T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/603
KARAR NO : 2020/710
KARAR TR: 23.11.2020
ÖZET : Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nun 2018/18 sayılı satış dosyasında yapılan ihale sonucu uhdesinde kalan taşınmaz için %18 üzerinden ödenen katma değer vergisinin %1 olması gerekirken, fazladan katma değer vergisi ödediğinden bahisle, bu kapsamdaki alacağının 3.4.2019 tarihinden itibaren faizi ile birlikte tahsiliistemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : C.K.
Vekili :Av. B.A.
Davalı : Gelir İdaresi Başkanlığı
Vekili :Av. T.Ç.
OL A Y :Davacıvekilinin dava dilekçesinde özetle; Polatlı Sulh Hukuk MahkemesiSatış Memurluğu'nun 2018/18 sayılı satışdosyasında 13.4.2019 tarihinde yapılan ihale sonucu müvekkiliuhdesinde kalan taşınmaz için %18 üzerindenödendiği belirtilen katma değer vergisinin %1 olmasıgerekirken, fazladan katma değer vergisi ödediğinden bahisle, bukapsamdaki alacağının 3.4.2019 tarihinden itibaren faizi ilebirlikte tahsili, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletindavalıya yükletilmesine karar verilmesi istemleriyle idari yargıyerinde dava açtığıanlaşılmıştır.
Davalıidare vekili süresi içinde verdiği savunmadilekçesinde; davanın adli yargıda görülmesigerektiği görüşüyle davanın görevyönünden reddi gerektiğini savunmuştur.
ANKARA1. VERGİ MAHKEMESİ: 16.1.2020 gün ve E:2019/1201sayılı kararında, bakılan davada vergi mahkemesi'ningörevli bulunduğu sonucuna varıldığından bahisledavalı idarenin görev itirazının reddine kararvermiştir.
Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; "… 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 322/2. maddesinde; 'Paylaştırma veortaklığın giderilmesi için satışyapılması gereken hâllerde, hâkim satışiçin bir memur görevlendirir. Taşınır vetaşınmaz malların satışı İcra ve İflasKanunu hükümlerine göre yapılır.' hükmüneyer verilmiştir.
Diğertaraftan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 'Tetkikmercii' başlıklı 4. maddesinde; 'İcra ve iflâsdairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra tetkik mercii hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkimtarafından yapılır.... / İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.', 'Şikayet veŞartlar' başlıklı 16. maddesinde; 'Kanunun hallinimahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muamelelerhakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır./ Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir.', 'Şikayet üzerine yapılacakmuameleler' başlıklı 17/1. maddesinde ise; 'Şikayet tetkikmerciince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahutdüzeltilir. / Memurun sebepsiz yapmadığı veyageciktirdiği işlerin icrası emrolunur.' denilmiştir.
Olayda,davacı tarafından, Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi SatışMemurluğunun2018/18 sayılı dosya üzerinden yapılanihale sonucu alınan üç adet taşınmaza ilişkinolarak % 18 oranında hesap edilen KDV oranının % 1 olarakbelirlenmesi talep edilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun'Vergi Mahkemelerinin Görevleri' başlıklı 6. maddesinde,Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri,belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Yukarıdabelirtilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında,satış memurunun işlemlerine karşı şikayetleriinceleme görevi onu tayin eden sulh hukuk mahkemesine ait olduğundan,Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğutarafından yapılan ihale sonucunda alınan üç adettaşınmaza ilişkin olarak, Satış Memurluğuncaverilen % 18 oranında KDV ödenmesine dair kararın kanunaaykırılığı iddiası şikayet yolu ile 2004sayılı Kanun hükümleri uyarınca Sulh HukukMahkemesinde çözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi sözkonusu dosya üzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar verecektir. Adli yargılamanınbir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, Satış Memurluğunun tesisettiği bir işlemden kaynaklandığıgözetildiğinde, bu işlemin yasaya uygun olupolmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 23/12/2019 tarihli ve E.-K.-2019/694-892 sayılıkararında da aynı hususların vurgulandığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, açılan davanın adli yargı yerindegörüm ve çözümü gerekmektedir. ..."şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanun'un 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar vererek4.3.2020 tarih ve 2020/23557 sayılı görüşyazısı ile Mahkememize başvurmuş, başvuru,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na 16.3.2020tarihli yazımızda belirtilen eksikliğin giderildiğininBaşsavcılığın 23.9.2020 tarihli yazısıylabildirilmesinin ardından, 9.10.2020 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 23.11.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;davalı vekilinin anılan Kanunun 10/2 maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nca 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Burak CenkİLHAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nun 2018/18sayılı satış dosyasında yapılan ihale sonucuuhdesinde kalan taşınmaz için %18 üzerinden ödenenkatma değer vergisinin %1 olması gerekirken, fazladan katmadeğer vergisi ödediğinden bahisle, bu kapsamdakialacağının 3.4.2019 tarihinden itibaren faizi ile birliktetahsili, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davalıyayükletilmesine karar verilmesi istemleriyleaçılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun:
"Şikayetve Şartlar" başlıklı 16. maddesinde; "Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı herzaman şikâyet olunabilir"
"Şikayetüzerine yapılacak muameleler" başlıklı 17.maddesinde; "Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirseşikâyet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir. Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur"
"İcramahkemesi" başlıklı 4. maddesinde;"İcra veiflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar. İcra yetkisinihaiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir."
Hükümleriyer almaktadır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Halböyle iken, İcra Müdürlüğünce yapılanihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikâyet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği,mahkemenin incelemeyi, söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur. Adliyargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nce verilen16.1.2020 gün ve E:2019/1201 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Ankara 1. Vergi Mahkemesi'nce verilen 16.1.2020 gün veE:2019/1201 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 23.11.2020 gününde Üyelerden AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
Davacı;Polatlı Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğunun 2018/18numaralı dosyası üzerinden yapılan ihale sonucu alınantaşınmaza ilişkin olarak, % 1 alınması gerektiğiileri sürülen KDV'nin % 18 oranında hesap edildiği,fazladan katma değer vergisi ödediğinden bahisle, bu kapsamdakialacağının 3.4.2019 tarihinden itibaren faizi ile birliktetahsili, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davalıyayükletilmesine karar verilmesi istemleriyle, Gelir İdaresiBaşkanlığı'na karşı davaaçmıştır. Bu davada; 3065 sayılı Kanungereğince, davacının katma değer vergisi mükellefiolup olmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolu, anılanKanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcra İflasKanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Budurumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmeniadesi istemiyle açılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılamıyoruz. 23.11.2020
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy