T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/301
KARAR NO : 2020/408
KARAR TR: 22.06.2020
ÖZET : Karayolları Genel Müdürlüğü 6. Bölge Müdürlüğü bünyesinde taşeron işçi olarak çalışmakta olan davacı tarafından, taşeron işçilerin kadroya alınmasına yönelik imzalanan protokoller çerçevesinde kendisinin kadroya alınma şartları bulunduğunun tespiti ile kadroya alınmaması işlemine dair davalı idareye yaptığı itirazın reddedilmek suretiyle kadroya alınmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı:AU
Vekilleri: Av. K.C.- Av. A.E.A
Davalı:Karayolları Genel Müdürlüğü
Vekili : Av. İ.Ö.D.
O L A Y: Davacıvekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin,Karayolları Genel Müdürlüğü 6. BölgeMüdürlüğü nezdinde 12.4.2002 tarihinde taşeronişçisi olarak çalışmaya başladığını,yaklaşık 1650 gün kıdeme sahip olduğunu, idarenin anagörev konusuna giren yol bakım/yapım işindeçalıştığını, taşeron firmalarındeğişmesine rağmen yine aynı işi yapmaya devamettiğini, taşeronlarda çalışan işçilerinKaroyolları Genel Müdürlüğü kadrosuna alınmasınayönelik olarak Türk Ağır Sanayi ve Hizmet SektörüKamu İşverenleri Sendikası ile Türkiye Yol Yapıİnşaat İşçileri Sendikası arasında29.4.2015 tarihinde Protokol ve 5.4.2016 tarihinde Ek Protokolimzalandığını, protokoller gereğince kadroyaalınacak işçilerin belirlendiğini, 15.7.2016 tarihindekadroya alınan işçilerin duyurulduğunu, ancakmüvekkilinin Karayolları Genel Müdürlüğünezdinde işçi kadrosuna alınma hakkındanyararlanabileceklerin sağlamaları gereken tüm şartlarısağladığı halde kadroyaalınmadığını belirterek, müvekkilinin, protokolşartlarını taşıdığı hususunun tespitiile davalı İdarenin davacının kadroyaalınmamasına dair işleminin iptaline karar verilmesiistemleriyle idari yargı yerinde dava açmıştır.
AKSARAYİDARE MAHKEMESİ: 19.7.2018 gün ve E:2018/682, K:2018/639sayılı kararında, "... 2576 sayılı Bölgeİdare Mahkemeleri İdare Mahkemeleri ve Vergi MahkemelerininKuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde 1)İdare mahkemeleri, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilkderecede Danıştay’da çözümlenecek olanlar dışındaki:a) İptal davalarını, b) Tam yargı davalarını, c)(Değişik: 8/6/2000 - 4577/2 md.) Tahkim yolu öngörülenimtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davaları, d)Diğer kanunlarlaverilen işleri, çözümler. 2) Özel KanunlardaDanıştayın görevli olduğu belirtilen ve İdariYargılamaUsulü Kanunu ile idare mahkemelerinin görevli kılınmışbulunduğu davaları çözümler' hükmüne, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin1. fıkrasında; 'İdari dava türleri şunlardır:a)İdari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu vemaksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yoluöngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerindendoğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalardır.' hükmüne yerverilmiştir.
4857sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde; 'Bir işverenden,işyerinde yürüttüğü mal veya hizmetüretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asılişin bir bölümünde işletmenin ve işin gereğiile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan vebu iş için görevlendirdiği işçilerini sadecebu işyerinde aldığı işteçalıştıran diğer işveren ile işaldığı işveren arasında kurulan ilişkiyeasıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkideasıl işveren, alt işverenin işçilerinekarşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, işsözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu topluiş sözleşmesinden doğanyükümlülüklerinden alt işveren ile birliktesorumludur.' hükmüne yer verilmiştir.
5521sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde;'İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle (okanunun değiştirilen ikinci maddesinin Ç, D ve Efıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlarhariç) işveren veya işveren vekilleri arasında işakdinden veya iş Kanununa dayanan her türlü hakiddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarınınçözülmesi ile görevli olarak lüzum görülenyerlerde iş mahkemeleri kurulur.' hükmü yeralmıştır.
Davadosyasının incelenmesinden, davacının 4734 sayılıKamu İhale Kanunu’na uygun olarak ihalesi yapılansözleşmeler kapsamında Karayolları GenelMüdürlüğü’ bünyesinde yüklenicifirmalarda taşeron işçi olarakçalıştığı, Karayolları GenelMüdürlüğünün üyesi bulunduğu TürkAğır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleriSendikası (TÜHİS) ile Türkiye Yol Yapıİnşaat İşçileri Sendikası arasındayapılan görüşmeler sonucu alt işverenin bünyesindeistihdam edilen ve kamu işvereninin yürüttüğüişlerde çalıştırılan yargıorganlarıncaasıl işlerde çalıştığıkarara bağlanan alt işverene tabi işçilerin, kamuişvereninde sürekli işçi olarak istihdam edilmeleriyönünde 29.04.2015 tarihli protokol imzalandığı veprotokolle alt işverende çalışan işçilerdendavalı idare bünyesine geçebilmelerininşartlarının ve kadro sayılarınınbelirlendiği,öte yandan yine ilave kadro sayısıyla birlikteönceki protokole ek maddeler içeren 04.04.2016 tarihli ek protokolimzalandığı ve taraflar arasında akdedilen protokolhükümleri gereğince kamu işvereninde düzişçi kadrosunda çalıştırılmak üzereprotokollerde belirtilen usulde başvurular alınıpşartları taşıyanların düz işçikadrosuna alımlarının gerçekleştirileceğininbelirtildiği, davacının, düz işçi olarakalınmaması üzerine, gereken şartlarıtaşıdığından bahisle başvurusunun tekrarincelenerek kendisinin de işçi kadrosuna alınmasıtalebiyle başvuruda bulunduğu, davalı idare tarafından,söz konusu protokol kapsamında kadro hakkından yararlanmakiçin gerekli şartları taşımadığınedeniyle başvurusunun dava konusu 16.08.2016 tarih ve98952435-901/E.196877 sayılı işlemle reddedilmesi üzerinebakılmakta olan davanınaçıldığıanlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkkonusu olayda; davacının davalı kurumda 4857 sayılıİş Kanunu hükümleri kapsamında alt işverene tabiolarak çalıştırıldığı, davalıidarenin üyesi bulunduğu Türk Ağır Sanayi ve HizmetSektörü Kamu İşverenleri Sendikası ile TürkiyeYol Yapı İnşaaat İşçileri Sendikasıarasında yapılan görüşmeler sonucu alt işvereninbünyesinde istihdam edilen ve kamu işverenininyürüttüğü işlerde çalıştırılanalt işverene tabi işçilerin, kamu işverenindesürekli işçi olarak istihdam edilmeleri yönünde29.04.2015 tarihli protokol imzalandığı, protokolle altişverende çalışan işçilerden davalıidare bünyesine geçebilmelerinin şartlarının vekadro sayılarının belirlendiği, öte taraftan yineilave kadro sayısıyla birlikte önceki protokole ek maddeleriçeren 04.04.2016 tarihli ek protokol imzalandığı vetaraflar arasında akdedilen protokol hükümleri gereğincealt işveren bünyesinde istihdam edilen işçilerin kamuişvereni bünyesine kadrolu işçi statüsünealımlarının sağlandığı, davacınında bu kapsamda taraflar arasında imzalanan protokol hükümlerindebelirtilen şartları taşımadığıgerekçesiyle düz işçi statüsünealınmadığı anlaşılmaktadır.
Budurumda, davalı idare bünyesine düz işçialımının kamu işveren tarafını temsil edensendika ile işçi tarafını temsil eden sendikaarasında imzalanan protokol ve ek protokol hükümlerikapsamında gerçekleştirildiği, protokolün hukukiniteliğinin genel sözleşme niteliğinde olduğu,tarafların serbest iradelerine dayanılarak düzenlendiği veözel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşme olduğudüşünüldüğünde, tarafların serbestiradelerine dayanılarak düzenlenen özel hukuksözleşmesi niteliğinde bulunan protokol kapsamında işealımların gerçekleştirildiği vedavacınınkadrolu işçi olarak alınmamasına yönelik dava konusuişlemin de adı geçen protokol kapsamındadeğerlendirilerek kamu işverenince (davalı idarece) tesisedildiği anlaşılmakla, idarenin tek yanlı iradesi ile kamugücüne dayanılarak işlem tesis ettiğindenbahsedilemeyeceğinden uyuşmazlığınçözümünün adli yargı merciilerinin(İş Mahkemesinin) görevine girdiği sonucunaulaşılmaktadır.
Açıklanannedenlerle davanın 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 15.maddesinin (1-a) bendi uyarınca ..."görev yönünden reddine karar vermiş, karara karşıistinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Konya Bölgeİdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce istinaf isteminin reddine18.12.2018 tarihinde kesin olarak karar verilmiş ve karar, 5.2.2019tarihinde kesinleşmiştir.
Davacıvekili aynı taleple bu kez adli yargı yerinde davaaçmıştır.
ANKARA 16.İŞ MAHKEMESİ: 23.5.2019 gün ve E:2019/38, K:2019/216sayılı kararında "... Tüm dosya kapsamınınbirlikte değerlendirilmesi sonucunda; davanın davacınınkadroya alınma şartları bulunduğunun tespiti ile idareninkadroya almama işleminin iptali talebine ilişkin olduğu, talepkonusunun idari tasarrufa ilişkin olup Uyuşmazlık Mahkemesi'nin 2018/778 E. 2019/44 K28.01.2019 tarihli dosyaya ibraz edilen güncelkararda belirtildiği gibi idari yargının görevalanını ilgilendirdiği, bu değerlendirmeye göre davanınidari yargıda açılması gerektiği, 6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-b maddesine göre davaşartı olan "yargı yolunun caiz olmaması" nedeniyledavanın usulden reddi gerektiği kanaati ile davanın reddinekarar vermek gerekmiş, uyuşmazlığın tahkikataşamasına geçilmesinden önce ön incelemeaşamasında sonuçlandırılmış olmasıavukatlık asgari ücret tarifesi gereğince vekalet ücretitakdirinde gözetilmiş, bu düşünce ve kanaatlerle..." yargı yolunun caizolmaması nedeniyle davanın usuldenreddine karar vermiş, karara karşı istinaf kanun yolunabaşvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 7. HukukDairesi'nce istinaf başvurusunun esastan reddine 7.1.2020 tarihinde kesinolmak üzere karar verilmiş ve karar aynı tarihtekesinleşmiştir.
Davacıvekili tarafından Ankara 16. İş Mahkemesi'ne verilen 30.1.2020tarihli dilekçeyle olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi için dosyanınMahkememize gönderilmesi talep edilmiş, dosya, Ankara 16.İş Mahkemesi'nce 17.3.2020 gün, E:2019/38 sayılıyazı ile Mahkememize gönderilmiş, başvuru 19/3/2020tarihinde kayıt altına alınmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’un Başkanlığında,Üyeler: Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan22.6.2020 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıKanun'un 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;Davacıvekilince, 2247 sayılı Kanun'un 14. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, kesinleşmiş idari ve adliyargı dosyalarının Uyuşmazlık Mahkemesi’negönderildiği ve usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim Burak CenkİLHAN’ın, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilen YargıtayCumhuriyet Savcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİile Danıştay Savcısı Yakup BAL’ın davada idariyargının görevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davanın; Karayolları Genel Müdürlüğü6. Bölge Müdürlüğü bünyesinde taşeronişçi olarak çalışmakta olan davacıtarafından, taşeron işçilerin kadroyaalınmasına yönelik imzalanan protokollerçerçevesinde davacının kadroya alınmaşartları bulunduğunun tespiti ile kendisinin kadroyaalınmaması işlemine dair davalı idareyeyaptığı itirazın reddedilmek suretiyle kadroyaalınmamasına ilişkin işlemin iptali istemiyleaçıldığı anlaşılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesindekamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçicipersonel ve işçiler eliyle gördürüleceğihükme bağlanmış olup, kamu kurum vekuruluşlarında çalışan işçilerin degeniş anlamda kamu görevlisi olduğu içtihatlarla kabuledilmiştir.
Öte yandan 2.7.2018 gün ve 703 sayılı KanunHükmünde Kararname'nin Geçici 9. maddesinde;
"(1) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro veUsulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmıştır. 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alankadrolar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren altı ay içinde yeniden düzenlenerek genel kadro veusulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığıkararnamesine eklenir. Bu süre içinde anılan cetveller ile10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarakyürürlüğe konulan kanun hükmünde kararname veilgili Cumhurbaşkanlığı kararnameleriçerçevesinde yeniden teşkilatlanan kurumlara ait kadro vepozisyonlar genel kadro ve usulüne ilişkin ilgiliCumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümleri çerçevesindegeçerliliğini korur." denilmiş ve bu madde uyarınca;
Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Sürekliişçi kadroları ve sözleşmeli personelpozisyonları" başlıklı 8. maddesinde;
" (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesikapsamına giren kuruluşların,
a) Atölye, şantiye, fabrika ve çiftlik gibiişçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri ile temizlik,koruma ve güvenlik, bakım ve onarım gibi destek hizmetleriiçin Cumhurbaşkanınca sürekli işçi kadrosuihdas edilebilir.
b) Sürekli işçi kadroları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sürekliişçi kadroları ile değiştirilebilir, birimlerarası aktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlereilişkin bilgiler Devlet Personel Başkanlığınca bir ayiçerisinde Strateji ve Bütçe Başkanlığınabildirilir.
c) Sürekli işçi kadrolarından boşolanların açıktan atama amacıyla kullanılması,ilgili mevzuatı uyarınca yükümlü olduklarıengelli ve eski hükümlü işçi atamaları ilesürekli işçiyken askerlik görevi sebebiylekurumlarından ayrılanlardan muvazzaf askerlik hizmetidönüşü göreve başlayacaklar hariç DevletPersonel Başkanlığının görüşüüzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamınagiren kuruluşların,
a) Sözleşmeli personel pozisyonları; sayı, unvan,nitelik, sözleşme ücreti ve sürelerinin belirlenmesi suretiylemerkezde toplam sayı olarak, taşrada ise bölge veya ilbazında Cumhurbaşkanınca ihdas edilebilir.
b) Sözleşmeli personel pozisyonları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sözleşmelipersonel pozisyonları ile değiştirilebilir, birimler arasıaktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlere ilişkin bilgilerDevlet Personel Başkanlığınca bir ay içerisindeStrateji ve Bütçe Başkanlığına bildirilir.
c) Sözleşmeli personel pozisyonlarından boşolanların açıktan alım amacıylakullanılması, Devlet Personel Başkanlığınıngörüşü üzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(3) İhdas ve izin işlemleri tamamlanmaksızınsürekli işçi ve sözleşmeli personelçalıştırılamaz.
(4) Boş kadro ve pozisyonlara yapılacak atamalar,atamanın yapıldığı tarihten itibaren bir ayiçerisinde Strateji ve Bütçe Başkanlığıile Devlet Personel Başkanlığına bildirilir."hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümle, bu kararname kapsamına girenkuruluşların kanunla ve milletlerarası anlaşmalarla veyayıllık programlarla kurulması veya genişletilmesiöngörülen atölye, şantiye, fabrika ve çiftlikgibi işçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri içinihtiyaç duyacakları sürekli işçi kadrolarınımevcut kadrolarından karşılayacakları, mevcutişçi kadrolarının bu birimlerinihtiyaçlarının karşılanmasına kafi gelmemesihalinde, Devlet Personel Dairesinin görüşü üzerineStrateji ve Bütçe Başkanlığı yeni birimlerinnorm kadrolarını aşmamak üzere, bütçeimkanları gözönünde bulundurularak uygungörülebilecek kısmı kadar sürekli işçikadrosu vize edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasında idari dava türlerisayılmış olup, (a) bendinde; idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavalarının bir idari dava türü olduğubelirtilmiştir.
Uyuşmazlığa konu olayda, taşeron işçiolarak görev yapan davacının isteminin, tarafına kadrotahsis edilmesine ilişkin olması, bu isteğin reddine dairişlemin ise idari bir merci tarafından tesis edilmişbulunması ve kadro tahsisi isteminin reddine ilişkin işlemdenkaynaklanan uyuşmazlığın iş akdi ile ilgiliolmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; davagörüm ve çözümü yönünden idariyargının görev alanına girmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlığın kamu kurum vekuruluşlarına ait kadroların ihdası, iptali vekullanılmasına dair esas ve usulleri düzenleyen mevzuattandoğduğu, idare hukuku esaslarına göre kadro kullanımınailişkin olarak tesis edilen işlemin, kamu görevlilerimevzuatından kaynaklanan bir uyuşmazlık olarakdeğerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümünde idari yargı yeri görevliolduğundan, Aksaray İdare Mahkemesi'nce verilen 19.7.2018 gün veE:2018/682, K:2018/639 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Aksarayİdare Mahkemesi'nce verilen 19.7.2018 gün ve E:2018/682, K:2018/639sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.6.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy