T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/660
KARAR NO : 2022/40
KARAR TR : 31/01/2022
ÖZET: Halk Eğitim Merkezlerinde hizmet akdiyle kadrosuz mevsimlik işçi statüsünde usta öğretici olarak çalışan davacı tarafından kıdem tazminatı ve diğer işçi alacaklarının ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KA R A R
Davacı : E.K.
Vekili : Av. D.S.
Davalılar: 1- Milli Eğitim Bakanlığı
Vekili :Huk.Müş. H.İ.
2- Afet ve Acil Yardım Durum Yönetimi Başkanlığı
Vekili : Av. F.I.K.
I. DAVA KONUSU OLAY
1.Davacı, Adıyaman Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğü bünyesinde kurulan ÇadırKent Geçici Eğitim Merkezinde 24/10/2012 - 26/12/2016 tarihleriarasında hizmet akdiyle kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde usta öğretici olarakçalıştığı döneme ilişkin kıdemtazminatı ve diğer işçi alacaklarının tahsiliistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
II. UYUŞMAZLIĞA İLİŞKİN BAŞVURUSÜRECİ
A. Adli Yargıda
2. Adıyaman İş Mahkemesinin 17/072017 tarihli veE.2017/84, K.2017/256 sayılı kararı ile, "Kaymakamlıkonayı ile görevlendirilen davacının statü hukukunatabi olduğu, arada işçi-işveren ilişkisininolmadığı ve açılan davada idari yargımahkemelerinin görevli olduğu" gerekçesiyle davaşartı yokluğundan davanın usulden reddine kararverilmiştir.
3. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 15/11/2017tarihli ve E.2017/2589, K.2017/1766 sayılı kararı ile, "işçi-işverenilişkisinin bulunduğu uyuşmazlıkta iş mahkemesiningörevli olduğu" gerekçesiyle istinafbaşvurusunun esastan kabulü ile istinafa konu kararınkaldırılarak mahkemesine gönderilmesine kesin olarak kararverilmiştir.
4. Adıyaman İş Mahkemesinin 19/03/2019 tarihli veE.2017/720, K.2019/141 sayılı kararı ile, davanın esastankısmen kabulüne karar verilmiştir.
5. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin18/05/2021 tarihli ve E.2019/1170, K.2021/622 sayılı kararıile; bu kez, "657 sayılı Kanun'un 98.maddesine görestatü hukukuna tabi olarak Kaymakamlık onayı ilegörevlendirilen davacının davasının idari yargıyerinde görülmesi gerektiği" gerekçesiyleistinaf başvurusunun esastan kabulü ile istinafa konu kararınkaldırılarak yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davaşartı yokluğundan davanın usulden reddine kesin olarakkarar verilmiştir.
6. Davacı, bunun üzerine idari yargı yerinde tamyargı davası açmıştır.
B. İdari Yargıda
7. Adıyaman İdare Mahkemesinin 20/08/2021 tarihli veE.2021/493 sayılı ara kararı ile, "davacınınhizmet süresi boyunca 5510 sayılı Kanun'un 4-a maddesikapsamında sigortalı olarak çalıştığıdikkate alınarak ve uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde işmahkemesinin görevli olduğu sonucuna varılarak 2247sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine, dosya incelemesinin Uyuşmazlık Mahkemesincekarar verilinceye kadar ertelenmesine" karar verilmiştir.
III. İLGİLİ HUKUK
8. 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2.maddesinde "Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaçişveren tarafından çalıştırılanlar bukanuna göre sigortalı sayılırlar…"denilmiş, aynı Kanun'un "UyuşmazlıklarınÇözüm Yeri" başlıklı 134. maddesinde,"Bu Kanun'un uygulanmasından doğan uyuşmazlıklar,yetkili iş mahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevlimahkemelerde görülür" hükmüne yerverilmiş; 506 sayılı Kanun hükümleri 01/10/2008tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı SosyalSigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır.
9. 5510 sayılı Kanun'un 3. maddesinde; kısa ve/veya uzunvadeli sigorta kolları bakımından adına prim ödenmesigereken veya kendi adına prim ödemesi gereken kişisigortalı olarak tanımlanmış; 79. madde ile başlayan4. Kısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde "Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür" denilmiştir.
10. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 1. maddesinde,Kanun'un amacının, işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş; "İşSözleşmesi, Türleri ve Feshi" hususuna Kanun'un 8.maddesi ve devamında, kıdem tazminatı, ücretli izin,bildirim süresinden kaynaklanan yükümlülük ve haklarailişkin hususlara ise Kanun'un değişik maddelerinde yer verilmiştir.
11. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri,Hâkimler ve Savcılar Kurulunun olumlu görüşüalınarak, tek hâkimli ve asliye mahkemesi derecesinde AdaletBakanlığınca lüzum görülen yerlerde kurulur. Bumahkemelerin yargı çevresi, 26/9/2004 tarihli ve 5235sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ileBölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve YetkileriHakkında Kanun hükümlerine göre belirlenir.
(2) İş durumunun gereklikıldığı yerlerde iş mahkemelerinin birden fazla dairesioluşturulabilir. Bu daireler numaralandırılır.İhtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelenişlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak,daireler arasındaki iş dağılımı Hâkimler veSavcılar Kurulu tarafından belirlenebilir. Bu kararlar ResmîGazete’de yayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmakzorundadır.
(3) İş mahkemesikurulmamış olan yerlerde bu mahkemenin görev alanına girendava ve işlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul veesaslara göre bakılır."
12. 7036 sayılı Kanun'un "Dava şartı olarakarabuluculuk" başlıklı 3. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
" (1)Kanuna, bireysel veya toplu işsözleşmesine dayanan işçi veya işverenalacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyleaçılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olmasıdava şartıdır."
13. 7036 sayılı Kanun'un "Görev"başlıklı 5. maddesi şöyledir:
"(1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabigazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihlive 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinciKısmının Altıncı Bölümündedüzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ileişveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisinedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlühukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesikapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere SosyalGüvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğuiş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklananuyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemeleriningörevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin davave işlere bakar."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
A. İlk İnceleme
14. Uyuşmazlık Mahkemesinin MuammerTOPAL’ın başkanlığında, Üyeler Birol SONER,Nilgün TAŞ, Doğan AĞIRMAN, Aydemir TUNÇ, NurdaneTOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan31/01/2022 tarihli toplantısında; 2247 sayılı Kanun'un 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesince,anılan Kanun'un 19. maddesine göre başvuruda bulunulmuşolduğu, Mahkemece idari yargı dosyasının ekinde adliyargı dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
B. Esasın İncelenmesi
15. Raportör-Hakim Murat UÇUR'un davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan, ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ'nin davadaadli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonragereği görüşülüpdüşünüldü:
16. Dava, Adıyaman Halk Eğitim MerkeziMüdürlüğü bünyesinde kurulan ÇadırKent Geçici Eğitim Merkezinde 24/10/2012 - 26/12/2016 tarihleriarasında hizmet akdiyle kadrosuz mevsimlik işçistatüsünde usta öğretici olarakçalıştığı döneme ilişkin olarak,iş sözleşmesinin haksız feshedildiğinden bahislekıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izinalacağı, hafta tatili ücreti, ilave tediye ücretialacaklarının davalılardan tahsili istemiyleaçılmıştır.
17. Davacının, idareyle arasında bir hizmetilişkisi kurulduğu, talep edilen tazminatların ve diğerişçi alacaklarının 4857 sayılı İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
18. Yukarıda belirtilen hususlar göz önündebulundurularak; Adıyaman İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesiningörevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Davanın çözümünde ADLİ YARGININGÖREVLİ OLDUĞUNA,
B. Adıyaman İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileGaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 18/05/2021 tarihli veE.2019/1170, K.2021/622 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA,
31/01/2022 tarihinde, OY BİRLİĞİ ile KESİNOLARAK karar verildi.
BaşkanVekili Üye Üye Üye
Muammer Birol Nilgün Doğan
TOPAL SONER TAŞ AĞIRMAN
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy