T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/39
KARAR NO : 2020/47
KARAR TR: 27.01.2020
ÖZET : Davacının, Lisanssız güneş enerjisi santrali bağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :M.İth.İhr.El.Elekt.San.Tic.Ltd.Şti.
Vekili : Av. H.Y.
Davalı : Meram ElektrikDağıtım A.Ş.
Vekili : Av.M.Ş.Ş.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimineİlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak(güneş enerjisi) elektrik üretimi yapmak amacıyladavalı şirkete başvuran davacı şirketinbaşvurusunun, Elektrik Piyasasında Lisanssız ElektrikÜretimine İlişkin Yönetmeliğin 6446 sayılıElektrik Piyasası Kanuna eklenen Geçici 25. madde kapsamındaolmadığının tespitine karar verilmesi üzerine,lisanssız elektrik üretimine ilişkin esasşartlarının ortadan kalktığınınanlaşılması nedeni ile iptaline dair 04.10.2019 tarih ve 39989sayılı davalı kurum işleminin iptali istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
Davalı vekili, süresi içinde verdiği cevapdilekçesinde,davanın adli yargı yerindeçözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunulmuştur.
KONYA 1. İDARE MAHKEMESİ: 20.11.2019 gün veE:2019/1128 sayı ile, davanın, davalı şirket özelhukuk tüzel kişisi olsa da bulunduğu bölgedeki elektrikdağıtım lisansına sahip tek şirket olması, vereceğihizmetler ve üstlendiği yükümlülüklerbakımından 4628 sayılı Kanun ve ilgili altdüzenlemelere tabi olması ve EPDK denetimi altında olmasınedeni ile kamu gücü kullanılarak tek yanlı iradeaçıklamasıyla tesis edilen dava konusu işlemin bir idariişlem vasfında olduğu, mezkur idari işleme karşıaçılan iş bu davanın İdare Mahkemesiningörevinde olduğu sonuç ve kanaatineulaşıldığı gerekçesiyle, davalı idareningörev itirazının reddine karar vermiştir.
Davalı Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilitarafından, süresi içinde verilen dilekçe ile olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıistemiyle başvuruda bulunulması üzerine dilekçe, davadosyası ile birlikte Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: "... Dava,Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimineİlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarakgüneş enerjisiyle elektrik üretimi yapmak amacıylayapılan başvurunun, lisanssız elektrik üretimineilişkin esas şartlarının ortadankalktığının anlaşılması gerekçesiyleiptaline ilişkin davalı işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), Elektrik sektöründekiyapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ilekurulmuş; özelleştirme politikalarıçerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 12/08/1993 tarihli ve 93/4789sayılı kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletimA.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülüolarak yeniden yapılandırılmış ve 1994yılında tüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır.Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisidağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine kararverilmiş ve Yüksek Planlama Kurulunun 17/03/2004 tarihli ve 2004/3sayılı kararı ile kabul edilen “Elektrik SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi'’'çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulunun02/04/2004 tarihli ve 2004/22 sayılı kararı ile davalıŞirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirmekapsam ve programına alınmış, dağıtımbölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtımbölgesine ayrılmıştır. 31/08/2013 tarihi itibariyleşirketlerle TEDAŞ arasındaki hisse devri sözleşmeleritamamlanmıştır.
Diğer taraftan, Yüksek Planlama Kurulunun 25/11/1993 tarihlive93/T-103 sayılı kararı ile TEDAŞ'a bağlıortaklık olarak 7 Genel Müdürlük kurulmuştur. Bubağlı Ortaklık Genel Müdürlüklerinden biri olanve merkezi Konya'da olmak üzere, Konya ve Karaman illerinde hizmet vermekamacıyla kurulan; 01/03/2005 tarihinde Aksaray-Nevşehir-Niğde veKırşehir İşletme Müdürlüklerininbağlanması nedeniyle, hizmet sahası genişleyen "MeramElektrik Dağıtım A£."nin Özelleştirme YüksekKurulunun 30/04/2009 tarihli ve 2009/16 sayılı kararıuyarınca %100 oranındaki hissenin satışınailişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığıile Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış HizmetleriA.Ş. arasında 30/10/2009 tarihinde imzalanan Hisse SatışSözleşmesi ile Şirket özelleştirilmiş olupaynı isim altında faaliyetlerini sürdürmektedir. Buitibarla davalı Şirket, kamu kurumu yani idare olma vasfınıkaybederek özel bir şirket statüsünedönüşmüştür.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 35.maddesinde, "Teşebbüs, müessese ve bağlıortaklıklar, işletmelerinde üretilen mal ve hizmetfiyatlarını tespitte serbesttirler." denilmiş; 01/07/2004tarihli ve 6083 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeyayımlanan Ana Sözleşmenin 3. maddesinin 1. bendindeŞirketin amacının, "... elektrik enerjisinin dağıtımı,perakende satışı ve perakende satış hizmetifaaliyetlerini 'kârlılık ve verimlilik' ilkesiçerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyal gerekçelere uygunbiçimde yürütmek ...." olduğu belirtilmiştir.
Buna göre, davanın açıldığıtarihte davalı mevkiinde bulunan MEDAŞ'ın kamu kuruluşuniteliği taşımayan özel hukuk tüzel kişisiniteliğinde olması karşısında, bu şirketbakımından idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksız olduğundan, uyuşmazlığın özelhukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiği düşünülmektedir.
Uyuşmazlık Mahkemesinin 28/11/2016 tarihli veE.-K.-2016/103-531 sayılı ve 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/443-590sayılı kararlarında da benzer hususlarınvurgulandığı görülmektedir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247sayılı Kanunun 10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine” şeklinde karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Danıştay Başsavcısı’nınyazılı düşüncesi istenilmemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan27.01.2020 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalıvekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısı'nca, 10. maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasının incelenmesineoy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HâkimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet SavcısıHalil İbrahim ÇİFTÇİ davada adliyargının, Danıştay Savcısı YakupBAL’ın ise davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, lisanssız güneş enerjisi santralibağlantı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptalive olumlu bağlantı görüşü verilmesi istemiyleaçılmıştır.
Elektrik sektöründeki dağınık yapıyıortadan kaldırmak ve işletmebütünlüğünü sağlamak amacıyla 1970yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ileTürkiye Elektrik Kurumu (TEK) kurulmuş, imtiyazlışirketlerin görev bölgeleri ve belediye sınırlarıdışında tüm yurtta elektriğin üretim, iletim,dağıtım ve satış hizmetleri TEK bünyesindetoplanmıştır. Hizmetlerin daha etkin, daha verimli veçağdaş bir şekilde sürdürülebilmesiamacıyla ve özelleştirme politikalarıçerçevesinde TEK, Bakanlar Kurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim-İletimA.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik DağıtımA.Ş.(TEDAŞ) adı altında iki ayrı İktisadi DevletTeşekkülü olarak yenidenyapılandırılmıştır. 1994 yılındaTEAŞ ve TEDAŞ tüzel kişiliklerine kavuşmuşlar,233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede Enerjive Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilendiliren"Teşekkül" olarak gösterilmişlerdir.
233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1.maddesinde, bu Kanun Hükmünde Kararname'nin: iktisadi devletteşekkülleri ile kamu iktisadi kuruluşlarının vebunların müesseselerinin, bağlı ortaklıklarınınkurulmasını, iştiraklerinin teşkilini, özerk birtarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak yönetilmelerini veamaçlarına ulaşabilmelerini sağlamak içindenetlenmelerini düzenlemek amacı taşıdığınaişaret edilmiş; 2. maddesinde, iktisadi devletteşekkülü "Teşekkül", sermayesinintamamı Devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyetgöstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür." şeklindetanımlanmış; değişik 15. maddesinde, sermayesinintamamı Devlete ait teşebbüslerin, işletmelerinimüessese halinde teşkilatlandırabilecekleri vemüesseselerin, teşebbüs genel müdürününteklifi, yönetim kurulunun kararı ile kurulacağıbelirtilmiş, 4. maddesinde teşebbüslerin, 16. maddesinde demüesseselerin, tüzel kişiliğe sahip oldukları ve buKanunHükmünde Kararnamede saklı tutulan hususlardışında özel hukuk hükümlerine tabibulundukları ifade edilmiştir.
Buna göre, TEDAŞ' nin, 233 sayılıKanunHükmünde Kararnamede işaret edildiği üzere, özerkbir tarzda ve ekonominin kurallarına uygun olarak faaliyette bulunmaküzere kurulup işletmelerini müessese olarakteşkilatlandıran, sermayesinin tamamı Devlete ait,tüzelkişiliğe sahip bir kamu kurumu olduğukuşkusuzdur. Ancak, 233 sayılıKanun HükmündeKararnamede saklı tutulan hususlar dışında özel hukukhükümlerine tabi bulunduğu gözdenkaçırılmamalıdır.
Bugün Elektrik dağıtım ve perakende satışsektöründe rekabete dayalı bir ortamınoluşturulması ve gerekli reformların yapılmasınıteminen dağıtım bölgeleri baz alınarak kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisidağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine kararverilmiş ve TEDAŞ 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılıÖzelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ileözelleştirme kapsam ve programınaalınmıştır. Dağıtım bölgeleri yenidenbelirlenerek, Türkiye 21 dağıtım bölgesineayrılmıştır. 31.08.2013 tarihi itibariyle şirketlerleTedaş arasındaki hisse devri sözleşmeleritamamlanmıştır.
Diğer taraftan, Yüksek Planlama Kurulunun 25.11.1993 tarih ve93/T-103 sayılı kararı ile Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş.'ne bağlı ortaklık olarak 7Genel Müdürlük kurulmuştur. Bu bağlıOrtaklık Genel Müdürlüklerinden biri olan ve merkeziKonya'da olmak üzere, Konya ve Karaman illerinde hizmet vermekamacıyla kurulan; 01.03.2005 tarihinde Aksaray-Nevşehir-Niğde veKırşehir İşletme Müdürlüklerininbağlanması nedeniyle, hizmet sahası genişleyen "MeramElektrik Dağıtım A.Ş."nin ÖzelleştirmeYüksek Kurulunun 30.04.2009 tarih ve 2009/16 sayılı kararıuyarınca %100 oranındaki hissenin satışınailişkin Özelleştirme İdaresi Başkanlığıile Alcen Enerji Dağıtım ve Perakende Satış HizmetleriA.Ş. arasında 30.10.2009 tarihinde imzalanan Hisse SatışSözleşmesi ile Şirket özelleştirilmiş olupaynı isim altında "Meram Elektrik DağıtımA.Ş." olarak faaliyetlerini sürdürmektedir.
233 sayılıKanun Hükmünde Kararname'nin 35.maddesinde, "Teşebbüs, müessese ve bağlıortaklıklar, işletmelerinde üretilen mal ve hizmetfiyatlarını tespitte serbesttirler." denilmiş; 1.7.2004tarih ve 6083 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeyayımlanan Ana Sözleşmenin 3. maddesinin 1. bendindeŞirketin amacının, "... elektrik enerjisinindağıtımı, perakende satışı ve perakendesatış hizmeti faaliyetlerini "kârlılık veverimlilik" ilkesi çerçevesinde, ticari, ekonomik ve sosyalgerekçelere uygun biçimde yürütmek…
…" olduğu belirtilmiştir.
Bu durumda davanın açıldığı tarihtedavalı konumunda kamu kuruluşu niteliği taşımayanMEDAŞ (Meram Elektrik Dağıtım A.Ş.)'nin olmasıkarşısında idari yargı yetkisi kapsamında açılmışbir idari dava bulunduğundan sözetmek olanaksız olduğundan,uyuşmazlığın özel hukuk hükümlerine göregörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı'nca yapılan başvurunun kabulü iledavalı Meram Elektrik Dağıtım A.Ş. vekiliningörev itirazının reddine ilişkin Konya 1. İdare Mahkemesinin 20.11.2019 gün veE:2019/1128 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nca yapılanbaşvurunun kabulü ile davalı Meram ElektrikDağıtım A.Ş. vekilinin görev itirazınınreddine ilişkin Konya 1. İdare Mahkemesinin 20.11.2019 gün veE:2019/1128 sayılı görevlilikkararının kaldırılması,27.01.2020 gününde Üye Aydemir TUNÇ ile Üye AhmetARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞIOY
Dava Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimineİlişkin Yönetmelik kapsamında lisanssız olarak(güneş enerjisi ile) elektrik üretimi ve ticareti yapmakamacıyla davalı Kurum ile bağlantı anlaşması yapmaküzere başvuruda bulunan davacı şirketin başvurusununhat kapasitesi nedeniyle reddine ilişkin 04/10/2019 tarihli davalıidare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 2.1.a maddesinde; İdarîişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenlertarafından açılan iptal davaları İdarî davatürleri arasında sayılmış olup, idare tarafından,bir kamu hizmetinin yürütülmesi dolayısıyla kamugücü kullanılarak tek taraflı iradeyle tesis edilen kesinve yürütülmesi zorunlu İdarî işlemlerekarşı açılacak davalarda İdarî yargı yerigörevli bulunmaktadır.
Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak“üretim”, “iletim”,“dağıtım” ve “ticaret”başlıkları altında toplamak mümkündür.Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çokyüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerin birkoordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Buamaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile, 2001 yılındakamu tüzel kişiliğini haiz, İdarî ve maliözerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleriyerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemeküzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.
Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun veilgili mevzuatında detaylı olarak düzenlenmiş, 4628sayılı Kanun'un mülga 2. maddesi, elektrik piyasasıfaaliyetlerini: “piyasada faaliyet gösterecek tüzelkişilerin üretim, iletim, dağıtım, toptansatış, perakende satış, perakende satış hizmeti,ticaret, ithalat ve ihracat faaliyetleri” olaraksıralamıştır. Kanun'da elektrik enerjisi“iletim” faaliyetinin ancak tekel niteliğinde ve TürkiyeElektrik İletim Anonim Şirketi tarafındanyürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğerfaaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özelhukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesinekatılabileceği öngörülmüştür. Elektrikpiyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özelayrımı yapılmaksızın, kural olarak, lisansalınması zorunluluğu getirilmiştir. Belirtilenyaklaşım, 30.3.2013 tarih ve 28603 sayılı ResmîGazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile desürdürülmüştür.
Bu itibarla, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arzgüvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak bir uyumiçinde yürütülmesi için düzenleme, denetlemeve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyleyerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğu sonucunaulaşılmaktadır.
Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği,"dağıtım" faaliyeti açısından elealındığında, 6446 sayılı Kanun'un"Dağıtım Faaliyeti" başlıklı 9.maddesi, dağıtım şirketlerinin lisanslarındabelirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasiteartırım yatırımlarını yapma,dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olantüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflararasında ayrım gözetmeksizin elektrik enerjisidağıtımı ve bağlantı hizmeti sunmayükümlüğü getirmiştir. Kanun'da ve ilgiliyönetmeliklerde "dağıtım" faaliyetini yerinegetirecek işletmelerin uyması gerekenyükümlülükler açıkçadüzenlenmiştir.
Elektrik dağıtım piyasasının en temelaktörü Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ(TEDAŞ); tüzel kişiliğe sahip, özel hukukhükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğusermayesi ile sınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtımsektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtımlisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesiöngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde YüksekPlanlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarak yürürlüğegiren "Elektrik Enerjisi Sektörü Reformu veÖzelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi) ile elektrikdağıtım ve üretim alanları içinözelleştirme girişimi başlatılaraközelleştirme uygulamalarına dağıtımsektöründen başlanacağı belirtilmiş; StratejiBelgesi'ndeki eylem planına uygun olarak ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarihli ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAŞ özelleştirme programınaalınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YüksekPlanlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtımbölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarakTEDAŞ'ın hissedarı olduğu ve dağıtım veperakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtımşirketi oluşturulmuştur. 4628 sayılı Kanun'un 14.2.maddesinde yer verilen, "TEDAŞ'ın faaliyet alanında yeralan ve dağıtım faaliyeti için gerekli olan işletmeve varlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydıile TEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyetgöstermek üzere kurulan elektrik dağıtımşirketleri arasında işletme hakkı devirsözleşmesi düzenlenebilir." kuralı uyarınca,TEDAŞ ile % 100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrikdağıtım şirketi arasında dağıtım varlıklarınınişletilmesine yönelik İdarî sözleşmeniteliğine sahip "İşletme Hakkı DevirSözleşmesi" imzalanmış ve ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 7.11.2005 tarihli ve 2005/125 sayılıkararıyla da; sermayesinin % 100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrikdağıtım bölgelerinde dağıtım lisansıile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sistemininişletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacakdağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olarak satışyöntemi ile özelleştirilmesine karar verilmiştir.
Öte yandan, 14/02/2018 günlü, 30332 sayılıResmi Gazetede yayımlanan Türkiye Elektrik DağıtımA.Ş. Ana Statüsünün 5. maddesinde, TEDAŞ’ıntüzel kişiliğe sahip faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir iktisadi devletteşekkülü olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde"İşletme Hakkı Devri"ne dayalı olarak uygulanan"Hisse Satış Modeli"ne göre yatırımcı,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğubölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tekşirket olmaktadır. Ancak, yatırımcınınişletme hakkını devraldığı dağıtımtesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunluunsurların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalmaya devam etmektedir.Yatırımcı, dağıtım şirketinin hisselerininsahibi olarak TEDAŞ ile imzalanmış olan işletme hakkıdevir sözleşmesi çerçevesinde dağıtımvarlıklarının işletme hakkını elde etmektedir.Yani, "hisse satış modeli"nde, mevcut varlıklar ileözelleştirme sonrası yatırımcı tarafındangerçekleştirilecek yatırımlar sonucu oluşacak yenivarlıkların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken,yatırımcı, dağıtım tesislerinin ve bu tesislerinişletilmesinde varlığı zorunlu diğer unsurlarınişletme hakkını kazanmakta ve tüm yeniyatırımları gerçekleştirmeyükümlülüğünü üstlenmektedir.Yatırımcı ayrıca, işletme hakkıçerçevesinde vereceği hizmeti ve üstlendiğiyükümlülükleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgili altdüzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimi altındagerçekleştirmektedir. Davalı dağıtım şirketininde belirli bölgeler dâhilinde bölgesel tekel olarak elektrikenerjisinin dağıtımıyla görevli olduğu sözkonusu kamusal hizmet kapsamında, lisanssız elektrik üretimineilişkin bağlantı başvurularının 02/10/2013tarihli ve 28783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ElektrikPiyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkinYönetmelik ve Yönetmelik uyarınca çıkarılanTebliğ çerçevesinde dağıtım şirketlerineyapılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin"Bağlantı ve Sistem Kullanımına İlişkinHükümler" başlıklı bölümünde,bağlantı esasları, bağlantı başvuru süreci,bağlantı başvurularının değerlendirilmesi vesonuçlandırılması ve bağlantı ve sistemkullanımı süreci, bu süreçte dağıtımşirketinin yetki ve sorumluluğu, her aşamada hangi idariişlemlerin nasıl tesis edileceği ayrıntılı olarakdüzenlenmiştir.
Her ne kadar davalı şirketin özel hukuk tüzelkişisi ve dava konusu işlemlerin de özel hukuk işlemiolduğu ifade edilmişse de, özel faaliyetler için sözkonusu olamayacak üstün ayrıcalıklara sahip olan,yükümlülükler rejimine tabi tutulan ve sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamuhizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten davalı şirket ile davacı şirketarasındaki ilişkinin ticari bir ilişki olarakdeğerlendirilemeyeceği, bu kapsamda kamu gücükullanılarak tek yanlı irade açıklamasıyla tesisedilen dava konusu işlemlerin yargısal denetimini yapma ve buişlemlerden doğan tazminat istemini (ve diğer istemleri) kararabağlama görevinin idari yargı merciine ait olduğuaçıktır.
Bu itibarla, davacı tarafından yapılan söz konusubaşvurunun reddine ilişkin işlemden doğanuyuşmazlığın çözümünün idariyargının görevinde bulunduğu sonucunaulaşıldığından, uyuşmazlığınçözümünde adli yargıyı görevli kabul edençoğunluğun kararına katılmıyoruz. 27.01.2020
Üye Üye
Aydemir TUNÇ AhmetARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy