T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 423
KARAR NO: 2020 / 567
KARAR TR : 28.9.2020
ÖZET :Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğu'nun2013/204 sayılı satış dosyasında yapılan ihalesonucu uhdesinde kalan taşınmaz için %18 üzerindenödenen katma değer vergisinin %1 olması gerektiği, fazladankatma değer vergisi, pişmanlık zammı, gecikme zammı veusulsüzlük cezası ödediğinden bahisle iptal vebelirtilen ödemelerin, yapıldığı tarihlerindenitibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyleaçılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDEgörülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : A. P.
Vekili : Av. N.D.
Davalı : Bakırköy Vergi Dairesi Müdürlüğü
Vekili : Av. C. B.
OL A Y:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğu'nun2013/204 sayılı satış dosyasında 3.3.2017 tarihindeyapılan ihale sonucu müvekkili uhdesinde kalan taşınmaziçin %18 üzerinden ödenen katma değer vergisinin %1olması gerektiği, fazladan katma değer vergisi,pişmanlık zammı, gecikme zammı ve usulsüzlükcezası ödediğinden bahisle iptal ve belirtilen ödemelerin,yapıldığı tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte iadesi istemleriyle idari yargı yerinde davaaçtığı anlaşılmıştır.
Davalıidare vekili süresi içinde verdiği savunmadilekçesinde; davanın adli yargıda görülmesigerektiği görüşüyle davanın görevyönünden reddi gerektiğini savunmuştur.
İSTANBUL15. VERGİ MAHKEMESİ: 3.3.2020 tarih ve E:2020/276sayılı kararında, uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün idari yargıiçerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevine girdiğisonucuna varıldığından bahisle davalı idareningörev itirazının reddine karar vermiştir.
Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; "… 6100 sayılı HukukMuhakemeleri Kanununun 322/2. maddesinde; 'Paylaştırma veortaklığın giderilmesi için satışyapılması gereken hâllerde, hâkim satış içinbir memur görevlendirir. Taşınır ve taşınmazmalların satışı İcra ve İflas Kanunuhükümlerine göre yapılır.' hükmüne yerverilmiştir.
Diğertaraftan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 'Tetkikmercii başlıklı 4. maddesinde; 'İcra ve iflâsdairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra tetkik mercii hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkimtarafından yapılır.... / İcra yetkisini haiz sulhmahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacak şikayet veitirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.', 'Şikayet veŞartlar' başlıklı 16. maddesinde; 'Kanunun hallinimahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzereİcra ve İflas dairelerinin yaptığı muamelelerhakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır./ Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir.', 'Şikayet üzerine yapılacakmuameleler' başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında ise;'Şikayet tetkik merciince, kabul edilirse şikayet olunan muamele yabozulur, yahut düzeltilir. / Memurun sebepsiz yapmadığıveya geciktirdiği işlerin icrası emrolunur. ' denilmiştir.
Olayda,Bakırköy 1. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından davacınında hissedarı olduğu taşınmazınortaklığın giderilmesi yoluyla satışına kararverildiği, satış için görevlendirilenBakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğunun 2013/204numaralı dosya üzerinden taşınmazınsatışıyla ilgili ilan yaptığı, ilanda KDVoranının % 18 olarak belirlendiği, ihaleyi kazanandavacının KDV oranının % 1 olarak belirlenmesigerektiği gerekçesiyle, söz konusu ihaleye ilişkin olarakyatırdığı paradan, 85.935,84 TL KDV, 1.455,84 TL) pişmanlıkzammı, 1.520,08 TL gecikme zammı ve 67,00 TL usulsüzlükcezasının yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılmaktaolan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun'Vergi Mahkemelerinin Görevleri' başlıklı 6. maddesinde,Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özel idareleri,belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri maliyükümler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelereilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılı AmmeAlacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununuygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarla verilenişleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Yukarıdabelirtilen mevzuat hükümleri dikkate alındığında,satış memurunun işlemlerine karşı şikayetleriinceleme görevi onu tayin eden sulh hukuk mahkemesine ait olduğundan,Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğutarafından yapılan ihale sonucunda alınan taşınmazailişkin olarak, Satış Memurluğunca verilen % 18oranında KDV ödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiası şikayet yolu ile 2004 sayılı Kanunhükümleri uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesindeçözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi söz konusu dosyaüzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olup olmadığıhususunda karar verecektir. Adli yargılamanın bir parçasınıoluşturan bu uyuşmazlığın, SatışMemurluğunun tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 25/11/2019 tarihli ve E.-K.-2019/633-774 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, açılan davanın adli yargı yerindegörüm ve çözümü gerekmektedir. ..."şeklindeki gerekçe ile 2247 sayılı Kanunun 10 ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine karar vererek19.6.2020 tarih ve 2020/51118 sayılı görüşyazısı ile Mahkememize başvurmuş, başvuru 9.7.2020tarihinde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, BurhanÜSTÜN’ün Başkanlığında, Üyeler:Şükrü BOZER, Birol SONER, Suna TÜRE, Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın katılımlarıylayapılan28.9.2020 günlü toplantısında:
I-İLK İNCELEME:
Dosyaüzerinde 2247 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarıncayapılan incelemeye göre; davalı vekilinin anılan Kanunun10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca 10.maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Burak CenkİLHAN’ın, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının,Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın ise idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğu'nun2013/204 sayılı satış dosyasında 3.3.2017 tarihindeyapılan ihale sonucu uhdesinde kalan taşınmaz için %18üzerinden ödenen katma değer vergisinin %1 olmasıgerektiği, fazladan katma değer vergisi, pişmanlıkzammı, gecikme zammı ve usulsüzlük cezasıödediğinden bahisle iptal ve belirtilen ödemelerin, yapıldığıtarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesiistemleriyle açılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun:
"Şikayetve Şartlar" başlıklı 16. maddesinde; "Kanununhallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmaküzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığımuameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygunbulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir.Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi güniçinde yapılır. Bir hakkın yerine getirilmemesinden veyasebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı herzaman şikâyet olunabilir"
"Şikayetüzerine yapılacak muameleler" başlıklı 17.maddesinde; "Şikayet icra mahkemesince, kabul edilirseşikâyet olunan muamele ya bozulur, yahut düzeltilir. Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur"
"İcramahkemesi" başlıklı 4. maddesinde;"İcra veiflâs dairelerinin muamelelerine karşı yapılanşikâyetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesihâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmişolan hâkim tarafından yapılır. İş durumunungerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve SavcılarYüksek Kurulunun olumlu görüşü ile AdaletBakanlığınca icra mahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir.Bu durumda icra mahkemesi daireleri numaralandırılır. İcramahkemesinin birden fazla dairesi bulunan yerlerde işdağılımı ve buna ilişkin esaslar, Hâkimler veSavcılar Yüksek Kurulunca belirlenir. Her icra mahkemesihâkimi, kendisine Adlî Yargı Adalet KomisyonuBaşkanlığınca dönüşümlü olarakbağlanan icra ve iflâs dairelerinin muamelelerine yönelikşikâyetleri ve itirazları inceler, bu dairelerin gözetimve denetimlerini yapar, idarî işlerine bakar. İcra yetkisinihaiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir."
Hükümleriyer almaktadır.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılıAmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasınailişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Halböyle iken, İcra Müdürlüğünce yapılanihale sonucunda alınan taşınmaza ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın, kanuna aykırılığıiddiasının şikâyet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümleneceği,mahkemenin incelemeyi, söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, anılan işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar vereceği kuşkusuzdur. Adliyargılamanın bir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile İstanbul 15. Vergi Mahkemesi'nce verilen3.3.2020 gün ve E:2020/276 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile İstanbul 15. Vergi Mahkemesi'nce verilen 3.3.2020 günve E:2020/276 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.9.2020 gününde Üyelerden Aydemir TUNÇ,Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ın KARŞI OYLARI ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Burhan Şükrü Birol Suna
ÜSTÜN BOZER SONER TÜRE
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞIOY
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri HakkındaKanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleri çözümleyeceğihükme bağlanmıştır.
Davacı;Bakırköy Sulh Hukuk Mahkemeleri Satış Memurluğunun2013/204 numaralı dosyası üzerinden yapılan ihale sonucualınan taşınmaza ilişkin olarak, % 1 alınmasıgerektiği ileri sürülen KDV' nin % 18 oranında hesapedildiği, fazladan katma değer vergisi, pişmanlıkzammı, gecikme zammı ve usulsüzlük cezasıödediğinden bahisle iptal ve belirtilen ödemelerin,yapıldığı tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziile birlikte iadesi istemleriyle, vergi dairesine karşı davaaçmıştır. Bu davada; 3065 sayılı Kanungereğince, davacının katma değer vergisi mükellefiolup olmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolu, anılanKanun’un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere ve 2004 sayılı İcra İflasKanun’u hükümlerinin uygulanmasıylasınırlıdır.
Budurumda, davacıdan tahsil edilen katma değer vergisinin kısmeniadesi istemiyle açılan davanın, görüm veçözümünde idari yargı içerisinde yer alanvergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılamıyoruz. 28.9.2020
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy