T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 229
KARAR NO : 2020 / 368
KARAR TR : 22.6.2020
ÖZET : Davalı Kurumda kapsam dışı personel statüsünde görev yapan davacıya disiplin cezası verilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : K. K.
Vekili : Av. E.G.
Davalı : Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. S. D. O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin Daire BaşkanYardımcısı olarak görev yaptığını; muhasebeşube müdürü olarak görev yaptığıdönemde kapsam dışı personel statüsünde istihdamedilen personelin soruşturmaya konu olan işlemleri neticesinde Maliİşler Daire Başkanlığının Kuruluş veGörev Yönergesinin 9/8 maddesinde sayılan görevlerikapsamında "yeterli çabayı sarf etmesi konusunda ihmalibulunduğu" tespit edildiğinden savunmasının istenildiğini,savunmasının neticesinde Kapsam Dışı PersonelYönergesinin 64/n maddesi gereğince Teftiş Kurulu Başkanlığıncaöngörülen "İş Akdi Feshi" ile tecziyeedilmesi gerekse de savunması dikkate alınarak 24.04.2019 tarihli22789 sayılı işlemle "Üç GünlükÜcret Kesimi" cezası ilecezalandırıldığını; müvekkilinin bu cezayayapmış olduğu itiraz göz önünde bulundurularak;17.06.2019 tarih ve 2019/6 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile"Bir Günlük Ücret Kesim Cezası"na karar verildiğini; sonuç itibariyle de, 17.07.2019 tarihli 38390 sayılıYönetim Kurulu kararı ile "Bir Günlük Ücret KesimCezası'nın aynen uygulanmasına karar verilmişolduğunu; benzer konulara ilişkin olarak Danıştay 12.Dairesi’nin 07.12.2007 tarihli 2004/1596 E. 2007/5887sayılı; ve 06.02.2006 tarihli 2004/1226 E. 2006/222Sayılı kararları göz önünealındığında; dava konusu işlemlere esas alınan YönetmeliklerinResmi Gazetede yayınlanmamış olması nedeniyle şekilunsuru yönünden ağır sakatlık içerdiğinive hukuka aykırı olduğunu ifade ederek; müvekkilihakkında, 24.04.2019 tarihli 22789 sayılı "ÜçGünlük Ücret Kesimi" cezası ve bu cezaya yapılan itirazüzerine 17.06.2019 tarih ve 2019/6 karar sayı ile verilen "BirGünlük Ücret Kesim Cezası"na ilişkin DisiplinKurulu kararı ile bu kararının nihai sonucu olarak verilen 17.07.2019tarihli, 38390 sayılı "Bir Günlük Ücret KesimCezası'nın aynen uygulanmasına ilişkin YönetimKurulu kararının iptali istemiyle 4.9.2019 tarihindeidari yargı yerinde dava açmıştır. Davalı vekilince birincisavunma dilekçesinde, davanın adli yargının görev alanınagirdiği öne sürülerek görev itirazındabulunulmuştur. İSTANBUL14.İDARE MAHKEMESİ:23.12.2019 gün ve E:2019/282 sayı ile,“(…) Uyuşmazlık Mahkemesinin 01.03.1996 günlüResmi Gazetede yayımlanan E: 1995/1, K: 1996/1 sayılı ilkekararında “Kapsam Dışı personel olarak belirlenengörev unvanlarını taşıyanların kurumda belli birsüre çalıştıktan sonra sendika ile ilişkilinikesen ve daha çok idareci niteliğindeki personel olduğu, buayrımdaki amacın, bu kesimin, yetki ve ücretinin tayin vetakdirinin idareye bırakılması ve statülerinin asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten personele göre yaklaştırılmasıolduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 4046 sayılıYasa hükümlerinden, kapsam dışı personelin de kamupersoneli sayıldığı sonucuçıkmaktadır.” denilmektedir. Dosyanınincelenmesinden, davalı Kıyı Emniyeti GenelMüdürlüğü'nce uyuşmazlığıngörüm ve çözümünün özel hukukhükümlerine tabi olduğu, bu nedenle davanın görevyönünden reddi gerektiği ileri sürülerek görevitirazında bulunulmakta ise de; statüsü itibariyle kamupersoneli olan davacı ile davalı idare arasındaki ilişkininidare hukuku ilkelerinle dayanan kamu hukuku ilişkisi olduğu veuyuşmazlığın kamu hukuku prensipleriçerçevesinde çözümlenmesi gerektiği dikkatealındığında; davanın görüm veçözümünde idari vargının görevlibulunduğu sonucuna ulaşılarak, davalı idarenin görevitirazı yerinde görülmemiştir. Açıklanannedenlerle; davalı idarenin görev itirazının reddine, 2576sayılı Kanunun 5. maddesinin birinci fıkrası gereğinceMahkememizin bu uyuşmazlıkta görevli olduğuna…”karar vermiştir. Davalı vekilince süresiiçinde verilen dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe, davadosyasının onaylı örneği ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmiştir. YARGITAY CUMHURIYETBAŞSAVCISI; “(…)Kamu iktisadi teşebbüsleri vebağlı ortaklıklarında, işveren ile sendikalararasında akdedilen toplu iş sözleşmelerinin kapsamıdışında tutulan ve bu nedenle “kapsam dışıpersonel olarak adlandırılan personelin, hizmetsözleşmelerine konulan yasakla sendika üyesi olamaması,yönetim kademesindeki daimi kadrolarda görev alarak işverene aityetkileri kullanması ya da görevinin özel bir önemtaşıması ve özellikle de yetkileri, ücret vediğer haklarının tayin ve takdirinin idareye ait olmasınedeniyle statüleri, asli ve sürekli görevleri genel idareesaslarına göre yürüten memur ve sözleşmelipersonel statüsüne yaklaşmakta; nitekim 24/11/1994 tarihli ve4046 sayılı Kanunun 22. ve Geçici 9. maddesinde de kanunkoyucu tarafından, memur ve sözleşmeli personel ile birlikteanılmaktadır. Olayda, 233 sayılıKHK’ya tabi, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığıile ilgilendirilmiş bir Teşekkül olan Kıyı EmniyetiGenel Müdürlüğü; sermayesinin tamamı Devlete ait,iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzerekurulan, kamu iktisadi teşebbüsüdür. Uyuşmazlık Mahkemesininbenzer olaylara ilişkin verdiği 01/03/1996 tarihli ve 22567sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 22/01/1996 tarihli veE. 1995/1, K.1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamındabulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelinkurumları ile olan ilişkilerinden doğananlaşmazlıkların çözüm yerinin idari yargıolduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da, 25/10/2017tarihli ve 30221 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37. maddesi ile 399 sayılı KHK’nınek 3. maddesi; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirilmiştir. Uyuşmazlık konusu dava24/04/2019, 17/06/2019 ve 17/07/2019 tarihinde gerçekleştirilenişlemlere karşı 04/09/2019 tarihinde yani yukarıdaanılan 25/10/2017 tarihli mevzuat değişikliğinden sonraidari yargı yerinde açılmıştır. Bu sebeple,Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışıpersonel olarak çalışanların işverenleriylearalarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veyakanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarınailişkin olarak 25/10/2017 tarihinden sonra açılan dava veişlerin iş hukuku hükümlerine göreçözülmesi gerektiği kanaatinevarılmıştır. Nitekim UyuşmazlıkMahkemesinin 29/01/2018 tarihli ve E.-K.2018/18-49 sayılı, 25/06/2018tarihli ve E.-K.2018/359-411 sayılı ve 30/09/2019 tarihli veE.-K.2019/388-586 sayılı kararlarında da benzer hususlar vurgulanmıştır. Yukarıdakiaçıklamalara göre, davacı hakkında verilen disiplincezasının iptaline ilişkin uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindegörülmesi gerektiği düşünülmektedir. KARAR : Yukarıdaaçıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10. ve 13.maddeleri gereğince, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmasına, dosyanın UyuşmazlıkMahkemesi Başkanlığına gönderilmesine…” kararvermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa'nın 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısı'ndan yazılı düşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAY BAŞSAVCISI; “(…)233sayılı KHK’ye tabi, Ulaştırma ve AltyapıBakanlığı ile ilgilendirilmiş bir Teşekkül olan"Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü";sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara görefaaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür. Yukarıda yer alanaçıklamalar çerçevesinde, UyuşmazlıkMahkemesinin benzer olaylara ilişkin verdiği 1/3/1996 tarih ve 22567sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, 22/1/1996 gün ve E:1995/1, K: 1996/1 sayılı ve özelleştirme kapsamındabulunmayan Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsamdışı statüde çalışan personelinkurumları ile olan ilişkilerinden doğananlaşmazlıkların çözüm yerinin idari yargıolduğuna ilişkin ilke kararı bulunmakta ise de, 25/10/2017 tarihve 30221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 37. maddesi ile399 sayılı KHK'nin Ek 3. maddesi; "Bu Kanun HükmündeKararnamenin Ek 1. ve Geçici 9. maddelerine tabi teşebbüs vebağlı ortaklıklarda toplu iş sözleşmesikapsamı dışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür." şeklindedeğiştirilmiştir. Usul hukukukuralları derhal uygulanırlık ilkesine tabidir.Tamamlanmış olan işlemler hariç olmak üzereyürürlüğe girdiği andan itibaren derhaluygulanır. Görev hususunun da Usul Hukukunun en temelkonularından biri olduğu düşünüldüğünde,Kamu İktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışıpersonel olarak çalışanların işverenleriylearalarında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veyakanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarınailişkin dava ve işlere 25/10/2017 tarihinden bu yana iş mahkemelerindebakılacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda,davacıya "bir günlük ücret kesimi" cezasıverilmesine ilişkin işlemin iptaline ilişkin açılanbu davanın görüm ve çözümünde özelhukuk hükümleri uyarınca adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır. SONUÇ: Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Kanunun 13. maddesiuyarınca yapılan başvurunun kabulünün uygunolacağı…” yolunda yazılıdüşünce vermiştir. İNCELEMEVE GEREKÇE: UyuşmazlıkMahkemesi Hukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan 22.6.2020 günlütoplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın 27.maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalı vekilininanılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülen yöntemeuygun olarak yaptığı görev itirazınınreddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süre içinde başvurudabulunması üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca,10. maddede öngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hakim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, davalı İdaredekapsam dışı personel statüsünde çalışan davacı tarafından, Kıyı EmniyetiGenel Müdürlüğü Kapsam Dışı PersonelDisiplin Yönergesinin 64/n maddesi uyarınca verilen 24/04/2019tarihli ve 22789 sayılı "üç günlükücret kesimi" cezası ile bu cezaya yapılan itiraz sonucuolarak 17/06/2019 tarihli ve 2019/6 sayılı "bir günlükücret kesimi" cezasına ilişkin disiplin kurulu kararıve bu kararın nihai sonucu olan 17/07/2019 tarihli ve 38390sayılı "bir günlük ücret kesimi"cezasının aynen uygulanmasına ilişkin Yönetim KuruluKararının iptali istemiyle açılmıştır. Kamu iktisaditeşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarında,işveren ile sendikalar arasında akdedilen toplu işsözleşmelerinin kapsamı dışında tutulan ve bunedenle “kapsam dışı personel” olarakadlandırılan personelin, hizmet sözleşmelerine konulanyasakla sendika üyesi olamaması, yönetim kademesindeki daimikadrolarda görev alarak işverene ait yetkileri kullanması ya dagörevinin özel bir önem taşıması veözellikle de yetkileri, ücret ve diğer haklarınıntayin ve takdirinin idareye ait olması nedeniyle statüleri, asli vesürekli görevleri genel idare esaslarına göreyürüten memur ve sözleşmeli personel statüsüneyaklaşmakta; nitekim, 24.11.1994 tarih ve 4046 sayılı Yasa’nın22. ve Geçici 9. maddesinde de yasa koyucu tarafından, memur vesözleşmeli personel ile birlikte anılmaktadır. Kapsamdışı personelin sosyal güvenlik yönünden 506sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’na tabikılınması veya bir kısım hak veyükümlülüklerinin 4857 sayılı İş Kanunuhükümlerine paralel olması ya da anılan Kanuna atıftabulunulmasının, idare ile kamu personeli olan görevlileriarasındaki idare hukuku ilkelerine dayanan kamu hukuku ilişkisiniortadan kaldıramayacağı; teşebbüs veyabağlı ortaklıktaki kamu kesimi paylarının%50’nin altına düşmesi ve kuruluşun kamu kurumuniteliğini kaybetmesi halinde işveren ile personeli arasındakihukuki ilişkinin özel hukuk ilişkisi niteliğinedönüşeceği kuşkusuzdur. Olayda, 233sayılı KHK’ye tabi, Ulaştırma ve AltyapıBakanlığı ile ilgilendirilmiş bir Teşekkül olan"Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü";sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara görefaaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisaditeşebbüsüdür. Yapılanaçıklamalar ışığında Mahkememizin benzerolaylara ilişkin verdiği 1.3.1996 tarih ve 22567 sayılı ResmiGazetede yayımlanan, 22.1.1996 gün ve E:1995/1, K:1996/1sayılı ve özelleştirme kapsamında bulunmayan Kamuİktisadi Teşebbüslerinde kapsam dışı statüdeçalışan personelin kurumları ile olan ilişkilerindendoğan anlaşmazlıkların çözüm yerinin idariyargı olduğuna ilişkin ilke kararı bulunmaktaysa da,25/10/2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarakyürürlüğe giren 7036 sayılı İşMahkemeleri Kanununun 37. maddesi ile 399 sayılı KHK'nin Ek 3.maddesi; "Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 1 inci vegeçici 9 uncu maddelerine tabi teşebbüs ve bağlıortaklıklarda toplu iş sözleşmesi kapsamıdışında çalışan personel ile buteşebbüs ve bağlı ortaklıklar arasında, işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişler iş mahkemelerinde görülür" şeklindedeğiştirilmiştir. Usul hukukukuralları derhal uygulanırlık ilkesine tabidir.Tamamlanmış olan işlemler hariç olmak üzereyürürlüğe girdiği andan itibaren derhaluygulanır. Görev hususunun da Usul Hukukunun en temelkonularından biri olduğudüşünüldüğünde, Kamu İktisadiTeşebbüslerinde kapsam dışı personel olarakçalışanların işverenleriyle aralarında işilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan hertürlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava veişlere 25/10/2017 tarihinden bu yana iş mahkemelerindebakılacağı anlaşılmaktadır. Görevuyuşmazlığına konu dava 4.9.2019 tarihinde, yaniyukarıda anılan 25/10/2017 tarihli mevzuatdeğişikliğinden sonra idari yargı yerindeaçılmıştır. Bu sebeplerle 25/10/2017 tarihindensonra açılan ve davalı Kamu İktisadiTeşebbüsünde kapsam dışı personel olarakçalışan davacıya, sonuç itibariyle “birgünlük ücret kesimi” cezası verilmesine ilişkinişlemin iptali istemiyle açılan bu davanın adliyargı yerinde görülmesi gerektiği sonucunavarılmıştır. Açıklanannedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınınbaşvurusunun kabulü ile davalı idare vekilinin görevitirazının reddine ilişkin İstanbul 14. İdareMahkemesinin 23.12.2019 gün ve E:2019/282 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç:Davanın çözümünde ADLİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısının BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile davalıidare vekilinin görev itirazının reddine ilişkinİstanbul 14. İdare Mahkemesinin 23.12.2019 gün ve E:2019/282sayılı GÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 22.6.2020 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Ahmet TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy