T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/78
KARAR NO : 2020/390
KARAR TR: 22.06.2020
ÖZET : Davalı kurumda sözleşmeli uzman olarak çalışan davacının sözleşmesinin haksız feshedildiğinden bahisle, çalıştığı dönemlere ilişkin kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinin ise dava tarihinden itibaren tahsiline karar verilmesi istemiyle açtığı davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk
KARAR
Davacı :M.M. İ.
Davalı : Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu
Vekili :Av. Z.K.
O L A Y: Davacı dava dilekçesinde özetle;davalı kurumun Erzincan Koordinatörlüğü'nde 15.02.2012tarihinde uzman olarak çalışmayabaşladığını, davacının iş akdininhiçbir haklı neden yokken gerekçe gösterilmeksizinsabah işe geldiğindesonlandırıldığını,02.08.2016 tarihinde iş akdinin feshedildiğini, davacıyakıdem ve ihbar tazminatının ödenmediğini,çalıştığı sürede kullanmamışolduğu 40 gün yıllık izninin olduğunu ilerisürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla2.000,00-TL yıllık izin ücreti, 1.000,00-TL kıdemtazminatı, 500,00-TL ihbar tazminatı, yargılama giderleri ilevekalet ücretinin davalı idareden tazmini istemiyle adli yargıyerinde dava açmıştır.
ERZİNCAN 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ(İŞMAHKEMESİ SIFATIYLA): 17.1.2019 gün ve E:2018/318, K:2019/22sayı ile, olayda davacı ile yapılan sözleşmehükümleri incelendiğinde davacının görevinintanımı yapılırken memurlarda olduğu gibi kamu hizmetiesasının benimsenmesi, ücretinin belirlenmesinin yine kamugörevlilerine ilişkin kurallara atıfta bulunarak tespiti yasakolan işlemlerin neler olduğu belirlenirken memurların tabiolduğu mevzuata atıfta bulunulması, yeniden sözleşmeyapılmasında Bakanlar Kurulunun Sözleşmeli PersonelinÇalıştırılmasına Dair Esaslara ilişkinkararına atıfta bulunulması, sözleşmedehüküm bulunmayan hallerde 5648 sayılı Kanun, PersonelYönetmeliği hükümlerinin uygulanacağınınbelirlenmesi ve bu mevzuatta davacıyla sözleşmeyapılmasının memuriyette olduğu gibi yarışma,KPSS, KPDS gibi objektif şartlara tabi tutulması, yineözlük haklarıile disiplin hükümlerinde 657sayılı DMK'nun uygulanacağının belirtilmesikarşısında davacının statü hukukuna tabi birsözleşmeli personel olduğu uyuşmazlığınçözüm yerinin idari yargı olduğuanlaşıldığından, her ne kadar mahkemelerinde davaaçılmış ise de eldeki davaya idari yargıdabakılması gerektiği, yargı yolunun caizolmadığı anlaşıldığından, HMK 114/1-b,115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanınusulden reddine karar vermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı bu kez 15.02.2012-02.08.2016 tarihleri arasındasözleşmeli uzman olarak çalışırkensözleşmesinin haksız feshedildiğinden bahisle 35.000,00 TLmanevi tazminata hükmedilmesi ve çalıştığıdönemlere ilişkin 19.000,00-TL kıdem tazminatınınfesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle,13.000,00-TL ihbar tazminatı ve 12.000,00-TL yıllık izinücretinin ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziylebirlikte ödenmesiistemle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
Erzincan İdare Mahkemesi: 14.6.2019 gün ve E:2019/416,K:2019/891 sayı ile,Bakılan davada, davacınınsözleşmesinin 02.08.2016 tarihinde feshedildiği ve fesihişleminin aynı tarihte davacı tarafındanöğrenildiği, sözleşme fesih işleminin iptaliistemiyle açılan bir iptal davası bulunmadığı,davacı tarafından sözleşme fesih işlemininöğrenildiği tarihten itibaren altmış günlükdava açma süresi içerisinde dava açılmasıgerekirken, bu süre geçtikten sonra ilk kez 18.10.2018 tarihindeErzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açıldığıanlaşıldığından, altmış günlükdava açma süresi geçtikten sonra 18.10.2018 tarihindeaçılan iş bu davanın Yasa hükümleriuyarınca süre aşımı nedeniyle esasınınincelemesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle, 2577sayılı İdari Yargıla Usulü Kanunu’nun 15.maddesinin l/b bendi uyarınca davanın süre aşımınedeniyle reddine karar vermiş, bu karara karşıdavacıistinaf isteminde bulunmuştur.
Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi:3.12.2019 gün ve E:2019/1498, K:2019/1782 sayı ile, olayda,davacının işbu davadaki istemiyle, işe başladığıve görev yaptığı süre ile davaaçıldığı tarihte yürürlükte bulunanve 5510, 5648 ve 7036 sayılı Yasalardaki açıkdüzenlemeler uyarınca, haksız fesih nedeniyle manevi tazminat,kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izinücretinin tazmini talebine ilişkin uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemekararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmeküzere dosyanın mahkemesine iadesine karar vermiştir.
ERZİNCAN İDARE MAHKEMESİ: 26.12.2019 gün veE:2019/1306 sayı ile, bozma kararına uyarak, olayda,davacının işbu davadaki istemiyle, işebaşladığı ve görev yaptığı süreile dava açıldığı tarihte yürürlüktebulunan ve 5510, 5648 ve 7036 sayılı Yasalardaki açıkdüzenlemeler uyarınca, haksız fesih nedeniyle manevi tazminat,kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izinücretinin tazmini talebine ilişkin uyuşmazlığıngörüm ve çözümünde adli yargı yeriningörevli olduğu sonucuna varıldığıgerekçesiyle, 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanunun 19.maddesiuyarınca adli yargı dava dosyasının istenilmesine,görevli yargı yerinin belirlenmesi için dosyanınUyuşmazlık Mahkemesi'ne gönderilmesine ve dosya incelemesiningörev konusunda Uyuşmazlık Mahkemesi'nce karar verilinceye kadarertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan22.06.2020 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, idari yargı dosyası ile birlikteadli yargı dosyası da temin edilmek sureti ile 2247 sayılıYasa’nın 19. maddesinde öngörülen şekildebaşvurulduğu ve kıdem ve ihbar tazminatı ileyıllık izin ücretine ilişkin olarak usule ilişkinherhangi bir noksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-HakimGülşen AKAR PEHLİVAN’ın, davanınçözümünde adli yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ileDanıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada adliyargının görevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 15.02.2012-02.08.2016 tarihleri arasında davalı kurumdasözleşmeli uzman olarak çalışan davacının,sözleşmesinin haksız feshedildiğinden bahisle,çalıştığı dönemlere ilişkin 19.000,00TL kıdem tazminatının fesih tarihinden itibaren mevduatauygulanan en yüksek faiziyle, 13.000,00 TL ihbar tazminatı ve12.000,00 TL yıllık izin ücretinin ise dava tarihinden itibarentazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve davatarihlerinde yürürlükte bulunan 5648 sayılı Tarımve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Hizmetleri HakkındaKanunun;
5818 sayılı Yasanın 5. Maddesi ile değişik"Kurum personelinin statüsü, hakları veatanmaları" başlıklı 14. maddesi:"(1)Kurumda hizmetler 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı DevletMemurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmelipersonel hakkındaki hükümlerine bağlıolmaksızın istihdam edilen sözleşmeli personel eliyleyürütülür. Kurum personeli, sosyal güvenlikyönünden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalarve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesininbirincifıkrasının (a) bendi hükümlerine tabidir."
...
(5) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu MalîYönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (IV) sayılıcetvellerde sayılan kurum ve kuruluşlardaçalışanlardan durumları, bu maddede sayılan nitelikve şartlara uygun olanlar, kendilerinin isteği vekurumlarının muvafakatı ile Kurumda sözleşmeli olarakistihdam edilebilir. Bu şekilde istihdam edilecek personelsayısı toplam personel sayısının yüzde ellisiniaşamaz. Bu şekilde görevlendirilen personel kurumundan aylıksızizinli sayılır ve asıl kadrosuyla ilgisi devam eder.Bunların terfileri başkaca bir işleme gerekkalmaksızın kurumlarınca yapılır. Bu hükmegöre görevlendirilenler, görevde kaldıklarısürece, malî ve sosyal haklarını Kurumdan alırlar. Buşekilde geçen hizmet süreleri, kazanılmış hakaylık, derece ve kademeleri ile ek göstergelerinin tespitinde dikkatealınır. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesininbirinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı ikenbu şekilde istihdam edilmeye başlayanlar, ilgileri devam edenasıl kadroları esas alınarak bu görevlerisırasında da aynı kapsamda sigortalı kabul edilir. Kamukurum ve kuruluşlarında asli kadrosu itibarıyla makamtazminatı ödenmesi gereken görevlerde bulunmakta iken bufıkra çerçevesinde Kurumda Başkan, genelkoordinatör, birinci hukuk müşaviri, koordinatör, uzman vedenetçi olarak sözleşmeli istihdam edilmeye başlayan ve5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesikapsamında bulunanların, bu görevlerde geçensüreleri makam tazminatı veya buna bağlı olarak temsil veyagörev tazminatı ödenmesi gereken süre olarakdeğerlendirilir.
...
(7) Kamu kurum ve kuruluşlarından Kurumda istihdam edilenkamu görevlileri, görevleri sona erdiğinde kurumlarındamükteseplerine uygun bir göreve atanırlar. Bunların Kurumdageçen hizmet süreleri kazanılmış hakaylıklarının tespitinde dikkate alınır..."hükmüne yer vermiştir.
Söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarih ve 30473sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayınlanan 703sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 93. Maddesi ileyürürlükten kaldırılmış, 15/07/2018 tarih ve30479 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 4 numaralıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile davalı Kurumailişkin yeni düzenleme getirilmiş ve yerine işlenmiştir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel SağlıkSigortası Kanunu'nun;
"Sigortalı sayılanlar başlıklı"4/1-a maddesinde: "Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigortakolları uygulaması bakımından;
a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafındançalıştırılanlar...
... Sigortalı sayılırlar.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu' nun;
"Görev" başlıklı 5. maddesinde: "(1)İş mahkemeleri;
a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılıKanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılıİş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı TürkBorçlar Kanununun İkinci Kısmının AltıncıBölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabiişçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında,iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğanher türlü hukuk uyuşmazlıklarına ...
... ilişkin dava ve işlere bakar.
Hükümlerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Sosyal Güvenlik KurumuBaşkanlığı Emeklilik Hizmetleri GenelMüdürlüğünün 12.11.2018 tarihliyazısından, davacının 2004 yılında 506 sayılıYasaya tabi olarak, aylık prim hizmet belgesi ileçalışmaya başladığı; 13.2.2012 tarih ve2441 sayılı Tarım ve Kırsal Kalkınmayı DesteklemeKurumu'nun atama onayı ile 5648 sayılı Yasanın 14.Maddesinin 5. ve 7. Fıkraları ve 26849 sayılı PersonelYönetmeliğinin 7. Maddesi uyarınca açılanyarışma sınavında başarılı olarak,aylık prim ve hizmet belgesi ile, 5510 sayılı Kanunun 4.Maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (SSK) kapsamındaçalışmaya başladığı; ilişiğininkesildiği 2.5.2016 tarihine kadar bu şekilde uzman olarakçalıştığı; 667 sayılıOlağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkinKanun Hükmünde Kararnamenin 4-1-f maddesi uyarınca darbeteşebbüsü ve terörle mücadeleçerçevesinde alınması zorunlu olan tedbirleruyarınca Bakanlık makamı oluru ile sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmıştır.
Olayda, 5648 sayılı Yasa ile kurulup, bu yasadahüküm bulunmayan hallerde özel hukuk hükümlerine tabiolan, hizmetleri sözleşmeli personel tarafındanyürütülmesi öngörülen ve personeli de 657sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunlarınsözleşmeli personel hakkındaki hükümlerine tabi olmadığıdüzenlenen davalı idare ile davacı arasında imzalananhizmet sözleşmelerinin özel hukuk hükümlerine tabiolduğu, davacının isteminin de sözleşmeden ve işhukukundan kaynaklanan kıdem ve ihbar tazminatıile yıllıkizin ücreti istemine ilişkin olduğu tartışmasızdır.
Bu durumda, davacının talepleri, işebaşladığı tarih, görev yaptığısüre ile ayrıca davanın açıldığıtarihte yürürlükte bulunan ve yukarıda yer verilen 5510,5648 ve 7036 sayılı Yasalardaki açık düzenlemelergözetildiğinde uyuşmazlığın görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde adli yargı görevli olduğundan,Erzincan İdare Mahkemesinin başvurusunun kabulüyle, Erzincan 1.Asliye Hukuk Mankesince (İş Mahkemesi Sıfatıyla) verilen17.1.2019 gün ve E:2018/318, K:2019/22 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Erzincanİdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜYLE, Erzincan 1. Asliye HukukMankesince (İş Mahkemesi Sıfatıyla) verilen 17.1.2019gün ve E:2018/318, K:2019/22sayılı GÖREVSİZLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 22.06.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy