T.C. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ HUKUK BÖLÜMÜ ESAS NO : 2014 / 950 KARAR NO : 2014 / 994 KARAR TR : 17.11.2014 ÖZET: 2918 sayılı Yasadan kaynaklanan sorumluluk davasının ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : E.Sigorta A.Ş. Vekili : Av.T. A. Davalılar :1-Karayolları Genel Müdürlüğü Vekili : Av.A. E. (Adli Yargıda) Av. S. A. (İdari Yargıda) 2-Tunceli Belediye Başkanlığı Vekili : Av.A. Ç. 3-Pertek Belediye Başkanlığı Vekili : Av.E. E. C. OL A Y : Davacı vekili, davadilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından1020/19030830 numaralı poliçe ile sigortalanan 34 YB 3433plakalı aracın, Tunceli-Pertek karayolunda seyir halinde ikensağ tarafta bulunan kayalıklardan yola dik bir şekildeyuvarlanan taş parçalarına çarparak aracınkontrolünü kaybettiğini ve gidiş istikametine doğruters dönerek durduğunu, kazanın oluşumuyla ilgilihazırlanan kaza tespit tutanağında sürücününkusurunun bulunmadığını, yol sorununa ait uyarıcıişaretlerinin olmadığının tespit edildiğini, kazasonucu açılan 14206431 hasar dosyası nedeniyle hazırlananekspertiz raporu sonucunda aracın tamirinin mümkünolmadığının belirtildiği, davacı şirketinsigortalıya 17.05.2010 tarihinde 15.000,00 TL ödemeyaptığını, hasara konu araç için5.266,00 TL sovtaj değeri düşürüldükten sonrageriye kalan 9.734,00 TL’nin hasarın ödendiği tarih olan17.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birliktedavalılardan tahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır. ELAZIĞ2. İDARE MAHKEMESİ: 10.04.2012 gün ve E:2012/1086 K:2012/327sayılı kararında özetle; 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanunu’ndan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğine ilişkinkanun hükmü uyarınca davanın görüm veçözümü adli yargı mercilerinin görevalınana girdiği gerekçesi ile, davanın 2577sayılı İdari Yargılama UsulüYasası’nın 15/1-a maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine karar vermiş ve verilen karar temyizedilmeksizin kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle adli yargıda davaaçmıştır. PERTEK ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 11.12.2012 gün ve E:2012/47 K:2012/50 sayılıkararında özetle; meydana gelen kazanın akabinde düzenlenenkaza tespit tutanağında yolun durumuna ilişkin işaretlemeeksikliği bulunduğu ve sürücünün kusurununbulunmadığının belirtildiği, söz konusuişaretleme eksikliğinin yol bakım ve onarım gibi kamuhizmeti yürüten idarenin hizmet kusuru olarak değerlendirilmesive hizmet kusurundan kaynaklanan zararın tazmininin kamu hizmetiniyürütmekle sorumlu olan idare aleyhine idari yargıdagörülmesi gerektiğini belirterek dava dilekçesiningörev yönünden reddine karar vermiştir. Verilen kararındavacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; Yargıtay17. Hukuk Dairesi 14.03.2013 gün ve E:2013/3334 K:2013/3325sayılı kararı ile hükmün onanmasına kararvermiş ve karar kesinleşmiştir. Davacıvekili bu kez aynı istemle yeniden idari yargıda davaaçmıştır. ELAZIĞ 2. İDAREMAHKEMESİ: 25.07.2014 gün ve E:2013/505 K:2014/884 sayılıkararında özetle; 2247 sayılı Kanunun 15. maddesiuyarınca, davanın taraflardan birinin son görevsizlikkararını veren mahkemeye yapacağı başvuru üzerinedava dosyasının uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesi veUyuşmazlık Mahkemesinin görevli yargı merciini belirtenkararı üzerine dosyanın görevli yargı yerince incelenerekkarara bağlanması gerektiğinden, bakılan davanın, buyönde verilmiş bir Uyuşmazlık Mahkemesi kararıbulunmadan, 10.04.2012 tarih ve E:2012/1086, K:2012/327 sayılıgörev ret kararı üzerine ayrı taraflar arasında,aynı konuda ve aynı dava sebebine dayanılarak, idari yargıyerinde tekrar açılan dava olduğuanlaşıldığından davanın esasınınincelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyleincelenmeksizin reddine karar vermiştir. Davacı vekilinin adliyargıya yaptığı başvuru üzerine adli yargıdosyası mahkememize gönderilmiştir. İNCELEME VEGEREKÇE : UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, SerdarÖZGÜLDÜR’ün Başkanlığında,Üyeler: Ali ÇOLAK, Bahri AYDOĞAN, Nurdane TOPUZ, Alaittin AliÖĞÜŞ, Ayhan AKARSU ve Mehmet AKBULUT’unkatılımlarıyla yapılan 17.11.2014 günlütoplantısında: l-İLKİNCELEME:Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27.maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilenhükmün aksine, önceki görevsizlik kararınailişkin dava dosyası temin edilmeden gönderildiğigörülmekte ise de; Başkanlıkça idari yargıdosyasının UYAP üzerinden incelendiği vesonuçta usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim Filiz BUDAK’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Mehmet BAYHAN ile Danıştay Savcısı MehmetAli GÜMÜŞ’ün davada adli yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, sigortalıaracın uğradığı hasarı ödeyen sigortaşirketinin, zararın idarece giderilmesi isteminden ibaret bulunan birrücuen tazminat davasıdır. 2918 sayılıKarayolları Trafik Kanununun 1. maddesinde, Kanunun amacınınkarayollarında can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzenini sağlayacak ve trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri belirlemek olduğu;“Kapsam” başlıklı 2. maddesinde, bu Kanunun trafikleilgili kuralları, şartları, hak veyükümlülükleri bunların uygulamasını vedenetlenmesini ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetkive sorumluluk, çalışma usulleri ile diğerhükümleri kapsadığı ve bu kanunun karayollarındauygulanacağı; 10. maddesinde, yapım ve bakımdan sorumluolduğu yolları trafik düzeni ve güvenliğinisağlayacak durumda bulundurmanın gerekli görülenkavşaklara ve yerlere trafik ışıklı işaretleri,işaret levhaları koymak ve yer işaretlemeleri yapmanınBelediye Trafik birimlerinin görev ve yetkileri arasında olduğubelirtilmiştir. Öte yandan 2918sayılı Yasanın 19.1.2011 günlü Resmi Gazetedeyayımlanarak yürürlüğe giren 6099 sayılıYasanın 14. maddesiyle değişik 110. maddesinde“İşleteni veya sahibi Devlet ve diğer kamukuruluşları olan araçların sebebiyet verdiğizararlara ilişkin olanları dahil, bu Kanundan doğan sorumlulukdavaları, adli yargıda görülür. Zarar göreninkamu görevlisi olması, bu fıkra hükmününuygulanmasını önlemez. Hemzemin geçitte meydana gelentren-trafik kazalarında da bu Kanun hükümleri uygulanır. Motorlu araçkazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar,sigortacının merkez veya şubesinin veya sigortasözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerindenbirinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yermahkemesinde de açılabilir”; Geçici 21. maddesinde de“Bu Kanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasınıngöreve ilişkin hükmü, yürürlüğegirdiği tarihten önce idari yargıda ve Askeri Yüksekİdare Mahkemesinde açılmış bulunan davalarauygulanmaz” denilmiştir. Dosyalarınincelenmesinden; davacı şirketçe sigortalanan 34 YB 3433plakalı aracın Tunceli – Pertek karayolunda yola yuvarlanantaş parçalarına çarparak maddi hasarlı trafikkazası meydana geldiğini, kaza sonucu araçta oluşan9.734,00 TL hasar miktarının davacı sigorta şirketitarafından sigortalıya ödendiği, yolun bakımındansorumlu olan davalı idarelerin kusurlu oldukları ilerisürülerek 9.734,00 TL’nin TL rücuen tazminatınödeme tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birliktedavalılardan tahsili istemiyle davanın açılmışolduğu anlaşılmaktadır. 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyleBursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinceyapılan itiraz başvuruları üzerine konuyu inceleyen AnayasaMahkemesi, şu gerekçesi ile anılan kuralı Anayasayaaykırı görmemiş ve iptal istemini oy birliğiylereddetmiştir: “… Anayasa Mahkemesi’nin daha öncekikimi kararlarında da belirtildiği üzere, tarihsel gelişimeparalel olarak Anayasa’da adli ve idari yargıayırımına gidilmemiş ve idariuyuşmazlıkların çözümünde idare ve vergimahkemeleriyle Danıştay yetkili kılınmıştır.Bu nedenle, genel olarak idare hukuku alanına giren konularda idariyargı, özel hukuk alanına giren konularda adli yargıgörevli olacaktır. Bu durumda, idari yargının görevalanına giren bir uyuşmazlığınçözümünde adli yargının görevlendirilmesikonusunda kanun koyucunun mutlak bir takdir yetkisinin bulunduğunusöylemek olanaklı değildir. Ancak, idari yargının denetiminebağlı olması gereken idari bir uyuşmazlığınçözümü, haklı neden ve kamu yararınınbulunması halinde kanun koyucu tarafından adli yargıyabırakılabilir. İtiraz konusu kural, trafik kazasında zarargörenin asker kişi ya da memur olmasına, aracın askerihizmete ilişkin olmasına veya olayın hemzemin geçittemeydana gelmesi durumlarına göre farklı yargıkollarında görülmekte olan 2918 sayılı Kanun’dankaynaklanan tüm sorumluluk davalarının adli yargıdagörüleceğini öngörmektedir. İtiraz konusudüzenlemenin gerekçesinde de ifade edildiği gibi, askeri idariyargı, idari yargı veya adli yargı kolları arasındauygulamada var olan yargı yolu belirsizliği giderilerek sözkonusu davalarla ilgili olarak yeknesak bir usul belirlenmektedir. Aynıtür davaların aynı yargı yolundaçözümlenmesi sağlanarak davalarıngörülmesi ve çözümlenmesininhızlandırıldığı, bu suretle kısa süredesonuç alınmasının olanaklıkılındığı ve bunun söz konusu davaların adliyargıda görüleceği yolunda getirilen düzenlemenin kamuyararına yönelik olduğu anlaşılmaktadır. Öteyandan, 2918 sayılı Kanun’da tanımlanan Karayoluşeridi üzerindeki araç trafiğinden kaynaklanansorumlulukların, özel hukuk alanına girdiği konusunda birtartışma bulunmamaktadır. İdare tarafından kamugücünden kaynaklanan bir yetkinin kullanılması sözkonusu olmadığı gibi, aynı karayolu üzerinde aynıseyir çizgisinde hareket eden, bu nedenle aynı tür risküreten araçlar arasında özel-kamu ayırımıyapılmasını gerektiren bir neden de yoktur. Açıklanannedenlerle, itiraz konusu kural Anayasa’nın 2.,125. ve 155.maddelerine aykırı değildir. İtirazın reddigerekir…” (Any. Mah.nin 26.12.2013 tarih ve E.2013/68, K.2013/165sayılı kararı; R.G. 27.3.2014, Sayı: 28954, s.136-147.) Anayasa’nın 158inci maddesinin son fıkrasında “ Diğer mahkemelerle,Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında,Anayasa Mahkemesi’nin kararı esas alınır.”denilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda gerekçesine yerverilen kararı, yasa koyucunun idari yargının görevinegiren bir konuyu adli yargının görevine verebileceğine,dolayısiyle 2918 sayılı Kanunun 110 uncu maddesinin birincifıkrası ile öngörülen, bu Kanun’dan doğantüm sorumluluk davalarının adli yargıda görülmesidüzenlemesinin Anayasa’ya aykırıbulunmadığına dair olup, esas itibariyle görev konusundaverilmiş bir karardır ve Anayasa’nın 158 inci maddesiuyarınca, başta Mahkememiz olmak üzere diğer yargıorganları bakımından da uyulması zorunlu bir kararmesabesindedir. Budurumda, 2918 sayılı Yasanın 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110. maddesi ile AnayasaMahkemesi’nin işaret edilen kararı gözetildiğinde,bahsi geçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve malgüvenliği yönünden trafik düzeninin sağlanaraktrafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usullerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyle açılacaksorumluluk davalarının görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu; meydana gelen zararın tazmini istemiyle açılan budavanın da adli yargı yerinde çözümlenmesigerektiği sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, davanın görüm ve çözümündeadli yargı görevli olduğundan Pertek Asliye Hukuk Mahkemesinin11.12.2012 gün ve E:2012/47 K:2012/50 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle Pertek Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.12.2012 gün ve E:2012/47K:2012/50 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,17.11.2014 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Serdar ÖZGÜLDÜR Üye Ali ÇOLAK Üye Alaittin Ali ÖĞÜŞ Üye Bahri AYDOĞAN Üye Ayhan AKARSU Üye Nurdane TOPUZ Üye Mehmet AKBULUT
Full & Egal Universal Law Academy