T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 779
KARAR NO : 2020 / 20
KARAR TR : 27.1.2020
ÖZET : Davacıların apartmandaki bağımsız bölümlerine ilişkin tapu senetlerindeki numaraların, nüfus sayım memurunun yaptığı hata sonucu, MERNİS kayıtlarına hatalı kaydedildiğinden bahisle, uyumsuzluğun giderilmesi ve hatanın düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacılar : 1-S.Z.I. 2-G.K. 3-H.A.G. 4-M.K. 5-O.K.K. 6-A.F.S. 7-A.Ş.Ş. Vekili : Av. H.E.S. Davalı : Kadıköy NüfusMüdürlüğü O L A Y :Davacılar vekilidilekçesinde; müvekkillerinin 31.03.2017 tarihine kadar ikametettiği Erenköy Mh. Taşmektep Sk. Y.Blok. No:..’dekiapartmanda, nüfus sayımı esnasında, nüfus sayımmemurunun sehven yaptığı hata sonucu, apartman sakinlerinin tapukayıtları ile MERNİS kayıtları arasındauyumsuzluk oluştuğunu; söz konusu apartmanın kentseldönüşüm kapsamında yıkılmışolduğunu; müvekkillerinin, kira yardımı alabilmekiçin başvurduklarında tapu kayıtları ile MERNİSsistemindeki bağımsız bölüm numaraları birbirinitutmadığı gerekçesi ile kira yardımı alamadıklarını;bu uyumsuzluğu gidermek için müvekkilleri H.A.G., M.K., O.K.K.ve A.F.S.’ın farklı zamanlarda Kadıköy NüfusMüdürlüğüne başvurduklarını ancakbaşvurularına ayrı ayrı ret cevabı verildiğini; bunedenle dava açma zorunluluğu doğduğunu ifadeederek; 1-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe NüfusMüdürlüğü’nün 21.09.2017 tarihli65211804-109-835-2547 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu, 2-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe NüfusMüdürlüğü’nün 18.09.2017 tarihli65211804-109-822-2535 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu, 3-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe NüfusMüdürlüğü’nün 18.09.2017 tarihli65211804-109-821-2536 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu, 4-TC KADIKÖY KAYMAKAMLIĞI İlçe NüfusMüdürlüğü’nün 18.09.2017 tarihli65211804-109-820-2537 sayılı “Adres güncellemeleri”konulu işlemlerinin iptaline karar verilmesi istemiyle, idariyargı yerinde dava açmıştır. İSTANBUL 2.İDAREMAHKEMESİ:20.10.2017 gün ve E: 2017/1916, K:2017/2003 sayı ile,“(…) 22.11.2001 tarihinde kabul edilerek 1.1.2002 tarihindeyürürlüğe giren 4271 sayılı (yeni) TürkMedeni Kanunu'nun 39'uncu maddesinde " Mahkeme kararıolmadıkça, kişisel durum sicilinin hiç birkaydında düzeltme yapılamaz." 5490 sayılıNüfus Hizmetleri Kanunu'nun 35'inci maddesinin birincifıkrasında da " kesinleşmiş mahkeme hükmüolmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbirkaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını vetaşıdığı bilgileri değiştirecek şerhlerkonulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tesciliesnasında yapılan maddi hatalar nüfusmüdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarakdüzeltilir.” hükmü yer almış olup, buhükümlere göre kişisel durum sicilinde ve nüfuskütüğünde düzeltme yapılmasıyla ilgiliuyuşmazlıkların görüm ve çözüm yeri,adli yargı makamlarıdır. Nitekim UyuşmazlıkMahkemesinin 18.5.1992 gün, E:1992/24, K:1992/25 sayılıkararında da Ahvali Şahsiyeye ilişkin nüfuskayıtlarının düzeltilmesi istemine ilişkindavaların adli yargı yerinde çözümleneceğibelirtilmiştir. Dava dosyasınınincelenmesinden, davacılar vekili tarafından, müvekkillerininİstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ErenköyMahallesi, Taşmektep Sok, 106 pafta, 833 ada, 4 parsel No:44 sayılıtaşınmazda bulunan riskli yapının maliki oldukları,ikamet ettikleri yapının 6306 sayılı Kanun kapsamındayıkıldığı, aynı kanun kapsamındayapmış oldukları kira yardımı taleplerinin tapuda yeralan bağımsız bölüm numaraları ile Merniskayıtları uyuşmadığından bahisleKadıköy Belediye Başkanlığınca reddedildiği,söz konusu uyumsuzluğun giderilerek bağımsızbölüm daire numaralarının düzeltilmesi talebiyleKadıköy Kaymakamlığı İlçe NüfusMüdürlüğüne yapmış olduklarıbaşvurularının reddi üzerine bakılmakta olandavanın açıldığıanlaşılmaktadır. Yukarıda zikredilenmevzuatta yer alan açık "görev kuralı"karşısında, Merkezi Nüfus İdare Sistemi (MERNİS)üzerinde değişiklik yapılmasına yol açacakişbu davanın görüm ve çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır. Açıklanan nedenlerledavanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacılar vekili bu defa;öncelikle müvekkillerin Kadıköy Belediyesi’ndenalması gereken kira yardımına iş bu davanın kesinleşmesindenitibaren 1 ay sonrasına kadar tedbir konmasına, bekletilmesine kararverilmesi; müvekkillerinin geçmişte YaseminApartmanı Taş Mektep Sok. No. 44 Erenköy - İstanbuladresinde, Kadıköy Nüfus Müdürlüğündebulunan nüfus kayıtlarındaki (MERNİS Sistemindeki)adreslerinin, geçmişe dönük olarak kira yardımıalabilmeye müsait olacak şekilde, A.Ş.Ş.(bağımsız bölüm no:2 olan kaydı no: 3), M.K. - O.K.K.(bağımsız bölüm no:3 olan kaydı no: 4), A.F.S.(bağımsız bölüm no: 4 olan kaydı no: 5), G.K.(bağımsız bölüm no:6 olan kaydı no: 7),Süfal Zühal Işık (bağımsız bölümno: 7 olan kaydı no: 8), H.A.G. (bağımsız bölümno: 8 olan kaydı no: 9) olarak düzeltilmesine karar verilmesiistemiyle, adli yargı yerinde dava açmıştır. İSTANBUL ANADOLU5.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 11.10.2018 gün ve E:2018/58,K:2018/358 sayı ile, “(…)Tüm dosya kapsamı vetoplanan deliller değerlendirildiğinde; 5490 SayılıNüfus Hizmetleri Kanununun "Nüfus KaydınınDüzeltilmesine İlişkin Esaslar" başlıklı 35.maddesine göre "Kesinleşmiş mahkeme hükmüolmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbirkaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını vetaşıdığı bilgileri değiştirecek şerhlerkonulamaz. Ancak olayların aile kütüklerine tesciliesnasında yapılan maddi hatalar nüfusmüdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarakdüzeltilir. Aile kütüklerindeki dinbilgisine ilişkin talepler, kişinin yazılı beyanınauygun olarak tescil edilir, değiştirilir, boşbırakılır veya silinir.'' "Nüfus davaları"başlıklı 36. maddeye göre de "Mahkeme kararı ileyapılan kayıt düzeltmelerinde aşağıdakiusûllere uyulur: a) Nüfuskayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyiisteyen şahıslar ile ilgili resmî daireningöstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcılarıtarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdekigörevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıtdüzeltme davaları (..)(1) nüfus müdürü veyagörevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülürve karara bağlanır. (1) b) (Değişik:19/10/2017-7039/9 md.) Haklı sebeplerin bulunması hâlindeaynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimdenistenebilir. Ad değişikliği hâlinde, nüfusmüdürlüğü bu kişinin çocuklarınınbaba veya ana adına ilişkin kavdı, soyadıdeğişikliğinde ise eşin ve ergin olmayançocukların soyadını da düzeltir. c) Tespit davaları,kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacakdavalara karine teşkil eder." Adres Kayıt Sistemibaşlıklı 48. maddesine göre "Yerleşim yeri adresive diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasına ilişkinpolitikanın oluşturulması, geliştirilmesi,yaygınlaştırılması, idari birimlere göre geneluygulamaya geçiş tarihlerinin tespit edilmesi, ulusal adres veritabanı ile MERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi veadres bilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemlerBakanlıkça yürütülür. Bakanlığınnüfus kütüklerindeki adres kayıtlarını tamamlamakmaksadıyla işbirliği talebi kurumlarcakarşılanır." Adres bilgisi vegüncellenmesi başlıklı 49.maddesine göre de "(1)İl özel idaresi ve belediyeler sorumluluk alanlarındaki adresbileşenlerini adres standardına uygun olarak tanımlayıpbunlara değiştirilemeyecek sabit tanıtım numarasıvererek mahallindeki bütün adresleri kapsayacak şekilde adresbilgilerini oluşturmakla yükümlüdür. Herhangi birsebeple sabit tanıtım numarası dışında adresbileşenlerinde yapılan değişiklikler de il özelidaresi ve belediyelerce takip edilerek ulusal adres veri tabanınaişlenir. (2) Ulusal adres veri tabanıGenel Müdürlükte tutulur. Genel Müdürlük, ulusaladres veri tabanındaki yerleşim yeri adresi bilgilerini nüfus kütüklerindekikişi kayıtları ile ilişkilendirerek elektronik ortamda,yedekleme sistemleri ile birlikte güncel olarak tutar." 6100 Sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun Dava şartları başlıklı 114/b.maddesine; göre " Yargı yolunun caiz olması" davaşartıdır. 6100 Sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 115/(1). maddesine göre mahkeme davaşartlarının olup olmadığını her aşamadadikkate almakla yükümlüdür. 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanununa göre kişilerin yerleşim yeri adreslerininnüfus, aile kütüklerinde bulunması zorunludur. Bu kanunadayanılarak çıkartılan ve 15.8.2007 tarihindeyürürlüğe giren Adres Kayıt SistemiYönetmeliği'ne göre, yerleşim yeri adreslerinintutulmasında kişilerin yazılı beyanı esasalınır. Adres beyan formundaki bildirimler aksi sabit oluncaya kadargeçerlidir. 5490 Sayılı NüfusHizmetleri Kanununun bildirim yükümlülüğübaşlığını taşıyan 50.maddesinde; adresbeyanının yükümlü kişi ve kurumlar tarafındanyapılacağı, 51.maddede de adres değişikliklerinin yineyükümlü kişi ve kurumlarca 20 iş günüiçerisinde İlçe Nüfus Müdürlüklerinebildirilmesi gerektiği hüküm altınaalınmıştır. 5490 Sayılı Yasanın 36.maddesinüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları ileilgilidir Aynı maddenin 1/c bendinde tespit davalarınınkaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacakdavalara karine teşkil edeceği belirlenmiştir. Adres kayıtsistemi, ilgili kişi ve kurumların yazılı beyanlarıesas alınarak oluşturulmakta olup idari işlem niteliğindedir.Varsa maddi hata düzeltimi de idari işlem niteliğindedir. Davakonusunun idari işlem olması, idari yargıyıilgilendirilmesi sebebi nedeni ile davanın yargı yoluuyuşmazlığı sebebi ile dava şartıyokluğundan reddine karar verilmiştir. Yukarıda açıklanansebeplerle aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur. HÜKÜM: 1 - Dava konusunun idariişlem olması, idari, yargıyı ilgilendirilmesi sebebi nedeniile davanın vargı yolu uyuşmazlığı sebebi iledava şartı yokluğundan REDDİNE…” kararvermiş; istinaf yoluna başvurulması üzerine; İstanbul Bölge AdliyeMahkemesi 2.Hukuk Dairesi; 9.4.2019 gün ve E:2019/62, K:2019/530 sayıile, “(…)HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenineaykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak,istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzereyapılan incelemede; Dava, mernis adres kaydındayer alan daire numaralarındaki hatanın düzeltilmesi istemineilişkindir. Mahkemece, davanın idariyargının görev alanına girdiği gerekçesi ileusulden reddine karar verilmiştir. Davacılar dava tarihindenönce yıkılan binada yer alan tapuda sahibi oldukları veikamet ettikleri bağımsız bölüm numaraları ilenüfus kayıtlarında bulunan yerleşim yeri adresindeki dairenumaralarının farklı olduğunu adres bilgilerinin buşekilde hatalı tescil edildiğini ileri sürerek eldekidavayı açmışlardır. Dava dilekçesinde,düzeltim istenen adresteki binanın yıkılmışolması nedeni ile davacıların halen başka adreslerde ikametettikleri belirtilmiş olup, talep nüfus kayıtlarındakigeçmişte ikamet edilen yerleşim yeri adresindeki maddihatanın düzeltilmesinden ibarettir. 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanununun 7/g maddesine göre yerleşim yeri adresinüfus kütüklerinde bulunması zorunlu kişiselbilgilerdendir. 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanan, yerleşim yeri vediğer adres bilgilerinin tutulmasına, güncellenmesine ve kullanılmasınailişkin düzenlemeleri kapsayan Adres Kayıt sistemiYönetmeliği 5. Maddesine göre, "Yerleşim yeri adresive diğer adreslere ait bilgilerin tutulmasına ilişkinpolitikanın oluşturulması, geliştirilmesi,yaygınlaştırılması, ulusal adres veri tabanı ileMERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adresbilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemlerde yetkiliİçişleri Bakanlığıdır. Aynı yönetmeliğin30. maddesinde, "Yerleşim yeri adresi veya diğer adreslerideğişen kişilerin beyan ettiği önceki adreslerielektronik ortamda on yıl süreyle saklandıktan sonra silinir.Ancak kişinin kaydındaki son yerleşim yeri adresi muhafazaedilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Yönetmeliğin 27.maddesine göre; Veri girişi sırasında adres bilgilerindeyapılan maddi hatalar ilgililerin müracaatı üzerine,yeniden düzenlenecek adres beyan formuna göre, nüfusmüdürlüklerince düzeltilir. Bu yasal düzenlemeleregöre değişen yerleşim yeri adresinin 10 yılkütüklerde muhafaza edileceği ve bu bilgilerin tescili veritabanına işlenmesi, hataların düzeltilmesi konusundakigörev ve yetkinin idareye verildiği görülmektedir.İdarenin adresle ilgili şüpheli bir durum bulunması halindekolluk makamlarınca zabıta araştırmasıyapılmasını talep hakkı bulunduğu daaçıktır. Tüm bu nedenlerle 10yıl süre ile kütüklerde muhafazası gerekligeçmiş mernis adresindeki maddi hatanın idare tarafındandüzeltilmesine yasal engel bulunmadığı aksine yasaldüzenleme ile bu görevin açıkça nüfusidaresine ait olduğu dikkate alındığındaHMK’nın 114 maddesi gereğince dava şartıyokluğundan davanın usulden reddi kararı verilmesinde hukukaaykırılık bulunmadığı davacılar vekilininistinaf sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. İstinaf başvurusununHMK 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine, kesin olmak üzere kararverilmiştir. KARAR: Gerekçesiyukarıda izah edildiği üzere: 1-Davacılar vekilininİstanbul Anadolu 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11/10/2018 tarih ve 2018/58Esas ve 2018/358 Karar sayılı ilamına yönelen istinafbaşvurusunun HMK'nın 353/1 .b. 1. maddesi gereği esastanREDDİNE(…)” kesin olmak üzere karar vermiştir. İNCELEME VEGEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan 27.1.2020 günlütoplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacılar vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece 15. maddede belirtilen hükmünaksine, önceki görevsizlik kararına ilişkin davadosyası temin edilmeden gönderildiği görülmekteise de; Başkanlıkça idari yargı dosyasının dailgili Mahkemesinden getirtildiği ve sonuçta usuleilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından,adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hâkim Taşkın ÇELİK’in,davanın çözümünde idari yargınıngörevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan;ilgili Başsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davacılarınapartmandaki bağımsız bölümlerine ilişkin tapusenetlerindeki numaraların, nüfus sayım memurununyaptığı hata sonucu, MERNİS kayıtlarınahatalı kaydedildiğinden bahisle, uyumsuzluğun giderilmesi vehatanın düzeltilmesi istemiyle davalı idareye yapılanbaşvurunun reddine ilişkin işlemlerin iptali istemindenibarettir. 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanununun, 1.maddesinde Kanunun amacının; kişinindoğumundan ölümüne kadar kişisel ve medenîdurumuna, uyrukluğuna ve bunlarda meydana gelebilecekdeğişikliklere ait doğal ve hukukî olaylarınbelirlenip saptanması, bu amaçla düzenlenmişkütüklere yazılması, elektronik ortamda ulusal adres veritabanının oluşturulması, nüfus kayıtları ileadres bilgilerinin ilişkilendirilmesini sağlamak olarakbelirtilmiş; Kanunun 3.maddesinde; Bu Kanunda geçen; “a)Adres: Herhangi bir toprak parçası veya binanıncoğrafî konumu ve işlevi açısındantanımlanmasını, b) Adres beyan formu: Adreslerinbildiriminde kullanılan, şekli ve içeriğiBakanlıkça belirlenen formu, /c) (Değişik:19/10/2017-7039/1 md.) Adres bileşenleri: İl, ilçe, köyve köy bağlıları, mahalle, bulvar, cadde, sokak, bina,dış kapı numarası, iç kapı numarası, postakodu gibi adres bilgisine ulaşmak için gerekli sözel vemekânsal verileri, /e) Aile kütüğü: Nüfusolaylarına ilişkin kayıtların kâğıt veyaelektronik ortamda tutulduğu kütüğü, / ğ) Dayanakbelgesi: Aile kütüğüne işlenen nüfusolaylarının dayanağı olan form, tutanak, mahkemekararı, noter senedi, doğum veya ölüm raporu gibiresmî belgeler ile bunların yedeklerini, /o) (Değişik:19/10/2017-7039/1 md.) Merkezî veri tabanı: GenelMüdürlükçe elektronik ortamda tutulan verileri,/ ö)(Değişik: 19/10/2017-7039/1 md.) MERNİS: MerkezîNüfus İdaresi Sistemini, / p) Numaralama: Mahalle, semt, meydan,bulvar, cadde, sokak ve bina gibi adres bileşenlerine isim veya numaraverilmesi işlemini, /s) Nüfus hizmetleri: Nüfus olaylarınave kişinin nüfusa ve yerleşim yeri adresine ilişkinbilgilerinin toplanmasına, nüfus kütüklerinegeçirilmesine, korunmasına ve gerektiğinde tasnif edilerekdeğerlendirilmesine dair iş ve işlemleri, /u) Nüfuskütüğü: Aile kütüğü, özelkütük ve yedeklerinden oluşan kayıtlarıntümünü, /y) Nüfus olayı: Doğum, ölüm,evlenme, boşanma, evlât edinme, tanıma, kayıtdüzeltme, soybağının düzeltilmesi, gaiplik gibikişisel durumlarda değişiklik meydana getiren olayı, z) Özel kütük:Doğum, evlenme, boşanma, ölüm, kayıt düzeltme vediğer olaylar şeklinde tutulan ve ayrı ayrı tasnif edilendayanak belgelerinin konulduğu dosyayı, /aa) Ulusal adres veritabanı: Adres bilgilerinin tutulduğu merkezî veritabanını, /bb) Uluslararası aile cüzdanı: Bir aileyioluşturan eş ve çocukların kimlik bilgilerini kapsayan veuyruğunu kanıtlayan çok dilli resmî belgeyi, /dd)Yapı belgeleri: Yapı Ruhsat Formu, Yapı Kullanma İzinBelgesi, yanan ve yıkılan yapılar formunu ve binalar cetvelini,/ee)Yerleşim yeri adresi: Sürekli kalma niyetiyle oturulan yeri, /gg)(Ek: 19/10/2017-7039/1 md.) Veri Paylaşımı Kurulu: Merkezîveri tabanında yer alan bilgilerin paylaşımına ilişkintalepleri değerlendirmek üzere oluşturulan kurulu, /ğğ)(Ek: 19/10/2017-7039/1 md.) Yetkili idare: Adres numaralama veya yapıbelgeleri düzenleme yetki ve sorumluluğu verilen idareleri,” ifadeedeceği şeklinde tanımlanmış; Kanunun 4.maddesinde,nüfus hizmetlerinin, Bakanlığın merkez ve taşrateşkilâtı ile dış temsilcilikler tarafındanyürütüleceği; 5.maddesinde; nüfuskütüklerinin; kişilerin kimliklerinin, yerleşim yeriadreslerinin, aile bağlarının, vatandaşlıkdurumlarının ve şahsî hallerinin belirlenmesiamacıyla ilçe ve aile esasına göre nüfusolaylarının tescil edildiği, daimî olarak saklanmasıgerekli resmî belgeler olduğu; “Ailekütüklerinde bulunması gereken kişisel bilgiler”başlıklı 7.maddesinde, yerleşim yeri adresinin desayıldığı; Kanunun 10.maddesinde; kurumlardakişiyle ilgili olarak yapılan işlemlerde nüfuskayıtlarının esas alınacağı; kayıtlararasında farklılık olması halinde nüfuskayıtlarında değişiklik yapılmayacağı, usûlüne göre diğer kayıtlarındüzeltileceği belirtilmiş; “NüfusKaydının Düzeltilmesine İlişkin Esaslar”üst başlığı altında, “Kayıtdüzeltilmesi” başlıklı 35.maddesinde, “(1)Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfuskütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez vekayıtların anlamını ve taşıdığıbilgileri değiştirecek şerhler konulamaz. Ancak olaylarınaile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalarnüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarakdüzeltilir(…)” hükmü; “Nüfusdavaları” başlıklı 36.maddesinde, “ (1) Mahkemekararı ile yapılan kayıt düzeltmelerindeaşağıdaki usûllere uyulur:/ a) Nüfuskayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyiisteyen şahıslar ile ilgili resmî daireningöstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcılarıtarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdekigörevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıtdüzeltme davaları (..)(1) nüfus müdürüveya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ilegörülür ve karara bağlanır. /b) (Değişik:19/10/2017-7039/9 md.) Haklı sebeplerin bulunması hâlindeaynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimdenistenebilir. Ad değişikliği hâlinde, nüfusmüdürlüğü bu kişininçocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı,soyadı değişikliğinde ise eşin ve ergin olmayançocukların soyadını da düzeltir./ c) Tespitdavaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi içinaçılacak davalara karine teşkil eder. / (2) Kişilerinbaşkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkinbaşvurular Bakanlıkça incelenipsonuçlandırılır.” hükmü; “Maddî hatalar” başlıklı 38.maddesinde;“ (1) Bu Kanunun 7 nci maddesinde sayılan aile kütüklerinetescil edilmesi gereken bilgilerden; dayanak belgesinde bulunduğu haldenüfus kütüklerine hatalı veya eksik olarak tescil edilen yada hiç yazılmayan bilgiler veya mükerrer kayıtlarmaddî hata kapsamında değerlendirilir. Bu tür maddîhatalar Genel Müdürlükçe ya da nüfusmüdürlükleri tarafından düzeltilir veyatamamlanır.” Hükmü yer almıştır. Diğer taraftan, 5490sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununa dayanılarak; Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de herhangi biramaçla en az altı ay süreli yabancılara mahsus ikamettezkeresi alan yabancıların yerleşim yeri ve diğer adresbilgilerinin tutulmasına ilişkin esas ve usulleri düzenlemekamacıyla hazırlanan “Adres Kayıt SistemiYönetmeliği”nin yerleşim yeri ve diğeradres bilgilerinin tutulmasına, güncellenmesine vekullanılmasına ilişkin düzenlemelerikapsadığı ifade edilmiş; Yönetmeliğin5.maddesinde, “ (1) Yerleşim yeri adresi ve diğer adreslere aitbilgilerin tutulmasına ilişkin politikanınoluşturulması, geliştirilmesi,yaygınlaştırılması, ulusal adres veri tabanı ileMERNİS veri tabanının ilişkilendirilmesi ve adresbilgilerinin paylaşılmasına ilişkin işlemlerBakanlıkça yürütülür.”;Yönetmeliğin “Ulusal adres veri tabanında yer alacakbilgiler ve tutulma esasları” başlıklı 25.maddesinde;“(1) Ulusal adres veri tabanı; Adres ve Numaralamayaİlişkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan adresstandardına ilişkin bilgilerden oluşur. (2) Ulusal adres veritabanı Genel Müdürlükte tutulur. GenelMüdürlük, ulusal adres veri tabanındaki adres bilgileriniMERNİS veri tabanındaki kişi kayıtları ileilişkilendirerek elektronik ortamda, yedekleme sistemleri ile birliktegüncel olarak tutar.”; “Düzeltme”başlıklı 27.maddesinde “(1) Veri girişisırasında adres bilgilerinde yapılan maddi hatalar ilgililerinmüracaatı üzerine, yeniden düzenlenecek adres beyan formunagöre, nüfus müdürlüklerince düzeltilir. (2) Gerçeğeaykırı adres bileşeninin ulusal adres veri tabanına veyagerçeğe aykırı yerleşim yeri ile diğer adresbilgilerinin MERNİS veri tabanına işlenmesinin tespiti halinde;adres bileşenleri, yerleşim yeri ve diğer adres bilgileri GenelMüdürlükçe silinir. Sorumlular hakkında Kanunun 67nci maddesine göre işlem yapılır.”; “Bilgilerinsaklanması” başlıklı 30.maddesinde ise; “(1)Yerleşim yeri adresi veya diğer adresleri değişenkişilerin beyan ettiği önceki adresleri elektronik ortamda on yılsüreyle saklandıktan sonra silinir. Ancak kişininkaydındaki son yerleşim yeri adresi muhafaza edilir.”denilmiştir. Dava dosyalarınınincelenmesinden, davacıların İstanbul İli,Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesi, TaşmektepSok, 106 pafta, 833 ada, 4 parsel No:44 sayılı taşınmazdabulunan ve riskli yapı olduğundan bahisle 6306 sayılıKanun kapsamında yıkılmış olan apartmandakibağımsız bölümlerin maliki oldukları; bu davada,dava konusu edilmemekle birlikte; anılan Yasa kapsamında, kirayardımı taleplerinin tapuda yer alan bağımsızbölüm numaraları ile Mernis kayıtlarıuyuşmadığından bahisle Kadıköy BelediyeBaşkanlığınca reddedildiği de belirtilerek; idariyargı yerinde; anılan apartmanın bağımsızbölümlerine ilişkin tapu senetlerindeki numaraların,nüfus sayım memurunun yaptığı hata sonucu, MERNİSkayıtlarına hatalı kaydedildiğinden bahisle,uyumsuzluğun giderilmesi ve hatanın düzeltilmesi istemiyledavalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkinişlemlerin iptali istemiyle; adli yargı yerinde de,davacıların geçmişte Yasemin Apartmanı TaşMektep Sok. No. 44 Erenköy - İstanbul adresinde, KadıköyNüfus Müdürlüğünde bulunan nüfuskayıtlarındaki (MERNİS Sistemindeki) adreslerinin, geçmişedönük olarak kira yardımı alabilmeye müsait olacakşekilde, A.Ş.Ş. (bağımsız bölüm no:2olan kaydı no: 3), M.K. - O.K.K. (bağımsız bölümno:3 olan kaydı no: 4), A.F.S. (bağımsız bölümno: 4 olan kaydı no: 5), G.K. (bağımsız bölümno:6 olan kaydı no: 7), Süfal Zühal Işık(bağımsız bölüm no: 7 olan kaydı no: 8), H.A.G.(bağımsız bölüm no: 8 olan kaydı no: 9) olarakdüzeltilmesine karar verilmesi istemiyle davaaçıldığı anlaşılmıştır. 5490 sayılı NüfusHizmetleri Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılanYönetmelik/Yönetmelikler ile, nüfus hizmetlerine ilişkin bazıişlemlerin adli, bazı işlemlerin de idari kararlarlayapılması esası benimsenmiştir. Olayda, yukarıda daaçıklandığı üzere davacıların malikioldukları apartmana ait Tapu Senetlerindeki bağımsızbölüm numaralarının, -sayım/veri girişi..vs..sırasındakihatadan kaynaklandığı iddiası ileri sürülerek-İlçe Nüfus ve VatandaşlıkMüdürlüklerindeki Adres Raporu Belgesindekibağımsız bölüm numaralarıyla uyumsuzluk gösterdiği;mevzuat hükümlerine göre, bu uyumsuzluğun giderilmesinindayanak belgeler ile başvurulması halinde idarece giderilmesininmümkün olduğu gözetildiğinde; buişlemin/işlemlerin iptali istemiyle açılan davanın,2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun2/1-a. maddesinde belirtilen “İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları,” kapsamında görümve çözümünde idari yargı yerlerinin görevliolduğu kuşkusuzdur. Açıklanan nedenlerle,İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 20.10.2017 gün ve E:2017/1916,K:2017/2003 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç : Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle İstanbul 2.İdare Mahkemesinin 20.10.2017gün ve E:2017/1916, K:2017/2003 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Ahmet TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy