T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/510
KARAR NO : 2020/528
KARAR TR : 28.09.2020
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın 23. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E.Ç.
Davalı :Payas Kaymakamlığı
O L A Y :Payas Kaymakamlığı Trafik Denetleme Büro Amirliğinceyapılan denetim sırasında, tescilli aracı plakasızkullandığından bahisle, davacı adına 16.01.2020gün ve MA-50794404 seri-sıra sayılı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23. maddesinin dördüncüfıkrası uyarınca 2.081,00 TL idari para cezasıverilmiştir.
Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
DÖRTYOL SULH CEZA HÂKİMLİĞİ:23.04.2020 gün ve D.İş:2020/252 sayı ile; 5326 sayılı Yasa’nın 27/8. maddesinde,“idari yaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği”şeklinde ki düzenleme nedeniyle, ayrıca araçtrafikten men tutanağı da düzenlendiğini ileri sürerekbaşvuranın itirazına konuuyuşmazlığın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle başvurunungörev yönünden reddine karar vermiş, verilen karar itirazedilmeden kesinleşmiştir.
Davacı, bukez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
HATAY 2. İDARE MAHKEMESİ: 30.07.2020 gün veE:2020/554 sayı ile; davanın idari para cezasının iptaliistemiyle açıldığını belirterek, 5326sayılı Kanun’da yer alan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesisonucunda, bir idari yaptırım türü olarak düzenlenenidari para cezalarıyla ilgili olarak, cezanındayanağını teşkil eden yasal düzenlemede, başvuruyolu ile ilgili olarak özel bir kuralın mevcut olmaması,başka bir anlatımla görevli yargı yerininbelirtilmemiş olması halinde, idari para cezasınakarşı yapılacak başvuruda görevli mahkemeninKabahatler Kanunu’nun 3/1. ve 27/1. maddeleri uyarınca Sulh CezaMahkemeleri olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesinin Burhan ÜSTÜN’ünbaşkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER,Birol SONER, Suna TÜRE, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 28.09.2020tarihli toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin işlemlerde herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın 23. maddesinin dördüncüfıkrası uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılmasıistemiyle açılmıştır.
13.10.1983tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belgeve plakaların araçlar üzerinde bulundurulmasızorunluluğu” başlığı altındadüzenlenen 23. maddesinde, “(Değişik: 3/10/2016-KHK-676/20md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/18 md.)
Araçtescil belgesi ve tescil plakasının, araç üzerinde uygundurumda bulundurulması zorunludur.
Araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescilplakasını monte edilmesi gereken yerin dışındafarklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirasıidari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncayave plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten menedilir.
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülereaykırı plaka takan, öngörülen sayıda plakatakmayan ya da farklı okunmasına veya okunamamasına neden olacakşekilde plakasında değişiklik yapan araç sahibine412 Türk Lirası idari para cezası verilir, plakanın uygunduruma getirilmesi için 7 gün süre tanınır. Busüre sonunda tescil plakalarını uygun duruma getirmeyenlerhakkında 844 Türk Lirası idari para cezası verilir vetescil plakası uygun duruma getirilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Tescilli aracı plakasız kullanan sürücüye 1.698Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil plakasıtakılıncaya kadar araç trafikten men edilir.
Başkabir araca tescilli veya sahte plakayı takan veya kullananlara 5.000Türk Lirası idari para cezası verilir ve araç trafiktenmen edilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204üncü maddesi hükmüne görecezalandırılır.” denilmiştir.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yerini açıkçabelli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasada gösterilen adlicezalara hükmetmekle görevli mahkemeye işaret eden 112. maddeyede herhangi bir atıfta bulunulmamış olmasıkarşısında ve göreve ilişkin genel ilkelere göreidari yargının görev alanındagörmüştür.
30.3.2005gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise, “(1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğergenel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında,
uygulanır.”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin 1. fıkrasında ise “idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.” düzenlemeleriyer almıştır.
Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlarda görevlimahkemenin gösterilmesi durumunda ise uygulanmayacağıanlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlikkararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görevkuralının, değişikliğin yürürlüğegirmesinden sonra açılacak davalarda uygulanacağına dairintikal hükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm veçözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle, Hatay 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Dörtyol Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 23.04.2020 gün veD.İş:2020/252 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, Hatay 2. İdare Mahkemesinceyapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Dörtyol Sulh CezaHâkimliğince verilen 23.04.2020gün ve D.İş:2020/252 sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 28.09.2020 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan
Burhan
ÜSTÜN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Birol
SONER
Üye
Suna
TÜRE
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy