T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 587
KARAR NO : 2020 / 689
KARAR TR : 23.11.2020
ÖZET : 15.04.2009-09.09.2016 tarihleri arasında davalı Kurumun Samsun İl Koordinatörlüğü'nde birer yıllık hizmet sözleşmeleriyle Destek Personeli olarak çalışan davacının, evlilik nedeniyle sözleşmesini feshettiğinden bahisle; fiilen çalışılan günler karşılığında kendisine iş sonu tazminatı (kıdem tazminatı)ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : Z. H.
Vekilleri :Av. Z. E.&Av. E.D.
Davalı : Tarım ve KırsalKalkınmayı Destekleme Kurumu
Vekilleri : Av. C. P.S., Av.A.A.B., Av.Z.K.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin15.04.2009 - 09.09.2016 tarihleri arasında davalı Kurumun Samsun İlKoordinatörlüğüne ait iş yerinde sürekli vekesintisiz olarak işçi sıfatı ileçalıştırıldığını; 12.09.2015tarihinde evlendiğini, bu tarihten itibaren 1 yıl içindeiş akdini 09.09.2016 tarihi itibari ile fesih ettiğini; 1475Sayılı Kanunun 14 / 4 - 2 maddesinin “……veyakadının evlendiği tarihten itibaren bir yıliçerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya………hallerinde işçinin işebaşladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamısüresince her geçen tam yıl için işverenceişçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdemtazminatı ödenir……….” şeklindedüzenlenmiş olduğunu; müvekkilinin, işakdini kıdem tazminatına hak kazanacak bir neden ile feshettiğineve kıdem tazminatının ödeneceği söylenmesinerağmen halen ödenmediğini ifade ederek; müvekkilinin15.04.2009 - 09.09.2016 tarihleri arasıçalışmalarından dolayı, fazlaya ilişkinhakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 TL kıdemtazminatının, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan enyüksek faiz ile davalıdan tahsiline karar verilmesiistemiyle adli yargı yerinde dava açmıştır.
SAMSUN1.İŞ MAHKEMESİ: 4.10.2018 gün ve E:2017/131, K:2018/679sayı ile, “(…)İncelenen tüm dosya kapsamı hepbirlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili davadilekçesinde, davacının kıdem tazminatınındavalı kurumdan tahsilini talep etmiştir. Ancak dosyakapsamından, davacının davalı kurum nezdinde memur ya daişçi sayılmaksızın 5648 Sayılı Tarımve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu kuruluş vegörevleri hakkında kanun ve bu kanuna dayalı hazırlananpersonel yönetmenliği kapsamında, sözleşmeli personelstatüsünde çalıştığı ve 4857sayılı yasa kapsamında işçi sıfatıtaşımadığı anlaşılmıştır.Buna göre, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 2012/27328 esas ve 2013/5522karar sayılı ilamına göre, HMK 114/1-b maddesiuyarınca yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanınusulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekildehüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığıüzere;
1.Yargıyolunun caiz olmaması nedeni ile davanın usuldenREDDİNE(…)” karar vermiş, bu karara karşıistinaf isteminde bulunması üzerine; Samsun Bölge AdliyeMahkemesi 7.Hukuk Dairesince, 9.3.2020 gün ve Dosya No:2018/4134,K:2020/405 sayı ile, “(…)İlk derece mahkemesininkararının yasal ve hukuksal gerekçeleri ile dayanağımaddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlikbulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTANREDDİNE(…)” kesin olmak üzere karar verilmişve görevsizlik kararı kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez, yapılacak bilirkişi incelemeleri sonucundabelirlenebilir hale gelmesinden sonra artırılmak üzereşimdilik toplam 100 TL tutarındaki iş sonutazminatının(kıdem tazminatı) fesih tarihinden itibarenişleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birliktetahsili istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
SAMSUN1.İDARE MAHKEMESİ: 22.9.2020 gün ve E:2020/361 sayı ile,“(…)Taraflar arasında düzenlenen sözleşme vedava tarihlerinde yürürlükte bulunan 5648 sayılıTarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme HizmetleriHakkında Kanunun 5818 sayılı Yasanın 5. maddesi iledeğişik "Kurum personelinin statüsü, hakları veatanmaları" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Kurumdahizmetler 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet MemurlarıKanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personelhakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızınistihdam edilen sözleşmeli personel eliyleyürütülür. Kurum personeli, sosyal güvenlikyönünden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (a) bendi hükümlerinetabidir." hükmü yer almaktadır.
Sözkonusu düzenleme 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı mükerrerResmi Gazetede yayınlanan 703 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 93. maddesi ile yürürlüktenkaldırılmış, 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılıResmi Gazetede yayınlanan 4 numaralı CumhurbaşkanlığıKararnamesinin 489-505 maddeleri arasında davalı Kuruma ilişkinyeni mevzuat hükümleri getirilmiştir. Bu kararnamenin"Kurum personelinin statüsü, hakları veatanmaları" başlıklı 502. maddesinde; "Kurumdahizmetler 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin ek 27 nci maddesine göre istihdam edilen sözleşmelipersonel eliyle yürütülür." şeklinde birdüzenleme yapılmıştır.
375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 27. maddesinde ise;"14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (A) bendikapsamında personel istihdam edilmeyen kamu kurum vekuruluşlarından teşkilatlanmasına ilişkinCumhurbaşkanlığı kararnamelerindeöngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun vediğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındakihükümlere bağlı olmaksızın idari hizmetsözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyleyürütülür." hükmünüiçermektedir.
5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun "Sigortalı sayılanlar başlıklı"4/1-a maddesinde; "Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigortakolları uygulaması bakımından;
a) Hizmetakdi ile bir veya birden fazla işveren tarafındançalıştırılanlar…..Sigortalısayılırlar." düzenlemesi ile 7036 sayılıİş Mahkemeleri Kanunu'nun; "Görev"başlıklı 5. maddesinde ise: "(1) İş mahkemeleri;a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanunatabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İşKanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına…..ilişkindava ve işlere bakar." düzenlemesi yer almaktadır.
(…)
Olayda,davacının işbu davadaki istemiyle, işebaşladığı ve görev yaptığı süreile dava açıldığı tarihte yürürlüktebulunan ve yukarıda yer verilen 5510, 5648 ve 7036 sayılıYasalardaki açık düzenlemeler uyarınca, haksız fesihnedeniyle kıdem tazminatının tazmini talebine ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim,benzer konularda Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 25/02/2019 tarih veE:2019/36, K-.2019/105 sayılı kararı ile 22/06/2020 tarih veE:2020/78, K:2020/390 sayılı kararı da bu yöndedir.
Açıklanannedenlerle, 2247 sayılı yasanın 19. maddesi uyarınca,davada adli yargı mercii görevli olduğu ve Mahkememizingörevsizliği kanaatine varıldığından,görevli merciin belirlenmesi için, Mahkememizce temini sağlananSamsun 1. İş Mahkemesi'nin E:2017/131 sayılıdosyasının Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine,dosyanın incelenmesinin Uyuşmazlık Mahkemesi'nce kararverilinceye kadar ertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, BurhanÜSTÜN’ün Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan 23.11.2020 günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikte adli yargıdosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 15.04.2009-09.09.2016tarihleri arasında davalı Kurumun Samsun İlKoordinatörlüğü'nde birer yıllık hizmetsözleşmeleriyle Destek Personeli olarak çalışandavacının, evlilik nedeniyle sözleşmesinifeshettiğinden bahisle; fiilen çalışılan günlerkarşılığında kendisine iş sonu tazminatı(kıdem tazminatı) ödenmesi istemiyleaçılmıştır.
Taraflararasında düzenlenen sözleşme ve dava tarihlerindeyürürlükte bulunan 5648 sayılı Tarım veKırsal Kalkınmayı Destekleme Hizmetleri Hakkında Kanunun; (5818sayılı Yasanın 5. maddesi ile değişik) "Kurumpersonelinin statüsü, hakları ve atanmaları"başlıklı 14. Maddesinde; "(1) Kurumda hizmetler14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ilediğer kanunların sözleşmeli personel hakkındakihükümlerine bağlı olmaksızın istihdam edilensözleşmeli personel eliyle yürütülür. Kurumpersoneli, sosyal güvenlik yönünden 31/5/2006 tarihli ve 5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)bendi hükümlerine tabidir.(…)"hükmüne yervermiştir.
Sözkonusu düzenleme 09/07/2018 tarih ve 30473 sayılı mükerrerResmi Gazetede yayınlanan 703 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 93. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış;davalı Kuruma ilişkin yeni mevzuat hükümleri ise 15/07/2018tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4 numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 489-505 maddeleri iledüzenlenmiştir. Belirtilen kararnamenin "Kurum personelininstatüsü, hakları ve atanmaları"başlıklı 502. maddesinin 1 nolu paragrafında; "Kurumdahizmetler 27/06/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin ek 27 nci maddesine göre istihdam edilen sözleşmelipersonel eliyle yürütülür." denilmiştir.
375sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Sözleşmelipersonel istihdamı” başlıklı ek 27. maddesindeise; " (Ek: 2/7/2018 - KHK-703/178 md.) 14/7/1965 tarihli ve 657sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (A) bendi kapsamında personel istihdamedilmeyen kamu kurum ve kuruluşlarından teşkilatlanmasınailişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerindeöngörülenlere ait hizmetler 657 sayılı Kanun vediğer kanunların sözleşmeli personelçalıştırılması hakkındakihükümlere bağlı olmaksızın idari hizmetsözleşmesiyle istihdam edilen personel eliyleyürütülür.
Bunlara, malive sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütünayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı;27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameninek 11 inci maddesi uyarınca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hakve yardımlar kapsamında yapılması öngörülenödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçememeküzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamcabelirlenir.
Bu maddekapsamında sözleşmeli olarak istihdam edilen personel, 31/5/2006tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birincifıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalısayılır. Ancak teşkilatlanmalara ilişkinCumhurbaşkanlığı kararnamelerindeöngörülmesi halinde personel 5510 sayılı Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ileilgilendirilir ve bu şekilde ilgilendirilenler emeklilik haklarıbakımından da emsali olarak belirlenen personel ile denk kabuledilir.
Bu kapsamdaistihdam edilecek personelde kurumsal hizmetlerin gerektirmesi halinde aranacaköğrenim ve yabancı dil bilgisi şartı ile diğerşartlar, bunların işe alınmaları, sınav veistisnaları, sözleşme süre, usul ve esasları,görev, yetki ve yükümlülükleri, sözleşmelerinin feshi ile istihdamlarına dair diğer hususlar DevletPersonel Başkanlığının görüşüalınarak kurumlarca çıkarılacak yönetmeliklebelirlenir.” hükmü yer almıştır.
5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun, "Sigortalı sayılanlar başlıklı"4/1-a maddesinde: "Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigortakolları uygulaması bakımından;
a) Hizmetakdi ile bir veya birden fazla işveren tarafındançalıştırılanlar... ... Sigortalısayılırlar.” düzenlemesi;
7036sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun "Görev"başlıklı 5. maddesinde: "(1) İş mahkemeleri;
a) 5953sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabigemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İşKanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına ...
...ilişkin dava ve işlere bakar.” düzenlemesi yeralmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davacının Tarım ve Kırsal KalkınmayıDestekleme Kurumu Samsun İl Koordinatörlüğü'nde15.04.2009 - 09.09.2016 tarihleri arasında birer yıllıkhizmet sözleşmeleriyle Destek Personeli olarak çalıştığı;anılan birime hitaben yazdığı 6.9.2016 tarihlidilekçe ile; 12.9.2015 tarihinde evlendiğinden bahisle 9.9.2016tarihi itibariyle iş akdinin feshini ve 1475 sayılıİş Kanununun 14.maddesi gereğince doğmuş olankıdem tazminatı alacağının tarafınaödenmesini talep ettiği; 9.9.2016 tarihli başkanlık oluruyladavacının istifasının kabul edilereksözleşmesinin feshedildiği; davacı vekili tarafından,müvekkilinin, iş akdini kıdem tazminatına hakkazanacak bir neden ile feshettiğini buna karşılık, kıdem tazminatının halen ödenmediğini ifade ederek,müvekkilinin çalıştığıdönemlere ilişkin iş sonu tazminatının(kıdemtazminatı) tarafına ödenmesi istemiyle davaaçtığı anlaşılmıştır.
Olayda, 5648sayılı Yasa ile kurulup, bu yasada hüküm bulunmayanhallerde özel hukuk hükümlerine tabi olan, hizmetlerisözleşmeli personel tarafından yürütülmesiöngörülen ve personeli de 657 sayılı DevletMemurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmelipersonel hakkındaki hükümlerine tabi olmadığıdüzenlenen davalı idare ile davacı arasında imzalananhizmet sözleşmelerinin özel hukuk hükümlerine tabiolduğu, davacının isteminin de sözleşmeden ve işhukukundan kaynaklanan iş sonu-kıdem tazminatı istemineilişkin bulunduğu tartışmasızdır.
Budurumda, davacının talepleri, işe başladığıtarih, görev yaptığı süre ile ayrıca davanınaçıldığı tarihte yürürlükte bulunanve yukarıda yer verilen 5510, 5648 ve 7036 sayılı Yasalardakiaçık düzenlemeler gözetildiğindeuyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanıngörüm ve çözümünde adli yargı görevliolduğundan, Samsun 1. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile, Samsun 1.İş Mahkemesinin 4.10.2018 gün veE:2017/131, K:2018/679 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç:Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Samsun 1. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile, Samsun 1.İş Mahkemesinin 4.10.2018 gün veE:2017/131, K:2018/679 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 23.11.2020 gününde, OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy