T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 564
KARAR NO : 2020 / 573
KARAR TR : 26.10.2020
ÖZET : 2247 sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülen koşulu taşımayan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk. K A R A R Davacılar : l-M. Y. vediğ. Vekili : Av. Y.A. Davalı : KarayollarıGenel Müdürlüğü Vekilleri : Av. R.U., Av.S. Y. O L A Y : Davacılar vekili dilekçesinde; M.Y.’ın 26.08.2008 günüeşi Zeliha ile çocukları Esra, Gönül, Aykut veErcan'ı da yanına alarak sahibi olduğu 58 …. 969 plakalıaracı ile Sivas üzerinden Erzincan iline doğru seyir halinde iken;Divriği ilçesi Gedikbaşı Mevkiinde, yolun yeni asfaltlamaçalışması nedeniyle aracın dökülenmıcıra kapıldığını, kontroldençıkarak şarampole yuvarlandığını, kazada Aykutile Ercan’ın vefat ettiğini; Metin, Zeliha, Gönül veEsra’nın da yaralandığını; AğırCeza Mahkemesinde görülen ceza davasında yaptırılantespit ve incelemelerde; kazanın meydana geldiği yerde"asfaltlama çalışması yapıldığı,asfalt kaplamanın 7,5 m ve tek taraflı banketin 3,5 mgenişliğinde olduğu; aracın seyir yönünedoğru sola dönemeç başlangıcından itibaren7,5 m asfalt kaplamanın 6,5 mlik kısmının mıcırlakaplandığı, mıcırlı kısmın 110 mboyunca sola doğru daralarak devam etliği; karayoluyapısının trafik güveliğini olumsuz yöndeetkilediği, bu tehlikeli alana yaklaşma istikametinde herhangi birhız sınırlama levhası veya yol sathında gevşekmalzeme işaret levhalarının bulunmadığı, yolunsağ kenarında aracın yolun sağ tarafındançıktığı noktadan 55 m gerisinde ‘'geçmeyasağı sonu" ve “tehlikeliviraj levhalarının bulunduğunun belirlendiğini; trafikkazası tespit tutanağı krokisi ve özetinde de benzersaptamalara yer verildiğini; konuya ilişkin öğretim üyelerinden oluşturulan bilirkişilerdenraporlar alındığını; kaza nedeniylemüvekkillerinin maddi ve manevi zararlarauğradığını ifade ederek; müvekkili MetinYıldız için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatıve 110.000,00TL manevi tazminat; Z. Y. için 10.000,00 TL destektenyolsun kalma tazminatı ve 110.000,00 TL manevi tazminat; E. Y.için 80.000,00 TL manevi tazminat; G.Y. için 80.000.00 TL manevitazminat; Y.Y. için 25.000,00 TL manevi tazminat; A. E.Y. için25.000,00 TL manevi tazminatın 26.08.2008'den itibaren işeyecekyasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken vemüteselsilin tahsiline, destek tazminatı bakımından fazlayadair haklarının saklı tutulmasına karar verilmesiistemiyle 1 -Karayolları Genel Müdürlüğü, 2-M.İ., 3-A. T.ve 4-… İletişim İnş.Turz.Tic.Ltd.Şti.ne karşı adli yargı yerinde davaaçmıştır. Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesi:19.9.2017 gün ve E:2014/891, K:2017/428 sayı ile,uyuşmazlığın esasını inceleyerek davanınkısmen kabulüne kısmen reddine karar vermiştir. Bu kararakarşı istinaf yoluna başvurulmuştur. Ankara Bölge AdliyeMahkemesi 26.Hukuk Dairesi: 18.1.2019 gün ve E:2018/41, K:2019/53sayı ile, “(…)HMK'nun 355/2. maddesi uyarınca mahkemekararında kamu düzenini ilgilendiren hususlara İlişkinaykırılık olup olmadığının incelenmesinde;her ne kadar mahkemece maddi tazminat yönünden davanın KarayollarıGenel Müdürlüğü, M. İ., …İletişim İnş. Turizm İnş. Ltd. Şti. yönündenkabulüne, davacı baba Metin yönünden 27.273,00 TL'nin,davacı anne Zeliha için 39,788,00-TL’nin 26/08/2008tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adıgeçen davalılardan müştereken ve müteselsilentahsiline; davalı A. T. yönünden feragat nedeni ile davanınreddine; manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, anne Zelihaiçin 60.000 TL, baba Metin için 60.000 TL, Esra için30.000 TL, Gönül için 30.000 TL'nin 26/08/2008 tarihinden itibarenişleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar Karayolları GenelMüdürlüğü, M. İ. … İletişimİnş Turizm İnş Ltd Şti' inden müştereken vemüteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin veküçüklerden Yaren ve Aykut Ercan için manevi tazminatailişkin talebin reddine karar verilmiş ise de; davanındavalı idarenin hizmet kusuruna dayalı olarakaçılmış bulunduğu, kamu hizmeti görmekleyükümlü olan davalı idarenin kamu hizmetisırasında verdiği zararlardan dolayı özel hukuk hükümlerinetabi olmadığı, kamu tüzel kişilerinin yasalartarafından kendilerine verilen görev ve yetkilerinkullanılması sırasında oluşan zararlarınniteliği itibariyle hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, buzararların tazmini amacıyla hizmet kusurlarına dayalıolarak İYUK'nun 2. maddesi hükmü uyarınca idari yargıyerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerektiğianlaşılmaktadır. Yargı yolu, kamu düzenineilişkin olup dava şartlarından olduğundan, mahkemeceyargılamanın her aşamamda re'sen gözetilmesi gerekir. Hal böyle olunca mahkemece,davalı Karayolları Genel Müdürlüğüyönünden idari yargının görevli olduğu, adliyargının yargı yolu bakımından görevsizbulunması nedeni ile davalı idare yönünden davanıntefriki ve dava dilekçesinin yargı yolunun caiz olmamasınedeni ile dava şartı yokluğundan davanın usulden reddinekarar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde kararverilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan yerel mahkemekararının HMK.nın 353/1-a-4 maddesi gereğincekaldırılmasına, kararın kaldırılma sebebinegöre davalılar M. İ.ve … İletişim İnş.Turz. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı Karayolları GenelMüdürlüğü vekilinin sair istinaf sebeplerininincelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş veaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesiyukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalılar M. İ. ve …iletişim İnş. Turz. Tic. Ltd. Şt, vekili ile davalıKarayolları Genel Müdürlüğü vekilinin istinaftalebinin kabulüne, Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 18.09.2017 tarihve 2014/891 Esas, 2017/428 Karar sayılı kararının HMK'nun355/2, 353/l-a-4. maddeleri gereğince KALDIRILMASINA, HMK'nun 355/2,353/l-a-4, maddeleri uyarınca davalı Karayolları GenelMüdürlüğü aleyhine açılan davanıntefriki ile Karayolları Genel Müdürlüğüyönünden davanın idari yargı yerindeçözümlenmesi gerektiğinden, (mahkemenin görevliolmamasına rağmen davaya bakmış olması nedeniyle)HMK'nun 114/1-b ve 155. maddelerine göre yargı yolu konusunda birkarar verilmek üzere dosyanın mahkemesineGÖNDERİLMESİNE, kararın kaldırılma sebebinegöre davalılar Muzaffer İloğlu ve İMSİletişim İnş. Turz. Tic. Ltd. Şt. vekili iledavalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekilininsair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA(…)karar vermiştir. Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesi:16.5.2019 gün ve E:2019/39 sayı ile, “(…)1-Mahkememizin2019/39 Esas esas sayılı dava dosyasından davalıKarayolları Genel Müdürlüğü yönündendavanın HMK'nun 167. maddesi uyarınca AYRILMASINA, mahkememizin2019/169 esasına kayıt edilmesine, 2-Ayırma kararı ile2019/39 esas sayılı dosyanın tastikli fotokopisindenoluşturulacak dosyanın 2019/169 esas sayılı dosyayakonulmasına bundan sonra 2019/169 esastanyürütülmesine...” karar vermiştir. SİVAS 2.ASLİYE HUKUKMAHKEMESİ: 19.9.2019 gün ve E:2019/169, K:2019/414 sayı ile,“(…)Ankara BAM 26. HD 2018/41 2019/53 Karar sayılı ve18/01/2019 tarihli kararı uyarınca davalı KGM yönündendavanın tefriki ve dava dilekçesinin yargı yolunun caizolmaması nedeni ile dava şartı yokluğundan davanınusulden reddine karar verilmesi gerektiğinin bildirildiği de dikkatealınarak, dosyanın tefriki ile başka bir esasa kaydedilmesinekarar verildiği, Mahkememiz 2019/39 Esas sayılı dosyasındaverilen tefrik kararınca Mahkememiz 2019/169 Esasınakaydının yapıldığı, 19/09/2019 tarihliduruşma celsesinde davalı vekili Av.R. U.'tan sorulduğu"önceki beyanlarımızı tekrarla davanın yargıyerinin idari yargı olmasından dolayı reddine kararverilsin" dediği ve mahkememizce araştırılacakbaşkaca bir husus kalmadığından açıkyargılamaya son verilerek davanın HMK 114/1-b maddesi gereğincedava şartı yokluğunda usulden reddine karar vermek gerekmişaşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Yukardaaçıklanan nedenlerle; 1-Davanın HMK m, 114/1-buyarınca dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, (…) Dair, davalı vekilininyüzüne karşı davacı vekilinin yokluğundakararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftaiçerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yoluaçık olmak üzere…” karar vermiş; dosyaaslının Mahkememize gönderilmemesi ve kesinleşme durumununsaptanamaması nedeniyle durumun Mahkemesine sorulması üzerine;Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesince gönderilen 2.10.2020 günlü veE:2019/169 sayılı yazıda, dosyanın henüzkesinleşmediği bildirilmiştir. Davacılar: 1-M. Y., 2-Z. Y.,3-E. Y., 4-G. Y. vekili bu kez, meydana gelen trafik kazasındauğranılan zararlara karşılık toplam 247.061,00-TLmaddi ve manevi tazminatın ödenmesi istemiyle yalnızcaKarayolları Genel Müdürlüğü'ne karşıidari yargı yerinde dava açmıştır. SİVAS İDAREMAHKEMESİ: 4.9.2020 gün ve E:2020/641 sayı ile, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanununun 1., 2., 3., 7., 19.1.2011 günlü Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 14.maddesiyle değişik 110. ve geçici 21. maddesihükmüne; ayrıca 2918 sayılı Kanunun 110.maddesinin birinci fıkrasının iptali istemiyle Bursa 3.AsliyeHukuk Mahkemesi ve Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan itirazbaşvuruları üzerine konuyu inceleyen Anayasa Mahkemesinin,anılan kuralı Anayasaya aykırı görmeyerek iptalistemini oy birliğiyle reddettiği 26.12.2013 tarih ve E.2013/68,K.2013/165 sayılı kararına yer verdikten sonra;“Anayasa’nın 158. maddesinin son fıkrasında;"Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi’nin kararı esasalınır." denilmektedir. Anayasa Mahkemesinin yukarıdagerekçesine yer verilen kararı, yasa koyucunun, idariyargının görevine giren bir konuyu adli yargınıngörevine verebileceğine, dolayısıyla 2918 sayılıKanunun 110 uncu maddesinin birinci fıkrası ileöngörülen, bu Kanun'dan doğan tüm sorumlulukdavalarının adli yargıda görülmesi düzenlemesininAnayasa'ya aykırı bulunmadığına dair olup, esasitibariyle görev konusunda verilmiş bir karardır veAnayasa’nın 158 inci maddesi uyarınca, başta Mahkememizolmak üzere diğer yargı organları bakımından dauyulması zorunlu bir karar mesabesindedir. UyuşmazlıkMahkemesinin muhtelif kararlarında da bu hususa değinilmektedir. Sonuç olarak, 2918sayılı Kanun'un 19.01.2011 tarihinde yürürlüğegiren 110. maddesi ile Anayasa Mahkemesi'nin işaret edilen kararıgözetildiğinde, bahsi geçen Kanun maddesinin;karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafikdüzeninin sağlanarak trafik güvenliğini ilgilendirentüm konularda alınacak önlemleri ve Kanunun, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile çalışma usullerini kapsadığı, bunagöre de oluşan trafik kazası nedeniyle açılacaksorumluluk davalarının ve dolayısıyla iş buuyuşmazlığın görüm veçözümünde; 2918 sayılı Yasa hükümleriçerçevesinde adli yargının görevli olduğusonucuna varılmaktadır. Nitekim, UyuşmazlıkMahkemesinin (Hukuk Bölümü) 25.09.2017 tarih, E:2017/507,K:2017/544 sayılı, 11.04.2016 tarih, E;2016/199, K:2016/239sayılı ve 25.01.2016 tarih, E:2015/962, K;2016/10 sayılıkararları da bu yöndedir. Bu durumda,uyuşmazlığı çözmekte görevli yargıyerinin adli yargı mercileri olduğu sonucunavarıldığından, yukarda aktarılan 2247 sayılıKanun'un 19. maddesi uyarınca, görevli yargı merciininbelirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle,Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin E:2019/169, K:2019/414 sayılıdosyasının temin edilerek, dosyamızla birlikte görevliyargı merciinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine…” karar vermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, BurhanÜSTÜN’ün Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Bilal ÇALIŞKAN'ın katılımlarıylayapılan 26.10.2020 günlü toplantısında: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, başvurunun reddi yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın başvurunun reddi gerektiğiyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendiktensonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19.maddesinde, “Adlive idari yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. (Değişikikinci fıkra: 23/7/2008 – 5791/9 md.) Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası datemin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir.” denilmiş;Yasanın 27. maddesinde ise, Uyuşmazlık Mahkemesinin,uyuşmazlık çıkarmaya veya görevuyuşmazlıklarına ilişkin istemleri önce şekil vesüre açısından inceleyeceği; yöntemine uymayanveya süresi içinde ileri sürülmemiş istemlerireddedeceği kuralına yer verilmiştir. Anılan düzenlemeleregöre, 19.madde kapsamında kendisine gelen bir davayı inceleyenyargı yerinin Uyuşmazlık Mahkemesine başvurabilmesiiçin, önceki görevsizlik kararının kesin veyakesinleşmiş olduğunu gözetmesi ve elindeki işinincelenmesini Uyuşmazlık Mahkemesi’nin karar vermesinedeğin ertelemesi gerekmektedir. İdare Mahkemesince, dosyasuretlerinin gönderilmesi nedeniyle adli yargı kararınınkesinleşip kesinleşmediğianlaşılamadığından; bu durumun 30.9.2020 tarihliyazı ile Mahkemesinden sorulması üzerine; Sivas 2.Asliye HukukMahkemesince Mahkememize cevaben gönderilen 2.10.2020 günlü veE:2019/169 sayılı yazıda, dosyanın henüzkesinleşmediği bildirilmiştir. Bu durumda, Sivas 2.Asliye HukukMahkemesince verilmiş olan görevsizlik kararı kesinleşmedenSivas İdare Mahkemesi’ne başvurulduğuanlaşılmakla, ortada adli yargı yerine ait kesinleşmişbir görevsizlik kararı bulunmadığından, 2247sayılı Yasa’nın 19.maddesinde öngörülenkararın kesin veya kesinleşmiş olması koşulugerçekleşmemiştir. Açıklanan nedenlerle, 2247sayılı Yasanın 19. maddesinde öngörülenkoşulları taşımayan ve Sivas İdare Mahkemesince, 4.9.2020gün ve E:2020/641 sayı ile yapılan başvurunun, aynıYasa’nın 27. maddesi uyarınca reddi gerekmiştir. S O NU Ç : 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesindeöngörülen koşulları taşımayan ve Sivas İdare Mahkemesince,4.9.2020 gün ve E:2020/641 sayı ileyapılan BAŞVURUNUN, aynı Yasa’nın 27. maddesiuyarınca REDDİNE, 26.10.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Burhan Şükrü Mehmet Birol ÜSTÜN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Bilal TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy