanlık tarafından re’sen yapılmak suretiyleyürürlüğe konur. Başkanlıkkanundaki görevleri çerçevesinde gerçek ve tüzelkişilere ait arazi ve arsaları ve bunların içerisindeveya üzerinde bulunan her türlü eklenti ve yapıları kamulaştırmayayetkilidir. Başkanlık tarafından yapılacakkamulaştırmalar, 4.11.1983 tarihli ve 2942 sayılıKamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikincifıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesiamaçlı kamulaştırma sayılır.”hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yapılanincelemede; davacının hissedar olduğu parselinAltıağaç-Karaağaç-Hüseyingazi mahallelerininKentsel Yenileme alanında kaldığı, Belediye ile TOKİarasında 14.08.2012 tarihinde imzalanan protokolçerçevesinde 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu, 775sayılı Gecekondu Kanunu,5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2942sayılı Kamulaştırma Kanunun ile 3194 sayılıİmar Kanunun hükümleri çerçevesinde BelediyeMeclisinin kararı ile uygulama yönetmeliğininhazırlandığını, 04.09.2012 tarihinde BelediyeEncümeninin aldığı kararın ardından 06.09.2012tarihinde Kaymakamlıkça kamu yararı kararıalındığı, Belediye ile TOKİ arasında imzalananprotokol gereği Toplu Konut İdaresince bahse konu alanın 775 sayılıGecekondu önleme bölgesi ilan edildiği, Kentsel Yenileme veGecekondu dönüşüm alanı olarak ilan edilen alandabulunan hak sahibi ile sözleşme imzalandığı ve davacıtarafından dava açılması nedeniyle sözleşmeninfeshedildiğinin davacıya bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilitarafından, müvekkilinin taşınmazının, Kentsel Yenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi alanındakaldığı, idarece taşınmaz üzerinde bulunanmeskene takdir edilen tesis bedelinin eksik hesaplandığı iddiaedilerek alacak davası açıldığı;Danıştay Başsavcısı tarafından, davanın,2981 sayılı Yasa ve Kentsel Dönüşüm veGelişim alanlarına ilişkin mevzuat hükümleriuyarınca çözümlenmesi gerekçesiyle olumlugörev uyuşmazlığıçıkarıldığıgörülmüştür. İdareninyürütmekle yükümlü bulunduğu kamu hizmetineilişkin olarak uygulamaya koyduğu plan ve projeye göre meydanagetirdiği yol, kanal, baraj, su yolları, su şebekesi gibitesislerin kurulması, işletilmesi, bakım ve onarımısırasında kişilere verdiği zararların tazminiistemiyle açılacak davaların görüm veçözümünde, idari eylem ve işlemlerden dolayıkişisel hakları muhtel olanlar tarafından açılacaktam yargı davaları kapsamında yargısal denetim yapan idariyargı yerleri görevli bulunmaktadır. Anayasanın 125'incimaddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerindendoğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kuralabağlanmış; 2577 sayılı idari Yargılama UsulüKanunu'nun 2'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (b) bendinde,idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları ihlaledilenler tarafından açılan tam yargı davaları,idari dava türleri arasında sayılmıştır. Bu durumda; davalıMamak Belediye Başkanlığı ile Başbakanlık TopluKonut İdaresi Başkanlığı arasında 2985sayılı Toplu Konut Kanunu, 775 sayılı Gecekondu Kanunu,5393 sayılı Belediye Kanunu, 2942 sayılı KamulaştırmaKanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri çerçevesinde"Altıağaç-Karaağaç-Hüseyingazi KentselYenileme ve Gecekondu Dönüşüm Projesi"ne ilişkinolarak hazırlanan protokolün imzalandığı, MamakBelediye Meclisince Uygulama Yönetmeliğininhazırlandığı, protokol gereği anılanbölgenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresiBaşkanlığınca 775 sayılı Kanun uyarıncaGecekondu Önleme Bölgesi olarak ilan edildiği, bölgedekamulaştırma yapılabilmesi amacıyla Mamak BelediyeEncümeni kararı ile kamu yararı kararı alınarakKaymakamlıkça onaylandığı, davacı ile arsa vetesis karşılığı konut sözleşmesiimzalandığı, sözleşme gereği davacınınyapısı için hesaplanan enkaz bedelinin davacıya tahsisedilen konuta isabet eden paya karşılık gelen miktardandüşüldükten sonra davacının ödemesi gerekenmiktarın belirlendiği, bu arada 19.3.2013 tarihli Resmi Gazete'deyayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla proje alanında kalantaşınmazların Toplu Konut İdaresiBaşkanlığı tarafından acelekamulaştırılmasına karar verildiği, anılanprotokol gereği kamulaştırma işlemlerinin davalı MamakBelediyesince yürütüldüğü, dava konusutaşınmazın söz konusu proje kapsamındakaldığı ve kamulaştırılmasına kararverildiği; dava konusu uyuşmazlığın,davacının yapısına karşılık kıymettakdir komisyonu raporu ile saptanan bedelin eksik takdir edildiği ve takdiredilen bedelin de tamamının ödenmemesi nedeniyle bakiye kalanmiktardan kaynaklandığı dikkate alındığında;davanın, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-b maddesinde yer alan idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanzarar görenler tarafından açılan tam yargıdavaları kapsamında idari yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir. Belirtilen nedenlerle,Danıştay Başsavcısı’nın başvurusununkabulü ile davalılardan Mamak Belediye Başkanlığıvekilinin görev itirazının reddine ilişkin Ankara 26. AsliyeHukuk Mahkemesi’nin 18.2.2014 gün ve E:2013/295 sayılı kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ :Davanın çözümünde İDARİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle DanıştayBaşsavcısı’nın BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalılardan Mamak BelediyeBaşkanlığıvekilinin GÖREV İTİRAZININ REDDİNEİLİŞKİN Ankara 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.2.2014gün ve 2013/295 sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 17.11.2014gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Eyüp Sabri BAYDAR Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Ali ÇOLAK Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy