T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/545
KARAR NO : 2020/642
KARAR TR: 26.10.2020
ÖZET : Sarıkamış Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Müdürlüğü bünyesinde usta öğretici olarak görev yaparken emekli olan davacı tarafından, 2010-2018 tarihleri arasında fiilen çalıştığı günler karşılığı olan yıllık izin ücret alacağının, ulusal bayram genel tatil alacağının ve kıdem tazminatının ödenmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : İ.K.
Vekilleri : Av.B.K., Av.S.D.
Davalı : Milli EğitimBakanlığı
Vekili : Av.Z.K.
O L A Y: Davacı vekili dilekçesinde;müvekkilinin, davalı Milli Eğitim bakanlığınabağlı Sarıkamış Anadolu Otelcilik Turizm Meslek LisesiMüdürlüğü bünyesinde 08/10/2010- 08/06/2018tarihleri arasında usta öğretici olarak devamlı suretleçalıştığını, müvekiline ihbardabulunulmadan işten çıkartıldığını,davalı tarafın müvekkiline hak ettiği kıdemtazminatını, günlük 2 saat fazla çalışmaücreti, hafta sonu, ulusal bayram ve genel tatillere ilişkinçalışma ücretinin ödemediğini, bu istemlerle ilgiliarabuluculuk başvurusunun da sonuçsuz kaldığındanbahisle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100TL kıdem tazminatı alacağı, 100 TL ihbar tazminatı,100 TL fazla mesai alacağı, 100 TL UBGT alacağı, 100 TLhafta sonu tatil alacağı olmak üzere şimdilik toplam 500 TLalacağının almaya hak kazandığı tarihten itibarenişleyecek en yüksekbanka mevduat faizi ile birlikte davalıdantahsili istemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
SARIKAMIŞ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ(İŞMAHKEMESİ SIFATIYLA) : 19.3.2019 gün ve E:2019/7, K:2019/128sayı ile, taraflar arasında iş sözleşmesibulunmadığı, aralarındaki ilişkinin statühukukuna tabi olduğu, taraflar arasındakiuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği, iş mahkemesiningörev alanına girmediği sonucuna varıldığı;davanın 2577Sayılı İdari Yargılama usulü kanununun 2/1-b maddesiuyarınca görüm ve çözüm yerinin İdariyargı alanına girdiği gerekçesiyle Mahkemeleriningörevsiz olması ve HMK 114/b ve 115/2 maddeleri uyarınca davaşartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine kararvermiş, istinaf yoluna başvurulması üzerine ErzurumBölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi: 6.2.2020 gün ve E:2019/3115,K:2020/305 sayı ile, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ilerisürülen istinaf sebepleri ve özellikle taraflar arasındayapılan sözleşmenin idari nitelikte olduğu dikkatealınarak; Mahkemelerinin hukuki değerlendirmesinde usul ve esasyönünden yasaya aykırılık bulunmadığıgerekçesiyle istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiş ve bukarar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle idari yargı yerindedava açmıştır.
ERZURUM 1. İDARE MAHKEMESİ: 6.7.2020 gün veE:2020/569 sayı ile, davacının; davacının; 657sayılı Devlet Memurları Kanununda tanımlanan şekliyle,memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçikapsamında bulunmadığı; idareye verdiği birtaahhütnameye istinaden, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu; taahhütnamede, ek ders ücretinin hesaplanmasında657 sayılı Kanununun 176. maddesinden esinlenmişolunmasının, davacının kamu personeli statüsündedeğerlendirilmesi için yeterli olamayacağı gibi,taahhütnameyi de idari sözleşme haline getirmeyeceği;dolayısıyla, taahhütnameyle kurulan ilişkinin, daha ziyadeTürk Borçlar Kanununda tanımını bulan hizmetsözleşmesi niteliğinde olduğunun kabulü iledavacının statüsü dikkate alındığındave iş mevzuatından kaynaklanan talepleri gözetildiğinde;uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre görüm ve çözümünde adli yargıyerinin görevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle; Mahkemelerinin görevsizliğine, 2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyiş Hakkında Kanunun 19. maddesi uyarıncaUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine, UyuşmazlıkMahkemesince bir karar verilinceye kadar yargılamanın ertelenmesinekarar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıylayapılan26.10.2020 günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ’nindavada adli yargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Sarıkamış Anadolu Otelcilik ve Turizm MeslekLisesi Müdürlüğü bünyesinde ustaöğretici olarak görev yaparken emekli olan davacıtarafından, 2010-2018 tarihleri arasında fiilençalıştığı günlerkarşılığı olan yıllık izin ücretalacağının, ulusal bayram genel tatil alacağınınve kıdem tazminatının ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 2. maddesinde“Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işverentarafından çalıştırılanlar bu kanuna göresigortalı sayılırlar…” denilmiş, aynıYasanın “Uyuşmazlıkların ÇözümYeri” Başlıklı 134. maddesinde, “Bu kanununuygulanmasından doğan uyuşmazlıklar, yetkili işmahkemelerinde veya bu davalara bakmakla görevli mahkemelerdegörülür” hükmüne yer verilmiş; 506sayılı yasa hükümleri 01.10.2008 tarihindeyürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar veGenel Sağlık Sigortası Kanununun 106. maddesi ileyürürlükten kaldırılmıştır. 5510sayılıKanunun3.maddesinde;kısa ve/veya uzun vadeli sigorta kollarıbakımından adına prim ödenmesi gereken veya kendiadına prim ödemesi gereken kişi sigortalı olaraktanımlanmış; 79.madde ile başlayanDördüncüKısmında, primlere ilişkin hükümlere yerverilmiş; 101. maddesinde “Bu kanunda aksine hükümbulunmayan hallerde, bu kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgiliortaya çıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür” denilmiştir.
Öte yandan, 4857 sayılı İş Kanunu’nun1.maddesinde,Kanunun amacının,işverenler ile bir işsözleşmesine dayanarak çalıştırılanişçilerin çalışma şartları veçalışma ortamına ilişkin hak vesorumluluklarını düzenlemek olduğu belirtilmiş;aynı zamanda, bakılan davanın da konusunuoluşturan“İş Sözleşmesi, Türleri veFeshi” hususuna Kanunun 8.maddesi ve devamında, kıdemtazminatı,ücretli izin, bildirim süresinden kaynaklananyükümlülük ve haklara ilişkin hususlara ise Kanunundeğişik maddelerinde yer verilmiştir.
Diğer taraftan; 12.10.2017 gün ve 30221 sayılıResmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun;
"İş mahkemelerinin kuruluşu"başlıklı 2. maddesinde,
“(1) İş mahkemeleri, Hâkimler ve SavcılarKurulunun olumlu görüşü alınarak, tek hâkimli veasliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlığınca lüzumgörülen yerlerde kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi,26/9/2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlkDerece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş,Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun hükümlerine görebelirlenir.
(2) İş durumunun gerekli kıldığı yerlerdeiş mahkemelerinin birden fazla dairesi oluşturulabilir. Bu dairelernumaralandırılır. İhtisaslaşmanınsağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu veniteliği dikkate alınarak, daireler arasındaki işdağılımı Hâkimler ve Savcılar Kurulutarafından belirlenebilir. Bu kararlar Resmî Gazete’deyayımlanır. Daireler, tevzi edilen davalara bakmak zorundadır.
(3) İş mahkemesi kurulmamış olan yerlerde bumahkemenin görev alanına giren dava ve işlere, o yerdeki asliyehukuk mahkemesince, bu Kanundaki usul ve esaslara görebakılır." denilmiş,
"Dava şartı olarak arabuluculuk"başlıklı 3/1. maddesinde;
" (1) Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesinedayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatıile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuyabaşvurulmuş olması dava şartıdır..."denilmiş,
"Görev" başlıklı 5. maddesinde;
" (1) İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına,
b) İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 sayılıKanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındakiuyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal GüvenlikKurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş vesosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,
c) Diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevliolduğu belirtilen uyuşmazlıklara, ilişkin dava veişlere bakar" denilmiştir.
Aynı Kanun'un "Geçici Hükümleri"başlıklı Geçici 1. maddesinde;
"(1) Mülga 5521 sayılı Kanun gereğince kurulaniş mahkemeleri, bu Kanun uyarınca kurulmuş iş mahkemeleriolarak kabul edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenönce açılmış olan davalar,açıldıkları mahkemelerde görülmeye devamolunur.
(2) Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğailişkin hükümleri, bu hükümlerinyürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derecemahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtaydagörülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.
(3) Başka mahkemelerin görev alanına girerken bu Kanunlaiş mahkemelerinin görev alanına dâhil edilen dava veişler, iş mahkemelerine devredilmez; kesinleşinceye kadar ilgilimahkemeler tarafından görülmeye devam olunur.
(4) İlk derece mahkemeleri tarafından bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten önce verilen kararlar,karar tarihindeki kanun yoluna ilişkin hükümlere tabidir. "hükmüne yer verilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede; davacının2010-2018 yılları arasında Sarıkamış AnadoluOtelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Müdürlüğübünyesinde usta öğretici olarakçalıştığı; davanın, fiilen çalışmışolduğu günler için tazminatlarının ödenmesiistemiyle açıldığıanlaşılmıştır.
Davacının, idareyle arasında bir hizmet ilişkisikurulduğu, talep edilen tazminatlarının İşKanunu’ndan kaynaklanan haklardan olduğu dikkatealındığında, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Erzurum 1. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile Sarıkamış Asliye HukukMahkemesinin (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 19.3.2019 gün veE:2019/7, K:2019/128 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Erzurum 1.İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ileSarıkamış Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş MahkemesiSıfatıyla) 19.3.2019 gün ve E:2019/7, K:2019/128sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.10.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Bilal
TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy