T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 586
KARAR NO : 2020 / 585
KARAR TR : 26.10.2020
ÖZET : Davacı şirketin, Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş.ndeki alacaklarının bir kısmının İflas İdaresi tarafından reddedildiğinden bahisle; adli yargı yerinde, alacağın reddedilen kısmının iflas masasına kaydına karar verilmesi; / idari yargı yerinde ise, alacağın reddedilen kısmı ile ilgili; iflas masasına kaydının reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : B. B.SA
Vekilleri :Av. T.A. G., Av.S.A. Y.
Davalı :Müflis Asya Katılım Bankası A.Ş. İflas Dairesi
Vekilleri :Av.A.B., Av.V. A. A.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; Borçlu Asya KatılımBankası A.Ş. hakkında iflas kararı verilmesi üzerine,müvekkili adına iflas müdürlüğüne alacakkaydı için başvuru yapıldığını,toplam 9.037.498,08 TL tutarında alacak kaydının 2268 sıra numarasıile talep edildiğini; alacağın bankalar arası kredidendoğduğunu; Asya Katılım Bankası A.Ş.ninticari sözleşme bedelinin %15'ine tekabül eden 1.612.500EUR’luk kısmının finansmanınıkarşılamak üzere PICANOL NV lehine, gayrıkabili rücubir kredi mektubu tanzim etme borcu altına girdiğini; (unvanın11 Haziran 2012 tarihinde Belfius Banque SA olarakdeğiştirildiğini) kredi veren sıfatıyla; (i) ticarisözleşme bedelinin, %85'ine tekabül eden 9.137.500,00 EUR'lukkısmın finansmanını ve (ii) bankalar arası kredisözleşmesi ve tadilleri uyarınca Belçika İhracatKredisi Kuruluşu'na ödenecek sigorta priminin %100'ünetekabül eden 384.688.75 EUR'luk kısmın finansmanıiçin Asya Katılım Bankası A.Ş.'ye bankalararası kredi vermeyi kabul ettiğini; bu çerçevedemüvekkili şirketin, Asya Katılım Bankası A.Ş.lehine bankalar arası kredi tahsis ettiğini, 984.188,82 EUR'luk(Anapara 954.839,19 EUR ve faiz 29.349,63 EUR olmak üzere) ödemebakımından Asya Katılım Bankası A.Ş.’nintemerrüde düştüğünü ve bankalar arası kredisözleşmesi uyarınca yapılması gereken 31.01.2017tarihli ve 969.675,26 EUR'luk (Anapara 954.839,19 EUR ve faiz 14.836,08 EURolmak üzere) ödeme bakımından da temerrüdedüştüğünü; 16 Kasım 2017 itibariyle gecikmefaizi tutarının 38.909,80 EUR olduğunu; müvekkilinin talepedilen alacağının 8.176.281,10 TL'sinin kabul edilip, kalan861.216,98 TL'lik kısmının davalı iflas idaresitarafından usul ve yasaya aykırı olarak hiçbir mutebersebep gösterilmeksizin reddedildiğini, bu hususun 08.06.2018tarihinde kendilerine tebliğ edildiğini belirterek; müvekkilininalacağının reddedilen kısmının iflasmasasına kaydına karar verilmesi istemiyle adli yargı yerindedava açmıştır.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 4.4.2019 gün ve E:2018/565,K:2019/316 sayı ile, “(…)Dava, İİK'nun 235.maddesi gereğince alacağın iflas masasına kayıtkabulü talebine ilişkin olup TMSF'nin atadığı iflasidare memurlarının dava konu alacağın cetvele kaydınıred ettikleri tartışmasızdır.
(…)
AsyaKatılım Bankası A.Ş.’nin, BDDK'nın ve TMSF FonKurulu'nun 29/05/2015 tarihli kararları doğrultusunda TMSF'yedevredildiği, 22/07/2016 tarihli BDDK kararı ile 5411sayılı Bankacılık Kanunu'nun 107. maddesi uyarıncafaaliyet izninin kaldırıldığı ve bu kararın23/07/2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı, FonKurulu'nun 22/12/2016 tarihli kararı ile 5411 sayılıYasanın 106/3 maddesi uyarınca bankanın doğrudaniflasının mahkemeden talep edilmesine karar verildiği,İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/41 Esas sırasındaaçılan davada 16/11/2017 tarihli 2017/41 E. 2017/942 K.sayılı karar ile 5411 sayılı Yasanın 106. maddesiuyarınca Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin iflasınakarar verildiği, dosyadan düzenlenen sıra cetvelinin 01.06.2018ve 04.06.2018 tarihli gazete ilanlarıyla ilan edilmiş olduğuanlaşılmıştır.
5411sayılı Yasanın 106/5 maddesinde "Fon bu Kanununuygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004sayılı İİK'nun 166., 218., 219., 234., 236.. 249., 251..254. maddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflasdairesi, alacaklılar toplantısı, iflas idaresi görev veyetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder." hükmü yeralmaktadır.
Diğeryandan "Faaliyet İzni Kaldırılan BankalardakiSigortalı Mevduat ve Sigortalı Katılım FonununÖdenmesi ile Bu Bankaların İflas ve Tasfiyesineİlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in"İflas Yoluyla Tasfiye" başlığınıtaşıyan 4. bölümünde Bankacılık Yasasıuyarınca iflasına karar verilen bankaların iflas ve tasfiyesineilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
Somut olayda,5411 sayılı Yasanın 110. maddesinin yollaması ile 106/5maddesi gereğince 1. alacaklılar toplantısı yerine kaimolmak üzere ilgili Yönetmeliğin 20. maddesi gereğince iflastasfiyesinin yürütülmesi bakımından TMSF'nin17/11/2017 tarihli 2017/289 sayılı kararı ile müflisbankanın iflas idare memuru adaylarının isimlerininbelirlendiği, İstanbul 15. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2017tarihli 2017/7 D.Iş 2017/6, K. sayılı kararı veİstanbul 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 27/03/2018 tarihli 2018/5D.İş 2018/5 K. sayılı kararı ile, Fon tarafındanönerilen üç kişinin iflas idare memuru olarakatanmasına karar verildiği kayden sabittir.
Görüldüğüüzere iflas idare memurlarının tamamı Fonun (TMSF)gösterdiği adaylardan oluşmuştur. Müflis AsyaKatılım Bankası A.Ş.'nin iflas tasfiyesi 5411 sayılıYasanın 106. maddesi ve ilgili Yönetmelik çerçevesindeTMSF tarafından yürütülmekte olup, TMSF'ninBankacılık Kanunu 106/5. maddede tanınan yetkiye istinadenatadığı iflas idare memurları tarafındandüzenlenen sıra cetvelinin ve aldığı tümkararların (kayıt kabul başvurusu red kararları dahil),TMSF'nin Bankacılık Kanunu uyarınca kanundanaldığı kamusal yetki ve görev kapsamında kamugücüne dayanarak tesis ettiği idari nitelikte bir işlemolduğu kabul edilmelidir. Nitekim benzer bir olayda Yargıtay 23. HukukDairesi'nin 29/02/2016 tarihli 2015/4757 E. 2016/1217 sayılıilamında "...tüzel kişiliği haiz Fon tarafındanİİK hükümlerinden yararlanılarak düzenlenen veidari işlem niteliğinde bulunan sıra cetvelinin dava konusuedildiği, davalı T. İmar Bankası A.Ş.'nin iflasidaresinin TMSF adına tasfiyeyi yürüttüğü,gerçek hasmın TMSF olduğu, hu cetvelde davacınınalacağı ile ilgili alınan kararın iptalini amaçlayandavacının alacağının bulunupbulunmadığı, alacağı varsa cetvelin davacıalacağı ile ilgili kısmının iptali ile ilgili incelemeyapıp karar vermenin adli yargının görevi dahilindeolmadığı, anılan kararın iptali üzerine idareceyeni bir karar alınarak davacının alacağınıncetvele kayıt ve kabulüne karar verileceğigözönünde bulundurulup HMK'nın 114/1-bve 115/2 maddeleriuyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği ..."yönünde karar verilmiştir. Yargıtay 23. HukukDairesi'nin 26/05/2015 tarihli 2014/7272 E. 2015/3936 K. sayılı,10/02/2016 tarihli 2015/7876 E. 2016/650 K. sayılı. 29/02/2016tarihli 2015/4750 E. 2016/1217 K. sayılı, 17/10/2017 tarihli2015/7940 E. 2017/2722 K. sayılı emsal ilamları da buyöndedir.
Kaldı kigenel kural olarak, idare hukukunu ilgilendiren hükümlere göretesis edilen idari işlem ve eylemler nedeniyle doğan her türlüuyuşmazlığın idari yargının görevalanında kalması esastır. Bu noktada UyuşmazlıkMahkemesinin de takdir ve değerlendirmeleri önem arz eder.
Nitekim"1 Kasım 2005 tarih ve 25983 mükerrer sayılı ResmiGazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5411sayılı Bankacılık Kanunu’nun 168/A maddesi ileyürürlükten kaldırılan ancak, bu Kanunun Geçici11. maddesine göre uygulanmasına devam edilen 4389 sayılıBankalar Kanunu'nun 15/1. Maddesinde; bankalardaki tasarrufmevduatının kamu tüzel kişiliğini haiz "TasarrufMevduatı Sigorta Fonu" tarafından sigorta edileceğihükme bağlanmıştır.
Bankalaraduyulan güveni arttırmak suretiyle tasarrufları korumak, malipiyasalarda güven ve istikrarı sağlamak amacıylabankalardaki mevduatı güvence altına alan Tasarruf MevduatıSigorta Fonu, kanunla kendisine verilen görevleri tek taraflı ve kamugücünü kullanarak yaptığından idari faaliyetalanıyla ilgili uyuşmazlıkların idari yargıdagörülüp çözümlenmesi gerekmektedir.
...5411sayılı Bankacılık Kanununun 12. Kısmında 111-142maddeleri arasında düzenlenen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunaİlişkin Hükümlerin 111. Maddesinde; "Bu Kanun veilgili diğer mevzuat ile verilen yetkiler çerçevesindetasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla,mevduatın ve kat katılım fonlarının sigorta edilmesi, Fonbankalarının yönetilmesi, mali bünyeleriningüçlendirilmesi, yeniden yapılandırılması,devri, birleştirilmesi, satışı, tasfiyesi, Fonalacaklarının takip ve tahsili işlemlerininyürütülmesi ve sonuçlandırılması, Fonvarlık ve kaynaklarının idare edilmesi ve Kanunla verilendiğer görevlerin ifası için kamu tüzelkişiliğini haiz, idarî ve mali özerkliğe sahipTasarruf Mevduatı Sigorta Fonu kurulmuştur" hükmü yeralmıştır.
İdarehukuku kuralları içinde kamu hizmetinin yürütülmesiamacıyla kamu gücü kullanılarak tek yanlı iradebeyanıyla tesis edilen idari işlemler, idari eylemler ve idarisözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar sebebiyleaçılan davaların görüm veçözümü idari yargının görev alanındabulunmaktadır.
Yukarıdaalıntılanan 5411 sayılı Kanunun 111. maddesinden deanlaşılacağı üzere.
TasarrufMevduatı Sigorta Fonunun, olayda kanunla kendisine verilen görevuyarınca tek taraflı ve kamu gücünü kullanarak hareketettiği görülmektedir.
Açıklanannedenlerle dava konusu uyuşmazlığın idari yargıdagörülüp çözümlenmesi gerekmekte olup"şeklindeki Uyuşmazlık Mahkemesinin 2018/106E., 2018/107K. ve29/01/2018 tarihli ilanımdaki gerekçe ile Mahkememizin veYargıtay'ın benimsediği gerekçe dahi uyumiçindedir. Bir başka deyişle TMSF'nin atadığı iflasidare memurlarının, davacı alacağının sıracetveline kaydedilmesi talebinin reddine dair verdiği karar, kamugücünü kullanan TMSF'nin ortaya koyduğu irade beyanıile ortaya çıktığından bu karara yönelikuyuşmazlıklar, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin uygulamasınagöre bile idari yargının görev alanı dahilindekalmaktadır.
Bilindiğiüzere 6100 sayılı HMK.m.l 14/f.l uyarınca "yargıyolunun caiz olması" dava şartı niteliğinde olup HMKm.ll5/f.l hükmü uyarınca her zaman ve her aşamada mahkemecearaştırılması gereken usuli bir mesele olduğundan,taraflarca ileri sürülmese dahi bu husus re'sen mahkememizce elealınmıştır.
Yapılanaçıklamalar karşısında davacınındavasının HMKm.114/f.l gereği yargı yolu caizolmadığından usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacınındavasının HMKm.114/f.l gereği yargı yolu caizolmadığından usulden reddine…” karar vermiş;istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul BölgeAdliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesi; 6.2.2020 gün ve E:2019/2459, K:2020/319 sayı ile, “(…) 1-İstanbul 2. Asliye TicaretMahkemesinin 2018/565 Esas, 2019/316 Karar ve 04/04/2019 tarihli kararıusul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan istinafbaşvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1- b/lbendi gereğince REDDİNE …” karar vermiş; temyizyoluna gidilmesi üzerine Yargıtay 23.Hukuk Dairesince, 16.6.2020gün ve E:2020/1009, K:2020/2118 sayı ile, temyizitirazlarının reddiyle hükmün onanmasına kararverilmiş ve görevsizlik kararı kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez; müvekkilinin alacağının reddedilenkısmı ile ilgili; iflas masasına kaydının reddineilişkin bila tarihli, 8.06.2018 tebliğ tarihli ve 2268 alacakkayıt no'lu işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle idariyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL13.İDARE MAHKEMESİ: 19.8.2020 gün ve E:2020/1174 sayı ile, “(…) 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 106. maddesinde;"Bir bankanın bu Kanun hükümlerine göre faaliyetizninin kaldırılması halinde yönetim ve denetimi Fonaintikal edeceği, fon, yönetim ve denetimi kendisine intikal edenbankadaki sigortalı mevduatı ve sigortalı katılımfonunu doğrudan veya ilan edeceği başka bir bankaaracılığı ile ödeyerek, mevduat ve katılımfonu sahipleri yerine bankanın doğrudan doğruyaiflasını isteyeceği, bu görev ve yetki münhasıranFona ait olduğu, bu şekilde yapılacak iflas isteminde 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 178. maddesinin ikincifıkrası ve 179. maddesinin iflasın ertelenmesine ilişkin hükümleriuygulanmayacağı, bu madde hükümlerinin uygulanmasınailişkin usul ve esaslar olduğu, Kurulun görüşüalınmak suretiyle Fon tarafından yönetmelikledüzenleneceği" hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının alacağının Müflis AsyaKatılım Bankası A.Ş. İflas Masası'na kaydedilmesiistemiyle yaptığı başvurusunun reddedildiği,alacağın masaya kaydı için açılan davadaİstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.04.2019 tarih ve E:2018/565,K:2019/316 sayılı kararı ile idari yargı görevliolduğundan dava şartı yokluğundan davanın usuldenreddine karar verildiği, karara yönelik yapılan istinafbaşvurusunun İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. HukukDairesi'nin 06.02.2020 tarih ve E:2019/2459, K:2020/319 sayılıkararıyla reddedildiği, bu karara karşı yapılan temyizbaşvurusunun ise reddedilerek anılan kararın Yargıtay 23.Hukuk Dairesi tarafından 16.06.2020 tarih ve E:2020/1009, K:2020/2118sayılı karar ile onandığı ve kesinleştiği,bu sebeple davacı tarafından Mahkememizde davaaçıldığı görülmektedir.
Bu durumda,her ne kadar 5411 sayılı Kanunla tasfiye konusunda TMSF'yemünhasır yetkiler verilmişse de, dava konusuuyuşmazlığın iflas masasına alacak kaydı ileilgili olduğu, iflas masasına alacak kaydına ilişkinhususların 2004 sayılı İcra İflas Kanunuhükümleri uyarınca çözümlenmesi gerektiği,uyuşmazlığın özel hukuku ilgilendirdiği, alacakkaydı işlemlerine ilişkin davaların görüm veçözümünde adli yargı mercilerinin görevliolduğu, dolayısıyla dava konusu olayın idari yargınıngörev alanına girmediği, bu nedenle İstanbul 2. AsliyeTicaret Mahkemesi'nin yukarıda anılan görev retkararının kaldırılması için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle adli yargının görev alanına giren davanın2577 sayılı Yasanın 14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarıncagörev yönünden reddi gerektiğinden, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargı yerininbelirlenmesi için İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ninE:2018/565 sayılı dosyasının mahkemesinden getirtilerek işbudava dosyası ile birlikte Uyuşmazlık Mahkemesinegönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konuda UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine …” kararvermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Birol SONER, Hikmet KANIK, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Bilal ÇALIŞKAN'ınkatılımlarıyla yapılan 26.10.2020 günlütoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirketin, Müflis AsyaKatılım Bankası A.Ş.nden 9.037.498,08 TL alacağıolduğu, masaya bu miktar alacak için başvuruyapılmasına rağmen, Müflis Asya KatılımBankası A.Ş. İflas İdaresi tarafından alacağın861.216,98 TL lik kısmının reddedildiğinden bahisle; adliyargı yerinde, alacağın reddedilen kısmının iflasmasasına kaydına karar verilmesi; / idari yargı yerindeise, alacağın reddedilen kısmı ile ilgili; iflasmasasına kaydının reddine ilişkin bila tarihli, 8.06.2018tebliğ tarihli ve 2268 alacak kayıt no'lu işlemin iptaline kararverilmesi istemiyle açılmıştır.
Olayda; AsyaKatılım Bankası A.Ş.'nin, BDDK'nın ve TMSF FonKurulu'nun 29/05/2015 tarihli kararları doğrultusunda TMSF'yedevredildiği; 22/07/2016 tarihli BDDK kararı ile 5411sayılı Bankacılık Kanunu'nun 107. maddesi uyarıncafaaliyet izninin kaldırıldığı, kararın23/07/2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlandığı; FonKurulu'nun 22/12/2016 tarihli kararı ile 5411 sayılı Yasanın106/3 maddesi uyarınca Bankanın doğrudan iflasınınmahkemeden talep edilmesine karar verildiği; İstanbul 1. AsliyeTicaret Mahkemesinde açılan davada Mahkemece 16/11/2017 gün veE: 2017/41, K:2017/942 sayı ile, 5411 sayılı Yasanın106. maddesi uyarınca Asya Katılım Bankası A.Ş.'niniflasına karar verildiği anlaşılmıştır.
5411sayılı Bankacılık Kanununun "Faaliyet iznininkaldırılması veya Fona devir" başlıklı 71. maddesinde,“Denetlemeler sonucunda bir bankayla ilgili olarak;
a) Bu Kanunun70 inci maddesi kapsamında alınması istenen tedbirlerin Kurultarafından verilen süre içerisinde ya da herhalükârda en geç oniki ay içinde kısmen ya datamamen alınmaması ya da bu tedbirleri kısmen veya tamamenalmış olmasına rağmen, malî bünyesiningüçlendirilmesine imkân bulunmadığı veya butedbirler alınmış olsa dahi malî bünyesiningüçlendirilemeyeceğinin tespit edilmesi,
b)Faaliyetine devamının mevduat ve katılım fonu sahiplerininhakları ve malî sistemin güven ve istikrarıbakımından tehlike arz ettiğinin ortayaçıkması,
c)Yükümlülüklerini vadesinde yerine getiremediğinintespit edilmesi,
d)Yükümlülüklerinin toplam değerininvarlıklarının toplam değerini aşması,
e)Hâkim ortaklarının veya yöneticilerinin, bankakaynaklarını, bankanın emin bir şekildeçalışmasını tehlikeye düşürecekbiçimde doğrudan veya dolaylı veya dolanlı olarak kendilehlerine kullanması veya dolanlı olarak kaynakkullandırması ve bankayı bu suretle zarara uğratması,
Hâllerindenbir veya birkaçının varlığı durumunda Kurul, enaz beş üyesinin aynı yöndeki oyuyla alınan kararlabankanın faaliyet iznini kaldırmaya ya da kredi kuruluşununtemettü hariç ortaklık hakları ile yönetim vedenetimini, zararın mevcut ortakların sermayesinden indirilmesikaydıyla kısmen veya tamamen devri, satışı veyabirleştirilmesi amacıyla Fona devretmeye yetkilidir.
Faaliyet izni kaldırılan kredikuruluşları bu Kanunda yer alan hükümlere göre,kalkınma ve yatırım bankaları ise genel hükümleregöre tasfiye edilir. Bu madde kapsamında alınanKurul kararları Resmî Gazete’de yayımlanır.Yayım tarihi ilgililer bakımından tebliğ tarihi olarakkabul edilir.” hükmü; Aynı Kanunun“Faaliyet izninin kaldırılması” başlıklı 106. maddesinin 5. fıkrasında "Yönetim ve denetimi Fona intikal eden banka hakkında iflaskararı verilmesi hâlinde Fon, iflas masasına 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinde yeralan üçüncü sıradaki tüm imtiyazlıalacaklılardan önce, ancak Devletin ve sosyal güvenlikkuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındakialacaklarından sonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklısıfatıyla iştirak eder. Fon, bu Kanunun uygulanması ilesınırlı olmak üzere 2004 sayılı İcra veİflas Kanununun 166 ncı, 218 inci, 219 uncu, 223 üncü, 234üncü, 236 ncı, 249 uncu, 251 inci ve 254 üncümaddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflasdairesi, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görev veyetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye eder." hükmü; Kanunun " Fona devredilen bankalar ile ilgilihükümler” başlıklı 107.maddesinde; “Fon,bu Kanunun 71 inci maddesi hükümlerine göreortaklarının temettü hariç ortaklık hakları ileyönetim ve denetimi kendisine devredilen bankalarla ilgili yetkilerinimaliyet etkinliğini sağlama ve malî sistemin güven veistikrarını koruma ilkeleri doğrultusunda kullanır. Fon, bu Kanunun 71inci maddesi hükümlerine göre ortaklarınıntemettü hariç ortaklık hakları ile yönetim vedenetimi kendisine devredilen bankanın faaliyetlerini Fon Kuruluncabelirlenecek süre ile geçici olarak durdurmaya ve/veya devir tarihiitibarıyla düzenlenecek bilançosunu esas almak suretiyle; a) Uygungöreceği aktiflerini, teşkilatını ve aksine talebiolmayan personeli ile devir tarihi itibarıyla mevduat bankalarıbakımından mevduat toplamları en yüksek beş bankacauygulanan faiz oranları ortalamasını, katılımbankaları bakımından katılım fonu toplamları enyüksek üç bankaca uygulanan getiri oranlarıortalamasını geçmemek üzere işlemiş faiz vegetirileri ile birlikte sigortaya tâbi tasarruf mevduatı vekatılım fonlarını ve pasifte yer alan karşılıkkalemlerini, kurulacak bir bankaya ya da mevcut bankalardan istekli olanlaradevretmeye ve aktif ve pasifi kısmen veya tamamen devredilen bankanınfaaliyet izninin kaldırılmasını Kuruldan istemeye, b) Hisselerine sahipolmak kaydıyla ve sigorta kapsamındaki mevduat ve katılımfonu tutarını aşmamak koşuluyla malî yardımsağlamaya ve kendisine intikal eden hisseleri temsil eden sermayeyekarşılık gelen zararları devralmaya, c) Devralınacakzararlar sonucunda hisselerinin tamamına sahip olunamamasıhâlinde, zararın ödenmiş sermaye tutarındandüşülmesi suretiyle hesaplanacak sermaye esas alınmaküzere bulunacak hisse bedelinin Fon Kurulunca belirlenecek süreiçinde banka hissedarlarına ödenmesikarşılığında hisselerini devralmaya, d) Faaliyet iznininkaldırılmasını Kuruldan istemeye, Yetkilidir. Devralınanzararlara istinaden yapılacak ödemelerinkarşılığını temsil eden hisseler, üzerindekiher türlü hak ve takyidattan arî olarak Fona intikal eder. Hakkında bumaddenin ikinci fıkrasının (a) bendi hükümleriuygulanan bankanın devredilen aktiflerinin toplamının devredilenpasiflerinin toplamını karşılamaması hâlindearadaki fark sigorta kapsamındaki mevduat ve katılım fonututarını aşmamak kaydıyla Fon tarafından ödenir.Bu halde ve hakkında bu maddenin ikinci fıkrasının (a)bendi hükümleri uygulanan bankanın faaliyet izninin kaldırılmasıdurumunda bu Kanunun 106 ncı maddesinin ikinci ve 109 uncu maddesininüçüncü fıkraları uygulanmaz. Bu Kanunun 106ncı maddesine göre iflas masaları kurulması hâlinde,Fon ödediği tutar kadar iflas masasına 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinde yer alanüçüncü sırasındaki tüm imtiyazlıalacaklılardan önce, ancak Devletin ve sosyal güvenlikkuruluşlarının 6183 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklarındansonra gelmek üzere imtiyazlı alacaklı sıfatıylaiştirak eder. Fon, hisselerinin çoğunluğuveya tamamı kendisine intikal eden bankanın; a) Gerektiğindemalî ve teknik yardım da sağlamak suretiyle, varlık veyükümlülüklerini kısmen veya tamamen, mevcutbankalardan istekli olanlara ya da kurulacak bir bankaya devretmeye veyabankayı istekli olan başka bir bankayla birleştirmeye, b) Fon Kuruluncagerekli görülen hallerle sınırlı olmak üzere,malî bünyenin güçlendirilmesi ve yenidenyapılandırılması için gerektiğinde; 1) Sermayesiniartırmaya, 2) Zorunlukarşılık ve umumi disponibilite yükümlülüklerindenkaynaklanan cezaî faizlerini kaldırmaya, 3)İştirak, gayrimenkul ve diğer aktiflerini satın almaya veyabunları teminat olarak alıp karşılığındaavans vermeye, 4) Likiditeihtiyacını gidermek üzere mevduat koymaya, 5)Alacaklarını veya zararlarını devralmaya, 6) Varlık veyükümlülükleri ile ilgili her türlü işlemiyapmaya ve nakde tahvilini sağlamaya, c) Sahip olduğuaktifleri iskonto uygulayarak veya sair suretlerle üçüncükişilere satmaya ve gerekli göreceği her türlü tedbirialmaya, d) Hisselerini buKanunun 7 ve 8 inci maddelerindeki hükümlere istinaden Kuruldan izinalınmak kaydıyla ve Fon Kurulu tarafından belirlenecekusûl ve esaslar dahilinde üçüncü kişileredevretmeye, Yetkilidir. Bu maddehükümlerine göre yapılan devir işlemlerindealacaklı ve borçluların rızası aranmaz. 71 inci maddekapsamında temettü hariç ortaklık hakları ileyönetim ve denetimi kendisine devredilen bankaların, malîbünyelerinin güçlendirilmesi, yenidenyapılandırılması, devri, birleştirilmesi vesatışı ile ilgili süreç devrinyapıldığı tarihten itibaren en geç dokuz aylıkbir süre içerisinde tamamlanır. Fon Kurulu kararı ile busüre üç ayı geçmemek üzere uzatılabilir.Bu süre içinde devir, birleşme veya satışıntamamlanamamış olması hâlinde Fonun talebi üzerineKurul bankanın faaliyet iznini kaldırır."hükmü; Kanun'un “Sıracetveline itiraz ve neticeleri” başlıklı 132. maddesinin 9. fıkrasında " BuKanunun 107 nci maddesi uyarınca devralınan alacaklar nedeniyle Fonaborçlu olanların iflası hâlinde 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun 221 inci maddesindeki iflas bürosu Fontemsilcisinin katılımıyla teşekkül eder. 2004sayılı İcra ve İflas Kanununun 223 üncümaddesindeki iflas idaresinin, Fonun talep etmesi hâlindeüyelerinden en az biri, Fonun göstereceği iki kat adayarasından icra tetkik mercii tarafından seçilir. Fon,alacağının tahsili bakımından gerekligörürse iflas idaresinin en az iki üyesinin önereceğiiki katı aday arasından seçilmesini talep etmeye yetkilidir.Bu durumda, icra tetkik mercii iflas idaresinin asgarî iki üyesiniFonun önereceği adaylar arasından seçer. Fon bir üyeseçtirmişse icra tetkik mercii diğer bir üyeyi alacaktutarı itibarıyla çoğunlukta olanlarıngöstereceği iki aday arasından, bir üyeyi de alacaklısayısı itibarıyla çoğunlukta olanlarıngöstereceği adaylar arasından seçer. Fon iki üyeseçtirmişse, diğer bir üye icra tetkik merciitarafından alacaklı sayısı itibarıylaçoğunlukta olanların göstereceği iki adayarasından seçilir.” "hükmü; Faaliyet İzniKaldırılan Bankalardaki Sigortalı Mevduat ve SigortalıKatılım Fonunun Ödenmesi ile Bu Bankaların İflas veTasfiyesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in13. maddesinin 1. fıkrasında "Ödenen sigortalı mevduatve sigortalı katılım fonu için, Hukuk İşleriDaire Başkanlığının görüşü dealınarak Tasfiye Dairesi Başkanlığınınönerisi ile banka hakkında doğrudan doğruya iflas talebindebulunulmasına Fon Kurulu tarafından karar verilir."hükmü yer almaktadır. 5411 sayılıKanun ile yürürlükten kaldırılan 4389 sayılıBankalar Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasında ise "İflaskararı alınması halinde Fon, iflas masasına imtiyazlıalacaklı sıfatıyla iştirak eder ve bu Kanununuygulanması ile sınırlı olmak üzere 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununda yazılı iflas dairesi vealacaklılar toplantısı ile iflas idaresi görev veyetkilerine de sahip olarak bankayı anılan Kanun hükümleriçerçevesinde tasfiye eder." hükmü yeralmıştır. Görüldüğüüzere, mülga 4389 sayılı Kanun'da; iflas kararıalınması halinde Fon'un bu Kanunun uygulanması ile sınırlıolarak İcra İflas Kanunu'nda yazılı iflas dairesi vealacaklılar toplantısı ile iflas idaresi görev veyetkilerine de sahip olarak bankayı anılan Kanun hükümleriçerçevesinde tasfiye edeceği belirtilmişken, 5411sayılı Kanun'da bu yetkinin kapsamı daraltılarak İcrave İflas Kanununun 166., 218., 219., 223., 234., 236., 249., 251. ve 254.maddelerindeki yetki ve görevler hariç olmak üzere iflasdairesinin, alacaklılar toplantısı ve iflas idaresi görevve yetkilerine sahip olarak bankayı tasfiye edebileceğibelirtilmiştir. Öte yandan, 2004sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İflasmasası" başlıklı 184. maddesinde; " İflasaçıldığı zamanda müflisin haczi kabilbütün malları hangi yerde bulunursa bulunsun bir masateşkil eder ve alacakların ödenmesine tahsis olunur.İflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçenmallar masaya girer. Müflisnamına gelen mektuplar iflas idaresi tarafındanaçılır ve sair mevrudelerin de masaya gönderilmesi postaidaresine bildirilir."hükmüne; 2004 sayılıKanunun “İflas idaresi ve iflas dairesinin vazifeleri”başlıklı 223. maddesinde,"(Değişik: 6/6/1985-3222/26 md.) İflas idaresiüç kişiden oluşur. Toplanan alacaklılarınyapacağı seçimde, bu sayının iki katı, bukonuda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip kişi aday gösterilir. Buadaylardan dört adedi alacak tutarına göre ekseriyetiteşkil edenlerce, iki adedi ise alacaklılar sayısıitibariyle ekseriyeti teşkil edenlerce seçilir ve icra mahkemesinebildirilir. İcra mahkemesi, iflas idaresini teşkil edecek üçkişiden ikisini alacak ekseriyetine sahip olanlarıngösterdiği dört aday, birini ise alacaklı ekseriyetiningösterdiği iki aday arasından seçer. Tasfiye, iflasdairesince, yukarıdaki fıkraya göre teşkil edilen iflasidaresine havale olunur. (Değişiküçüncü fıkra: 17/7/2003-4949/54 md.)İflâs idaresi toplantıları, idare memurlarınınveya herhangi bir alacaklının gündem belirlemek suretiyleyapacağı talep üzerine iflâs dairesimüdürünün toplantı gününden en az yedigün önce göndereceği çağrı üzerineyapılır. İflâs idaresi, kararlarınıçoğunlukla alır; ancak toplantıya her üçiflâs idare memurunun da katılmaması hâlinde iflâsdairesi müdürü iflâs idaresinin göreviniyüklenir ve iflâs idaresi adına tek başına kararalır. Toplantıya iflâs idaresi memurlarından birinin veyaikisinin iştiraki hâlinde iflâs dairesi müdürüde bu toplantıya katılır. Karar alınamamasıhâlinde iflâs dairesi müdürünün oyudoğrultusunda işlem yapılır. İflâs masasınaalacaklı olarak müracaat eden alacaklılar, tebligataelverişli adres göstermek ve Adalet Bakanlığıncaçıkarılacak tarifede gösterilecek yazı vetebliğ masrafları için avans vermek suretiyle iflâsidaresince alınacak kararların kendilerine tebliğiniisteyebilirler. Bu muameleyi yaptırmış alacaklılarhakkında iflâs idare memurunun kararlarına karşıkanun yolları kendilerine tebliğ tarihinden itibaren işlemeyebaşlar. İflasidaresine, Adalet Bakanlığınca hazırlanan ve iki yıldabir yenilenen ücret tarifesine göre ücret ödenir. İflas idaresiiflas dairesinin murakabesi altındadır. Bu halde iflas dairesiaşağıdaki görevleri yerine getirir: 1. Alacaklılartoplantısının kararlarına, alacaklılarınmenfaatine uygun görmediği bütün tedbirlere ve idarecekabul edilen alacaklar ile istihkak iddialarının kabulüne dairolan kararlardan kanuna ve hadiseye uygun görmediklerine yedi güniçinde icra mahkemesine müracaatla itiraz etmek. 2. İflasıidare edenlerin ücretleriyle masrafları da dahil olmak üzerehesap pusulalarını icra mahkemesinin tasdikine arz etmek.”hükmüne; 2004 sayılıKanun'un “İflas idaresinin vazifesi”başlıklı 226. maddesinin 1. fıkrasında,"Masanın kanuni mümessili iflas idaresidir. İdaremasanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmaklamükelleftir.”hükmüne; 2004 sayılıKanunu'nun "İflas idaresinin vazife ve mes'uliyeti"başlıklı 227. maddesinde, "(Değişik:6/6/1985-3222/28 md.) 8 inci maddenin birve ikinci fıkraları ve 9,11,16 ve 359 uncu maddelerin icradairelerine ait hükümleri iflas idaresi hakkında dauygulanır. (Ek cümle: 28/2/2018-7101/9 md.) İflâsidaresi, iflâs masasına kabul edilen alacaklılara, taleplerihâlinde iflâs tasfiyesinin seyri ile müteakip işlemlerinplanı ve takvimi hakkında bilgi vermekleyükümlüdür. (Ek ikincifıkra: 9/11/1988-3494/46 md.; Mülga: 2/3/2005-5311/28 md.) İcra mahkemesi,iflas idaresi üzerinde gözetim yetkisine sahip olup gerektiğindeiflas idaresini teşkil edenlerin görevine son verebilir. İcramahkemesi, görevine son verilen veya istifa edenin yerine, öncekiadaylar arasından 223 üncü maddedeki esaslar dairesinde yenisiniseçer. İflas idaresiniteşkil edenler kusurlarından ileri gelen zarardan sorumludurlar. Budavalara adliye mahkemelerinde bakılır. İflas idaresiniteşkil edenler Türk Ceza Kanununun uygulanmasında memursayılırlar."hükmüne; 2004 sayılıKanunun "Alacaklılar sıra cetvelinin müddet ve şekli"başlıklı 232. maddesinde, "–(Değişik: 28/2/2018-7101/10 md.) Alacaklarınkaydı için muayyen müracaat müddeti geçtiktensonra ve iflâs idaresinin seçilmesinden itibaren en geç ikiay içinde iflâs idaresi tarafından 206 ncı ve 207 ncimaddelerde yazılı hükümlere görealacaklıların sırasını gösteren bir cetvelyapılır ve iflâs dairesine bırakılır. Zorunluhâllerde iki ayın hitamından önce iflâs idaresininicra mahkemesine başvurması hâlinde icra mahkemesi bir defayamahsus olmak üzere bu süreyi en çok iki ay daha uzatabilir.Süresi içinde sıra cetvelinin verilmemesi hâlindeiflâs dairesinin durumu icra mahkemesine intikal ettirmesi üzerineiflâs idaresi üyelerinin vazifesine son verilir ve sebketmişhizmetleri için kendilerine bir ücret tahakkuk ettirilmez. Mahkemeayrıca bu üyelerin bir yıldan az olmamak ve üçyılı geçmemek kaydıyla herhangi bir iflâsidaresinde görev almalarını yasaklayabilir, bu karar kesindir."hükmüne; 2004sayılı Kanunun “Alacaklılar sıra cetveli, ilanve ihbar”başlıklı 234. maddesinde, (Değişik birinci fıkra:6/6/1985-3222/29 md.) İflas idaresi sıra cetvelini iflas dairesineverir ve alacaklıları 166 ncı maddenin 2 ncifıkrasındaki usule göre ilan yoluyla haberdar eder. İddialarınıntamamı veya bir kısmı reddedilen yahut iddia ettiklerisıraya kabul edilmiyen alacaklılara doğrudan doğruya haberverilir."hükmüne; 2004sayılı Kanunu'nun "Sıra cetveline itiraz veneticeleri" başlıklı 235. maddesinde,“(Değişik: 9/11/1988-3494/49 md.) Sıra cetveline itirazedenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içindeiflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmayamecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncüfıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacınınisteği halinde ikinci alacaklılar toplantısınakatılıp katılmaması ve ne nisbette katılmasıgerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasınakıyasen onbeş gün zarfında karar verir. İtirazeden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia edersedava masaya karşı açılır. Muterizbaşkasının kabul edilen alacağına veya ona verilensıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhineaçar. Biralacağın terkini hakkında açılan davakazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masraflarıda dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızınalacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğeralacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır.Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itirazalacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnızsıraya dair ise şikayet yoliyle icra mahkemesine arz olunur.”hükmüneyer verilmiştir. Somut olayda,Asya Katılım Bankası A.Ş.'nin, BDDK'nın kararıile 5411 sayılı Kanun uyarınca Fona devredildiği,İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16.11.2017 tarihli kararıile 5411 sayılı Kanun uyarınca anılan Bankanıniflasına karar verildiği, Müflis Asya KatılımBankası A.Ş. İflas İdaresi'nin 2004 sayılı Kanungereği üç kişiden oluştuğu ve üyelerinin,gösterilen adaylar arasından icra tetkik merciinceseçildiği anlaşılmış olup; açılandavada, müflis Bankanın 5411 sayılı Kanun uyarıncaFon'a devredilmesi, bu Kanunun 106. maddesinin 5. fıkrasında Fon'unyetki ve görevlerine getirilen sınırlamalar, 2004sayılı Kanunun 235. maddesinin 1. fıkrasının sıracetveline itiraz ile ilgili davaların iflasa karar verilen yerdeki ticaretmahkemesine açılacağına dair hükmü veüyeleri, gösterilen adaylar arasından icra tetkik merciinceseçilen müflis bankanın iflas idaresinin dava konusuişleminin idare hukuku kapsamında "idari işlem" olaraknitelendirilemeyeceği hususları bir aradadeğerlendirildiğinde; davanın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanannedenlerle, İstanbul 13. İdare Mahkemesi'nin başvurusununkabulü ile İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 4.4.2019 günve E:2018/565, K:2019/316 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç:Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle, İstanbul 13. İdare Mahkemesi'ninBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin4.4.2019 gün ve E:2018/565, K:2019/316 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 26.10.2020gününde, OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Üye Üye Üye Burhan Şükrü Birol Hikmet ÜSTÜN BOZER SONER KANIK Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Bilal TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy