T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/550
KARAR NO : 2020/671
KARAR TR: 26.10.2020
ÖZET : Dava,davalı / borçlunun icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20 icra inkar tazminatı ödenmesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Z.SigortaA.Ş.
Vekili : Av.S.B.
Davalı :Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av.İ.Ö.D.
O L A Y : Davacıvekilidilekçesinde;müvekkili şirketçe sigortalanan 61 ... 164 plakalıaracın Trabzon İli, Of İlçesi yönünden,Çaykara İlçesi yönüne seyir halinde iken yoldabulunan kum ve taş parçaları nedeniyle tek taraflı maddihasarlı trafik kazası meydana geldiğini; kaza nedeniylesigortalı aracın onarımının ekonomik olmamasındanötürü pert total işlemine tabi tutulduğunu,aracın rayiç bedelinin 40.000,00-TL olduğunu, aracınsovtaj bedelinin 21.200,00-TL olduğu ve bu miktarındüşülmesi soncu dava dışı sigortalıya18.800,00-TL ödeme yapıldığını, davalıtaraftan sigortalıya ödenen 15.040,00-TL nin ödeme tarihindenitibaren talep edildiğini ancak ödenmemesi üzerine Ankara14.İcra Müdürlüğünce takipyapıldığını, yapılan takibe davalı idare tarafındanitiraz edilerek takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazınhaksız olduğundan bahisle itirazın iptali ile takibindevamına, davalı/borçlunun takip konusu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatınamahkum edilmesi istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 15. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 4.12.2019 günve E:2018/605, K:2019/1001sayı ile, “…Dava, trafikkazasından kaynaklanan ve ilgilisine ödenen tazminatınrücusuna ilişkin başlatılan icra takibi neticesindeaçılan itirazın iptali davasıdır.
15/08/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan veyürürlüğe giren 694 sayılı KHK ile 2004sayılı İİK'nın42. Maddesine idari yargınıngörev alanına giren konularda ilamsız takibe başvurulamazhükmünün eklendiği, yine aynı Yasa'ya eklenen geçici13. Madde kapsamında da bu kapsamda yürütülmüşicra takipleri hakkında itirazın iptali davalarında kararyerilmesine yer olmadığına karar verileceği vetarafların yaptığı takip ve yargılama giderleri ilevekalet ücretlerinin üzerinde bırakılacağıhüküm altına alınmıştır. Nitekim; AnkaraBölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi'nin 2017/937 Esas, 2017/1230Karar sayılı ve 18/11/2017 tarihli, İstanbul Bölge AdliyeMahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin 2018/3115 Esas, 2019/512 Karar sayılıve 29/03/2019 tarihli, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. HukukDairesi'nin 2019/92 Esas, 2019/287 Karar sayılı ve 18/02/2019 tarihlikararları da bu doğrultudadır.
Tüm dosya kapsamından davalı idarenin bakım,yapım ve onarımından sorumlu olduğu yol üzerindeyeterli tedbiri almamasından kaynaklanan hizmet kusuru sebebiyledavacının sigortalısı olan dava dışıÖ.K.'a ait araçla yaşanan trafik kazası neticesinde hasarmeydana geldiği, davacı sigorta tarafından sigortalıyaödenen bedel üzerinden halefiyet ilkesi uyarınca hasar bedelinintahsili için Ankara 14. İcraMüdürlüğü'nün 2017/589 Esas sayılıdosyasında 05/01/2017 tarihinde takipbaşlatıldığı, takibin İİK'nun geçici13/2. maddesinin yürürlük tarihi olan 25/08/2017 tarihiöncesinde başlatıldığı, Yasa'da bu kapsamda kalantakipler ve açılan itirazın iptali davaları hakkındatalep üzerine karar verilmesine yer olmadığına kararverileceğinin ve tarafların yaptığı yargılamagiderleri ile vekalet ücretinin üzerlerindebırakılacağının düzenlendiği, bu kapsamdasomut olayda davacı tarafça idari yargının görevalanına giren idarenin kamu hizmeti kusuruna dayanarak davadışı sigortalı araç malikine ödenen bedelintahsiline yönelik olarak icra takibi yapıldığı ve yapılanitiraz üzerine açılan iş bu davada davalının25/06/2019 tarihli dilekçesi ile İİK'nun geçici 13/2.Maddesinin uygulanmasının talep edildiği, takip tarihinin ilgiliYasa maddesinin yürürlük tarihinden daha önce olduğuve davalının talebinin Yasa kapsamında olduğuanlaşılmakla 2004 sayılı İİK'nun geçici13. Maddesi uyarınca davanın esası hakkında kararverilmesine yer olmadığına karar verilmişaşağıda belirtildiği üzere hükümkurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanangerekçelerle;
1-694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname iledeğişik İİK'nın geçici 13/2. Maddesiuyarınca davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNEYER OLMADIĞINA…” karar vermiş, bu karara karşıdavacı vekilince istinaf isteminde bulunulmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi: 9.7.2020gün ve E:2020/392, K:2020/689 sayı ile, İlk derece mahkemesininkararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğigerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunHMK’nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine kesinolarak karar vermiş ve Mahkeme kararı kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez, müvekkili şirket tarafındansigortalanan aracın davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklıolarak meydana gelen kaza nedeniyle oluştuğu önesürülen zararın tazmini istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
TRABZON İDARE MAHKEMESİ: 9.9.2020 gün veE:2020/792 sayı ile, 2918 sayılı Kanun'un 19.01.2011 tarihindeyürürlüğe giren 110'uncu maddesi ile Anayasa Mahkemesininbenzer bir konuda İdare Mahkemelerinin davaya bakmakla görevlibulunmadığı yolundaki kararları gözetildiğinde, bahsigeçen Kanun maddesinin karayollarında, can ve mal güvenliğiyönünden trafik düzeninin sağlanarak trafikgüvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacakönlemleri kapsadığı ve Kanun'un, trafikle ilgilikuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri,bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgilikuruluşları ve bunların görev yetki ve sorumluluklarıile, çalışma usüllerini kapsadığı,dolayısıyla oluşan trafik kazası nedeniyleaçılacak sorumluluk davalarının görüm veçözümünde adlî yargının görevliolduğu; meydana gelen zarar nedeniyle davacı tarafından tazminatistemiyle açılan bu davanın da adlî yargı yerindeçözümlenmesi gerektiği sonucunavarıldığı; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 29.04.2019tarih, E:2019/261, K:2019/354 sayılı kararının da buyönde olduğu; Mahkemelerinin görevine girmeyen ve Ankara 15.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 04/12/2019 tarih ve E:2018/605, K:2019/1001sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilen budavada, görevli mahkemenin belirlenmesi için davadosyasının 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi'ninKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesiuyarınca görevli yargı yerinin belirlenmesi içinUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve yargılamanınbu konuda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadarertelenmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Burhan ÜSTÜN’ünBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve BilalÇALIŞKAN'ın katılımlarıyla yapılan26.10.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu,Yasa’nın 14. maddesine göre olumsuz görevuyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesiiçin davanın “tarafları, konusu ve sebebininaynı” olması koşulunun öngörülmüşbulunması karşısında;adli yargı yerinde aynısomut olay nedeniyle borçlunun itirazının iptali ile takibindevamına; idari yargı yerinde tam yargı davasıaçılmış ise de; ikinci davanın, ilk davada verilenkarar doğrultusunda oluşturulduğu ve“itirazın iptaliile takibin devamı” istemi yönünden görevuyuşmazlığının doğduğu kanaatinevarıldığından ve sonuçta usule ilişkin herhangibir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, adli yargı yerince verilen karar"görevsizlik kararı" niteliğindeolmadığından başvurunun reddi gerektiği yolundakiraporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada adli yargının görevliolduğu yolundaki sözlü açıklamaları dadinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,davalı / borçlunun icra takibineyaptığı itirazın iptali ile takibin devamına ve % 20icra inkar tazminatı ödenmesinekarar verilmesiistemiyleaçılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağı tanınmışolup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak,ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerine göre tetkik merciindenitirazın kaldırılmasını istemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağınınvarlığını ispat suretiyle itirazın iptalini davaedebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlununitirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçluhakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptalisüresini geçiren alacaklının umumi hükümlerdairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
(Ek fıkra:2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanundaöngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyettazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veyadavadaki talep esas alınır.” hükümlerinitaşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargı çevresindeyeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup, yukarıdahükmü yazılı 67. maddede sözü edilen“mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişiselhakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tamyargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar olaraksayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nundeğişik 67. maddesine göre açılan itirazıniptali davasının görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Trabzon İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, Ankara 15. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen4.12.2019 gün ve E:2018/605, K:2019/1001 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümünde ADLİYARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Trabzon İdareMahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Ankara 15. Asliye HukukMahkemesince verilen 4.12.2019 gün ve E:2018/605, K:2019/1001sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,26.10.2020 gününde Üye Nurdane TOPUZ'un KARŞI OYU ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Mehmet Birol
ÜSTÜN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Bilal
TUNÇ TOPUZ ÇALIŞKAN
KARŞIOY
2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 19'uncu maddesinde, adli veidari yargı mercilerinden birisinin kesin veya kesinleşmişgörevsizlik kararı üzerine kendisine gelen bir davayıincelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargı merciinin davadagörevsizlik kararı veren merciin görevli olduğukanısına varması durumunda, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvuracağı ve elindeki işin incelenmesiniUyuşmazlık Mahkemesinin karar vermesine değin erteleyeceğibelirtilmiştir.
Görev uyuşmazlığına konu edilen Ankara 15.Asliye Hukuk Mahkemesi kararının, İcra ve İflas Kanunu'nungeçici 13'üncü maddesi uyarınca davanın esasıhakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkinkarar olması nedeniyle İdare Mahkemesince 2247 sayılıKanunun 19'uncu maddesi uyarınca yapılan başvurunun reddigerektiği oyuyla karara katılmıyorum.
Üye
NurdaneTOPUZ
Full & Egal Universal Law Academy