T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 351
KARAR NO : 2020 / 429
KARAR TR : 13.07.2020
ÖZET : 5510 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen fark işçilik prim borcunun iptali istemiyle açılan davanın, anılan Kanunun 85 ve 101.maddeleri uyarınca ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :A. C.
Vekili :Av. D.D.
Davalı :Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
Vekili :Av. B. T.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkiline ait taşınmaz üzerinde kaçak yapıyapıldığından bahisle Beykoz Belediyesi tarafındanidari para cezası ve yıkım kararı verildiğini,ayrıca SGK'ya ihbarda bulunulduğunu; bunun üzerinedavalı kurum tarafından inşaat işlerinden dolayıyeterli işçilik bildiriminde bulunulmadığındanbahisle 44.329,32.-TL.lik prim hesaplanarak müvekkilinden bututarın ödenmesinin istenildiğini; müvekkilitarafından bu cezanın kaldırılması içindavalı kuruma dilekçe ile başvuruda bulunulduğunu ifadeederek; kesilen prim borcunun iptali istemiyle 1.3.2018 tarihinde adliyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBULANADOLU 29.İŞ MAHKEMESİ: 27.9.2018 gün ve E:2018/95,K:2018/470 sayı ile, “(…)Dava konusunun idari paracezasına itiraz olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusuİstanbul Sgm İl müdürlüğü Beykoz Sgmtarafından 18.01.2018 tarih, 379314 sayılı fark prim borcucezasının konusu yapılan alacak sebebinin prim asıl alacakve gecikme cezaları ile ilgili olmayıp yeterli işçilikbildiriminde bulunulmadığı iddiası üzerine davalıSosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari paracezasının iptali talebinin söz konusu olması, iptali talepedilen idari para cezasına konu alacak prim asıl alacak ve gecikmecezası ile ilgili olmaması, İdari para cezası ile ilgiliolması nedeniyle, 5510 sayılı yasanın 86-89-102. Vemüteakip maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliğinekarar vermek kanaati hasıl olmuş(…)”turgerekçesiyle; davanın görevsizlik nedeniyle reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez aynı istemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
İSTANBUL6.İDARE MAHKEMESİ: 11.3.2020 gün ve E:2019/2540 sayıile, “(…)5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve GenelSağlık Sigortası Kanunu’nun 88. Maddesinin 19.fıkrasında; “Kurumun prim ve diğer alacaklarınıntahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacakuyuşmazlıkların çözümlenmesinde; Kurumun,alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.”hükmü ile 85. maddesinin 3. fıkrasında ise “Bumaddenin birinci ve ikinci fıkrasında belirtilen usûllerleKuruma bildirilmediği tespit edilen asgarî işçiliktutarı üzerinden Kurumca re'sen tahakkuk ettirilen sigorta primleri,88 inci ve 89 uncu maddeler dikkate alınarak işverene tebliğedilir. İşveren, tebliğ edilen prim borcunakarşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Kurumaitiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazın reddihalinde işveren, kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ayiçinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Mahkemeyebaşvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.”kuralı yer almaktadır.
5510sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık SigortasıKanunu'nun 101. maddesinde; "Bu Kanunda aksine hüküm bulunmayanhallerde, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasıyla ilgili ortayaçıkan uyuşmazlıklar iş mahkemelerindegörülür." kuralına yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden;
-Davalıİdarenin dava konusu 18.01.2018 tarih ve E.379314 sayılıişlemi ile -özetle, davacının işyeri ile ilgili olarakyapılan araştırma neticesinde, yeterli işçilikbildiriminde bulunulmadığı, özel inşaat işi ileilgili olarak 1.427675,46 TL maliyet bedeline %9 asgari işçilikoranının %25 eksiği uygulanmak suretiyle hesaplanan 128.490,79TL fark işçilik miktarı üzerinden tahakkuk eden 44,329,32TL sigorta priminin tebligatın alındığı tarihtenitibaren bir ay içerisinde ödenmesi, yolunda işlem tesisedildiği,
-Davacıtarafça, bu işlemin iptali istemiyle İstanbul Anadolu 29.İş Mahkemesinde açılan davada, 27.09.2018 tarih veE:2018/95; K:2018/470 sayılı karar ile, dava konusu işlem, primborcu olmayıp yeterli işçilik bildirimiyapılmamasından kaynaklı idari para cezası olaraknitelendirilerek, davanın görev yönünden reddine kararverildiği, (UYAP kayıtlarında karara karşı istinafyoluna gidilmeyerek kararın kesinleştiği)
-Bununüzerine dava konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olandavanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Bu meyanda,Mahkememizin 31.12.2019 tarihli ara kararı ile, dava konusu 18.01.2018tarih ve E.379314 sayılı işlemin dayanağınınişçiler için ödenmesi gereken sigorta prim borcu muolduğu veyahut işçi bildirimin yapılmamasındandolayı verilen idari para cezası mı, olduğununsorulması üzerine, Sosyal Güvenlik Kurumu Beykoz SosyalGüvenlik Merkezinin 20.02.2020 tarih ve E.3108894 sayılıyazısı ile, dava konusu işlemin, davacının,kaçak inşai yapı sırasındaçalıştırdığı kişiler içinsigorta primi beyanında bulunmadığındançıkarılan fark işçilik prim borcu olduğu,bildirilmiştir.
Bu durumda,5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nda prim borcu tahakkuk ettirilmesine ve gecikmezammına ilişkin işlemlerin iptali ve iadesi istemiyleaçılacak davalarda idare mahkemelerinin görevli olduğunailişkin bir hükme yer verilmediğinden ve anılan Kanundaaksine hüküm bulunmayan hallerde iş mahkemesinin görevliolduğu hükmüne yer verildiğinden prim borcunun iptaliistemiyle açılan işbu davada yukarıda yer verilenmevzuat uyarınca adli yargının görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
2247sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşu veİşleyişi Hakkında Kanunun 19. maddesinde; "Adli,idari, askeri yargı mercilerinden birisinin kesin veyakesinleşmiş görevsizlik kararı üzerine kendisine gelenbir davayı incelemeye başlayan veya incelemekte olan bir yargımercii davada görevsizlik kararı veren merciin görevliolduğu kanısına varırsa, gerekçeli bir karar ilegörevli merciin belirtilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurur ve elindeki işin incelenmesini UyuşmazlıkMahkemesinin karar vermesine değin erteler. Yargı merciince,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyası datemin edilerek, gerekçeli başvuru kararı ile birlikte davadosyaları Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilir."kuralına yer verilmiş olup, anılan düzenlemekapsamında dava dosyası ile birlikte İstanbul Anadolu 29.İş Mahkemesinin 27.09.2018 tarih ve E:2018/95; K:2018/470sayılı dosyasının da mahkemesinden temin edilerek, her ikidosyanın birlikte Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine…”karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 13.07.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Yasa’nın27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre, İdare Mahkemesi’nceanılan Yasa’nın 19. Maddesinde öngörülen usul veyönteme uygun biçimde başvuruda bulunulduğuanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkgörülmediğinden görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 5510sayılı Kanun uyarınca tespit edilen fark işçilikprim borcunun iptali istemiyle açılmıştır.
5510sayılı Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu’nun “Asgariişçilik uygulaması ve uzlaşma”başlığını kaşıyan 85. Maddesinde, “İşverenin, işin emsaline, niteliğine,kapsam ve kapasitesine göre işin yürütümüaçısından gerekli olan sigortalısayısının, çalışma süresinin veya primeesas kazanç tutarının altında bildirimdebulunduğunun tespiti halinde, işin yürütümüaçısından gerekli olan asgarî işçiliktutarı; yapılan işin niteliği, kullanılan teknoloji,işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerdeçalıştırılan sigortalı sayısı, ilgilimeslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibiunsurlar dikkate alınarak tespit edilir. Söz konusu tespitler,Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarıtarafından yapılır.
Kamu idareleri, döner sermayelikuruluşlar kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalartarafından ihale mevzuatına göre yaptırılanişlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayıbu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilikbildirilmiş olup olmadığı Kurumcaaraştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterliişçiliğin bildirilmemiş olduğuanlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarıüzerinden hesaplanan prim tutarı, 89 uncu madde gereğihesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ayiçinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir.Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikme zammınınödendiği veya ödeneceğinin işveren tarafındanyazılı olarak taahhüt edilmesi halinde borçkesinleşir. Kuruma verilecek taahhütnamede üstlenilen ödemeyükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde,işveren hakkında 88 inci ve 89 uncu maddeler uyarınca işlemyapılır. Tebliğ edilen prim ve gecikme cezası ve gecikmezammının ödenmemesi, taahhütname verilmemesi veya Kurumcaişyerinin denetlenmesine gerek görülmesi durumunda Kurumcainceleme yapılır.
Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrasındabelirtilen usûlerle Kuruma bildirilmediği tespit edilen asgarîişçilik tutarı üzerinden Kurumca re’sen tahakkukettirilen sigorta primleri, 88 inci ve 89 uncu maddeler dikkate alınarakişverene tebliğ edilir. İşveren, tebliğ edilen primborcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içindeKuruma itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazınreddi halinde işveren, kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ayiçinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Mahkemeyebaşvurulması, prim borcunun takip ve tahsilinidurdurmaz.(…)”hükmüne;
Kanunun, “Primlerin ödenmesi”başlıklı 88. maddesinin 19. fıkrasında;“Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıklarınçözümlenmesinde; Kurumun, alacaklı birimininbulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir.” hükmüne;
AnılanKanunun “Uyuşmazlıklarınçözüm yeri” başlıklı 101.maddesinde ise, “Bu Kanunda aksinehüküm bulunmayan hallerde, bu Kanun hükümlerininuygulanmasıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıklariş mahkemelerinde görülür.” Hükmüne yerverilmiştir.
Dava dosyalarınınincelenmesinden, davacının işyerine ilişkin olarak, BeykozBelediye Başkanlığınca, kaçakyapıldığı iddia edilen yapıların inşaifaaliyetleri sırasında çalıştırılansigortalıların, 5510 sayılı Kanun yönündenincelenmesi için ilgili yazıların davalı kurumagönderildiği; davalı İdarece, işverene idaripara cezası haricinde, ayrıca; yapılankaçak yapılarla ilgili, kuruma yeterli işçilikbeyanında bulunmadığı gerekçesiyle, Noksanİşçilik Prim borcu hesaplaması yapılarak 44.329.32TL ana para tutarında fark işçilik prim borcu tahakkuk ettirildiğive 18.03.2018 tarihli, 379314 sayılı yazı ile durumundavacı/işverene bildirildiği, bu işlemde, sigortapriminin tebligatın alındığı tarihten itibaren bir ayiçerisinde ödenmesinin mümkün olduğununbelirtildiği; davacı tarafından tahakkuk ettirilen farkişçilik prim borcunun iptalinin idareden talep edildiği,bilahare aynı istemle adli ve idari yargı yerlerinde bakılan davalarınaçıldığı; buna karşılık, adliyargı yerinde, dava konusu uyuşmazlığın “idaripara cezasına itiraz” olduğu değerlendirmesiylehüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Olayda,uyuşmazlığın davacının, kaçak inşaiyapı sırasında çalıştırdığıkişiler için sigorta primi beyanındabulunmadığından bahisle çıkarılan farkişçilik prim borcuna ilişkin olduğu açıktır.
Bu durumda,taraflar arasındaki uyuşmazlık 5510 sayılı Kanunun 85.Maddesinde belirtilen fark prim borcunun hesaplanmasına ilişkinolduğundan, uyuşmazlığınçözümünde, anılan Kanunun 85 ve 101.maddeleriuyarınca İş Mahkemesi görevlidir.
Açıklanannedenlerle, İstanbul 6. İdare Mahkemesinin başvurusununkabulü ile İstanbul Anadolu 29.İş Mahkemesinin 27.9.2018gün ve E:2018/95, K:2018/470 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle İstanbul 6. İdare MahkemesininBAŞVURUSUNUN KABULÜ ile İstanbul Anadolu 29.İşMahkemesinin 27.9.2018 gün ve E:2018/95, K:2018/470 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 13.07.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan
Hicabi
DURSUN
Üye
Şükrü
BOZER
Üye
Mehmet
AKSU
Üye
Birol
SONER
Üye
Aydemir
TUNÇ
Üye
Nurdane
TOPUZ
Üye
Ahmet
ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy