T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/530
KARAR NO : 2020/634
KARAR TR: 26.10.2020
ÖZET : Davacının, davalı idare nezdindeki SSK Zonguldak Sağlık İşleri Müdürlüğü'nde, (o dönem ki ismiyle) 11.11.1983-15.08.1990 tarihleri arasında, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olarak çalıştığına ilişkin belgelerinin kayıtlarda görünmüyor olması nedeniyle; hizmet süresinin diğer sigortalılık süreleriyle birleştirilerek, emeklilik süresine dahil edilmemesinden dolayı; 1983-1990 tarihleri arasındaki görev süresine ait emekli keseneği şahıs hizmet cetvelinin bulunarak mağduriyetinin giderilmesi için yaptığı başvurusunun; görev yaptığı kurumca hizmet belgesinin düzenlenmediği ve emekli keseneği ve kurum karşılıklarının gönderilip gönderilmediğinin tespit edilemediği ve çalıştığı sürenin 5434 sayılı Kanuna tabi hizmet olarak kabulüne imkan bulunmadığı yolunda tesis edilen Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığının 4.3.2020 gün ve 3932057 sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : S.B.
Vekili : Av. H.Ö.
Davalı : Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı
Vekili : Av. E.S.A.
O L A Y : Davacıvekili dava dilekçesindeözetle; davacının 1983 tarihinde Zonguldak SSK BölgeSağlık Müdürlüğünde memur olarakçalışmaya başladığını, 3 günçalıştıktan sonra Devrek Dispanserine nakilolduğunu, 01/08/1990-15/08/1990 tarihleri arasında yıllıkizin kullandığını, 15/08/1990 tarihinde istifa ederekişten ayrıldığını, bu tarihler arasındakesintisiz çalıştığını, sonradanAlmanya'ya gittiğini, Almanya'dan 1995 yılındadöndüğünü; döndükten sonra İstanbul'da03/01/2015 tarihinden 07/11/2018 tarihine kadar özel sektördeçalıştığını, daha sonradan emekli olmakiçin yapmış olduğu başvuruda 1983 tarihinden 1990tarihine kadar Zonguldak SSK Bölge SağlıkMüdürlüğünde ve Devrek Dispanserindeçalışmasının gözükmediğini,dolayısıyla hizmet birleştirmesininyapılamadığını, davacının 1983-1990yılları arasındaki çalışmalarınıngözükmediği nedeniyle emekli olamadığını;sadece 1983-1987 tarihleri arasında 5434 sayılı Yasaya tabiolarak çalışmalarınıngözüktüğünü, oysa kendisinin 1990yılına kadar çalıştığını ilerisürerek, davacının hizmetli memur olarak SSK DevrekDispanserinde çalıştığının arşivkayıtlarında görülmediği nedeniyle buçalışmasının tespitiistemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
ZONGULDAK 1. İŞ MAHKEMESİ: 16.6.2020 gün veE:2020/29, K: 2020/93 sayı ile, davacının kurumkayıtlarından 01/12/1983-30/12/1986 tarihleri arasında 3 ay 1günlük 5510 sayılı Kanunun 4/1-c maddesi kapsamındaemekli sandığı iştirakçisi statüsündebulunduğu anlaşılmış olup,uyuşmazlığın çözümünün idariyargının görev alanına girdiği gözetilerek 6100sayılı HMK'nun 114/1-b maddesine göre dava şartı olan"yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyle davanınusulden reddinekarar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez 1983-1990 yılları arasındaçalıştığının tespiti ile bu sürelerindiğer sigortalılık süreleriyle birleştirilerekemeklilik süresine dahil edilmesi talebinin reddine ilişkinişlemin iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ZONGULDAK İDARE MAHKEMESİ: 11.8.2020 gün veE:2020/715 sayı ile, uyuşmazlıkta, dava dilekçesine eklidavacıya ait SGK Hizmet Cetveli incelendiğinde, 11.11.1983 tarihinde5434 sayılı Kanun'a tabi olarak göreve başlayan ve 01.01.1987tarihine kadar bu görevini sürdüren davacının, sonolarak 03.01.2015 tarihinde 5510 sayılı Kanun'un 4/1 -a maddesinetabi olarak özel bir şirkette işe girişininsağlandığı ve davanınaçıldığı tarih itibarıyla da kamugörevlisi olmadığı anlaşılan davacının,hizmet süresinin tespiti ile buna bağlı farklı sosyalgüvenlik kurumlarına tabi geçen sigortalılıksürelerinin birleştirilerek emeklilik süresine dahil edilmesitalebine dair açmış olduğu iş bu davadauyuşmazlığın görüm veçözümünde, adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, 2247sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca görevli yargımerciinin belirlenmesi için dava dosyasınınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesiningörev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan26.10.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından, adli veidari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının, davalı idare nezdindeki SSK ZonguldakSağlık İşleri Müdürlüğü'nde, (odönem ki ismiyle) 11.11.1983-15.08.1990 tarihleri arasında, 5434sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olarakçalıştığına ilişkin belgelerininkayıtlarda görünmüyor olması nedeniyle; hizmetsüresinin diğer sigortalılık süreleriylebirleştirilerek, emeklilik süresine dahil edilmemesinden dolayı;1983-1990 tarihleri arasındaki görev süresine ait emeklikeseneği şahıs hizmet cetvelinin bulunarak mağduriyetiningiderilmesi için yaptığı başvurusunun; görevyaptığı kurumca hizmet belgesinin düzenlenmediği veemekli keseneği ve kurum karşılıklarınıngönderilip gönderilmediğinin tespit edilemediği veçalıştığı sürenin 5434 sayılıKanuna tabi hizmet olarak kabulüne imkan bulunmadığıyolunda tesis edilen Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet DaireBaşkanlığının 4.3.2020 gün ve 3932057sayılı işleminin iptali istemiyleaçılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; davacının, 11.11.1983tarihinde davalı idareye bağlı bulunan ve o dönemki ismiyleSSK Zonguldak Sağlık İşleriMüdürlüğü'nde hizmetli olarak görevebaşladığı, 01.01.1987 tarihinde de iştençıkış yaparak sigortalılığınsonlandığı, sonrasında 03.01.2015 tarihinde İstanbulİli, Beylikdüzü İlçesinde faaliyet gösteren"Emeksan Sosyal Hizmetler ve Organizasyon Ltd.Şti." isimlişirkette sigorta girişi sağlanarak çalışmayabaşladığı, 2018 yılı Ekim ayına kadaranılan iş yerinde çalışmasınısürdürürken 07.11.2018 tarihinde emeklilik işlemleriiçin davalı idareye başvuruda bulunduğu, bu talebin, 1987yılından 15.08.1990 tarihine (davacının memuriyetgörevinden istifa ettiğini belirttiği) kadar olan dönemeilişkin Emekli Sandığı'na tabiçalışmalarının bulunmadığıgerekçesiyle reddedildiği, ardından SSK ZonguldakSağlık İşleri Müdürlüğü'ndememuriyete başladığı tarih olan 11.11.1983 tarihinden,anılan Kurumdan istifa ettiği 15.08.1990 tarihine kadar dönemeait çalışmalarının tespiti ile bu sürelerindiğer sigortalılık süreleriyle birleştirilerekemeklilik süresine dahil edilmesi talebinin reddi işleminin iptaliistemiyle bakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Olayda, davacının Emekli Sandığı SicilNumarası ile 11.11.1983-1.1.1987 tarihleri arasında ZonguldakSağlık İşleri Müdürlüğünde 5434sayılı Kanuna tabi olarak, hizmetli kadrosunda çalıştığınınSosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, EmeklilikHizmetleri Genel Müdürlüğü, Kamu GörevlileriTescil ve Hizmet Daire Başkanlığı yazılarındangörüldüğü ancak, bu tarihten sonrakiçalışmalarının (1990 yılına kadar)kayıt altına alınmaması nedeniyleuğranıldığı öne sürülenmağduriyetin giderilmesinin istenildiği açıktır.
31.05.2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434sayılı Kanunlar kapsamındaki hizmet akdine göreücretle çalışanlar (Sosyal Sigortalılar), kendihesabına çalışanlar (Bağ-Kur’lular),tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar(Tarım Bağ-Kur’luları), tarım işlerindeücretle çalışanlar, (Tarım sigortalıları),devlet memurları ve diğer kamu görevlilerini (Emekli Sandığıİştirakçileri), geçici maddelerle korunan haklardışında, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleriyönünden yeni bir sisteme tabi tutmuş, beş farklıemeklilik rejimini aktüeryal olarak hak vehükümlülükler yönünden tek bir sosyalgüvenlik sistemi altında toplamıştır. 5510 sayılıKanunun iptali amacıyla açılan davada Anayasa Mahkemesi,15.12.2006 tarih ve E: 2006/111, K: 2006/112 sayılı kararıyla,anılan Kanunun birçok maddesi ile birlikte, bu Kanununyürürlük tarihinden önce 5434 sayılı T.C. EmekliSandığı Kanunu hükümlerine tabi olarak görevyapmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlilerini diğersigortalılarla aynı sisteme tabi kılan (başta 4/c maddesi)hükümlerin iptaline karar vermiş; bu karardan sonra kabul edilen17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanundadüzenlemeler yapılmış ve anılan Kanuna eklenenGeçici 1 nci ve Geçici 4 ncü maddelerle, 5754sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008tarihinden önce 5510 sayılı Kanunun 4 ncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamında olanlar (memurlarile diğer kamu görevlileri) ile bunların dul ve yetimlerihakkında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılanhükümleri de dâhil 5434 sayılı Kanunhükümlerine göre işlem yapılacağıhüküm altına alınmıştır. 5754sayılı Kanunun kimi hükümlerinin iptali istemiyleaçılan dava Anayasa Mahkemesi’nin 30.3.2011 tarih ve E:2008/56, K:2011/58 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
5510 sayılı Kanunun 101 nci maddesinde yer alan“…bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar İş Mahkemelerindegörülür.” bölümünün iptali istemiyleyapılan itiraz başvurusunda Anayasa Mahkemesi, 22.12.2011 tarih ve E:2010/65, K: 2011/169 sayılı kararıyla (RG. 25.1.2012, Sayı:28184) davayı ret ile sonuçlandırmakla birlikte; sözkonusu kararın Mahkememiz önündeki uyuşmazlığaışık tutacak şekilde şu gerekçeyedayandırmıştır: “…5754 sayılı Kanununyürürlüğe girmesinden önce memur ve diğer kamugörevlisi olarak çalışmakta olanlar, evvelce olduğugibi 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olacaklar vebunların emeklileri bakımından da aynı Kanunhükümleri uygulanmaya devam edecek; ancak 5754 sayılıKanun’un yürürlüğe girmesinden sonra memur vediğer kamu görevlileri olarak çalışmayabaşlayanlar ise 5510 sayılı Kanunun 4/c maddesi uyarınca,bu Kanun hükümlerine tabi sigortalı sayılacak vehaklarında 5434 sayılı Kanun değil, 5510 sayılıKanun’un öngördüğü kural ve esaslar uygulanacak;ihtilaf halinde de adli yargı görevli bulunacaktır. 5754sayılı Kanunun yürürlüğüyle birlikte,artık Sosyal Sigortacılık esasına göre faaliyetgösteren ve yaptığı, tesis ettiği işlem vemuameleler idari işlem sayılamayacak bir sosyal güvenlikkurumunun varlığından söz etmek gerekli bulunmaktadır.5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce iştirakçisi sıfatıylaçalışmakta olan memurlar ve diğer kamu görevlileriile emekli sıfatıyla 5434 sayılı Kanun’a göreemekli, dul ve yetim aylığı almakta olanlar ve ayrıcamemurlar ve diğer kamu görevlilerinden ileride emekliliğe hakkazanacaklar yönünden ise Sosyal Güvenlik Kurumu’nun tesisedeceği işlem ve yapacağı muameleler idari işlemniteliğini korumaya devam edecek, bunlara ilişkin ihtilaflarda daevvelce olduğu gibi idari yargı görevli olmaya devamedecektir… Bu bakımdan 5510 sayılı Kanununyürürlüğünden sonra, prim esasına dayalıyani sistemin içeriği ve Kanun kapsamındaki iş veişlemlerin niteliği göz önünde bulundurulduğunda,itiraz konusu kuralla, yargılamanınbütünlüğü ve uzman mahkeme olması nedeniyle Kanunhükümlerinin uygulanması ile ortaya çıkanuyuşmazlıkların çözümünde iş mahkemeleriningörevlendirilmesinde Anayasa’ya aykırılıkgörülmemiştir.
Ancak, yukarıda açıklandığı üzere5754 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesindenönce statüde bulanan memurlar ve diğer kamu görevlileri ileilgili sosyal güvenlik mevzuatının uygulanmasındandoğan idari işlem ve idari eylem niteliğindekiuyuşmazlıklarda idari yargının görevinin devamedeceği açıktır…”
Yukarıda sözü edilen mevzuat hükümlerinin veAnayasa Mahkemesi kararının birlikte değerlendirilmesinden, 5510sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden öncememur ve diğer kamu görevlisi olarak çalışmaktaolanlar, daha önce olduğu üzere 5434 sayılı Kanunhükümlerine tabi olacakları gibi bunların emeklilikleribakımından da aynı Kanun hükümlerinin uygulanmayadevam edileceği; ancak, bu Kanunun yürürlüğegirmesinden sonra memur ve diğer kamu görevlisi olarakçalışmaya başlayanların ise 5510 sayılıKanunun 4/c maddesi uyarınca, bu Kanun hükümlerine tabisigortalı sayılacağı ve haklarında 5434sayılı Kanunun değil 5510 sayılı Kanununöngördüğü kural ve esasların uygulanacağıdolayısıyla ihtilafların da adli yargı yerindeçözümleneceği açıktır.
Kaldı ki; T.C. Anayasası’nın 158.maddesindeki“…diğer mahkemelerle, Anayasa Mahkemesi arasındakigörev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ninkararı esas alınır ” hükmü uyarınca AnayasaMahkemesi kararının bu uyuşmazlığınçözümünde esas alınacağıtartışmasızdır.
Bu durumda, 5510 sayılı Yasanınyürürlüğe girmesinden önce çalışmaktaolan memurlar ve diğer kamu görevlileri ile emeklisıfatıyla 5434 sayılı Kanuna göre emekli, dul ve yetimaylığı almakta olanlar ve ayrıca memurlar ve diğerkamu görevlilerinden ileride emekliliğe hak kazanacaklaryönünden Sosyal Güvenlik Kurumunca tesis edilen işlem veyapacağı muamelelerin “idari işlem” ve “idarieylem” niteliğini korumaya devam edeceği,dolayısıyla, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 2/1-a maddesinde belirtilen idari işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılaniptal davaları kapsamında bulunan davanın idari yargıyerinde görüleceği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu, bu nedenle Zonguldak İdare Mahkemesince yapılan11.8.2020 gün ve E:2020/715 sayılı başvurunun reddigerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Zonguldakİdare Mahkemesince yapılan 11.8.2020 gün ve E:2020/715sayılı BAŞVURUNUN REDDİNE,26.10.2020 günündeOYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Bilal
TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
Full & Egal Universal Law Academy