T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 913
KARAR NO : 2020 / 116
KARAR TR : 24.2.2020
ÖZET : Davacının müteahhidi olduğu taşınmaza ilişkin su aboneliğiyle ilgili olarak, katılım payı ve iskan ruhsatı bedeli adı altında tahsil edilen tutarın iadesi istemiyle yaptığı düzeltme ve şikayet başvurusunun reddi yolundaki işlemin iptali ile tahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :A. İnş. Mim. Müh. Hiz. San. Ve Tic. Ltd.Şti. Vekili : Av. Y. Y. Davalı :Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili :Av. A.O. O L A Y :Davacının, Antalya İli, Kepez İlçesi, KarşıyakaMahallesi, 5413 Ada, 2 Parselde kayıtlı taşınmazlailgili olarak katılım payı ve iskan ruhsatı bedeli adıaltında tahsil edilen tutarın iadesi istemiyle yaptığışikayet başvurusunun reddi yolundaki 22.07.2019 tarih, 99313561-641.04-E.60482 sayılı işlemin iptali ile fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydıyla iskan ruhsat bedeli vekatılım payı adı altında KDV dahil tahsil edilentoplam 915,20 TL.nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte iadesi istemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır. Davalıidare vekili süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde;uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle, görev itirazında bulunmuştur. ANTALYA 2.VERGİ MAHKEMESİ: 5.11.2019 gün ve E:2019/701 sayı ile, “(…) 2576 Sayılı Bölge İdare Mahkemeleri İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un 6.maddesinde; Vergi Mahkemelerinin, a) Genelbütçeye, İl Özel İdareleri, belediye ve köylereait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsili Usulü Hakkındaki Kanunun uygulanmasına ilişkindavaları, c) diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir. Anılanmadde uyarınca, bir idari davanın vergi mahkemelerindeçözümlenebilmesi için, bu davanın, vergi, resim,harç ve benzeri mali yüküm veya bunların zam vecezalarına ilişkin olması gerekmektedir. Uyuşmazlık,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. maddelerineistinaden Antalya İli, Kepez İlçesi, Karşıyaka Mah.5413 ada 2 parsele ilişkin olarak su ve kanalizasyon tesisleriharcamalarına katılım payı ile iskan ruhsatgörüş belgesi bedeli olarak tahsil edilen 915,20-TL'nin iadesiistemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddineilişkin işlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyleiadesi isteminden kaynaklanmaktadır. Dava konusuuyuşmazlık, yukarıda alıntısı yapılan 2576sayılı Kanun' nun 6. Maddesinin (a) fıkrası kapsamındaolduğundan, davanın görüm veçözümünde görevli mahkemenin vergi mahkemesiolduğu sonucuna varılmaktadır. Açıklanannedenlerle; davalı idarenin görev itirazının reddine …”ve Mahkemelerinin görevli olduğuna kararvermiştir. Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)Bilindiği gibi,03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun"Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları"başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde; "Özelkanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç,katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsiliniyapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak.” belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmış iken, 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılıİstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesi ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesininsu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekenher türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinebağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz bir kuruluş olarak İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmuştur. 2560sayılı Kanunun "Görev ve Yetkiler" kenarbaşlıklı 2. maddesinde, "İSKİ'nin görev veyetkileri şunlardır: / ... / b) Kullanılmış sular ileyağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız birbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veyabırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisinetüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde buprojelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanlarıdevralıp işletmek ve bunların bakım veonarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemeleregirişmek /... / d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmetalanı içindeki belediyelere verilen görevleriyürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak, /..."hükmüne; 13. maddesinde, "İSKİ'nin gelirleriaşağıdaki kaynaklardan sağlanır: / a) Susatışı va kullanılmış sularınuzaklaştırılmasına karşılık, tarifesinegöre abonelerden alınacak ücretler, / b) Belediye GelirleriKanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerinden yararlananlardan ilgilibelediye adına alınacak katılma payları, /..."hükmüne; 23. maddesinde, "Su satışı, kanalizasyontesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılmasıgiderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerintespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanlarıdoğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslahve tevsi masrafları ve bir kar oranı esas alınır. /Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelikile belirlenir hükmüne yer verilmiştir. Kanunun ek 5. maddesindeise, "Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde deuygulanır." hükmüne yer verilmek suretiyle, söz konusuKanunun hükümlerinin tüm büyükşehirbelediyelerinde geçerli olacağı vurgulanmıştır. Öteyandan; atıksu altyapı tesisleri ile evsel katı atıkbertaraf tesislerinin kurulması, bakımı, onarımı,işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, bu tesislerle ilgiliolarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecek tam maliyetesaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarihli ve 27742 sayısında yayınlanarakyürürlüğe giren Atıksu Altyapı ve Evsel KatıAtık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul veEsaslara İlişkin Yönetmeliğin 4/1.a maddesinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veyafaydalanacak gerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği;"Abonelik” kenar başlıklı 10. maddesinde ise"atıksu altyapı yönetimlerinin hizmet vermekleyükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzelkişilerin abone olmasının zorunlu olduğu" hükmebağlanmıştır. Ayrıca,Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırlarıiçinde, su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangi esaslaragöre tespit edileceğini ve uygulanacağını belirlemekamacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresi GenelMüdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin"Tanımlar" kenar başlıklı 4. maddesinin birincifıkrasının (e) bendinde, Yönetmeliğin uygulanmasındaabone kavramının ASAT ile hizmet sözleşmesi yapangerçek veya tüzel kişiyi ifade ettiği vurgulanmış;6. maddesinin birinci fıkrasında, "su ve kanalizasyonhizmetlerinden yararlanan, özel veya tüzel kişilerle su abonesözleşmesi yapılacağı" belirlenmiş, Ek 1.maddesinin birinci fıkrasında ise, "2464 SayılıBelediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. Maddeleri gereği bir programagöre yapılacak yeni; içme, kullanma, endüstri suyu vekanalizasyon yatırımları ile mevcutlarıngenişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi (ıslahı)amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASAT GenelMüdürlüğünce yapılacak işlerin toplamyatırım giderleri, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindekigayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarınakatılma payı alınır" hükmüne yerverilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, davacının, Antalya İli, Kepezİlçesi, Karşıyaka Mahallesi, 5413 Ada, 2 Parselde yeralan taşınmazda bulunan 574826 numaralı su aboneliği ileilgili olarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve iskan ruhsatı bedeli olarak tahsil edilen tutarın iadesiiçin düzeltme-şikâyet yolu izlenerek yapılanbaşvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile tahsil edilentutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı; dosya kapsamında, söz konusu taşınmazile ilgi olarak su aboneliğinin de bulunduğuanlaşılmıştır. Somut olay vemevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde, davalı idaretarafından tesis edilen işlemin; taraflar arasında bir abonelikilişkisinin bulunması hususu dikkate alındığında,söz konusu katılma payının, idareyle kişiarasında abonman sözleşmesiyle kurulan özel hukukilişkisi çerçevesinde ve hizmetkarşılığında maliyet-kâr esasına göreidarece belirlenen tarifeye dayanılarak alınan bir ücretolduğunun görüldüğü; anılan işleminiptali istemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümünün de adli yargının görev alanınagirdiği sonucuna varılmıştır. UyuşmazlıkMahkemesinin 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/574-596 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığıanlaşılmaktadır. KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine …” karar vermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısından yazılıdüşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…) İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyonİdaresi Genel Müdürlüğü kurulmasına dair,20/11/1981 tarih ve 2560 sayılı "İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluşve Görevleri Hakkında Kanun"un, "Görev veyetkiler" başlıklı 2'nci maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde, "Kullanılmış sularile yağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız birbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veyabırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisinetüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde buprojelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanlarıdevralıp işletmek ve bunların bakım veonarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemeleregirişmek", (d) bendinde "Su ve kanalizasyon hizmetleri konusundahizmet alanı içindeki belediyelere verilen görevleriyürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,"İSKİ'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış, 13'üncü maddesinde, İSKİ'ningelirlerinin; a) Su satışı veya kullanılmışsuların uzaklaştırılmasına karşılık,tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, b) BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerindenyararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılmapaylarına ait kaynaklardan sağlandığıbelirtilmiş, "Tarife tespit esasları"başlıklı 23'üncü maddesinde de, "Susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılması,septik çukurların boşaltılması giderleri içinayrı tarifeler yapılır… Tarifelerin tespiti ile tahsilatlailgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir."hükmüne yer verilmiştir. AynıKanunun ek 5'nci maddesinde ise, "Bu Kanun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanır."hükmüne yer verilmek suretiyle söz konusu Kanununhükümlerinin tüm büyükşehir belediyelerindegeçerli olacağı vurgulanmıştır. Bunlarındışında, atıksu altyapı tesisleri ile evsel katıatık bertaraf tesislerinin kurulması, bakımı,onarımı, işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, butesislerle ilgili olarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecektam maliyet esaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarih ve 27742 sayısında yayımlanarakyürürlüğe giren "Atıksu Altyapı ve EvselKatı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde UyulacakUsul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik"in 4'üncümaddesinin 1'inci fıkrasının (a) bendinde, söz konusuYönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "Suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veya faydalanacakgerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği; aynıYönetmeliğin "Abonelik" başlıklı 10'uncumaddesinde ise "Atıksu altyapı yönetimlerinin hizmetvermekle yükümlü olduğu tüm gerçek vetüzel kişilerin abone olması zorunludur." düzenlemesiyer almıştır. Yine, AntalyaBüyükşehir Belediyesi sınırları içinde, susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresi(ASAT) Genel Müdürlüğü TarifelerYönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı4'ncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının ASAT ilehizmet sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyiifade ettiği vurgulanmış; 6'ncı maddesinin birincifıkrasında da, "Su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan,özel veya tüzel kişilerle su abone sözleşmesiyapılır" düzenlemesine yer verilmiş, anılanYönetmeliğin Ek 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87'nci ve 88'nci maddelerigereği bir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine(ASAT) Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılarak su vekanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınacağı hükme bağlanmıştır. Dosyanınincelenmesinden; davacının Antalya İli, Kepezİlçesi, Karşıyaka Mahallesi, 5413 Ada, 2 Parseldekayıtlı taşınmazda bulunan su aboneliği ile ilgiliolarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve iskan ruhsat bedeli olarak tahsil edilen tutarın iadesiistemiyle düzeltme ve şikayet yoluyla yaptığıbaşvurunun reddi yolundaki işlemin iptali ile ödenentutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle iş bu davanın açıldığıve dosya kapsamından söz konusu taşınmaz ile ilgili su aboneliğininde bulunduğu anlaşılmıştır. Somut olay vemevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve taraflararasında bir abonelik ilişkisinin bulunduğu hususu dikkatealındığında; davalı idarece tesis edilen işlemin,söz konusu katılma payının idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğuanlaşılmış olup, söz konusu işlemin iptaliistemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümü adli yargının görev alanınagirmektedir. SONUÇ: Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Kanunun13'üncü maddesi gereğince yapılan başvurununkabulü gerektiği…” yolunda düşüncevermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 24.2.2020günlü toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacının müteahhidi olduğu taşınmazailişkin su aboneliğiyle ilgili olarak, katılım payı veiskan ruhsatı bedeli adı altında tahsil edilen tutarıniadesi istemiyle yaptığı düzeltme ve şikayetbaşvurusunun reddi yolundaki işlemin iptali ile tahsil edilentutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyleaçılmıştır. 03/07/2005gün ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun‘’Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları’’başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde, özel kanunlarıgereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı vekatılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi,resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerinegöre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmetkarşılığı alacakların tahsilini yapmak veyayaptırmak belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmış iken, 20.11.1981 tarih ve 2560 sayılıİstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri HakkındaKanun’un 1. maddesi ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesininsu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekenher türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinebağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz bir kuruluş olarak İstanbul Su VeKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmuştur. AnılanYasa’nın 13. maddesinin (a) bendinde, su satışı vekullanılmış suların uzaklaştırılmasınakarşılık, tarifesine göre abonelerden alınacakücretler İSKİ’nin gelirleri arasındasayılmış; aynı Yasa’nın değişik 23.maddesinde, “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunanyerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılmasıgiderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerintespitinde yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanlarıdoğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslahve tevsi masrafları ve %10’dan aşağı olmayacaknispetinde bir kâr oranı esas alınır. Tarifelerintespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ilebelirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir. 2560sayılı yasa çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 94 / 6516sayılı kararı ile, su ve atıksu hizmetleri ayrı birkurumsal yapı olarak Antalya Büyükşehir Belediyesinebağlı, kamu tüzel kişiliğinde ASAT GenelMüdürlüğü (Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü) kurulmuş ve karar 18.02.1995tarih ve 22206 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe girmiş, 2560 sayılıYasa’nın 23. maddesine göre düzenlenen “ASATTarifeler Yönetmeliği”çıkarılmıştır. ASATTarifeler Yönetmeliği’nin “KatılımPayları” başlıklı EK 1. maddesinde;"2464Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87 inci ve 88 incimaddeleri gereği bir programa göre yapılacak yeni;İçme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyonyatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerineASAT Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulama yönetmeliğiuyarınca, tesislerin hizmet edeceği saha dâhilindekigayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılarak su ve kanalizasyontesisleri harcamalarına katılma payı alınır"hükmü düzenlenmiştir. ASAT,Anayasada belirtilen mahalli müşterek ihtiyaçlarıkarşılamak amacı doğrultusunda belediyelerce yerinegetirilen kamu hizmetleri arasında yer alan su ve kanalizasyonhizmetlerini yürütmek üzere; Büyükşehirbelediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamutüzel kişiliğini haiz olarak kanunla kurulmuş bir kamukuruluşudur. Böyleolmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığıhizmete ilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacakyargı düzenini belirleyebilmek için, işlemin özelhukuk ilişkilerinden veya kamusal yetkilerin kullanılmasındandoğup doğmadığına bakmak gerekir. Kanalizasyontesisi işlemi, bir kamu hizmeti niteliğini taşımakta isede; ASAT bu hizmeti, yasal düzenlemeler ve sözleşmehükümleri çerçevesinde özel hukuk kurallarınagöre yürütmek durumundadır. Abone ile ASAT arasındayapılan abone sözleşmesi, daha çok tip sözleşmegörünümündedir. Hizmetten yararlanan kişinin,sözleşmeyi idareyle birlikte düzenlemesi yerinekatılımı söz konusudur. Ancak bu durum, idare ile kişiarasında kurulan özel hukuk ilişkisini kamu hukukuilişkisine dönüştürmez. Çünkü, birçokdurumda hizmetin tekel niteliği ve çok kişiyegötürülme zorunluluğu, işin, çoğunluklatip sözleşmeler yoluyla ve kişilerin katılımı ilegerçekleşebilmesini olanaklı kılmaktadır. Benzer olaydaMahkememizce verilen 26/09/2016 gün, E:2016/94, K:2016/382sayılı ilamı da uyuşmazlık özel hukukilişkisi kapsamında değerlendirilmiştir. Öteyandan, Anayasa Mahkemesi 18.2.1985 günlü, E:1984/9, K:1985/4sayılı kararında, karayollarından, köprülerdenalınan geçiş parası, su, elektrik, havagazı,demiryolları, hava yolları, kimi hastane ücretleri gibi,ekonomik koşullara göre oluşturulan ve tesislerin bakımını,idamesini ve yeni yatırımlar yapılmasını sağlamakiçin yapılan ödemeleri, belirli kamu hizmetlerikarşılığında kişilerden alınan, resim,harç ve benzeri mali yükümlülüklerden ayrıkabul etmiştir. Yukarıdabelirtilen Anayasa Mahkemesi ile Uyuşmazlık Mahkemesikararlarındaki “atık su bedelinin, vergi benzeri maliyükümlülük olmayıp, idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğu” yolundakikabulün sonuçları itibarıyla; idarenin faaliyetalanıyla ilgili olarak yürürlüğe koyduğuyönetmelik ile buna dayanan tarife kararlarının yargısaldenetiminin idari yargı yerinde -idare mahkemeleri-; abonmansözleşmesine dayanan bir alacak- borç ilişkisikapsamında tesis edilerek tahsili talep edilen işlemlerdenkaynaklanan davaların ise adli yargı yerindegörülüp çözümlenmesi gerekmekte olup, uygulamabu doğrultuda istikrar kazanmıştır. Tüm buaçıklamalara göre, ortada davacı ile davalı idarearasında yapılmış bir abone sözleşmesinedayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerinde çözümlenmesigerekmektedir. Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 5.11.2019gün ve E:2019/701 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 5.11.2019 gün veE:2019/701 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 24.2.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Ahmet TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy