T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/697
KARAR NO : 2020/332
KARAR TR: 28.05.2020
ÖZET : Sivas-Tokat-Yozgat bölgesinde elektrik dağıtım faaliyeti yürüten davacı şirketle ilgili 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 6. maddesi uyarınca TEDAŞ tarafından yapılan denetimlerde Ağustos 2010 - Haziran 2014 dönemi için genel aydınlatma kapsamında fazla ödeme yapıldığından bahisle, TEDAŞ tarafından davacı şirkete gönderilen 05/05/2017 tarihli yazıyla 6.003.000,00 TL'nin iadesi isteminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Çamlıbel Elektrik Dağıtım A.Ş.
Vekili : Av. S.A.
Davalı:Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. Ş.Ç.Y.
O L A Y : Davacı vekili davadilekçesinde özetle; müvekkilinin Sivas - Tokat - Yozgatbölgesinde elektrik dağıtım faaliyetini yürütenbir dağıtım şirketi olduğunu, 4628 ve 4446 sayılıElektrik Piyasası Kanunları ile genel aydınlatmayükümlülüğünün dağıtımşirketlerine verildiğini, 4446 sayılı Kanunun 9.maddesiuyarınca dağıtım şirketlerinin dağıtımbölgesinde genel aydınlatmadan ve bunlara ait gerekliölçüm sisteminin tesis edilmesinden ve işletilmesindensorumlu olduğunu, kamunun genel kullanımına yönelik meydan,bulvar vb. yerlerin aydınlatılması ile ilgili giderlerin hazinemüsteşarlığıncakarşılanacağını, hazine müsteşarlığınıngerekli görmesi halinde aydınlatma giderlerinin tespitineyönelik denetim yaptırabileceğini, davalı TEDAŞtarafından yapılan denetim sonucu, davalınınmüvekkiline gönderdiği 05.05.2017 tarihli yazıda genelaydınlatma kapsamında müvekkili şirketin sorumluluk bölgesindeki08/2010 - 06/2014 dönemleri arası ilgili tahakkuklarında11.160.974,98-TL kwh’a karşılık gelen anave gecikme faiziolarak 6.003.563,54-TL'nin Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı'na aktarılmak üzere davalı TEDAŞ'aödenmesinin istendiğini, davalının talep ettiğibedelin dayanağı olan işlemlerin hukuka aykırıolduğu gibi bu bedelin fahiş olduğunu, davalı talebininzamanaşımına uğradığını, davalışirket tarafından faturaların kontrolü ve ödemeonayının yapıldığını ve TBK 73.maddeuyarınca ancak talep tarihinden 2 yıl öncesine kadar fazlaödendiği iddia edilen bedelin iadesinin talep edilebileceğini,davalı şirketin denetim yaparken Ölçü ve Ayar Kanunugibi özel bir kanunu ve bu kanun çerçevesinde tesis edilensayaçların ölçümlerindeki yanlışlıkveya eksikliğin ne şekilde tespit edileceğini düzenleyen vedava konusu uyuşmazlıklar anında yürürlüktebulunan Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğini görmezdengeldiğini, olayda Müşteri HizmetleriYönetmeliği’nin uygulanması gerektiğini belirterek,müvekkili şirketin davalıya 6.003.000,00-TL borçluolmadığının tespiti istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Davalı vekili, süresi içinde verdiği cevapdilekçesinde, davanın idari yargı yerindeçözülmesi gerektiğinden bahisle görevitirazında bulunmuştur.
Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi: 28.2.2018 gün veE:2017/535, K:2018/103 sayı ile, somut uyuşmazlıkta davalıTEDAŞ tarafından 6446 sayılı Yasanın Geçici6.maddesinden kaynaklanan denetim yetkisi kullanılarak ve yapılandenetimde Ağustos 2010 - Haziran 2014 tarihleri arasındaki dönemiçin davacıya fazla ödemeyapıldığının belirtildiği; gerek davacınıngenel aydınlatma sorumluluğu gerekse davalının denetimyetkisinin Yasadan kaynaklandığı; taraflar arasındaherhangi bir sözleşme ilişkisinin bulunmadığı;davalının, Yasa tarafından kendisine verilen denetim yetkisinikullandığı, davacının ise yapılan denetim sonucutahakkuk edilen tutara itiraz ettiği dolayısıyla,uyuşmazlığın davalının Yasadan kaynaklanan kamugücüne dayalı ve tek yanlı olarak tesis ettiğiişleme yönelik olduğu, idari yargının görevalanına girdiği anlaşıldığından, yargıyolu itirazının kabulü ile davanın görevyönünden reddine karar vermiş, bu karara karşıdavacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi : 20.3.2019gün ve E:2019/74, K:2019/367 sayı ile, mahkemece davada adliyargının görevli olması nedeniyle davanın esasınagirilip karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davaşartı noksanlığı nedeniyle usulden reddineilişkin hüküm kurulması doğru görülmediğinden,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derecemahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.3. Maddesi gereğincekaldırılmasına karar vermiştir.
ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 29.5.2019gün ve E:2019/227 sayı ile, dosya üzerinde iddia ve savunmadoğrultusunda genel aydınlatma denetimi nihai raporu ile talep edilenmiktarla ilgili alacak talebinin yerinde olup olmadığı, varsa nemiktarda olduğu hususunda bilirkişi incelemesiyaptırılmasına, bilirkişi heyetinin elektrik mühendisive nitelikli hesap uzmanından oluşturulmasına,bilirkişilere 1.000,00X2=2.000,00-TL ücret taktirine, gideravansından fark miktarı yatırmak üzere davacı vekiline2 hafta süre verilmesine, ücretyatırıldığında dosyanın celse arasında ismiresen belirlenecek bilirkişiye tevdiine, rapor celse arasındageldiğinde duruşma günü beklenmeksizin rapor suretinintaraf vekillerine tebliğine, masrafın davacı vekilincekarşılanmasına karar vermiştir.
DavalıTürkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
DANIŞTAY BAŞSAVCISI: "... 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idariişlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
İdare tarafından, bir kamu hizmetininyürütülmesi dolayısıyla kamu gücükullanılarak tek taraflı iradeyle tesis ettikleri icrai işlemlerveya eylemlerden doğan uyuşmazlıkların idari yargımerciinde çözümlenmesi gerekmektedir.
İdarî işlemler, çeşitli hukukîetkiler doğurmak amacıyla yapılan tek yanlı ve icraîirade açıklamaları olarak tanımlandığında,"iradenin açıklanması" yönünden, buiradenin sahibi durumunda olan "İdarî makam" kavramıönem kazanmaktadır. Bu noktada, yalnızca işlemi yapanmerciye göre belirlenen organik ölçüt tekbaşına yeterli olmamaktadır. Yani idarenin her işlemiİdarî işlem olmadığı gibi, bütünİdarî işlemlerin kamu tüzel kişileri tarafındantesis edilmesi de söz konusu değildir. Bu açıdan,İdarî karar alma yetkisi ve gücüyledonatılmış olmalarına karşılık, gerekstatüleri ve gerekse teşkilatlanmaları ve yönetimleribakımından özel hukuk tüzel kişisi olup da, kamuhizmeti gören kuruluşlar, bu hizmetleri yerine getirirlerken kamumakamı gibi hareket etmekte ve işlemleri de idare hukukukurallarına tabi olmaktadır.
Yasama organı tarafından özel faaliyetler içinsöz konusu olmayacak bir ayrıcalıklar veyükümlülükler rejimine tabi tutulan ve sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilenfaaliyetler, kamu hizmeti olarak kabul edilmektedir. Kamu hizmeti yerinegetirilirken sahip olunan ayrıcalıklara dayanılarak, tek yanlıirade beyanıyla tesis edilen, hukuk düzeninde değişiklikyapan, başka bir deyişle, kişilerin hukukîdurumlarında değişiklik meydana getiren etkili veyürütülmesi zorunlu işlemler iptal davasına konuedilebileceği gibi, bu işlemler nedeniyle uğranılan zararlarıntazmini için tam yargı davası açılması damümkündür.
Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak“üretim”, “iletim”,“dağıtım” ve “ticaret”başlıkları altında toplamak mümkündür.Hizmetin kesintiye uğramasının alternatif maliyetleri çokyüksek olduğu için bütün bu faaliyetlerin birkoordinasyon içinde yürütülmesi şarttır. Buamaçla, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 2001yılında kamu tüzel kişiliğini haiz, İdarîve mali özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilengörevleri yerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek vedenetlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)kurulmuştur.
Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatındadetaylı olarak düzenlenmiştir. 6446 sayılı Kanun'un 4.maddesi, elektrik piyasası faaliyetlerini, üretim, iletim,dağıtım, toptan veya perakende satışı, ithalat veihracatı ile piyasa işletimi faaliyetleri olaraksıralamıştır. Kanun'da elektrik enerjisi“iletim” faaliyetinin münhasıran Türkiye Elektrikİletim Anonim Şirketi tarafındanyürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğerfaaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özelhukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesinekatılabileceği öngörülmüştür. Elektrikpiyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özelayrımı yapılmaksızın, kural olarak, lisansalınması zorunluluğu getirilmiştir. Bu itibarla, elektrikpiyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmetigerekliliklerini sağlayacak uyum içinde yürütülmesiadına düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunmaişlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamuhizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Elektriğin kamu hizmeti özelliği,"dağıtım" faaliyeti açısından elealındığında, 6446 sayılı Kanun'un 9. maddesinin2. bendinde, dağıtım şirketlerinin lisanslarındabelirtilen bölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasiteartırım yatırımlarını yapma,dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olantüm sistem kullanıcılarına, eşit taraflar arasındaayrım gözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı vebağlantı hizmeti sunma yükümlülüğügetirmiştir. Kanun'da ve ilgili yönetmeliklerde"dağıtım" faaliyetini yerine getirecekişletmelerin uyması gereken yükümlülükleraçıkça düzenlenmiştir. Buyükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetinaksamasına yol açacak niteliktedir. Bu nedenle elektrikpiyasası faaliyetlerinden "dağıtım"ın kamuhizmeti niteliği taşıdığı görülmektedir.
Elektrik dağıtım piyasasının en temelaktörü Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ) Genel Müdürlüğü tüzelkişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ilesınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtımsektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtımlisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesiöngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde YüksekPlanlama Kurulu’nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarakyürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi)ile elektrik dağıtım ve üretim alanları içinözelleştirme girişimi başlatılaraközelleştirme uygulamalarına dağıtımsektöründen başlanacağı belirtilmiş, StratejiBelgesi'ndeki eylem planına uygun olarak ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararıylaTEDAŞ, özelleştirme programınaalınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YüksekPlanlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtımbölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarakTEDAŞ'ın hissedarı olmuş ve dağıtım,perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtımşirketi oluşturulmuştur. 6446 sayılı ElektrikPiyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile mülga 4628 sayılıKanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "TEDAŞ'ınfaaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti içingerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyetisaklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenendağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzerekurulan elektrik dağıtım şirketleri arasındaişletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir."kuralı uyarınca, TEDAŞ ile %100 hisselerine sahip olduğu 20elektrik dağıtım şirketi arasındadağıtım varlıklarının işletilmesineyönelik İdarî sözleşme niteliğine sahip"İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun07/11/2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin%100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtımbölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ınuhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkınasahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerininhisselerinin blok olarak satış yöntemi ileözelleştirilmesine karar verilmiştir.
Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde"İşletme Hakkı Devri"ne dayalı "HisseSatış Modeli" uygulanmakta olup bu modele göreyatırımcı, özelleştirilen dağıtımşirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtımlisansına sahip tek şirket olmaktadır. Ancak,yatırımcının işletme hakkınıdevraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerinişletilmesinde varlığı zorunlu unsurlarınmülkiyeti TEDAŞ'ın uhdesinde kalmaya devam etmektedir.Yatırımcı, dağıtım şirketinin hisselerininsahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olan işletme hakkıdevir sözleşmesi çerçevesinde dağıtımvarlıklarının işletme hakkını elde etmektedir.Başka bir anlatımla, "hisse satış modeli"nde,mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrasıyatırımcı tarafından gerçekleştirilecekyatırımlar sonucu oluşacak yeni varlıklarınmülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı,dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesindevarlığı zorunlu diğer unsurların işletmehakkı ile birlikte tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünüüstlenmektedir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "GenelAydınlatma" başıklı Geçici 6. maddesinin 1.fıkrasında, "31/12/2015 tarihine kadar, genel aydınlatmakapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşenaydınlatma giderleri Bakanlık bütçesine konulacaködenekten ve ilgili belediyeler ile il özel idarelerinin genelbütçe vergi gelirleri payındankarşılanır..." hükmüne; aynı maddenin 4.fıkrasında, "TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyladağıtım şirketleri tarafından gönderilenfaturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösteripgöstermediğine ilişkin olarak dağıtımşirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar. Yapılan denetimlersonucunda dağıtım şirketine fazla ödemeyapıldığının tespit edilmesi hâlinde, fazlayapılan ödeme tutarının, ödemeninyapıldığı tarih ile geri alındığı tariharasında geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkatealınarak hesaplanan faiz ile birlikte bir ay içinde ödenmesiilgili dağıtım şirketinden istenir..."düzenlemesine; 6. fıkrasında ise, "Aydınlatmaylailgili ölçüme ilişkin teknik esaslar ile ödemeye,kesinti yapılmasına, uygulamaya ve denetime ilişkin usul veesaslar Bakanlık tarafından yürürlüğe konulanyönetmelikle düzenlenir." kuralına yer verilmiştir.
Söz konusu mevzuat hükümlerine dayalı olarakçıkartılan "Genel AydınlatmaYönetmeliği" 27/07/2013 tarih ve 28720 sayılı ResmiGazete'de, "Genel Aydınlatma Tebliği" de 02/08/2013 tarihve 28726 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
Genel Aydınlatma Yönetmeliği'nin "İnceleme vedenetim" başlıklı 13. maddesinin 1. fıkrasında,TEDAŞ tarafından; Bakanlıkça onaylanan inceleme vedenetim programları çerçevesinde, dağıtımşirketleri tarafından gönderilen faturalardaki tüketimmiktarı ve bedellerinin gerçek durumu gösteripgöstermediğine, aydınlatılan bölgenin 6446sayılı Kanunda belirtilen genel aydınlatma bölgelerinedahil olup olmadığına ilişkin dağıtımşirketleri nezdinde gerekli inceleme ve denetimlerinyapılacağı, aynı maddenin 2. fıkrasında ise,inceleme ve denetimlerin, 13/4/2013 tarih ve 28617 sayılı ResmîGazete’de yayımlanan elektrik dağıtımşirketlerinin faaliyetlerinin incelenmesine ve denetimine dairyönetmelik ve tebliğ ile genel aydınlatmaya ilişkinBakanlık tarafından çıkarılacak tebliğdebelirlenen usul ve esaslar kapsamında gerçekleştirileceğikurala bağlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birliktedeğerlendirilmesinden; aydınlatma tüketimlerinin denetim, takipve tahsilat işlemlerinin TEDAŞ'ın görev ve yetkisindeolduğu sonucuna varılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; 6446 sayılı YasanınGeçici 6. maddesi uyarınca Ağustos 2010 - Haziran 2014tarihleri arası dönem için yapılan denetimde genelaydınlatma kapsamında fazla ödemeyapıldığından bashisle TEDAŞ tarafındandavacı şirkete gönderilen 05/05/2017 tarihli yazı ile6.003.00.-TL'nin iadesinin istenildiği ve davacı şirkettarafından istenilen tutardan borçluolmadığının tespiti istemiyle davaaçıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; üstün ayrıcalıklara sahip olan veyükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamuhizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten davalı TEDAŞ'ın denetim yetkisi 6446sayılı Yasadan kaynaklanmakta olup, bu bağlamda, davalıTEDAŞ'ın yasadan kaynaklanan, kamu gücüne dayalı vetek yanlı irade açıklamasıyla tesis ettiğiişleme ve bu işlemden doğan tazminat istemine yönelik uyuşmazlıktayargısal denetimin, İdari yargıda yapılmasıgerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ Açıklanan nedenle, 6446 sayılıYasanın Geçici 6. maddesi uyarınca, Ağustos 2010 -Haziran 2014 tarihleri arası dönem için yapılan denetimdegenel aydınlatma kapsamında fazla ödemeyapıldığından bahisle TEDAŞ tarafındandavacı şirkete gönderilen 05/05/2017 tarihli yazı ile6.003.00.-TL'nin iadesinin istenilmesi üzerine, davacı şirkettarafından istenilen tutardan borçluolmadığının tespiti istemiyle açılan davada,2247 sayılı Yasa’nın 10'uncu maddesi uyarınca, olumlugörev uyuşmazlığı çıkarılmasınave dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine,..." şeklinde karar vermiştir.
Başkanlıkça, 2247 sayılı Yasanın 13.maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCISI: "...2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" kenar başlıklı 2. maddesinde, idaridava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) idarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Elektrik enerjisine ilişkin faaliyetlerin bir koordinasyoniçinde yürütülmesi amacıyla 4628 sayılıEnerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun ile 2001 yılında kamu tüzelkişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanunile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerjipiyasasını düzenlemek ve denetlemek üzere EPDKkurulmuştur.
Elektrik piyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile6446 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında ayrıntılıolarak düzenlenmiş, 6446 sayılı Kanunun 4. maddesindeelektrik piyasası faaliyetleri; "piyasada faaliyet gösterecektüzel kişilerin üretim, iletim, dağıtım, toptansatış, parakende satış, piyasa işletim, ithalat veihracat faaliyetleri" olarak sıralanmıştır. Kanundaelektrik enerjisi iletim faaliyeti dışındaki diğerfaaliyetlerde, kamu tüzel kişilerinin yanında, özel hukuktüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesinekatılabileceği öngörülmüştür. Elektrikpiyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özelayrımı yapılmaksızın, kural olarak lisansalınması zorunluluğu getirilmiştir.
Bu durumda, elektrik piyasası faaliyetlerinin, arzgüvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerini sağlayacak uyumiçinde yürütülmesi adına düzenleme, denetlemeve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyleyerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğuanlaşılmaktadır.
Öte yandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği,“dağıtım” faaliyeti açısından elealındığında, 6446 sayılı Kanun,dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilenbölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırımyatırımlarını yapma, dağıtım sisteminebağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistemkullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrımgözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı vebağlantı hizmeti sunma yükümlülüğügetirmiştir. Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde,“dağıtım” faaliyetini yerine getirecekişletmelerin uyması gereken yükümlülükleraçıkça düzenlenmiştir. Buyükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetinaksamasına yol açacak niteliktedir. Bu nedenle elektrikpiyasası faaliyetlerinden"dağıtımın'’’ kamu hizmetiniteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Elektrik dağıtım piyasasının en temelaktörü TEDAŞ, tüzel kişiliğe sahip, 6446sayılı Kanun, 233 ve 399 sayılı KHK ve Ana Statühükümleri saklı kalmak üzere özel hukukhükümlerine tabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiylesınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmet verilmesi ile iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 ve 6446 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 ve 6446 sayılı Kanun uyarınca, dağıtımsektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtımlisansları ile bölgesel tekeller olarak işletilmesiöngörülmüştür. 17/03/2004 tarihinde YüksekPlanlama Kurulunun (YPK) 2004/3 sayılı kararı ile onaylanarakyürürlüğe giren “Elektrik Enerjisi SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi BelgesF (Strateji Belgesi) ileelektrik dağıtım ve üretim alanları içinözelleştirme girişimi başlatılarak,özelleştirme uygulamalarına dağıtımsektöründen başlanacağı belirtilmiş, StratejiBelgesi'ndeki eylem planına uygun olarak ÖzelleştirmeYüksek Kurulunun (ÖYK) 02/04/2004 tarihli ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAŞ özelleştirme programınıalınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YPK kararıekinde yer alan dağıtım bölgelerininşirketleştirilmesinin tamamlanarak TEDAŞ’ınhissedarı olduğu ve dağıtım, perakende satışhizmeti yürüten 20 dağıtım şirketioluşturulmuştur. 4628 sayılı Kanunun 6446 sayılıKanunun 30. maddesi ile mülga 14/2. maddesindeki,“TEDAŞ’ın faaliyet alanında yer alan vedağıtım faaliyeti için gerekli olan işletmevarlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ileTEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyetgöstermek üzere kurulan elektrik dağıtımşirketleri arasında işletme hakkı devirsözleşmesi düzenlenebilir.” kuralı uyarınca,TEDAŞ ile % 100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrikdağıtım şirketi arasında dağıtımvarlıklarının işletilmesine yönelik idarisözleşme niteliğine sahip "İşletme HakkıDevir Sözleşmesi" imzalanmış ve ÖYK'nın07/11/2005 tarihli ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin%100’ü TEDAŞ’a ait olan ve elektrikdağıtım bölgelerinde dağıtım lisansıile TEDAŞ’ın uhdesinde bulunan dağıtımsisteminin işletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacakdağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olaraksatış yöntemi ile özelleştirilmesine kararverilmiştir.
Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde"İşletme Hakkı Devri"ne dayalı "HisseSatış Modeli" uygulanmakta olup, bu modele göreyatırımcı, özelleştirilen dağıtımşirketinin bulunduğu bölgedeki elektrik dağıtımlisansına sahip tek şirket olmaktadır. Ancak,yatırımcının işletme hakkınıdevraldığı dağıtım tesisleri ve bu tesislerinişletilmesinde varlığı zorunlu unsurlarınmülkiyeti TEDAŞ’ın uhdesinde kalmaya devam etmektedir.Yatırımcı, dağıtım şirketinin hisselerininsahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olan işletme hakkıdevir sözleşmesi çerçevesinde dağıtımvarlıklarının işletme hakkını elde etmektedir.Ayrıca yatırımcı, işletme hakkıçerçevesinde vereceği hizmet ve üstlendiğiyükümlülükleri, 4628 sayılı Kanun ve ilgilimevzuat uyarınca, EPDK’nın denetimi altındagerçekleştirmektedir.
6446 sayılı Kanunun Geçici 6. maddesinin 1.fıkrasında; "31/12/2015 tarihine kadar, genel aydınlatmakapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşenaydınlatma giderleri Bakanlık bütçesine konulacaködenekten ve ilgili belediyeler ile il özel idarelerinin genelbütçe vergi gelirleri payından karşılanır. ..."hükmü, 4. fıkrasında; "TEDAŞ, belirlidönemler itibarıyla dağıtım şirketleri tarafındangönderilen faturalardaki tüketim miktarı ve bedelleriningerçek durumu gösterip göstermediğine ilişkin olarakdağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.Yapılan denetimler sonucunda dağıtım şirketine fazlaödeme yapıldığının tespit edilmesi hâlinde,fazla yapılan ödeme tutarının, ödemeninyapıldığı tarih ile geri alındığı tariharasında geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı dikkatealınarak hesaplanan faiz ile birlikte bir ay içinde ödenmesiilgili dağıtım şirketinden istenir. ..."hükmü, 6. fıkrasında ise; "Aydınlatmayla ilgiliölçüme ilişkin teknik esaslar ile ödemeye, kesintiyapılmasına, uygulamaya ve denetime ilişkin usul ve esaslarBakanlık tarafından yürürlüğe konulanyönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.Bu madde uyarınca yürürlüğe konulan GenelAydınlatma Yönetmeliğinin 13. maddesinde ise, TEDAŞtarafından; dağıtım şirketlerince gönderilenfaturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumugösterip göstermediğine, aydınlatılan bölgenin6446 sayılı Kanunda belirtilen genel aydınlatma bölgelerinedâhil olup olmadığına ilişkin dağıtımşirketleri nezdinde inceleme ve denetimlerin yapılacağı, buinceleme ve denetimlerin ilgili yönetmelik ve tebliğlerde belirlenenusul ve esaslar kapsamında gerçekleştirileceğihüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, yukarıda bahsedilen düzenlemelere göre,üstün ayrıcalıklara sahip olan,yükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu vedenetimi bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamu hizmetiniteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten TEDAŞ Genel Müdürlüğütarafından, yine belirtilen mevzuat hükümleri kapsamındakamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilenişleme yönelik açılan davanın görüm veçözümünde idari yargı yerlerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, DanıştayBaşsavcılığının 2247 sayılı Kanunun 10.maddesi gereğince yapmış olduğu başvurunun kabulüile Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/05/2019 tarihli ve 2019/227 Esassayılı görevlilik kararınınkaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir."yolundadüşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan28.05.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Başvuru yazısı ve davadosyası örneği üzerinde 2247 sayılı Yasa'nın27. maddesi gereğince yapılan incelemeye göre, davalı idarevekilinin, anılan Yasa'nın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine DanıştayBaşsavcısı'nca, 10. maddede öngörülenbiçimde, olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığındangörev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Sivas-Tokat-Yozgat bölgesinde elektrikdağıtım faaliyeti yürüten davacı şirketleilgili 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun Geçici 6.maddesi uyarınca TEDAŞ tarafından yapılan denetimlerdeAğustos 2010 - Haziran 2014 dönemi için genel aydınlatmakapsamında fazla ödeme yapıldığından bahisle,TEDAŞ tarafından davacı şirkete gönderilen 05/05/2017tarihli yazıyla 6.003.000,00 TL'nin iadesi isteminin iptali istemiyleaçılmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "Genelaydınlatma" başlıklı Geçici 6. maddesinde;
"(1) 31/12/2015 tarihine kadar, genel aydınlatmakapsamında aydınlatılan yerlerde gerçekleşenaydınlatma giderleri Bakanlık bütçesine konulacaködenekten ve ilgili belediyeler ile il özel idarelerinin genelbütçe vergi gelirleri payından karşılanır.Cumhurbaşkanı bu süreyi beş yıla kadar uzatmayayetkilidir. Belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payındanyapılacak kesinti, büyükşehir belediyeleri ve mücaviralanlarındaki belediyelerde aydınlatma giderlerinin yüzde onu,diğer belediyelerde yüzde beşi olarak uygulanır. Busınırlar dışında ise aydınlatma giderlerininyüzde onu ilgili il özel idaresi payından kesinti yapılmaksuretiyle karşılanır. Cumhurbaşkanı bu fıkra kapsamındakioranları iki katına kadar artırmaya yetkilidir.
(2) Bakanlığın belirleyeceği temsilcininbaşkanlığında dağıtım şirketi, ilgilibelediye ve/veya il özel idaresi temsilcilerinden oluşanaydınlatma komisyonunun genel aydınlatma kararı vereceğibölgelere ilişkin gerekli yatırımlar,dağıtım şirketince yapılır.
(3) Güvenlik amacıyla yapılan sınıraydınlatmalarına ait tüketim ve yatırım giderleri,İçişleri Bakanlığı bütçesinekonulacak ödenekten, toplumun ibadetine açılmış veücretsiz girilen ibadethanelere ilişkin aydınlatma giderleri iseDiyanet İşleri Başkanlığı bütçesinekonulacak ödenekten karşılanır.
(4) TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyladağıtım şirketleri tarafından gönderilenfaturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumugösterip göstermediğine ilişkin olarakdağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.Yapılan denetimler sonucunda dağıtım şirketine fazlaödeme yapıldığının tespit edilmesi hâlinde,fazla yapılan ödeme tutarının, ödemeninyapıldığı tarih ile geri alındığı tariharasında geçen süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranıdikkate alınarak hesaplanan faiz ile birlikte bir ay içindeödenmesi ilgili dağıtım şirketinden istenir. Busüre içerisinde ödeme yapılmaması hâlindesöz konusu ödeme tutarı dağıtım şirketinincari dönem alacaklarından mahsup edilir. Bu suretle de tahsiledilemeyen alacaklar Bakanlığın bildirimi üzerine vergidaireleri tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerinegöre takip ve tahsil edilir. Fazla ödemeler nedeniyle yapılantahsilatların yüzde sekseni genel bütçeye gelirkaydedilir, geriye kalan yüzde yirmilik kısmı ise ilgili mahalliidarelere aktarılır. Bu fıkranın uygulanmasınailişkin tereddütleri gidermeye ve gerektiğinde usul ve esasbelirlemeye Maliye Bakanlığının uygungörüşü üzerine Bakanlık yetkilidir.
(5) Bakanlık birinci fıkra kapsamındaki ödemelereilişkin gerekli düzenlemeleri bu Kanununyürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ayiçerisinde yapar. Bu süre zarfında, genel aydınlatmatüketim giderlerinin ödenmesine ilişkin iş veişlemler, 4628 sayılı Kanunun bu Kanunla mülgageçici 17 nci maddesine ve diğer ilgili mevzuat hükümlerinegöre Hazine Müsteşarlığı tarafındanyürütülür. 4628 sayılı Kanunun bu Kanunlamülga geçici 17 nci maddesi uyarınca HazineMüsteşarlığı bütçesinden yapılanödemelere ilişkin denetim, takip ve tahsilat işlemleridördüncü fıkra kapsamında yapılır.
(6) Aydınlatmayla ilgili ölçüme ilişkinteknik esaslar ile ödemeye, kesinti yapılmasına, uygulamaya vedenetime ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafındanyürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir. "denilmiştir.
Bu maddeye dayanılarak 27.7.2013 gün ve 28720sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğegiren Genel Aydınlatma Yönetmeliğinin "Fazla ödemetutarları" başlıklı 19. Maddesinde;
"(1) TEDAŞ, belirli dönemler itibarıyladağıtım şirketleri tarafından gönderilenfaturalardaki tüketim miktarı ve bedellerinin gerçek durumugösterip göstermediğine ilişkin olarakdağıtım şirketleri nezdinde gerekli denetimleri yapar.
(2) Yapılan denetimler sonucunda dağıtımşirketine fazla ödeme yapıldığının tespitedilmesi halinde,TEDAŞ hatalı fatura, düzeltilmiş fatura vehata gerekçesini Bakanlığa bildirir.
(3) TEDAŞ tarafından bildirilen fazla yapılan ödemetutarı, ödemenin yapıldığı tarih ile gerialındığı tarih arasında geçen süreye21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının TahsilUsulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikmezammı oranı dikkate alınarak hesaplanan faiz ile birlikte ilgilidağıtım şirketinin cari dönem alacaklarındanmahsup edilir." denilmiştir.
Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerinetabi, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ilesınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtımsektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtımlisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesi öngörülmüştür.17.03.2004 tarihinde Yüksek Planlama Kurulu'nun 2004/3 sayılıkararıyla onaylanarak yürürlüğe giren "ElektrikEnerjisi Sektörü Reformu ve Özelleştirme StratejisiBelgesi" (Strateji Belgesi) ile elektrik dağıtım veüretim alanları için özelleştirme girişimibaşlatılarak özelleştirme uygulamalarınadağıtım sektöründen başlanacağıbelirtilmiş, Strateji Belgesi'ndeki eylem planına uygun olarakÖzelleştirme Yüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarih ve 2004/22sayılı kararıyla TEDAŞ, özelleştirmeprogramına alınmıştır. Bu kapsamda, söz konusuYüksek Planlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtımbölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarakTEDAŞ'ın hissedarı olmuş ve dağıtım,perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtımşirketi oluşturulmuştur. 6446 sayılı ElektrikPiyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile mülga 4628 sayılıKanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "TEDAŞ'ınfaaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti içingerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyetisaklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenen dağıtımbölgelerinde faaliyet göstermek üzere kurulan elektrikdağıtım şirketleri arasında işletme hakkıdevir sözleşmesi düzenlenebilir." kuralıuyarınca, TEDAŞ ile %100 hisselerine sahip olduğu 20 elektrikdağıtım şirketi arasında dağıtımvarlıklarının işletilmesine yönelik İdarîsözleşme niteliğine sahip "İşletme HakkıDevir Sözleşmesi" imzalanmış ve ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılıkararıyla da; sermayesinin %100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrikdağıtım bölgelerinde dağıtım lisansıile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sistemininişletme hakkına sahip olan veya ileride sahip olacakdağıtım şirketlerinin hisselerinin blok olaraksatış yöntemi ile özelleştirilmesine kararverilmiştir.
Dağıtım bölgelerinin özelleştirilmesinde"İşletme Hakkı Devri"ne dayalı "HisseSatış Modeli" uygulanmakta olup bu modele göre yatırımcı,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğubölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tekşirket olmaktadır. Ancak, yatırımcının işletmehakkını devraldığı dağıtım tesisleri vebu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunluunsurların mülkiyeti TEDAŞ'ın uhdesinde kalmaya devametmektedir. Yatırımcı, dağıtım şirketininhisselerinin sahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olanişletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesindedağıtım varlıklarının işletmehakkını elde etmektedir. Başka bir anlatımla, "hisse satışmodeli"nde, mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrasıyatırımcı tarafından gerçekleştirilecekyatırımlar sonucu oluşacak yeni varlıklarınmülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı,dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesindevarlığı zorunlu diğer unsurların işletmehakkı ile birlikte tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünüüstlenmektedir. Ayrıca yatırımcı, işletmehakkı çerçevesinde vereceği hizmeti veüstlendiği yükümlülükleri, 4628 sayılıKanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimialtında gerçekleştirmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; 6446 sayılı KanununGeçici 6. Maddesi hükmü ile Elektrik Dağıtımşirketlerinin genel aydınlatma tesislerinin inceleme ve denetimiiçin TEDAŞ'ın görevlendirildiği; bu amaçla12.08.2010-20.08.2014 tarihleri arasında davacı şirketingörev bölgesinde ilk denetimçalışmalarının yapıldığı vekomisyon ara raporunun şirket ve ETKB Enerji İşleri Genel Müdürlüğünegönderildiği; 18.07.2016 tarihinden başlayarak, ara rapordabelirtilen hususlara ilişkin itirazların yerinde incelendiği;yürürlüğe giren Genelge hükümleridoğrultusunda da denetim çalışmalarınıntamamlandığı; konuyla ilgili olarak nihai raporunhazırlandığı; bu çerçevede,Çamlıbel EDAŞ sorumluluk bölgesinde genel aydınlatmakapsamındaki tesislerin saha kontrolleri kapsamında; 08.2010-06.2014dönemleri arası ilgili tahakkuklarında, HazineMüsteşarlığı ve Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı tarafından Şirkete ait genel aydınlatmaabonelerinin en az % 20'sine tekabül eden 1493 adedine ait 7696 faturaiçin toplam 11.160.974,98 kwh fazla ödemeyapıldığınedeniyle 11.160.974,98 kwh ‘akarşılık ana para ve gecikme faizi olarak 12.04.2017 tarihiitibari ile toplam 6.003.563,54 TL olarak hesaplandığı,kesilmesigereken tüketim tutarının Kanun'un Geçici 6 ncımaddesinin 4 üncü fıkrası ile Yönetmeliğin"Fazla ödeme tutarları" başlıklı 19 uncumaddesinin üçüncü fıkrası hükmü gereğincebir ay içinde Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı'nın hesabına aktarılmak üzere"TEDAŞ Genel Aydınlatma hesabına yatırılmasıgerektiğinin davacıya bildirildiği, bu bildirimin iptaliistemiyle davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Olayda; üstün ayrıcalıklara sahip olan veyükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamuhizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten davalı Türkiye Elektrik DağıtımAŞ. Genel Müdürlüğü (TEDAŞ) ile davacışirket arasında, açılmış olan bu davadayargısal denetimin, idari yargıda yapılması gerekmektedir.
Belirtilen nedenlerle DanıştayBaşsavcısı’nın başvurusunun kabulü ileAnkara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 29.5.2019 tarih ve E:2019/227sayılı görevlilik kararının kaldırılmasıgerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Danıştay Başsavcısı'nca yapılan BAŞVURUNUNKABULÜ ile Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 29.5.2019 tarihve E:2019/227 sayılı GÖREVLİLİK KARARININKALDIRILMASINA, 28.05.2020 günündeÜyeler ŞükrüBOZER, Mehmet AKSU ve Birol SONER'in karşı oyları ve OYÇOKLUĞU İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
Davalı TEDAŞ 14.02.2018 gün ve 30332 sayılıResmi Gazetede yayınlanan Ana Statüsünde de belirtildiğiüzere; tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi DevletTeşekkülüdür. Teşekkül; 6446 sayılıKanun, 233 ve 399 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümlerisaklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.
Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), elektrik sektöründekiyapının yeniden düzenlenmesi amacıyla 1970yılında çıkarılan 1312 sayılı Kanun ilekurulmuş; özelleştirme politikalarıçerçevesinde. Bakanlar Kurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789sayılı Kararı ile, Türkiye Elektrik Üretim -İletim A.Ş. (TEAŞ) ve Türkiye ElektrikDağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adı altında ikiayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarak yenidenyapılandırılmış ve 1994 yılında tüzelkişiliklerine kavuşmuşlardır. Daha sonra,dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamumülkiyetindeki elektrik işletmelerinin yenidenyapılandırılması suretiyle elektrik enerjisidağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesine kararverilmiş ve Yüksek Planlama Kurulu’nun 17.03.2004 tarih ve2004/3 sayılı Kararı İle kabul edilen “ElektrikSektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi”çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun02.04.2004 tarih, 2004/22 sayılı kararı ile davalışirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirmekapsam ve programına alınmış, dağıtımbölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtımbölgesine ayrılmıştır.
Bundan sonra davalı TEDAŞ' ın 2 Nisan 2004 tarihindealman karar ile diğer tüm elektrik dağıtımbölgeleri gibi özelleştirme kapsamınaalındığı, Özelleştirme YüksekKurulu’nun 07.03.2013 tarih. 2013/20 sayılı kararıdoğrultusunda davalı şirketin % 100 kamu hissesinin 28.05.2013tarihinde düzenlenen hisse satış sözleşmesiyle ticaribir şirkete devredildiği anlaşılmıştır.
Davalı TEDAŞ' m ana statüsünde özel hukukhükümlerine tabi olduğu açıkçadüzenlenmiştir.
Açıklanan tüm bu nedenlerle, davacı iledavalının özel hukuk hükümlerine tabiolduklarının tartışmasız olduğu gibi, dosyayaibraz edilen sözleşme ve protokollerin incelenmesinde,davalının özelleştirilerek tüm kamu hisselerinin birticari şirkete devredilmiş olması, ana statüsündeözel hukuk hükümlerine tabi olacağınınaçıkça düzenlenmesi ve somut olayda taraflar arasındakiihtilafın TTK hükümlerine göreçözümlenmesi gerektiği, bu nedenlerle davaya bakmaklagörevli yargı yerinin Adli Yargı olduğuanlaşılmakla Sayın Çoğunluğun somut olaydagörevli yargı yerinin İdari Yargı olduğuyönündeki kararma katılmıyoruz. 27.1.2020
Üye Üye Üye
Şükrü Mehmet Birol
BOZER AKSU SONER
Full & Egal Universal Law Academy