T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 388
KARAR NO : 2020 / 428
KARAR TR : 13.07.2020
ÖZET : İcra dosyasına gelen evrakın icra memurunun kusuru yüzünden UYAP sistemine taranmaması sebebiyle, dava dışı İl Müdürlüğü'ne ödenmek zorunda kalınan para nedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemiyle açılan ve İcra ve İflas Kanunu’nun uygulanmasına ilişkin bulunan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :H. A.
Vekilleri :Av. M.A. F.
Davalı :Adalet Bakanlığı
Vekili : Av. F. K.
O L A Y : Davacı vekili dilekçesinde; Samsun 9. İcraMüdürlüğünün 2016/133518 esas sayılı dosyasında,müvekkiline olan borcu nedeniyle, borçlu/dava dışı V.B.aleyhine, icra takibi başlatıldığını, ödemeemrine itiraz edilmeksizin icra takibinin kesinleştiğini;borçlunun, dava dışı Sinop Gıda, Tarım veHayvancılık İl Müdürlüğünden olan alacağının,müvekkiline olan borcunun ödenmesi amacıyla, 08.11.2016tarihinde, birinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, 20.11.2016günü tebliğ edildiğini; İlMüdürlüğünün, borçlunun İlMüdürlüğünde alacağınınolmadığını belirtir 56418236-243-99/5767 sayılıve 14.11.2016 günlü yazısı ile, müvekkiline olanborcunun ödenmesi amacıyla gönderilen birinci hacizihbarnamesine itiraz edildiğini ancak Samsun 9. İcraMüdürlüğü görevlilerinin, davadışı İl Müdürlüğününanılan yazısı ile, birinci haciz ihbarnamesine yönelikitirazının, UYAP sistemine taramadıkları ve itiraz olarakkaydetmedikleri gibi kendilerine de tebliğ etmedikleri içinöğrenme imkanlarının olmadığını; İcraMüdürlüğü görevlilerinin görevlerini ihmaletmeleri sonucunda, 08.11.2016 tarihinde gönderilen birinci hacizihbarnamesine itiraz edilmediği gerekçesiyle, ikinci veüçüncü haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini usulüneuygun olarak tebliğ edildiğini; bunun üzerine, davadışı İl Müdürlüğü vekilitarafından, müvekkiline yönelik menfi tespit davasıaçıldığını; Sinop 1. Asliye HukukMahkemesi’nin 2017/78 esas-2017/345 karar sayılı ve 03/07/2017günlü ilamı ile, davanın kabulüne karar verdiğini;istinaf yoluna başvurulması üzerine Samsun Bölge AdliyeMahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2017/3043 esas-2018/971 kararsayılı ve 26/04/2018 günlü ilamı ile, (…)Davacınınistinaf başvurusunun; 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-2 maddesiuyarınca KISMEN REDDİ KISMEN KABULÜ ile, Sinop 1. Asliye HukukMahkemesi'nin 03/07/2017 tarih, 2017/78 E.- 2017/345 K. sayılı kararınınKALDIRILMASINA, yerine aşağıdaki hükmünoluşturulmasına,
"l-)DavanınKABULÜ ile, Davacının; Samsun 9. İcraMüdürlüğü 2016/133518 e. sayılı dosyasıborçlusu V.B.'e ve Samsun 9. İcraMüdürlüğü 2016/133518 e. sayılı dosyasıkapsamında düzenlenen ve davacıya tebliğ edilenüçüncü haciz ihbarnamesinde belirtilen 72.542.99-TLmiktarında davalıya borcunun bulunmadığınınTESPİTİNE,
2-) Davacınınkötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
(…)
5-)Davacı,davada kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan,hüküm tarihinde yürürlükte bulunan avukatlıkasgari ücret tarifesi uyarınca, tespit ve takdir olunan 8.330.00 TL.nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıyaverilmesine,...” şeklindeki ilamı ile kararın kesinleştiğini;Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin bu kararınıngerekçesinden de anlaşılacağı üzere; sözkonusu dosyada davacı konumunda olan dava dışı SinopGıda, Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğümün kendisine gönderilen birincihaciz ihbarnamesine süresinde itiraz ettiği ve böyleliklesöz konusu dosyada davacı konumunda olan dava dışıİl Müdürlüğümün ilk iki haciz ihbarnamesinesuskun kalmadığı ve davanın açılmasınasebebiyet vermediği, mahkemenin söz konusu dosyada davacıkonumunda olan İl Müdürlüğünün ilk iki hacizihbarnamesine suskun kalarak davanın açılmasına sebebiyetverdiği yönündeki tespitinin dosya kapsamına uygundüşmediği gerekçesine dayanmış olduğunu; dolayısıyla,Samsun 9. İcra Müdürlüğü görevlilerininağır görev ihmallerinin sonucunda, müvekkilinin, 8.330,00TL. nisbi vekalet ücreti ve 44-TL yargılama giderinden sorumlu olmakdurumunda kaldığını; kaldı ki, davacıkonumunda olan dava dışı İlMüdürlüğü vekilinin, söz konusu ilamı icrayakoyması halinde, zarar miktarının daha da artabileceğini; 2004Sayılı İİK’nun 5. maddesine göre; icra ve iflasmüdürleri ile yardımcılarının ve icra-iflasdairesi katip, mübaşir ve hizmetlilerinin kusurlu hareketleri ile-takibin taraflarına ve üçüncü kişilere-vermiş oldukları zarardan dolayı devletin hukukisorumluluğunun düzenlendiğini; bu kişileringörevlerini verine getirirken, kusurları ile -takibintaraflarına ve üçüncü kişilere - verdiklerizarardan Devletin (Adalet Bakanlığı), birinci derecede sorumluolduğunu; İİK.nun 5.maddesine göre, tazminat davasınındoğrudan doğruya Adalet Bakanlığı aleyhineaçılacağını, Bakanlığın, icramüdürünün (ve diğer icra ve iflas dairesigörevlilerinin) kusuruyla doğan zararı mahkeme kararı ileilgiliye ödedikten sonra, zararın meydana gelmesinde kusuru bulunanilgililere rücu edebileceğini, bu tazminat davasına adliyemahkemelerinde bakılacağını ifade ederek; fazlayadair haklarının saklı kalması kaydıyla; şimdilik 100-TL’ninSinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/78 esas-2017/345 kararsayılı ve 03/07/2017 günlü ilamının SamsunBölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin 2017/3043 esas-2018/971karar sayılı ve 26/04/2018 günlü ilamı ilekesinleştiği tarih olan 26/04/2018 tarihinden itibaren işleyecekyasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle 30.5.2018tarihinde adli yargı yerinde dava açmıştır.
SAMSUN4.ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 28.2.2019 gün ve E:2018/266, K:2019/81sayı ile, “(…)Dava, davalının hizmet kusurunadayalı olarak açılmış tazminat davasıdır.
Dosyaiçerisinde mevcut taraf beyanları, tüm bilgi ve belgeler birbütün olarak değerlendirildiğinde; dava dışıV.B.'in müdürlükten alacağınınolmadığını belirtir yazı ile davacı HalitAnayurt'a olan borcunun ödenmesi amacıyla gönderilen birincihaciz ihbarnamesine itiraz edildiği halde dilekçenin Uyap'ataranmadığını, bu nedenle Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinemenfi tespit davası açılması nedeniyle icra memurununkusurlu işlemi yüzünden uğranılan maddi zararıntazminin talep edildiği, kamu görevi yapan icra memurları takipeden kurum olan davalıya bu davanın yöneltildiği,davalının kamu tüzel kişisi olup kamu hizmeti görmekleyükümlü bulunduğu, kamu tüzel kişileringörevlerini gereği gibi yapmamaları sonucu oluşanzararların hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup hizmet kusurundandolayı kamu kurumu aleyhine idari yargı yolunda tam yargıdavası açılması gerektiği, yargı yolunun davaşartı olduğu, dava şartının mahkememizce heraşamada göz önüne alınması gerektiğianlaşıldığından davacınındavasının dava şartı yokluğundan dolayı usuldenreddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmasıgerekmiştir.
HÜKÜM:GerekçesiYukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacınındavasının işbu davaya bakmakta İdare Mahkemesi görevliolduğundan dava şartı yokluğundanREDDİNE(…)” karar vermiş; istinaf yolunabaşvurulması üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 5. HukukDairesince, 9.1.2020 gün ve E:2019/1917, K:2020/61 sayı ile, istinafdilekçesinin esastan reddine kesin olmak üzere karar vermiş vegörevsizlik kararı kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez, fazlaya dair hakları ve ek dava açma haklarınınsaklı kalması kaydıyla; icra memurunun kusurlu işlemiyüzünden uğranılan zarara karşılıkşimdilik 8454,80-TL maddi tazminatın ödenmesi istemiyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
SAMSUN 1.İDARE MAHKEMESİ: 4.5.2020 tarih ve E:2020/388 sayı ile, “(…)2004sayılı İcra ve İflas Kanununun, "İcraDaireleri" başlıklı 1.maddesinde; "her asliyemahkemesinin yargı çevresinde yeteri kadar icra dairesibulunacağı; her icra dairesinde Adalet Bakanlığıtarafından atanacak bir icra müdürü, yeteri kadar icramüdür yardımcısı, icra katibi ile adli yargı ilkderece mahkemesi adalet komisyonları tarafındangörevlendirilecek mübaşir ve hizmetli bulunacağı; icramüdürü, icra müdür yardımcısı veya icrakatibinin herhangi bir nedenden dolayı yokluğu halinde görev veyetkilerinin, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonutarafından görevlendirilecek yazı işlerimüdürü veya zabıt katibi tarafından yerinegetirileceği; Adalet Bakanlığının, icra dairelerinibir arada bulundurmaya ve aynı icra mahkemesine bağlamaya yetkiliolduğu" hususlarına yer verilmiştir.
"Sorumluluk"başlıklı, 5.maddesinde de; "İcra ve İflas Dairesigörevlilerinin kusurlarından doğan tazminat davaları, ancakidare aleyhine açılabilir. Devletin, zararın meydanagelmesinde kusuru bulunan görevlilere rücu hakkısaklıdır. Bu davalara adliye mahkemelerinde bakılır"hükmü düzenlenmiştir.
(…)
Olaydadavacı tarafından, icra dairesi görevlilerinin kusuruna dayanılarakicra dosyasına gelen evrakın UYAP sistemine taranmamasındankaynaklı zarara uğratıldığından bahisle tazminattalep edilmiştir.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun uygulanmasınailişkin olarak icra dairesi görevlilerinin işlemlerindendoğduğu öne sürülen zararın tazmini istemiyleaçılan davanın anılan Yasa hükmü uyarıncaadli yargı yerinde çözümlenmesi gerekmektedir.
Açıklanannedenlerle adli yargının görev alanına giren davanın2577 sayılı Yasanın 14/3-a ve 15/1-a maddeleri uyarıncagörev yönünden reddi gerektiğinden, 2247 sayılıUyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 19. maddesi uyarınca önceki görevsizlikkararına ilişkin dava dosyası (Samsun 4. Asliye HukukMahkemesinden temin edildikten sonra) ile birlikte dava dosyalarının,görevli yargı yerinin belirlenmesi için UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine ve dosya incelemesinin bu konudaUyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadar ertelenmesine…”kararvermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 13.07.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası ilebirlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiği veusule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, icradosyasına gelen evrakın icra memurunun kusuru yüzünden UYAPsistemine taranmaması sebebiyle, dava dışı Sinop GıdaTarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğü'ne ödenmek zorunda kalınan paranedeniyle uğranılan maddi zararın tazmini istemiyleaçılmıştır.
Dava dosyasınınincelenmesinden; davacının, borçlusu olan V.B'ye yönelikSamsun 9. İcra Müdürlüğü'nün E:2016/133518esasına kayıtlı dosya ile başlattığı icratakibinin, itiraz edilmeden kesinleştiği, kesinleşen takibeistinaden, V.B'nin alacaklı olduğu Sinop Gıda Tarım veHayvancılık İl Müdürlüğü'ne 1. hacizihbarnamesi gönderildiği, gönderilen haciz ihbarnamesine kurumtarafından itiraz edildiği ancak icramüdürlüğünce itiraz evrakının UYAP sistemiüzerinden dosyaya taranmadığı, UYAP sistemi üzerindenbakıldığında dosyaya itiraz edilmediğiningörülmesi üzerine sırasıyla 2. ve 3. hacizihbarnamelerinin Sinop Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğü'ne gönderildiği, 3. Hacizihbarnamesinin tebliğ edilmesiyle Sinop Gıda Tarım veHayvancılık İ1 Müdürlüğütarafından davacı aleyhine menfi tespit davasıaçıldığı, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin03.07.2017 tarih ve E:2017/78, K:2017/345 sayılı kararıyladavanın kabulüne ve yargılama giderlerinin davacı SinopGıda Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğü üzerinde bırakılmasınakarar verildiği; kararın istinaf edilmesi üzerine, SamsunBölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nce yapılan istinafincelemesinde (26.04.2018 tarih ve E:2017/3043, K:2018/971), ilk mahkemekararının yargılama giderleri ve vekalet ücretineilişkin kısımlarının kaldırılarak; 44,00 TLtebligat gideri ve 8.330,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıtarafından Sinop Gıda, Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğüne ödenmesine hükmedildiği,anılan kararın kesinleştiği; davacıtarafından Sinop Gıda Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğüne, 8.454,80 TL yargılama gideri vevekalet ücreti ödemek zorunda kaldıkları, bu sebeple icradosyasına gelen evrakın UYAP sistemine taranmaması sebebiyleSinop Gıda Tarım ve Hayvancılık İlMüdürlüğüne ödenmek zorunda kalınan bumiktarın tazmini amacıyla; adli yargı yerinde fazlaya dairhaklarının saklı kalması kaydıyla; şimdilik100-TL’nin Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2017/78esas-2017/345 karar sayılı ve 03/07/2017 günlüilamının Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 4. HukukDairesi’nin 2017/3043 esas-2018/971 karar sayılı ve 26/04/2018günlü ilamı ile kesinleştiği tarih olan 26/04/2018tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline kararverilmesi istemiyle; İdari yargı yerinde ise fazlaya dairhakları ve ek dava açma haklarının saklıkalması kaydıyla, icra memurunun kusurlu işlemiyüzünden uğranılan zarara karşılıkşimdilik 8454,80-TL maddi tazminatın ödenmesi istemiyle dava açıldığıanlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflasKanunu’nun 1.maddesinde; her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunacağı; her icradairesinde Adalet Bakanlığı tarafından atanacak bir icramüdürü, yeteri kadar icra müdüryardımcısı, icra katibi ile adli yargı ilk derece mahkemesiadalet komisyonları tarafından görevlendirilecekmübaşir ve hizmetli bulunacağı; icramüdürü, icra müdür yardımcısı veya icrakatibinin herhangi bir nedenden dolayı yokluğu halinde görev veyetkilerinin, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonutarafından görevlendirilecek yazı işlerimüdürü veya zabıt katibi tarafından yerinegetirileceği; Adalet Bakanlığının, icra dairelerinibir arada bulundurmaya ve aynı icra mahkemesine bağlamaya yetkiliolduğu hususlarına yer verilmiş; aynı Kanunun,“Sorumluluk” başlıklı 5. maddesinde ise,“(Değişik: 6/6/1985 - 3222/1 md.) İcra ve İflasDairesi görevlilerinin kusurlarından doğan tazminatdavaları, ancak idare aleyhine açılabilir. Devletin,zararın meydana gelmesinde kusuru bulunan görevlilere rücuhakkı saklıdır. Bu davalara adliye mahkemelerinde bakılır.”hükmü yer almıştır.
Olaydadavacı vekili tarafından; İcraMüdürlüğü personelinin, icra dosyasına gelenevrakı UYAP sistemine taramamasından kaynaklanan işlem veyaeylemi sebebiyle zarara uğranıldığı iddia edilerek,uğranılan maddi zararın tazmini istemiyle idare aleyhine davaaçıldığı anlaşılmaktadır.
Bu durumagöre, İcra ve İflas Kanunu’nun uygulanmasınailişkin olarak, icra dairesi görevlilerinin işlemlerindendoğduğu öne sürülen zararın tazmini istemiyleaçılan davanın, anılan Yasa hükmü uyarıncaadli yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
Açıklanannedenlerle, Samsun 1. İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüile, Samsun 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin, 28.2.2019 gün ve E:2018/266,K:2019/81 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.
S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle Samsun 1. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Samsun 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin,28.2.2019 gün ve E:2018/266, K:2019/81 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13.07.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy