T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/511
KARAR NO : 2020/529
KARAR TR : 28.09.2020
ÖZET: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 39. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına karşı yapılan itirazın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı : Ş.A. Vekili : Av. E.A. Davalı : Hatay Valiliği O L A Y : Hatay Valiliği TrafikDenetleme Şube Müdürlüğünce yapılan denetimsırasında, davacı adına yetersiz ehliyetle motosikletkullandırdığının tespit edildiğinden bahisle, 28.11.2019gün ve IK-668962 seri-sıra sayılı Trafik İdari ParaCezası Karar Tutanağı düzenlenerek, davacıya 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 39. maddesinin ikincifıkrası uyarınca 1002,00 TL idari para cezasıverilmiştir. Davacı, idaripara cezasının iptal edilmesi istemiyle adliyargı yerine başvuruda bulunmuştur. DÖRTYOL SULH CEZA HÂKİMLİĞİ:07.02.2020 gün ve D.İş:2019/2658 sayı ile; 5326sayılı Yasa’nın 27/8. maddesinde, “idariyaptırım kararının verildiği işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargınıngörev alanına giren kararların da verilmiş olmasıhalinde, idari yaptırım kararına ilişkin hukukaaykırılık iddialarının, bu işlemin iptalitalebiyle birlikte idari yargı merciinde görüleceği”şeklinde ki düzenleme nedeniyle, ayrıca araçtrafikten men tutanağı da düzenlendiğini ileri sürerekbaşvuranın itirazına konuuyuşmazlığın çözümünün idariyargı yerine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararıvermiş, verilen karar itiraz edilmeden kesinleşmiştir. Bu kez davacı vekili, aynı istemle idariyargı yerinde dava açmıştır. HATAY 2. İDARE MAHKEMESİ: 11.08.2020 gün veE:2020/622 sayı ile; davanın idari para cezasının iptaliistemiyle açıldığını belirterek, 5326sayılı Kanun’da yer alan düzenlemelerin birliktedeğerlendirilmesi sonucunda, bir idari yaptırım türüolarak düzenlenen idari para cezalarıyla ilgili olarak, cezanındayanağını teşkil eden yasal düzenlemede, başvuruyolu ile ilgili olarak özel bir kuralın mevcut olmaması,başka bir anlatımla görevli yargı yerininbelirtilmemiş olması halinde, idari para cezasınakarşı yapılacak başvuruda görevli mahkemeninKabahatler Kanunu’nun 3/1. ve 27/1. maddeleri uyarınca Sulh CezaMahkemeleri olduğu gerekçesiyle 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanun’un 19. maddesi uyarınca görevli yargıyerinin belirlenmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına ve davanın incelenmesinin UyuşmazlıkMahkemesince karar verilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesinin Burhan ÜSTÜN’ünbaşkanlığında, Üyeler Şükrü BOZER,Birol SONER, Suna TÜRE, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN’ın katılımlarıyla yapılan 28.09.2020tarihli toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosya sureti de teminedilerek Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veböylece usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, 2918 sayılıKanun’un 39. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca verilenidari para cezasının kaldırılması istemiyleaçılmıştır. 13.10.1983 tarih ve 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun, “Sürücübelgelerine ait esaslar” başlığı altındadüzenlenen 39. maddesinde, “ (Değişik: 12/7/2013-6495/16md.) Sürücü belgesisahiplerinin, sürücü belgelerinin sınıfınagöre sürmeye yetkili oldukları araçlar ile Türkvatandaşlarının ve yabancıların dış ülkelerdenaldıkları sürücü belgelerinin ülkemizsürücü belgeleri ile değiştirilmesine ve dışülkelerden aldıkları sürücü belgeleriyleülkemizde araç kullanmalarına ilişkin usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir. Sürücü belgesisahiplerinin, sürücü belgelerinin sınıfınagöre sürmeye yetkili oldukları araçlarındışındaki araçları sürmeleri yasaktır. Bufıkra hükmüne aykırı hareket edensürücüye 700 Türk Lirası idari para cezasıverilir. Bu kişilere araç kullandıran araç sahibine detescil plakası üzerinden aynı miktarda idari para cezasıverilir. Sürücü belgelerisüreli olarak verilir. Belgelerin geçerlilik süreleri,yenilenmesinde aranacak şartlar ile diğer usul ve esaslaryönetmelikle belirlenir. Bu şekilde yenilenen sürücübelgelerinden harç alınmaz. Geçerlilik süresi dolansürücü belgesi ile araç kullanan sürücüye343 Türk Lirası idari para cezası verilir vesürücü belgesi geri alınır. Dış ülkelerdenaldıkları sürücü belgeleri ile yönetmeliktebelirtilen süre ve şartlara aykırı olarak araçkullananlar hakkında her seferinde 343 Türk Lirası idari paracezası verilir.”hükmüyer almıştır. Uyuşmazlık Mahkemesi,2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesi kapsamındaaraç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıftabulunulmamış olması karşısında ve göreveilişkin genel ilkelere göre idari yargının görevalanında görmüştür. 30.3.2005 gün ve 25772sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 1.6.2005 tarihindeyürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve 5326 sayılıKabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560 sayılıYasa’nın 31. maddesiyle değişik 3. maddesinde ise,“ (1) Bu Kanunun; a) İdarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümleri, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde, b) Diğer genelhükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuyageçirilmesi yaptırımını gerektiren bütünfiiller hakkında, uygulanır”; Kanunun“Başvuru yolu” başlıklı 27. maddesinin1. fıkrasında ise “idari para cezası ve mülkiyetinkamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararınakarşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren engeç on beş gün içinde, sulh ceza mahkemesinebaşvurulabilir. Bu süre içinde başvurununyapılmamış olması halinde idari yaptırımkararı kesinleşir.” düzenlemeleri yeralmıştır. Bu düzenlemeleregöre; Kabahatler Kanunu’nun, idarî yaptırımkararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır. Görev kuralları kamudüzenine ilişkin olduğundan, görev konusunda taraflariçin bir müktesep hak doğmayacağı; bu nedenle, yenibir yasayla kabul edilen görev kurallarının, geçmişede etkili olacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir. Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevli olanmahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise, (davanınaçıldığı anda görevli olan ve fakat yeni yasayagöre görevsiz hale gelen) mahkemenin görevsizlik kararıvermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadaki görev kuralının,değişikliğin yürürlüğe girmesindensonra açılacak davalarda uygulanacağına dair intikalhükümlerinin varlığı halinde, mahkemecegörevsizlik kararı verilemeyeceği açıktır. Diğer taraftan, davagörevsiz mahkemede açılmış, bu sıradayapılan bir kanun değişikliği ile görevsiz mahkeme odava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme, artıkgörevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göre görevli halegeldiği için) davaya bakmaya devam etmesi gerekir. İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesinde belirtilenidari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesinde belirtildiğiüzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde uygulanacağınedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanunhükümleri dikkate alınacağından, idari paracezasına karşı açılan davanın görümve çözümünde, anılan Kanunun 27. maddesinin (1)numaralı bendi uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Hatay 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurunun kabulü ile, DörtyolSulh Ceza Hâkimliğince verilen 07.02.2020 gün veD.İş:2019/2658 sayılı görevsizlik kararının kaldırılmasıgerekmiştir. S O N U Ç: Davanınçözümünde ADLİ YARGININ görevli olduğuna,bu nedenle, Hatay 2. İdare Mahkemesince yapılan başvurununkabulü ile, Dörtyol Sulh Ceza Hâkimliğince verilen07.02.2020 gün ve D.İş:2019/2658 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.09.2020 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Burhan ÜSTÜN Üye Şükrü BOZER Üye Birol SONER Üye Suna TÜRE Üye Aydemir TUNÇ Üye Nurdane TOPUZ Üye Ahmet ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy