T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/342
KARAR NO : 2020/405
KARAR TR: 22.06.2020
ÖZET : Kapsam dışı personel olarak davalı Kurumda çalışan davacının ''1 günlük ücret kesimi'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Disiplin Kurulu kararı ile bu kararın aynen uygulanmasına dair Yönetim Kurulu kararının iptali istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : E.K.
Vekili : Av. E.G.
Davalı : Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. Y.B.Ö.
O L A Y: Davacı vekilinin dava dilekçesindeözetle; muhasebe şube müdürü olarak görev yapanmüvekkili hakkında yapılan soruşturma neticesinde, Maliİşler Dairesi Başkanlığı'nın Kuruluş veGörev Yönergesinin 9/8 maddesinde sayılan görevlerikapsamında yeterli çabayı sarf etme noktasında ihmalibulunduğunun tespit edildiğinden bahisle Kapsam DışıPersonel Yönergesi'nin 64/n maddesi uyarınca ''1 günlükücret kesimi'' cezası ile cezalandırılmasınailişkin 17.6.2019 gün ve 2019/7 sayılı Disiplin Kurulukararı ile bu kararın aynen uygulanmasına dair 17.7.2019gün ve 38393 sayılı Yönetim Kurulu kararınıniptali istemiyle adli yargı yerinde dava açtığıanlaşılmıştır.
Davalı vekili süresi içinde verdiği savunmadilekçesinde; davanın adli yargıda görülmesigerektiği görüşüyle davanın görevyönünden reddi gerektiğini savunmuştur.
İSTANBUL 14. İDARE MAHKEMESİ: 25.12.2019 günve E:2019/286 sayılı kararında; "…Uyuşmazlık Mahkemesinin 01.03.1996 günlü Resmi Gazetedeyayımlanan E:1995/1, K:1996/1 sayılı ilke kararında''Kapsam Dışı personel olarak belirlenen görevunvanlarını taşıyanların kurumda belli bir süreçalıştıktan sonra sendika ile ilişkisini kesen vedaha çok idareci niteliğindeki personel olduğu, buayrımdaki amacın, bu kesimin, yetki ve ücretinin tayin vetakdirinin idareye bırakılması ve statülerinin asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten personele göre yaklaştırılmasıolduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 4046 sayılıYasa hükümlerinden, kapsam dışı personelin de kamupersoneli sayıldığı sonucu çıkmaktadır.''denilmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; her ne kadar davalı idarece,davacının kapsam dışı personel olduğu ve 4857sayılı İş Kanunu'na tabi işçistatüsünde istihdam edildiği, dolayısıyla idare iledavacı arasındaki iş ilişkisinden kaynaklananuyuşmazlığın görüm veçözümünün özel hukuk hükümlerine tabiolduğu, bu nedenle davanın görev yönünden reddigerektiği ileri sürülerek görev itirazındabulunulmakta ise de; statüsü itibariyle kamu personeli olandavacı ile davalı idare arasındaki ilişkinin idare hukukuilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisi olduğu veuyuşmazlığın kamu hukuku prensipleriçerçevesinde çözümlenmesi gerektiğianlaşıldığından, davacının KapsamDışı Personel Yönergesi'nin 64/n maddesi uyarınca ''1günlük ücret kesimi'' cezası ilecezalandırılmasına ilişkin 17.06.2019 tarih ve 2019/7sayılı Disiplin Kurulu kararı ile bu kararın aynenuygulanmasına dair 17.07.2019 tarih ve 38393 sayılı YönetimKurulu kararının iptali istemiyle açılan bu davanıngörüm ve çözümünde idari yargınıngörevli bulunduğu sonucuna ulaşılarak, davalı idareningörev itirazı yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davalı idarenin görevitirazının reddine ..." karar vermiştir.
Davalı idare tarafından, süresi içinde verilendilekçe ile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI; "…Davacı tarafından, davalı Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü Mali İşler DairesiBaşkanlığında muhasebe şube müdürüolarak kapsam dışı görev yaparken, Kıyı EmniyetiGenel Müdürlüğü Kapsam Dışı PersonelDisiplin Yönergesinin 64/n. maddesi uyarınca 17/06/2019 tarihli ve2019/7 sayılı 'bir günlük ücret kesimi' cezasıile cezalandırılmasına ilişkin disiplin kurulu kararıile 17/07/2019 tarihli ve 38393 sayılı 'bir günlükücretten kesim' cezasının aynen uygulanmasına ilişkinyönetim kurulu kararının iptali istemiyle davalı aleyhineaçılan davada, davalı tarafından görevitirazında bulunulmuş, itirazın reddi üzerine davalıvekili tarafından Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığından adli yargı lehine olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasıtalebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği gibi, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanununun 'idari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı' kenar başlıklı 2. maddesinde,idari dava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Kamu kurumlarınca alınan idari kararların yetki,şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile kanunaaykırı olduğu ileri sürülerek açılan ve2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2.maddesinde tanımlanan iptal davalarının amacı, idariişlemlerin idari yargı organlarınca denetlenerek, idareninhukuka uygunluğunun sağlanmasıdır.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlıortaklıklarında, işveren ile sendikalar arasında akdedilentoplu iş sözleşmelerinin kapsamı dışındatutulan ve bu nedenle 'kapsam dışı personel' olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüneyaklaşmakta; nitekim 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun22. ve Geçici 9. maddesinde de kanun koyucu tarafından, memur vesözleşmeli personel ile birlikte anılmaktadır.
Olayda, 233 sayılı KHK'ya tabi, Ulaştırma veAltyapı Bakanlığı ile ilgilendirilmiş birTeşekkül olan Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü; sermayesinin tamamı Devlete ait,iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzerekurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür.
Uyuşmazlık Mahkemesinin benzer olaylara ilişkinverdiği 01/03/1996 tarihli ve 22567 sayılı Resmi Gazete'deyayımlanan, 22/01/1996 tarihli veE.1995/1, K. 1996/1 sayılı veözelleştirme kapsamında bulunmayan Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumlan ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da,25/10/2017 tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37. maddesi ile 399 sayılı KHK'nın ek 3.maddesi; 'Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci ve geçici 9uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlı ortaklıklardatoplu iş sözleşmesi kapsamı dışındaçalışan personel ile bu teşebbüs ve bağlıortaklıklar arasında, iş ilişkisi nedeniylesözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukukuyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işler işmahkemelerinde görülür' şeklindedeğiştirilmiştir.
Uyuşmazlık konusu dava 17/06/2019 ve 17/07/2019 tarihindegerçekleştirilen işlemlere karşı 04/09/2019tarihinde yani yukarıda anılan 25/10/2017 tarihli mevzuatdeğişikliğinden sonra idari yargı yerindeaçılmıştır. Bu sebeple, Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı personel olarakçalışanların işverenleriyle aralarında işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin olarak25/10/2017 tarihinden sonra açılan dava ve işlerin işhukuku hükümlerine göre çözülmesigerektiği kanaatine varılmıştır.
Nitekim Uyuşmazlık Mahkemesinin 29/01/2018 tarihli veE.-K.2018/18-49 sayılı, 25/06/2018 tarihli ve E.-K.2018/359-411sayılı ve 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/388-586 sayılıkararlarında da benzer hususlar vurgulanmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, davacıhakkında verilen disiplin cezasının iptaline ilişkinuyuşmazlığın özel hukuk hükümlerinegöre adli yargı yerinde görülmesi gerektiğidüşünülmektedir." şeklindeki gerekçe ile2247 sayılı Kanunun 10 ve 13. maddeleri gereğince, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı'nagönderilmesine karar vererek 19.2.2020 gün ve 2020/19387sayılı görüş yazısı ile Mahkememize müracaatetmiş, başvuru 27.2.2020 tarihinde kayıt altınaalınmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan22.6.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca yapılanincelemeye göre; davalı vekilinin anılan Kanunun 10/2 maddesindeöngörülen yönteme uygun olarak yaptığıgörev itirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilensüre içinde başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nca 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından,görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Burak CenkİLHAN'ın davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ veDanıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonraGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, kapsam dışı personel olarak davalı Kurumdaçalışan davacının ''1 günlük ücretkesimi'' cezası ile cezalandırılmasına ilişkinDisiplin Kurulu kararı ile bu kararın aynen uygulanmasına dairYönetim Kurulu kararının iptali istemiyleaçılmıştır.
Davalı Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü; 233 sayılı KanunHükmünde Kararname'ye tabi, Ulaştırma ve AltyapıBakanlığı ile ilgilendirilmiş bir Teşekkül olup,sermayesinin tamamı Devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara görefaaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür.
Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlıortaklıklarında, işveren ile sendikalar arasında akdedilentoplu iş sözleşmelerinin kapsamı dışındatutulan ve bu nedenle "kapsam dışı personel" olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüneyaklaşmakta; nitekim 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanunun22. ve Geçici 9. maddesinde de kanun koyucu tarafından, memur vesözleşmeli personel ile birlikte anılmaktadır.
Mahkememizin benzer olaylara ilişkin verdiği 1.3.1996 tarihve 22567 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 22.1.1996 günve E:1995/1, K:1996/1 sayılı ve özelleştirmekapsamında bulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelinkurumları ile olan ilişkilerinden doğananlaşmazlıkların çözüm yerinin idari yargıolduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da, 25.10.2017 tarihve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanunu'nun 37. maddesi şöyledir: "22/1/1990 tarihlive 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri PersonelRejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun HükmündeKararnamenin Bazı Maddelerinin YürürlüktenKaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameyeaşağıdaki ek madde eklenmiştir.
'EK MADDE 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür.'"
Görev uyuşmazlığına konu dava 17.6.2019 ve17.7.2019 tarihinde gerçekleştirilen işlemlere karşı4.9.2019 tarihinde yani yukarıda anılan 25.10.2017 tarihli mevzuatdeğişikliğinden sonra idari yargı yerinde açılmıştır.Bu sebeplerle, 25.10.2017 tarihinden sonra açılan Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı personel olarakçalışanların işverenleriyle aralarında işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişlere iş mahkemelerinde bakılacağıtartışmasızdır.
Belirtilen nedenlerle, Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ileİstanbul 14. İdare Mahkemesi'nce verilen 25.12.2019 gün veE:2019/286 sayılı görevlilik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın başvurusununkabulü ile İstanbul 14. İdare Mahkemesi'nce verilen 25.12.2019gün ve E:2019/286 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 22.6.2020 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy