T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/605
KARAR NO : 2020/712
KARAR TR: 23.11.2020
ÖZET : Davalı BOTAŞ tarafından kendi personeli olan davacıya "2 günlük ücret kesme cezası" verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyleaçılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : E.M.H.
Vekilleri : Av. Y.P. - Av. C.K.
Davalı :Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)
Vekili : Av. H.K.
O L A Y:Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalıİdare bünyesinde mühendis unvanıylaçalışmakta olduğu, davalıkurum tarafından, müvekkili aleyhine 27.11.2019 tarihindebaşlatılan disiplin soruşturması neticesinde 16.1.2020tarihli karar ile Botaş Kapsam Dışı Personel DisiplinYönergesi'nin 8-4/c bendi uyarınca müvekkiline "ikigünlük ücret kesilme cezası" verildiği, bucezanın hukuka aykırı olduğundan bahisle,yürütmenin durdurulmasına, iptaline, yargılama giderleri vevekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasınakarar verilmesi istemleriyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalıvekili süresi içinde verdiği dilekçesinde;uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesigerektiği görüşüyle davanın görevyönünden reddi gerektiğini savunmuştur.
ANKARA4. İDARE MAHKEMESİ: E:2020/761 sayılı dosyasında;"… 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 37.maddesi ile 399 sayılı KHK'nın 3.maddesinde yapılandüzenleme uyarınca, kamu iktisadi teşebbüslerinde kapsamdışı personel olarak çalışanlarınişverenleriyle aralarındaki iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlüuyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere 25.10.2017 tarihindenitibaren iş mahkemelerinde bakılacağı açık isede, bakılan davadaki uyuşmazlığın, BOTAŞ'taiç düzen ve işleyişi sağlamaya yönelik disiplinhukukuna ilişkin düzenlemeden kaynaklanmasıkarşısında, iş akdi ile ilgili olmayan ve idari işlemniteliğine sahip olan, ''Kapsam Dışı Personel olandavacının BOTAŞ Kapsam Dışı Personel DisiplinYönergesi uyarınca iki günlük ücret kesilmesi cezasıile cezalandırılmasına ilişkin''uyuşmazlığın idari yargı merciinceçözümlenmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, davalı idarenin görev itirazının reddine,davaya bakmakla Mahkememizin görevli olduğuna ..." 7.7.2020günü karar vermiştir.
Davalıidare tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; "… Bilindiği gibi, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'dari DavaTürleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı' kenarbaşlıklı 2. maddesinde, idari dava türleri: a) İdariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Kamukurumlarınca alman idari kararların yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile kanuna aykırı olduğu ilerisürülerek açılan ve 2577 sayılı İdariYargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde tanımlanan iptaldavalarının amacı, idari işlemlerin idari yargıorganlarınca denetlenerek, idarenin hukuka uygunluğununsağlanmasıdır.
Kamuiktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında,işveren ile sendikalar arasında akdedilen toplu işsözleşmelerinin kapsamı dışında tutulan ve bunedenle “kapsam dışı personel” olarak adlandırılanpersonelin, hizmet sözleşmelerine konulan yasakla sendika üyesiolamaması, yönetim kademesindeki daimi kadrolarda görev alarakişverene ait yetkileri kullanması ya da görevinin özel birönem taşıması ve özellikle de yetkileri, ücret vediğer haklarının tayin ve takdirinin idareye ait olmasınedeniyle statüleri, asli ve sürekli görevleri genel idareesaslarına göre yürüten memur ve sözleşmelipersonel statüsüne yaklaşmakta; nitekim 24/11/1994 tarihli ve4046 sayılı Kanunun 22. ve Geçici 9. maddesinde de kanunkoyucu tarafından, memur ve sözleşmeli personel ile birlikteanılmaktadır.
Olayda,233 sayılı KHK'ya tabi, Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı ile ilgilendirilmiş bir Teşekkül olanBOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. GenelMüdürlüğü; sermayesinin tamamı Devlete ait,iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzerekurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür.
UyuşmazlıkMahkemesinin benzer olaylara ilişkin verdiği 01/03/1996 tarihli ve22567 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan, 22/01/1996 tarihlive E.1995/1, K.1996/1 sayılı ve özelleştirmekapsamında bulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelin kurumlanile olan ilişkilerinden doğan anlaşmazlıklarınçözüm yerinin idari yargı olduğuna ilişkin ilkekararı bulunmaktaysa da, 25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılıResmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 37. maddesi ile 399sayılı KHK'nın ek 3. maddesi; 'Bu Kanun HükmündeKararnamenin ek 1 inci ve geçici 9 uncu maddelerine tabiteşebbüs ve bağlı ortaklıklarda toplu işsözleşmesi kapsamı dışındaçalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlıortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler iş mahkemelerindegörülür' şeklinde değiştirilmiştir.
Uyuşmazlıkkonusu dava 16/01/2020 tarihinde gerçekleştirilen disiplinişlemine karşı 25/03/2020 tarihinde yani yukarıdaanılan 25/10/2017 tarihli mevzuat değişikliğinden sonraidari yargı yerinde açılmıştır. Bu sebeple,Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışıpersonel olarak çalışanların işverenleriylearalarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veyakanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarınailişkin olarak 25/10/2017 tarihinden sonra açılan dava veişlerin iş hukuku hükümlerine göreçözülmesi gerektiği kanaatinevarılmıştır.
NitekimUyuşmazlık Mahkemesinin 29/01/2018 tarihli ve E.-K.2018/18-49sayılı, 25/06/2018 tarihli ve E.-K.2018/359-411 sayılı ve30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/388-586 sayılı kararlarında daaynı hususlar vurgulanmıştır.
Yukarıdakiaçıklamalara göre, davacı hakkında verilen disiplincezasının iptaline ilişkin uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiği düşünülmektedir."şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanun'un 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar vererek5.10.2020 gün ve 2020/73981 sayılı görüşyazısı ile Mahkememize müracaat etmiş, başvuru9/10/2020 tarihinde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.11.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıKanun’un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;davalı vekilinin anılan Kanunun 10/2 maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Burak CenkİLHAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davalı BOTAŞ tarafından kendi personeli olan davacıya"2 günlük ücret kesme cezası" verilmesineilişkin işlemin iptali istemiyleaçılmıştır.
BOTAŞBakanlar Kurulu'nun 8 Şubat 1995 tarih ve 96/6526 sayılıkararıyla 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’yetabi karlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusundafaaliyetlerini sürdüren bir Kamu İktisadiTeşebbüsü (KİT) olarakyapılandırılmış bir şirkettir.
Kamuiktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında,işveren ile sendikalar arasında akdedilen toplu işsözleşmelerinin kapsamı dışında tutulan ve bunedenle "kapsam dışı personel" olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüne yaklaşmakta;nitekim, 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun’un 22. veGeçici 9. maddesinde de kanun koyucu tarafından, memur vesözleşmeli personel ile birlikte anılmaktadır.
Kapsamdışı personelin sosyal güvenlik yönünden 506sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabikılınması veya bir kısım hak veyükümlülüklerinin 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine paralel olması ya da anılan Kanuna atıftabulunulmasının, idare ile kamu personeli olan görevlileriarasındaki idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisiniortadan kaldıramayacağı;teşebbüs veya bağlıortaklıktaki kamu kesimi paylarının %50’nin altınadüşmesi ve kuruluşun kamu kurumu niteliğini kaybetmesihalinde işveren ile personeli arasındaki hukuki ilişkininözel hukuk ilişkisi niteliğine dönüşeceğikuşkusuzdur.
Yapılanaçıklamalar ışığında Mahkememizin benzerolaylara ilişkin verdiği 1.3.1996 tarih ve 22567 sayılıResmi Gazete'de yayımlanan, 22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1sayılı ve özelleştirme kapsamında bulunmayan Kamuİktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğuna ilişkin ilke kararı bulunmakta ise de,25.10.2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanunu'nun 37. maddesi ile 399 sayılı KHK'nın ek 3.maddesi; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirilmiştir.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Ankara 4. İdare Mahkemesi'nce verilen7.7.2020 gün ve E:2020/761 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile Ankara 4. İdare Mahkemesi'nce verilen7.7.2020 gün ve E:2020/761 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 23.11.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy