T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/399
KARAR NO : 2020/608
KARAR TR: 26.10.2020
ÖZET : Adli yargı yerince verilen karar "görevsizlik kararı" niteliğinde olmadığından2247 sayılı Yasanın 14. maddesinde öngörülen koşulları taşımayan başvurunun, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİ gerektiği hk
KARAR
Davacı: Sakarya Elektrik DağtımA.Ş.(SEDAŞ)
Vekilli : Av.E.S.
Davalı : Şekerpınar (Çayırova)Belediye Başkanlığı
Vekilli : Av. Ş.Y.
OLAY : Davacı vekili tarafından davadilekçesinde özetle; 27.09.2005 tarihinde 11 yaşındakiE.S.'in oyun amacı ile çıktığı sokaktakiağaçta elektrik çarpması ve ağaçtandüşmesi nedeni ile hayatını kaybettiği;müteveffanınmirasçıları tarafından davacışirket ile Şekerpınar (Çayırova) BelediyeBaşkanlığı aleyhine Gebze 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin2006/211 E sayılı dosyası ile maddi ve manevi tazminatdavası açıldığı; yapılan yargılamasonucunda dosyada kusur oranlarının belirlenmesi amacı ile düzenlenenbilirkişi raporuna göre her bir davalının%50’şer kusurlu bulunduğu; alınan kusur raporunadayanılarak hesap bilirkişine dosya verilmek suretiyle maddi zararmiktarının hesaplandığı ve sonrasında yerelmahkemece 2009/487 K sayılı ilam kurulduğu; Kurulan ilamdadavacı şirket ile davalı belediyenin müştereken vemüteselsilen tazminattan sorumlu tutulduğu; ölen E.S.mirasçıları tarafından söz konusu ilamın Gebze2 İcra Müdürlüğünün 2010/1211 E noludosyası ile takibe konu edilmesi üzerine icra tehdidi altındadosya borcunun tamamının 100.000,00 TL olarak davacıtarafından ödendiği; yapılan yargılama ile davalıbelediyenin kusur oranının belirlendiği; bu nedenle davacıtarafından tamamının ödenen ve davalınınbelirlenen kusur oranına denk düşen 50.000,00 TL'nin dava yoluile talep edilmesinin zorunluluğunun hasıl olduğu ilerisürülerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmakkaydı ile 50.000,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibarenişleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarakdavacıya verilmesi talebiyle adli yargı yerinde rücuen alacakdavası açılmıştır.
GEBZE 1.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 12.5.2015 gün veE:2011/630, K:2015/340 sayı ile, “Davacı vekili davadilekçesinde; Gebze 1. Asliye Hukuk Mah.nin 2006/211 E.nolu dosyasıüzerinden verilen karar ile müvekkilinin ve diğer davalıbelediyenin %50'şer kusurlu bulunduklarını, kurulan ilamdamüvekkili ile davalı belediyenin müştereken vemüteselsilen tazminattan sorumlu tutulduğunu, Gebze 2. İcraMüd.nün 2010/1211 E.nolu dosyası ile takibe girişilmesiüzerine icra tehdidi altında dosya borcunun tamamı olan100.000,00-TL'nin müvekkili tarafından ödendiğini ifade veözetle; müvekkili tarafından tamamı ödenen vedavalının belirlenen kusur oranına denk düşen50.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu Gebze 1.Asliye Hukuk Mah.nin 2006/211 E.nolu dosyası üzerinden verilenkararın temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay bozma ilamında)davalılardan Çayırova Belediye Başkanlığıaçısından yargı yolu bakımından Mahkemeningörevsiz olduğu yönünde karar verdiğinden, Mahkemeceverilen kararın ortadan kalktığını, Yargıtay'cabozulmuş bir Mahkeme kararına dayanılarak davacınınkendi inisiyatifı ile ödemiş olduğu bedelinmüvekkilinden tahsil edilmesi talebinin hukuki dayanağıolmadığını ifade ve özetle; davanın reddini talepetmiştir.
Yargılama aşamasında deliller toplanmış; Gebze2. İcra Müd.nün 2010/1211 E.nolu dosyası, Gebze 1. AsliyeHukuk Mah’nin 2011/669 (bozmadan önce 2006/211) E.nolu dosyasıdosyamıza alınmıştır.
Talep, cevap, Mahkememizin 2011/669 E.nolu dosyası, Gebze 2.İcra Müd.nün 2010/1211 E.nolu dosyası ve dosya tümkapsamıyla değerlendirildiğinde; Mahkememizce daha önceverilen karar görev yönünden bozulmuş ve devam edenyargılama ile davalı belediye başkanlığıyönünden yargı yolu uyuşmazlığı nedeni iledava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine kararverilmiş olmakla, bu şekli ile davalı belediyeaçısından birlikte sorumluluğa ilişkinhüküm ortadan kalkmış olduğundan ve adli yargıyerinde bozma ve yargı yolu açısından, davalıyönünden sorumluluk durumutartışılamayacağından davanın reddi yönündeaşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1 -Davanın REDDİNE…” karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı şirket vekili bu kez aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır.
KOCAELİ 1.İDARE MAHKEMESİ: 6.6.2018 gün veE:2018/430, K:2018/676 sayı ile,2577 sayılı Kanunhükmünde sayılan idari dava türleri arasında yeralmayan dava konusu uyuşmazlığın, adli yargıkararının yerine getirilmesi sonucu ödenen tazminatınkusuru oranına tekabül eden kısmının davalıidareden tahsili için açılan bir rücu davasıniteliğinde bulunduğu ve Borçlar Kanunu hükümlerinegöre çözümlenmesi gerektiğinden, görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle,davanın görev yönünden reddine karar verildiğianlaşılmış, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı Sakarya Elektrik Dağtım A.Ş. vekiliUyuşmazlık Mahkemesine hitaplı dilekçesi ile Gebze 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.5.2015 gün ve E:2011/630, K:2015/430sayılı kararı ile Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 6.6.2018gün ve E:2018/430, K:2018/676 sayılı kararlarıarasında olumsuz görev uyuşmazlığınındoğduğunu ileri sürerek görevli yargı yerininbelirlenmesi talebinde bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün,Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan26.10.2020 günlü toplantısında: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, 2247 sayılıYasa’da öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun reddi gerektiği yolundaki raporu ve dosyadaki belgelerokunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın 2247sayılı Yasa’da öngörülen koşullarıtaşımayan başvurunun reddi gerektiği yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Anayasanın "Uyuşmazlık Mahkemesi"başlıklı 158. maddesinde;
"Uyuşmazlık Mahkemesi adli ve idari yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemeyeyetkilidir. Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, üyelerininnitelikleri ve seçimleri ile işleyişi kanunla düzenlenir.Bu mahkemenin Başkanlığını Anayasa Mahkemesince, kendiüyeleri arasından görevlendirilen üye yapar.
Diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındaki görevuyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esasalınır." hükmüne yer verilmiş;
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşve İşleyişi Hakkında Kanun’un 1. Maddesinde,“Uyuşmazlık Mahkemesi; Türkiye Cumhuriyeti Anayasasıile görevlendirilmiş, adli ve idari yargı mercileriarasındaki görev ve hükümuyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkilive bu kanunla kurulup görev yapan bağımsız bir yüksekmahkemedir…”,
14. maddesinde; “Olumsuz görevuyuşmazlığının bulunduğunun ilerisürülebilmesi için adli ve idari yargı mercilerinintarafları, konusu ve sebebi aynı olan davada kendilerinigörevsiz görmeleri ve bu yolda verdikleri kararların kesin veyakesinleşmiş olması gerekir” denilmiş;
Aynı Yasanın "İncelemede izleneceksıra" başlıklı 27. maddesinde;
"Uyuşmazlık Mahkemesi, uyuşmazlıkçıkarmaya veya görev uyuşmazlıklarınailişkin istemleri önce şekil ve süreaçısından inceler; yöntemine uymayan veya süresiiçinde ileri sürülmemiş istemleri reddeder"kuralına yer verilmiştir.
Anılan düzenlemelere göre, davanıntaraflarınca 14. madde kapsamında Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulabilmesi için, adli ve idari yargı yerlerince(yargı yolu bakımından) verilmiş görevsizlikkararlarının kesin veya kesinleşmiş olmasıgerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, müteveffa Engin SÖNMEZ'inanne, baba ve kardeşi tarafından tazminat istemiyle Sakarya ElektrikDağtım A.Ş. ve Çayırova BelediyeBaşkanlığı'na karşı açılan ve Gebze1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:2006/211 sayıyla kayıtlı davadosyasında verilen 13/11/2009 günlü K:2009/487 sayılıkarar ile, "Davalıların kaza olayından yarıyarıya sorumlu olduğundan maddi tazminat isteminin kabulü vemanevi tazminat isteminin de kısmen kabulüyle davacılardanSevginar için 11.224,34 TL maddi ve 15.000,00-TL manevi tazminat,davacı Erdinç için 9.229,73-TL maddi tazminat, 15.000,00-TLmanevi tazminat, davacı Ergün için 4.000-TL manevitazminatın kaza tarihi olan 27/09/2005 tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken vemüteselsilen tahsiline" yönünde karar verildiği, heriki davalı tarafından temyiz edilen bu kararın, Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 26/04/2011 günlü E:2010/3973, K:2011/4731sayılı kararı ile; Sakarya Elektrik DağıtımA.Ş.'ye yüklenen maddi ve manevi tazminat yönündençifte ödemeye (tahsilde tekerrüre) yol açmayacakbiçimde karar verilmek üzere bozulmasına, Şekerpınar(Çayırova) Belediye Başkanlığıyönünden ise idari yargının görevli olduğugerekçesiyle bozulmasına karar verildiği,Yargıtay'ın bozma kararına uyarak Gebze 1.Asliye HukukMahkemesinin 2011/669 esasına kayıtlı dava dosyasındaverilen 09/09/2014 tarih E:2014/397 sayılı karar ile, "1-Davanın, davalı Belediye Başkanlığıyönünden yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyledava şartı eksikliğine bağlı olarak usulden reddine,2- Davalı SEDAŞ yönünden ise, davacılardan Sevginariçin 11.224,34 TL maddi ve takdiren 15.000,00-TL manevi tazminat,davacı Erdinç Sönmez için 9.229,73-TL maddi tazminat,takdiren 15.000,00-TL manevi tazminat, davacı E.S. için takdiren4.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/09/2005 tarihindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı SEDAŞ'tanhakkında usulden red kararı verilen BelediyeBaşkanlığı aleyhine davacılar tarafındanİdari Yargı yerinde açılabilecek maddi ve manevi tazminatdavası ve olası kabul kararı sonucu tahsilde tekerrüre yolaçmayacak şekilde tahsili ile davacılara verilmesine, manevitazminat açısından fazlaya ilişkin isteğinreddi" yönünde karar verildiği, kararın bu haliyletemyiz edilmeksizin 12.04.2018 tarihinde kesinleştiği,hükmedilen bedelin tamamının davacı SEDAŞtarafından davalılara ödendiği, davacı tarafındanödenen tazminat bedelinin kusur oranıkarşılığı olan 50.000,00-TL'nin ÇayırovaBelediye Başkanlığından tahsili istemiyle Gebze 1. AsliyeHukuk Mahkemesi'nde açılan tazminat davasının 12/05/2015tarih ve E:2011/630, K:2015/340 sayıyla reddine karar verildiği,taraflarca temyiz edilmeksizin 29/03/2018 tarihinde kesinleşmesiüzerine iş bu defa da ödenen tazminat bedelinin kusur oranıkarşılığı olan 50.000,00-TL'nin ödeme tarihindenitibaren işletilecek reeskont faiziyle tazmini istemiyle idari yargıyerinde bakılan davanın açıldığı; Kocaeli1. İdare Mahkemesinin E:2018/430, K:2018/676 sayılı kararıile 2577 sayılı Kanun hükmünde sayılan idari davatürleri arasında yer almayan dava konusuuyuşmazlığın, adli yargı kararının yerinegetirilmesi sonucu ödenen tazminatın kusuru oranına tekabüleden kısmının davalı idareden tahsili içinaçılan bir rücu davası niteliğinde bulunduğu veBorçlar Kanunu hükümlerine göre çözümlenmesigerektiğinden, görüm ve çözümünde adliyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarıldığı gerekçesiyle davanın görevyönünden reddine karar verildiğianlaşılmıştır.
Davacı Sakarya Elektrik Dağtım A.Ş. vekiliUyuşmazlık Mahkemesine hitaplı dilekçesi ile Gebze 1.Asliye hukuk Mahkemesinin 12.5.2015 gün ve E:2011/630, K:2015/430sayılı kararı ile Kocaeli 1. İdare Mahkemesinin 6.6.2018gün ve E:2018/430, K:2018/676 sayılı kararlarıarasında olumsuz görev uyuşmazlığınındoğduğunu ileri sürerek görevli yargı yerininbelirlenmesi talebinde bulunmuştur.
Olayda, Gebze 1. Asliye Hukuk mahkemesinin 12.5.2015 gün veE:2011/630, K:2015/340 sayılı kararının daha önce birgörevsizlik kararına (E:2011/669) atıfta bulunularakdavanın reddine ilişkin bir karar olduğu, dolayısıyla,idari yargının görevli olduğu gerekçesiyleverilmiş, yargı yolunu değiştirmeye yönelik birgörevsizlik kararı niteliğinde olmadığı; adli veidari yargı yerleri arasında görevuyuşmazlığı oluştuğundan söz etmeninmümkün bulunmadığı görülmektedir.
Bu durumda 2247 sayılı Yasa'nın 14. Maddesindeöngörülen koşullarıgerçekleşmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın14. Maddesinde öngörülen koşulları taşımayanbaşvurunun aynı Yasanın 27. Maddesi uyarıncareddigerekmiştir.
SO N U Ç : 2247 sayılı Yasanın 14.maddesinde öngörülen koşulları taşımayanBAŞVURUNUN, aynı Yasanın 27. maddesi uyarınca REDDİNE,26.10.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Bilal
TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy