T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/548
KARAR NO : 2020/639
KARAR TR: 26.10.2020
ÖZET : 6306 Sayılı Yasa kapsamında riskli yapı olarak belirlenen binada çoğunluk kararına katılmayan davacı hissesinin, anılan yasa uyarınca üçte iki çoğunluk sağlayan hissedarlara satışına yönelik "tahmin edilen bedel tespit raporunun" iptali ve tazminat istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı :N.F.S.
Vekili :Av. H.Ö.
Davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Vekili :Av. M.B. (Adli Yargıda)
OL A Y :Davacılarvekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul İli,Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesi, BağdatCaddesi, 106 pafta, 1167 ada, 28 sayılı parsel üzerinde olan ve6306 sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındatesis edilen ihalede arsa paylarının rayiç değerlerininçok altında değerlenerek ihale etmesinden dolayı fazlayadair hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000 TL maddi ve 20.000,00TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasalfaiziyle birlikte davalı idareden tazmini istemiyle idari yargıyerinde dava açmıştır.
İSTANBUL12. İDARE MAHKEMESİ: 1.3.2018 gün, E:2018/261, K:2018/432sayılı dosyada "6306 sayılı Afet Riski AltındakiAlanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un"Uygulama işlemleri" başlıklı 6. maddesinin 1.fıkrasının, dava konusu işlem tarihindeyürürlükte olan şeklinde; "Üzerindeki binayıkılarak arsa hâline gelen taşınmazlarda dahaönce kurulmuş olan kat irtifakı veya kat mülkiyetinin,ilgililerin muvafakatleri aranmaksızın Bakanlığıntalebi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce resenterkin edilerek, önceki vasfı ile değerlemede bulunularak veyamalik ile yapılan anlaşmanın şartları tapukütüğünde belirtilerek malikleri adına paylarıoranında tescil edileceği, bu taşınmazların sicilindebulunan taşınmazın niteliği, ayni ve şahsi haklar iletemlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan hertürlü şerhin, hisseler üzerinde devam edeceği, buşekilde belirlenen uygulama alanında cins değişikliği,tevhit ve ifraz işlemlerinin Bakanlık, TOKİ veya İdaretarafından resen yapılacağı veya yaptırılacağı,bu parsellerin malikleri tarafından değerlendirilmesinin esasolduğu, bu çerçevede, parsellerin tevhit edilmesine,münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazındauygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına,payların satışına, kat karşılığıveya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yenidendeğerlendirilmesine sahip oldukları hisseleri oranındapaydaşların en az üçte iki çoğunluğu ilekarar verileceği, bu karara katılmayanlarınbağımsız bölümlerine ilişkin arsa paylarının,Bakanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek budeğerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlaraaçık artırma usulü ile satılacağı, busuretle paydaşlara satış gerçekleştirilemediğitakdirde, bu payların, Bakanlığın talebi üzerine,tespit edilen rayiç bedeli de Bakanlıkça ödenmekkaydı ile tapuda Hazine adına resen tescil edileceği veyapılan anlaşma çerçevesinde değerlendirilmeküzere Bakanlığa tahsis edilmiş sayılacağıveya Bakanlıkça uygun görülenlerin TOKİ’yeveya İdareye devredileceği, bu durumda, paydaşlarınkararı ile yapılan anlaşmaya uyularak işlemyapılacağı" hükme bağlanmıştır.
Dosyanınincelenmesinden; davacıların kat maliki olduğu, İstanbulİli, Kadıköy İlçesi, Erenköy Mahallesi,Bağdat Caddesi, 106 pafta, 1167 ada, 28 parsel üzerinde bulunan veriskli yapı olarak tespit edilen yapının 6306 sayılıKanun uyarınca yıkım işleminin gerçekleştirildiği,bu şekilde arsa haline gelen 1.025,00-m2yüzölçümlü taşınmazdaki riskliyapının yerine yeni yapının yapılması vepaylaşımına yönelik olarak, anılan Kanun'un 6. maddesive bu Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nin 15. ve 15/A maddesidoğrultusunda kat maliklerince 2/3 oranında oy çokluğuylakarar alındığı, paydaşlardan anlaşmasağlayamayan maliklerin 1/3 oranındaki arsa paylarınınsatışı işlemlerine başlanıldığı,bu amaçla davalı idare tarafından her bir hissedar içinayrı ayrı Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu düzenlenmeksuretiyle, davacıların söz konusu arsadaki toplam 8/100oranına isabet eden hisselerinin Bedel Tespiti ve SatışKomisyonu'nca 30.06.2016 tarihinde, günün alım satım rayiçlerinegöre tespit edilen m2 birim fiyatı 39.000,00-TL bedel üzerindenihaleye çıkarıldığı ve 21.07.2016 tarihindeaçık arttırma usulüyle anlaşma sağlayanpaydaşlara satışının yapıldığı,görülmekte olan davanın ise davacının hisselerininsatışı için tespit edilen bedelin düşükolduğundan bahisle maddi ve manevi zararların tazmini istemiyleaçıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda,davacıların yapısının riskli olduğununbelirlenmesi sonrasında davacının çoğunlukkararına katılmaması üzerine payınınsatışına karar verildiği, bu satış işleminekarşı davacı tarafından açılan İstanbul 4.İdare Mahkemesinin 21.11.2017 tarih ve E:2017/164, K:2017/2289sayılı kararı ile satış ihalesi yönündendavanın reddedildiği hisse değerlerinin tespitine ilişkinişlem yönünden ise görev yönünden reddine kararverildiği anlaşılmıştır.
Budurumda, idari işlem mahiyetinde olan satış işleminindavaya konu edilerek reddedilmesi ve aynı davada taşınmazınhisse değerinin tespitine ilişkin işlemler yönünden dedavanın görev yönünden reddine karar verilmesisonrasında yapılan ihalede tespit edilen bedelin rayiçdeğerinin çok altında belirlendiğinden bahisleuğranıldığı iddia edilen maddi ve manevizararların kaynağının ihaleye yönelik bedeleilişkin olması nedeniyle Adli Yargının görevalanına girdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Yasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarıncagörev yönünden reddine" karar vermiş, istinaf yolunabaşvurulması üzerine İstanbul Bölge İdareMahkemesi Altıncı İdare Dava Dairesi: 4.7.2018 gün veE:2018/813, K:2018/917 sayı ile, istinaf dilekçesinde ilerisürülen iddiaların, dayandığı hukuki ve kanunigerekçelerinin kararın kaldırılmasınıgerektirecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle, istinaftalebinin reddine kesin olarak karar vermiş ve Mahkeme kararıkesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı istemle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL(ANADOLU) 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 22.10.2019 gün, veE:2018/379, K:2019/467 sayı ile, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin20/05/2019 tarih ve 2019/337, Esas 2019/379 Karar sayılıkararında yer alan "tahmin edilen bedel tespit raporunun" iptalive tazminat istemiyle açılan davaların İdari Yargıyerinde görülmesi gerektiğinin belirtildiği; Mahkemelerininaçılan davada yargı yolunun caiz olması, HMK'nun 114/1-bmaddesi gereğince dava şartlarından olduğu ve Mahkeme davaşartlarının varlığını HMK'nun 115/1. maddesigereğince, davanın her aşamasında Re'senaraştıracağı ve buna göre davanın görevdava şartı eksikliği sebebiyle HMK'nun 114/1-(b), 115.Maddesinin 2. bendi gereğince usulden reddine, İdari Yargınıngörevli olduğuna karar vermiştir.
Davacıvekili idari ve adli yargı yerlerince verilmiş olan görevsizlikkararları nedeniyle oluştuğunu ileri sürdüğüolumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesiistemiyle başvuruda bulunmuştur.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Bilal ÇALIŞKAN'ınkatılımlarıyla yapılan26.10.2020 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, idari yargıdosyası ve adli yargı dosyasının 15. maddede belirtilenyönteme uygun olarak davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren mahkemece UyuşmazlıkMahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin işlemlerdeherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,6306 Sayılı Yasa kapsamında riskli yapı olarak belirlenenbinada çoğunluk kararına katılmayan davacıhissesinin, anılan yasa uyarınca üçte ikiçoğunluk sağlayan hissedarlara satışınayönelik "tahmin edilen bedel tespit raporunun" iptali vetazminat istemiyle açılmıştır.
6306sayılı Afet Riski Altındaki AlanlarınDönüştürülmesi Hakkında Kanunun6/1 maddesinde;"Üzerindeki bina yıkılarak arsa hâline gelentaşınmazlarda daha önce kurulmuş olan kat irtifakıveya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaksızınBakanlığın talebi üzerine ilgili tapumüdürlüğünce resen terkin edilerek, öncekivasfı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yapılananlaşmanın şartları tapu kütüğündebelirtilerek malikleri adına payları oranında tescil edilir.Taşınmazların niteliği resen mevcut duruma göre tesciledilir. Bu taşınmazların sicilinde bulunan ayni ve şahsihaklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan hertürlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. Belirtilen haklarve şerhler, tapuda; tevhit, ifraz, terk, tescil, kat irtifakı ve kat mülkiyetitesisine ilişkin işlemlerin yapılmasına engel teşkiletmez ve bu işlemlerde muvafakat aranmaz. Bu şekilde belirlenenuygulama alanında cins değişikliği, tevhit, ifraz, terk,ihdas ve tescil işlemleri muvafakat aranmaksızın Bakanlık,TOKİ veya İdare tarafından resen yapılır veyayaptırılır. Bu parsellerin malikleri tarafındandeğerlendirilmesi esastır. Bu çerçevede riskli alanlarve rezerv yapı alanlarında uygulama yapılan etap veya adada,riskli yapılarda ise bu yapıların bulunduğu parsellerde,yapılar yıktırılmadan önce, parsellerin tevhitedilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adasıbazında uygulama yapılmasına, ifraz, terk, ihdas ve tapuyatescil işlemlerine, yeniden bina yaptırılmasına,payların satışına, kat karşılığıveya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yenidendeğerlendirilmesine, yapının paydaşı olupolmadıkları gözetilmeksizin sahip oldukları hisselerioranında paydaşların en az üçte ikiçoğunluğu ile karar verilir. Bu karara katılmayanlarınarsa payları, Bakanlıkça rayiç değeri tespitettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşmasağlayan diğer paydaşlara açık artırmausulü ile satılır"
6306Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği' nin Açıkartırma usulü ile satış başlıklı 15/Amaddesinde;
(1)Riskli alanlar, rezerv yapı alanları ve riskli yapılarınbulunduğu parsellerde hisseleri oranında paydaşların en azüçte iki çoğunluğu ile alınan karara kalmayanmaliklerin arsa paylarının satışı için;
a)Maliklerin en az üçte iki çoğunluklaanlaştıklarına dair anlaşan maliklerce imzalı karartutanağı veya anlaşan maliklere ait sözleşme veyavekâletname örnekleri gibi belgeler,
b)Maliklerin en az üçte iki çoğunluğu ilealınan kararın ve anlaşma şartlarını ihtiva edenteklifin noter vasıtasıyla veya 7201 sayılı Kanunagöre karara kalmayan malike bildirilerek kabulü içinonbeş gün süre verildiğine dair belgeler,
c)Üçte iki çoğunlukla alınan karara kalmayanmaliklere ait taşınmazların Sermaye Piyasası Kurulunakayıtlı olarak faaliyet gösteren lisanslı değerlemekuruluşlarına tespit erilen değerine ilişkin belgeler,
ç)Satışı yapılacak arsa paylarının maliklerinintebligata elverişli adres bilgileri ile birlikte yazılı olarakMüdürlüğe müracaatta bulunulur. Satışişleminin yapılabilmesi için yapılarınyıktırılmış olması gerekmez.
(2)Satışı yapılacak arsa paylarının rayiçdeğerini tespit etmek ve sonrasında saş işleminigerçekleştirmek üzere, Müdürlükbünyesinde, biri başkan ikisi üye olmak üzere, en azüç kişiden oluşan Bedel Tespit Komisyonu ileSatış Komisyonu teşkil olunur. Rayiç değer,maliklerce Sermaye Piyasası Kuruluna kayıtlı olarak faaliyetgösteren lisanslı değerleme kuruluşlarına tespiterilmiş olan taşınmazın değeri de gözetilerekBedel Tespit Komisyonunca belirlenir.
(3)Müdürlük, satışın yapılacağı yerive zamanı, arsa payı satılacak malikler ile üçte ikiçoğunlukla anlaşan maliklere veya üçte ikiçoğunlukla anlaşan maliklere bildirilmek üzere,kendisinin de malik olması şartıyla üçte ikiçoğunluğa sahip maliklerin anlaştıklarıyükleniciye elden veya maliklerin adreslerine taahhütlü postayoluyla veya 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ eder.Yapılan araştırmaya rağmen arsa payı satılacakmalike ve adresine hiçbir şekilde ulaşılamaz isesatış işlemi gıyabında yapılır.
(4)Açık artırma ile satışa ilişkin tebliğ ilebirlikte, satışı yapılacak payın tapukütüğünün beyanlar hanesine, 6306 sayılıKanuna göre satış işlemine tabi olduğu vesatışa veya taşınmazın devrini gerektiren benzeri birişleme tabi tutulamayacağı yönünde belirtmeyapılması ilgili tapu müdürlüğündenyazılı olarak istenilir.
(5)Satışı yapılacak payın üzerinde ipotek, ihyahaciz, haciz ve intifa hakkı gibi hakların bulunması,satış işlemine engel teşkil etmez. Belirtilen haklarsatış sonrasında satış bedeli üzerinde devameder. Satış işlemi sonrasında, satış bedelininyatırıldığı banka hesabına malike ödemeyapılmaması için bloke koydurulur ve durum ipotek, haciz veintifa hakkı gibi hakların alacaklısına veya ilgili icramüdürlüğüne veya mahkemeye bildirilir. Tapukaydındaki haklar ve şerhler satış sonrasındaMüdürlüğün talebi üzerine ilgili tapumüdürlüğünce resen terkin edilir.
(6)Açık artırmaya en az üçte iki çoğunlukile anlaşan paydaşlar dışında herhangi biri kalamaz.Satışı gözlemci olarak izlemek isteyenler ile payısatışa çıkarılan malikler satışınyapıldığı salona alınabilir. Ancak, bunlarınaçık artırmaya müdahale etmesine müsaade edilmez. Buçerçevede, satışın yapılmasınıengellemeye veya satışın işleyişi ile düzeninibozmaya yönelik eylemlerde bulunanlar ile ses ve görüntükaydı almaya çalışanlar Satış Komisyonutarafından salondan çıkarılabilir. Açıkartırma için belirlenen saatten sonra satış salonunakimse alınmaz."
Hükümleribulunmaktadır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” kenar başlıklı 2. maddesinde, idaridava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin, davalarolarak sayılmıştır.
Uygulamave öğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları kesin ve yürütülmesi gerekliişlemler, idari işlem olarak tanımlanmaktadır. Bunagöre, bir işlemin idari işlem olarak kabul edilebilmesiiçin bu işlemi kamu idaresinin yapması, kamu hizmetininyürütülmesi amacıyla tesis edilmiş bulunması,kamu idaresinin tek taraflı irade açıklamasınınürünü olması ve kesin ve icraî nitelikte olmasıgerekmektedir.
Dosyadakiuyuşmazlıkta da; 6306 sayılı Kanun uyarıncaüzerindeki bina yıkılarak arsa haline getirilentaşınmazın, bina yıkılması kararınakatılmayan paydaşlara ait arsa paylarının idareceoluşturulan Bedel Tespit Komisyonunca tespit edilen rayiçdeğerinin ve Satış Komisyonunca gerçekleştirilenaçık artırma usulü ile satışının davakonusu edildiği anlaşılmaktadır. Dava İdare Mahkemesikararında belirtildiği gibi salt ihaleye yönelik bedeleilişkin olmayıp, davacıların da paydaşıolduğu taşınmazın yukarıda yer verilen yasa veyönetmelik hükümlerine dayalı olarak idare tarafındanbedel tespiti ve satışının yapılmasına dairdir.Buna göre uyuşmazlığınçözümünün, idari işlemlerden dolayıdavacının haklarının ihlal edilip edilmediğininbelirlenmesine bağlı bulunduğu; bu belirleme ise, yukarıdaaçıklanan mevzuat hükümleri çerçevesindeidari yargı yerlerince yapılabilecek nitelikte olduğundan;davanın görüm ve çözümü idariyargının görev alanına girmektedir.
Açıklanannedenlerle davanın görüm ve çözümü idariyargı yerinin görevine girdiğinden, İstanbul 12. İdareMahkemesinin 1.3.2018 gün, E:2018/261, K:2018/432 sayılıgörevsizlik kararının kaldırılmasına kararverilmesi gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 12. İdare Mahkemesinin 1.3.2018 gün, E:2018/261,K:2018/432 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA26.10.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Bilal
TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy