T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 801
KARAR NO : 2020 / 29
KARAR TR : 27.1.2020
ÖZET : Davacının taşınmazında bulunan su aboneliği ile ilgili olarak; su aboneliğinin devamı için su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payı ödenmesi gerektiğine ilişkin Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü işleminin, 12.716,63 TL katılım payı ve katma değer vergisinin payına düşen kısmının ödenmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :N.B.
Vekili : Av. Y. Y.
Davalı :Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü(ASAT)
Vekilleri :Av. İ. K., ve diğ.
O L A Y :Dava; davacının, Antalya ili, Serik İlçesi, KökezMahallesi, 3146 Sokakta, 130 Ada, 86 Parselde kayıtlıtaşınmazda bulunan su aboneliği ile ilgili olarak; suaboneliğinin devamı için su ve kanalizasyon tesisleriharcamalarına katılma payı ödenmesi gerektiğineilişkin Antalya Su ve Atıksu İdaresi GenelMüdürlüğünün 24.05.2019 tarih ve75533712-314.01.01.02. E- 18921 sayılı işleminin, 12.716,63 TLkatılım payı ve katma değer vergisinin payına düşenkısmının ödenmesine ilişkin kısmınıniptali istemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır.
Davalıidare vekili süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde;uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle, görev itirazında bulunmuştur.
ANTALYA2.VERGİ MAHKEMESİ: 2.10.2019 gün ve E:2019/675 sayı ile,“(…) 2576 Sayılı Bölge İdare Mahkemeleriİdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un 6.maddesinde; Vergi Mahkemelerinin, a) Genelbütçeye, İl Özel İdareleri, belediye ve köylereait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsili Usulü Hakkındaki Kanunun uygulanmasına ilişkindavaları, c) diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Anılanmadde uyarınca, bir idari davanın vergi mahkemelerindeçözümlenebilmesi için, bu davanın, vergi, resim,harç ve benzeri mali yüküm veya bunların zam vecezalarına ilişkin olması gerekmektedir.
Uyuşmazlık,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. Maddelerineistinaden, davacının maliki olduğu Antalya İli Serikİlçesi Kökez Mahallesi 130 ada 86 parselde kayıtlıtaşınmazın iskan aşamasında müteahhit firmatarafından ödenen katılım payına karşı davaaçılması neticesinde Antalya 1.Vergi Mahkemesi'nin E:2018/912,K:2018/1604 sayılı kararı gereği müteaahhit firmayageri ödenmesi nedeniyle alınamayan katılım payı vekatma değer vergisinin ödenmesi gerektiği aksi halde aboneliksözleşmesinin feshedileceği ve verilen su ve kanalizasyonhizmetinin durdurulacağına ilişkin davacıya gönderilen24/05/2019 tarih ve E: 18921 sayılı işlemin; davacıdanpayı nispetinde katılım payı ve katma değer vergisiistenmesine ilişkin kısmının iptali istemindenkaynaklanmaktadır.
Dava konusuuyuşmazlık, yukarıda alıntısı yapılan 2576sayılı Kanun'nun 6. Maddesinin (a) fıkrası kapsamındaolduğundan, davanın görüm veçözümünde görevli mahkemenin vergi mahkemesiolduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanannedenlerle; davalı idarenin görev itirazınınreddine…” ve Mahkemelerinin görevli olduğuna kararvermiştir.
Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)Bilindiği gibi,03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun"Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları"başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde; "Özelkanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç,katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsiliniyapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak." belediyenin yetki ve imtiyazlarıarasında sayılmış iken, 20/11/1981 tarihli ve 2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesi ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesininsu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekenher türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinebağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz bir kuruluş olarak İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmuştur.
2560sayılı Kanunun "Görev ve Yetkiler" kenarbaşlıklı 2. maddesinde, "İSKİ'nin görev veyetkileri şunlardır: / ... / b) Kullanılmış sular ileyağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak busuların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya dakurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunlarınbakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekliyenilemelere girişmek /... / d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusundahizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleriyürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak, /..."hükmüne; 13. maddesinde, "İSKİ'nin gelirleriaşağıdaki kaynaklardan sağlanır: / a) Susatışı va kullanılmış sularınuzaklaştırılmasına karşılık, tarifesinegöre abonelerden alınacak ücretler, / b) Belediye GelirleriKanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan ilgilibelediye adına alınacak katılma paylan, /..."hükmüne; 23. maddesinde, "Su satışı, kanalizasyontesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurlarınboşaltılması giderleri için ayrı tarifeleryapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletmegiderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan(aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve birkar oranı esas alınır. / Tarifelerin tespiti ile tahsilatlailgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir”hükmüne yer verilmiştir. Kanunun ek 5. maddesinde ise, "BuKanun diğer büyükşehir belediyelerinde deuygulanır." hükmüne yer verilmek suretiyle, söz konusuKanunun hükümlerinin tüm büyükşehirbelediyelerinde geçerli olacağı vurgulanmıştır.
Öteyandan; atıksu altyapı tesisleri ile evsel katı atıkbertaraf tesislerinin kurulması, bakımı, onarımı,işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, bu tesislerle ilgiliolarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecek tam maliyetesaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarihli ve 27742 sayısında yayınlanarakyürürlüğe giren Atıksu Altyapı ve Evsel KatıAtık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul veEsaslara İlişkin Yönetmeliğin 4/1.a maddesinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veyafaydalanacak gerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği;"Abonelik" kenar başlıklı 10. maddesinde ise"atıksu altyapı yönetimlerinin hizmet vermekleyükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzelkişilerin abone olmasının zorunlu olduğu" hükmebağlanmıştır.
Ayrıca,Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırlarıiçinde, su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin"Tanımlar" kenar başlıklı 4. maddesinin birincifıkrasının (e) bendinde, Yönetmeliğinuygulanmasında abone kavramının AS AT ile hizmetsözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyi ifadeettiği vurgulanmış; 6. maddesinin birinci fıkrasında,"su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan, özel veya tüzelkişilerle su abone sözleşmesi yapılacağı"belirlenmiş, Ek 1. maddesinin birinci fıkrasında ise, "2464Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87. ve 88. Maddelerigereği bir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerineASAT Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleriharcamalarına katılma payı alınır."hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının, Antalya İli, Serikİlçesi, Kökez Mahallesi, 3146. Sokakta, 22/27 numaralıdairesinde bulunan 965742 numaralı su aboneliği ile ilgili olarakASAT Genel Müdürlüğünce, kanalizasyonkatılım payının 30 gün içinde ödenmesi,aksi halde abonelik sözleşmesinin feshedilerek verilen su vekanalizasyon hizmetlerinin durdurulacağına yönelik 24/05/2019tarihli ve E. 18921 sayılı işlemin tesis edilmesi üzerinebakılan davanın açıldığı; dosyakapsamında, söz konusu taşınmaz ile ilgi olarak suaboneliğinin de bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olay vemevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde, davalı ASATGenel Müdürlüğü tarafından davacı adınakanalizasyon harcamalarına katılma payı ile KDV bedelininödenmesine ilişkin işlemin; gerek su ve kanalizasyon hizmetleriözel bir kanun ile düzenlenmiş olan ASAT GenelMüdürlüğü tarafından tesis edilmişolması, gerekse de taraflar arasında bir abonelik ilişkisininbulunması hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözkonusu katılma payının, idareyle kişi arasında abonmansözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeye dayanılarakalınan bir ücret olduğunun görüldüğü;anılan işlemin iptali istemiyle açılan işbudavanın görüm ve çözümünün de adliyargının görev alanına girdiği sonucunavarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/574-596 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığıanlaşılmaktadır.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine …” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısından da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…) İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü kurulmasına dair,20/11/1981 tarih ve 2560 sayılı "İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluşve Görevleri Hakkında Kanun"un, "Görev veyetkiler" başlıklı 2'nci maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde, "Kullanılmış sularile yağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız birbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veyabırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisinetüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde buprojelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanlarıdevralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımınıyapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek", (d) bendinde"Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindekibelediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardakiyetkileri kullanmak, "İSKİ'nin görev ve yetkileriarasında sayılmış, 13’üncü maddesinde,İSKİ'nin gelirlerinin; a) Su satışı veyakullanılmış suların uzaklaştırılmasınakarşılık, tarifesine göre abonelerden alınacakücretler, b) Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyontesislerinden yararlananlardan ilgili belediye adına alınacakkatılma paylarına ait kaynaklardan sağlandığıbelirtilmiş, "Tarife tespit esasları"başlıklı 23'üncü maddesinde de, "Susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılması,septik çukurların boşaltılması giderleri içinayrı tarifeler yapılır………Tarifelerin tespitiile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir."hükmüne yer verilmiştir.
AynıKanunun ek 5'nci maddesinde ise, "Bu Kanun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanır."hükmüne yer verilmek suretiyle söz konusu Kanununhükümlerinin tüm büyükşehir belediyelerindegeçerli olacağı vurgulanmıştır.
Bunlarındışında, atıksu altyapı tesisleri ile evsel katıatık bertaraf tesislerinin kurulması, bakımı,onarımı, işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, butesislerle ilgili olarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecektam maliyet esaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarih ve 27742 sayısında yayımlanarakyürürlüğe giren "Atıksu Altyapı ve EvselKatı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde UyulacakUsul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik"in 4'üncümaddesinin Vinci fıkrasının (a) bendinde, söz konusuYönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "Suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veyafaydalanacak gerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği;aynı Yönetmeliğin "Abonelik" başlıklı10'uncu maddesinde ise "Atıksu altyapı yönetimlerininhizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek vetüzel kişilerin abone olması zorunludur." düzenlemesiyer almıştır.
Yine, AntalyaBüyükşehir Belediyesi sınırları içinde, susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresi(ASAT) Genel Müdürlüğü TarifelerYönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı4'ncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının ASAT ilehizmet sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyiifade ettiği vurgulanmış; 6'ncı maddesinin birincifıkrasında da, "Su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan, özelveya tüzel kişilerle su abone sözleşmesiyapılır" düzenlemesine yer verilmiş, anılanYönetmeliğin Ek 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87'nci ve 88'nci maddelerigereği bir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine(ASAT) Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılarak su vekanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanınincelenmesinden; Davacı tarafından, Antalya İli, Serikİlçesi, Kökez Mahallesi 3146 Sokak, 22/27 numarada bulunantaşınmazın su aboneliği ile ilgili kanalizasyonkatılım payının otuz gün içinde ödenmesi,aksi halde abonelik sözleşmesinin feshedilerek verilen su vekanalizasyon hizmetlerinin durdurulacağına dair ASAT GenelMüdürlüğünce tesis edilen işlemin iptaliistemiyle, iş bu davanın açıldığı ve dosyakapsamından söz konusu taşınmaz ile ilgili suaboneliğinin de bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olay vemevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve taraflararasında bir abonelik ilişkisinin bulunduğu hususu dikkatealındığında; davalı idarece tesis edilen işlemin,söz konusu katılma payının idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğuanlaşılmış olup, söz konusu işlemin iptaliistemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümü adli yargının görev alanınagirmektedir.
SONUÇ :Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Kanunun 13'üncümaddesi gereğince yapılan başvurunun kabulü gerektiği…”yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davacının taşınmazında bulunan su aboneliği ileilgili olarak; su aboneliğinin devamı için su ve kanalizasyontesisleri harcamalarına katılma payı ödenmesigerektiğine ilişkin Antalya Su ve Atıksu İdaresi GenelMüdürlüğü işleminin, 12.716,63 TLkatılım payı ve katma değer vergisinin payınadüşen kısmının ödenmesine ilişkinkısmının iptali istemiyle açılmıştır.
03/07/2005gün ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun‘’Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları’’başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde, özel kanunlarıgereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı vekatılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi,resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmış iken, 20.11.1981 tarih ve 2560 sayılı İstanbulSu Ve Kanalizasyon İdaresi Genel MüdürlüğüKuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun’un 1. maddesi ile,İstanbul Büyükşehir Belediyesinin su ve kanalizasyonhizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlütesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmeküzere İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlımüstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haizbir kuruluş olarak İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü kurulmuştur.
AnılanYasa’nın 13. maddesinin (a) bendinde, su satışı vekullanılmış suların uzaklaştırılmasınakarşılık, tarifesine göre abonelerden alınacakücretler İSKİ’nin gelirleri arasındasayılmış; aynı Yasa’nın değişik 23.maddesinde, “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunanyerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurlarınboşaltılması giderleri için ayrı tarifeleryapılır. Bu tarifelerin tespitinde yönetim ve işletmegiderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen)yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve %10’danaşağı olmayacak nispetinde bir kâr oranı esasalınır.
Tarifelerintespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ilebelirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
2560sayılı yasa çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 94 / 6516sayılı kararı ile, su ve atıksu hizmetleri ayrı birkurumsal yapı olarak Antalya Büyükşehir Belediyesinebağlı, kamu tüzel kişiliğinde ASAT GenelMüdürlüğü (Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü) kurulmuş ve karar 18.02.1995tarih ve 22206 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe girmiş, 2560 sayılıYasa’nın 23. maddesine göre düzenlenen “ASATTarifeler Yönetmeliği”çıkarılmıştır.
ASAT TarifelerYönetmeliği’nin “Katılım Payları”başlıklı EK 1. maddesinde;"2464 Sayılı BelediyeGelirleri Kanunu’nun 87 inci ve 88 inci maddeleri gereği bir programagöre yapılacak yeni; İçme, kullanma, endüstri suyuve kanalizasyon yatırımları ile mevcutlarıngenişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi (ıslahı)amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASAT GenelMüdürlüğünce yapılacak işlerin toplamyatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılaraksu ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınır" hükmü düzenlenmiştir.
ASAT,Anayasada belirtilen mahalli müşterek ihtiyaçlarıkarşılamak amacı doğrultusunda belediyelerce yerinegetirilen kamu hizmetleri arasında yer alan su ve kanalizasyonhizmetlerini yürütmek üzere; Büyükşehirbelediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamutüzel kişiliğini haiz olarak kanunla kurulmuş bir kamukuruluşudur.
Böyleolmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığıhizmete ilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacakyargı düzenini belirleyebilmek için, işlemin özelhukuk ilişkilerinden veya kamusal yetkilerin kullanılmasındandoğup doğmadığına bakmak gerekir.
Kanalizasyontesisi işlemi, bir kamu hizmeti niteliğini taşımakta isede; ASAT bu hizmeti, yasal düzenlemeler ve sözleşmehükümleri çerçevesinde özel hukuk kurallarınagöre yürütmek durumundadır. Abone ile ASAT arasındayapılan abone sözleşmesi, daha çok tip sözleşmegörünümündedir. Hizmetten yararlanan kişinin,sözleşmeyi idareyle birlikte düzenlemesi yerinekatılımı söz konusudur. Ancak bu durum, idare ile kişiarasında kurulan özel hukuk ilişkisini kamu hukukuilişkisine dönüştürmez. Çünkü,birçok durumda hizmetin tekel niteliği ve çok kişiyegötürülme zorunluluğu, işin, çoğunluklatip sözleşmeler yoluyla ve kişilerin katılımı ilegerçekleşebilmesini olanaklı kılmaktadır.
Benzer olaydaMahkememizce verilen 26/09/2016 gün, E:2016/94, K:2016/382sayılı ilamı da uyuşmazlık özel hukukilişkisi kapsamında değerlendirilmiştir.
Öteyandan, Anayasa Mahkemesi 18.2.1985 günlü, E:1984/9, K:1985/4sayılı kararında, karayollarından, köprülerdenalınan geçiş parası, su, elektrik, havagazı,demiryolları, hava yolları, kimi hastane ücretleri gibi,ekonomik koşullara göre oluşturulan ve tesislerinbakımını, idamesini ve yeni yatırımlaryapılmasını sağlamak için yapılanödemeleri, belirli kamu hizmetleri karşılığındakişilerden alınan, resim, harç ve benzeri maliyükümlülüklerden ayrı kabul etmiştir.
Yukarıdabelirtilen Anayasa Mahkemesi ile Uyuşmazlık Mahkemesikararlarındaki “atık su bedelinin, vergi benzeri maliyükümlülük olmayıp, idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğu” yolundakikabulün sonuçları itibarıyla; idarenin faaliyetalanıyla ilgili olarak yürürlüğe koyduğu yönetmelikile buna dayanan tarife kararlarının yargısal denetiminin idariyargı yerinde -idare mahkemeleri-; abonman sözleşmesine dayananbir alacak- borç ilişkisi kapsamında tesis edilerek tahsilitalep edilen işlemlerden kaynaklanan davaların ise adli yargıyerinde görülüp çözümlenmesi gerekmekte olup,uygulama bu doğrultuda istikrar kazanmıştır.
Tüm buaçıklamalara göre, ortada davacı ile davalı idarearasında yapılmış bir abone sözleşmesinedayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 2.10.2019gün ve E:2019/675 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 2.10.2019 gün veE:2019/675 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy