T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/138
KARAR NO : 2020/230
KARAR TR : 27.04.2020
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın 36. maddesi uyarınca verilen idari para cezalarının iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :Ş.M.
Davalı :Nakil Vasıtaları Vergi Dairesi Müdürlüğü
O L A Y :Ereğli Kaymakamlığı Trafik Denetleme BüroAmirliğince yapılan denetim sırasında, sürücübelgesi olmadan araç kullandığından bahisle, davacıadına 20.08.2011 gün ve GB-00631519 seri-sırasayılı Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek, davacıya 2918 sayılı KarayollarıTrafik Kanunu’nun 36. maddesi uyarınca 290,00 TL idari paracezası verilmiş;
İstanbulValiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünceyapılan denetim sırasında da, aynı nedenle davacı adına 26.05.2012 gün ve GK-00257610 seri-sıra sayılı Trafik İdari Para Cezası KararTutanağı düzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Kanun’un 36. maddesi uyarınca 319,00 TL idari para cezasıverilmiş; Siverek Vergi Dairesi Müdürlüğünün24.07.2019 gün ve 063260 sayılı yazısı ile, “plakave vergi noya göre borç sorgulama” adı altındaborcun gecikme zammı ile birlikte 1.827,00 TL olduğu davacıyabildirilmiştir.
Davacı,kendisi hastanede komada yatarken aracının sahte evraklarlasatıldığını, para cezalarının kendisine aitolmadığını belirterek gelen evrakta yazılı paracezasının iptali istemiyle adli yargı yerine başvurudabulunmuştur.
İSTANBUL 4. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ:29.08.2019 gün ve D.İş: 2019/4392, K: 2019/4392 sayıile; itiraz konusu para cezasının motorlu taşıt vergisineait olduğu, araç hakkında düzenlenen bir idari paracezasının bulunmadığını belirterek, itirazınçözümünün vergi mahkemesine ait olduğugerekçesiyle başvurunun görev yönünden reddine kararvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı, bukez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL 9. VERGİ MAHKEMESİ: 25.10.2019gün ve E:2019/2027, K: 2019/2093 sayı ile; dava konusuişlemin vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümler ilebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkinbulunmadığı gibi idare mahkemelerinin görevine girenkonulara ilişkin bir işlem de olmadığı, 2918sayılı Kanun hükümlerine göre tahakkuk ettirilentrafik para cezasına ilişkin olduğu açıklanarak,uyuşmazlığın görüm veçözümünün adli yargı yerine aitolduğu gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar vermiş, verilen karar itiraz edilmedenkesinleşmiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Suat ARSLAN, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ınkatılımlarıyla yapılan 27.04.2020 tarihlitoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
Adli ve idariyargı yerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14.maddesinde öngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyasının davacının istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece, 15. maddede belirtilenyönteme uygun olarak adli yargı dosyası da teminedilerek Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Gülten Fatma BÜYÜKEREN’in,davanın çözümünde adli yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın 36. maddesi uyarınca verilen idaripara cezalarının iptali istemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
13.10.1983 tarih ve2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Sürücübelgesi alma zorunluluğu” başlığı altındadüzenlenen 36. maddesinde, “Motorlu araçların,sürücü belgesi sahibi olmayan kişiler tarafından karayollarındasürülmesi ve sürülmesine izin verilmesi yasaktır.
Araçlar,Yönetmelikte sınıfları belirtilen sürücübelgelerine sahip sürücüler ile çok taraflıanlaşmalara göre sürücü belgesi bulunan veyageçerli uluslararası sürücü belgesi olankişilerce sürülebilir.
Buna göre;
a)Sürücü belgesi olmayanların,
b) Mahkemelerceveya Cumhuriyet savcılıklarınca ya da bu Kanunda belirtilenyetkililerce sürücü belgesi geçici olarak ya da tedbirengeri alınanların,
c)Sürücü belgesi iptal edilenlerin,
araçkullanarak trafiğe çıktıklarının tespitihâlinde, bu kişilere 1.407 Türk Lirası idari paracezası verilir. Ayrıca, aracın sürücü belgesizkişilerce sürülmesine izin veren araç sahibine de tescilplakası üzerinden aynı miktarda idari para cezası verilir.” hükmü yer almıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür.
30.3.2005gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise, “(1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğergenel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında,
uygulanır.”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin 1. fıkrasında ise “idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.” düzenlemeleriyer almıştır.
Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasayagöre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının,değişikliğin yürürlüğe girmesinden sonraaçılacak davalarda uygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından,idari para cezasına karşı açılan davanıngörüm ve çözümünde, anılan Kanunun 27.maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, İstanbul 4. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 29.08.2019 gün ve D.İş:2019/4392, K: 2019/4392 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, İstanbul 4. Sulh CezaHâkimliğince verilen 29.08.2019gün ve D.İş:2019/4392, K:2019/4392 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.04.2020gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Suat
ARSLAN
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy