T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 17
KARAR NO : 2020 / 310
KARAR TR : 28.5.2020
ÖZET : Davalı İdarece 5393 sayılı Kanun’un 69.maddesi gereğince davacı adına yapılan sosyal konut tahsisinin; konut bedellerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle Sosyal Konut Tahsis Sözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca iptaline ilişkin Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :A. B. Vekili :Av. M.F.M. Davalı :Şahinbey Belediye Başkanlığı Vekilleri : Av. M.G.K., Av. Ö.D. O L A Y : Davacı vekilidilekçesinde; Şahinbey Belediye Başkanlığı,Gecekondu ve Sosyal Konutlar Müdürlüğü tarafındanmüvekkiline tahsis edilen sosyal konutla ilgili olarak; tahsissözleşmesinin 5. maddesine aykırılık nedeniyle tahsisişleminin Belediye Encümeninin 20.12.2017 tarih ve 6278sayılı kararı ile iptal edildiğinin, 07.02.2018 tarih201800295 sayılı yazı ile bildirildiğini; müvekkilininhastanede yattığı esnada davalı belediyeye sosyal konutuylailgili olarak birkaç taksitini geciktirdiğini, hastanedençıktıktan sonra ise biriken taksitleri faizi ile birlikte topluhalde yatırdığını, akabinde davalı Belediyenin28.12.2017 tarih ve 201704986 sayılı yazısı ilemüvekkilinin konut tahsisi işleminin encümen kararı ileiptal edildiğini öğrendiğini, bu encümenkararının müvekkiline tebliğ edilemediğini, sadeceyukarıda tarih ve sayı numarası belirtilen yazınıntebliğ edilmiş olduğunu; yapılan bu bildirim üzerinemüvekkilinin, konut tahsisinin iptali işlemi ve encümenkararının ortadan kaldırılması talep ettiğini,ancak davalı idarenin, 07.02.2018 tarih ve 201800295 sayılıyazı ile talebini reddetmesi üzerine dava açmazorunluluğu doğduğunu; müvekkiline tebliğ edilenSosyal Konut Tahsis İptali konulu 28.12.2017 tarih ve 201704986 sayılıyazıda; Mavikent 3. Etap Konutlarında, hak sahibi olduğu konutlailgili olarak müvekkiline yapılan tebligata rağmenödemeleri yapmadığından bahisle, sosyal konut tahsisininBelediye Encümeninin 20.12.2017 tarih ve 6278 kararıyla iptaledildiğinin belirtildiğini; bu karar tebliğ edilmese dahi,tebliğ edilen yazı içeriğinde yer alan ifadenin gerçeğiyansıtmadığını; Sözleşmenin 5. maddesinde, “Artarda 3 taksit ödenmemesi veya toplam 3 taksitin ödenmemesi durumunda,borcun gecikme faizleri ile birlikte 30 gün içinde ödenmesiilgiliye yazılı olarak bildirilir.Buna rağmen borcunödenmemesi halinde tahsis iptal edilir... ” denildiğini; bunagöre, tahsisin iptal edilebilmesi için öncelikleödenmeyen taksitlerin 30 gün içerisinde ödenmesigerektiğine dair yazılı bir ihtarın müvekkilinetebliğ edilmesinin gerektiğini; bu tebliğyapılmaksızın doğrudan doğruya tahsisin iptalininsözleşme hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkiline bu konuda bir yazı gönderilmediğini; diğer taraftan, sosyalkonut tahsisi işleminin iptaline yönelik belediye işlemininhukuka aykırı olduğunu, 28.12.2017 tarih ve 201704986sayılı yazı müvekkiline tebliğ edilmeden önce,işleme konu olan tüm taksitlerin müvekkilce ödenmek istendiğini, davalı tarafından herhangi bir ihtirazı kayıtbelirtilmeksizin faiziyle birlikte tahsil olunduğunu ifade ederek; müvekkilialeyhine yapılan Sosyal Konut Tahsisini İptali işleminin ve buyönde alındığı belirtilen Encümenkararının iptaline karar verilmesi istemiyle idari yargı yerindedava açmıştır. GAZİANTEP 2.İDAREMAHKEMESİ: 9.4.2018 gün ve E:2018/196, K:2018/438 sayı ile,“(…)Gerek Uyuşmazlık Mahkemesinin gerekseDanıştay'ın yerleşik kararlarına göre, idarelerceilgililer arasında yapılan sözleşmelerdesözleşmenin imzalanması öncesiuyuşmazlıkların görüm ve çözümüidari yargının, sözleşmenin yapılmasından sonradoğan uyuşmazlıkların çözümü ise adliyargının görev alanına girmektedir. Dava dilekçesi ve eklerininincelenmesinden, davalı idarenin sosyal konut projesi kapsamındayaptırdığı Gaziantep İli, Şahinbeyİlçesi, Mavikent Mahallesi, 135007 sokak.No:3/l Al Blokİç Kapı No: 11 adresindeki konutun 5393 sayılıKanun'un 69.maddesi uyarınca 06.08.2013 tarih ve 141 sayılıkararla hak sahibi olarak belirlenen davacıya tahsisinin yapılarak05/12/2014 tarihinde "Mavikent-3" Sosyal Konutların TahsisSözleşmesi imzalanarak konutun davacıya devrininyapıldığı, davacı tarafından söz konususözleşme hükümleri uyarınca aylık taksitlerinzamanında ödenmemesi üzerine Sosyal Konut TahsisSözleşmesi’nin 5.maddesi uyarınca BelediyeEncümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278 sayılı kararıylatahsisin iptaline karar verildiği, bu işlemin iptali istemi ilebakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu anlamda, dava konusuuyuşmazlığa esas olan hükümleri ve içeriğideğerlendirilen sözleşmenin, davalı idarenin kamusalüstünlük ve ayrıcalıklarına dayanmadığı,davalı idareye kamusal nitelikte üstün hak ve yetkilertanıyan hüküm ve koşullar içermemesi nedeniyle idaribir sözleme niteliğinin bulunmadığı,sözleşme serbestisi içinde ve taraflarıneşitliğine uygun bir şekilde imzalanan özel hukuksözleşmesi olduğu ve dolayısıyla davacılar iledavalı idare arasında yapılan sözleşmehükümleri doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemin,özel hukuk hükümlerine tabi olduğu, bu konudakiihtilafın görüm ve çözümünün adliyargı mahkemelerinin görev ve yetkisine girdiği sonucunaulaşılmıştır. (…) Açıklanan nedenlerledavanın 2577 sayılı İdari Yargılama UsulüYasasının 15/1-a. maddesi hükmü uyarınca görevyönünden reddine…” karar vermiş, bu kararkesinleşmiştir. Davacı vekili bu defa; müvekkilialeyhine yapılan sosyal konut tahsisini iptali işleminin ve buyönde alındığı belirtilen EncümenKararının hukuken sözleşmeyi geçersizkılmayacağının tespitine; olmadığı takdirdetahsisin iptali nedeniyle tüm menfi ve müspet zararlarınınfaizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır. GAZİANTEP 8.ASLİYEHUKUK MAHKEMESİ: 10.9.2019 gün ve E:2018/324, K:2019/262 sayıile, “(…)Dosya tüm kapsamı ile birliktedeğerlendirildiğinde; davacının talep etmişolduğu işlem, Şahinbey Belediyesi Encümenikararının işlenmesinin iptaline ilişkindir. Encümencealınan karar ancak İdare Mahkemesi tarafından iptal edilebilir,İdare Mahkemesince iptal edildiği takdirde dava açanıntalebi yerine gelmiş olur. İdarenin takdirinde olan birhusus ile ilgili olarak Adli Mahkemelerin karar vermesi yasal olarakmümkün değildir bu nedenlerle mahkememizde açılandavada 6100 sayılı HMK'nın 114/c maddesi mahkemenin görevliolmasını dava şartı olarak kabul etmiştir. 115.maddede ise "Mahkeme dava şartı noksanlığınıtespit ederse davanın usulden reddine karar verir." şeklindedüzenlemeye yer verilmiştir. Bu tür davaların İdareMahkemesinde görülmesi gerektiği görüş vekanaatine varılarak mahkememizce Görevsizlik kararı verilmesigerekmiş, aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıdaizah olunan nedenlerle; 1-Dosyanın GörevYönünden REDDİNE, 2-Görevli ve YetkiliMahkemenin Gaziantep İdare Mahkemesinin olduğuna, 3-Karar kesinleştiğindetalep halinde dosyanın Gaziantep Nöbetçi İdareMahkemesine gönderilmesine, (…)” karar vermiş; davacı vekilinin tavzih talebi üzerine, Mahkemece 14.10.2019 tarihinde;aynı Esas ve Karar no.ile; “(…), İki adli yargı kolugörevsizlik kararı verince ortaya görevuyuşmazlığının meydana geldiği; gerekçelikararda Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesinekısmının sehven yapılan hata neticesindegeçtiği, taraf vekillerinin talebi üzerine bu durumun tavzihile düzeltilerek Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesinitalep ettikleri görülmüştür. Mahkememizce dilekçe vedosya incelenmiş, "HMK 304. Maddesine göre; hükümdekiyazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açıkhatalar düzeltilebilir." maddesi uyarınca tarafların tavzihtalebi kabul edilerek gerekçeli kararda geçen Gaziantepİdare Mahkemesine gönderilmesine kısmının KALDIRILARAKUyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine şeklindeDÜZELTİLMESİ uygun görülmüş olmakla;kararın istinaf edilmeksizin karar kesinleştiğinde tavzih ile buşekilde DÜZELTİLMESİNE karar verilmiştir. KARAR: Yukarıda izah olunannedenlerle; 1-Mahkememizin 2018/324 Esas ve2019/262 Karar sayılı dosyamızın kararının 3.Maddesinde geçen Gaziantep İdare Mahkemesine gönderilmesinekısmının çıkarılarak, yerine UYUŞMAZLIKMAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE yazılmak suretiyle buşekilde tavzihine;(…)” karar vermiş; bu karar istinafyoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık MahkemesiHukuk Bölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 28.5.2020günlü toplantısında: I-İLK İNCELEME: Dosyaüzerinde 2247 sayılı Yasa’nın 27. maddesigereğince yapılan incelemeye göre, adli ve idari yargıyerleri arasında 2247 sayılı Yasa’nın 14. maddesindeöngörülen biçimde; “sosyal konut tahsisininiptaline yönelik Belediye Encümeni kararının iptaliistemi” yönünden olumsuz görevuyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının; davacı vekilinin istemi üzerine songörevsizlik kararını veren Mahkemece, 15. maddede uyarınca,önceki görevsizlik kararına ilişkin dava dosyasınınUYAP üzerinden temin edilen bir örneği ile birlikte Uyuşmazlıkmahkemesine gönderildiği ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, adli ve idari yargı yerleriarasında doğan görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi. II-ESASIN İNCELENMESİ:Raportör-Hakim Taşkın ÇELİK’in, davanınçözümünde idari yargının görevliolduğu yolundaki raporu ile dosyadaki belgeler okunduktan; ilgiliBaşsavcılarca görevlendirilen Yargıtay CumhuriyetSavcısı Halil İbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlü açıklamalarıda dinlendikten sonra GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜPDÜŞÜNÜLDÜ: Dava, Davalı İdarece 5393sayılı Kanun’un 69.maddesi gereğince davacıadına yapılan sosyal konut tahsisinin; konut bedellerininzamanında ödenmemesi nedeniyle Sosyal Konut TahsisSözleşmesi'nin 5. maddesi uyarınca iptaline ilişkinBelediye Encümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278 sayılı kararınıniptali isteminden ibarettir. 5393 sayılı Belediye Kanununun"Meclisin Görev ve Yetkileri' başlıklı 18.maddesinin ebendinde, “e) Taşınmaz mal alımına, satımına,takasına, tahsisine, tahsis şeklinindeğiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamuhizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisinkaldırılmasına; üç yıldan fazlakiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemekkaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî haktesisine karar vermek.”; hükmüne; "EncümeninGörev ve Yetkileri" başlıklı 34.maddesinin g bendinde,“g) Taşınmaz mal satımına, trampasına vetahsisine ilişkin meclis kararlarını uygulamak; süresiüç yılı geçmemek üzere kiralanmasınakarar vermek.” hükmüne; “Arsave konut üretimi” başlıklı 69.maddesinde, “Belediye;düzenli kentleşmeyi sağlamak, beldenin konut, sanayi ve ticaretalanı ihtiyacını karşılamak amacıyla belediye vemücavir alan sınırları içinde, özelkanunlarına göre korunması gerekli yerler ile tarımarazileri hariç imarlı ve alt yapılı arsalarüretmek; konut, toplu konut yapmak, satmak, kiralamak ve buamaçlarla arazi satın almak, kamulaştırma yapmak, buarsaları trampa etmek, bu konuda ilgili diğer kamu kurum vekuruluşları ve bankalarla iş birliği yapmak vegerektiğinde onlarla ortak projeler gerçekleştirmek yetkisinesahiptir. Belediye, bu amaçlabütçesinden gerekli parayı ayırmak suretiyle işletmetesis edebilir. Arsalar hariçüretilen konut ve işyerlerinin satışı 2886sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tâbideğildir. O belediye ve mücavir alan sınırlarıiçinde kendisine, eşine veya onsekiz yaşındanküçük çocuklarına ait konutu olmayan dar gelirlikişiler ile afete maruz kalanlara, sanayi bölgelerindennakledileceklere ve üyelerinin tamamı bu durumda olan kooperatiflere,bedeli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunuhükümlerine göre oluşturulan takdir komisyonutarafından belirlenecek tutardan aşağı olmamak üzerearsa tahsisi yapılabilir. Durumları 775 sayılı GecekonduKanununun 25 inci maddesine uyan kimselere de bu maddeye göre arsa vekonut sağlanabilir. Bu fıkranın uygulama esasları,Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafındanhazırlanacak çerçeve yönetmeliğe uygun olarakbelediye meclisleri tarafından çıkarılacak biryönetmelikle düzenlenir.” hükmüneyer verilmiştir. Öte yandan, 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun“İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” başlıklı 2. maddesinde, “1. (Değişik:10/6/1994-4001/1 md.) İdari dava türleri şunlardır: a) (İptal: Anayasa Mahkemesinin21/9/1995 tarihli ve E:1995/27, K:1995/47 sayılı kararı ile;Yeniden Düzenleme: 8/6/2000-4577/5 md.) İdarî işlemlerhakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleriiçin menfaatleri ihlâl edilenler tarafındanaçılan iptal davaları, b) İdari eylem veişlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtelolanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) (Değişik:18/12/1999-4492/6 md.) Tahkim yolu öngörülen imtiyazşartlaşma ve sözleşmelerinden doğanuyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birininyürütülmesi için yapılan her türlü idarisözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkanuyuşmazlıklara ilişkin davalar. 2. İdari yargı yetkisi,idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır.İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütmegörevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığıkararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerinegetirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlemniteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimdeyargı kararı veremezler. (…)” hükmü yeralmıştır. Uygulama veöğretide, kamu idarelerinin, kamu hizmetininyürütümü sırasında, kamu gücükullanarak tek yanlı irade açıklamalarıylayapmış oldukları kesin ve yürütülmesi gerekliişlemler, idari işlem olarak tanımlanmaktadır. Bunagöre, bir işlemin idari işlem olarak kabul edilebilmesiiçin bu işlemi kamu idaresinin yapması, kamu hizmetininyürütülmesi amacıyla tesis edilmiş bulunması,kamu idaresinin tek taraflı irade açıklamasınınürünü olması ve kesin ve icraî nitelikte olmasıgerekmektedir. Dava dosyasınınincelenmesinden, davalı idarenin sosyal konut projesi kapsamındayaptırdığı Gaziantep İli, Şahinbeyİlçesi, Mavikent Mahallesi, 135007 sokak.No:3/l Al Blokİç Kapı No: 11 adresindeki konutun 5393 sayılıKanun'un 69.maddesi uyarınca 06.08.2013 tarih ve 141 sayılıkararla hak sahibi olarak belirlenen davacıya tahsisinin yapılarak05/12/2014 tarihinde "Mavikent-3" Sosyal Konutların TahsisSözleşmesi imzalanarak konutun davacıya devrininyapıldığı; sosyal konut tahsisinden itibaren davacıtarafın ödemelerini yapmadığı, kendisineyapılan tebligatlara rağmen ödemelerigerçekleştirmediğinden bahisle; Sosyal Konut TahsisSözleşmesi’nin 5.maddesinde yer alan “SosyalKonut bedeline ilişkin taksit ödemelerinin eksik yapılmasıveya hiç yapılmaması durumunda 21.07.1953 tarihli ve 6183Sayılı Amme alacaklarının tahsil usulü hakkındakanununun 51. Maddesi gereğince belirlenen oranda aylık gecikmezammı alınır. Art Arda 3 taksit ödenmemesi veya toplam 3taksitin ödenmemesi durumunda borcun gecikme faizleriyle birlikteödenmesi ilgiliye yazıyla bildirilir. Buna rağmen borcunödenmemesi halinde tahsis iptal edilir” hükmüne istinadenBelediye Encümeni'nin 20/12/2017 tarih ve 6278 sayılıkararıyla tahsisin iptaline karar verildiği, bu işlemin iptaliistemi ile bakılan davanın açıldığıanlaşılmaktadır. Olayda, davalıidare tarafından, 5393sayılı Kanunda sayılan görevlerikapsamında, aynı Kanunun 69.maddesi gereğinceBelediye Meclisinin kararıyla dar gelirli vatandaşlara konut yapılarak tahsisinin gerçekleştirilmesi; tahsisten sonratahsis sözleşmesine aykırılık saptanmasınedeniyle Belediye Encümeni kararıyla tahsisin iptal edilmesininbirer idari işlem olduğu; davacı tarafından, yükümlülüklerini yerine getirdiği, idareceyapılması gereken ön işlemlerinyapılmadığı ileri sürülerek, işleminiptalinin istenildiği gözetildiğinde; idari işlemlerin uygulanması nedeniyle ortayaçıkan bu uyuşmazlığınçözümünün, yukarıda açıklananmevzuat hükümleri çerçevesinde idari yargınıngörev alanına girdiği açıktır. Her ne kadar davacı ile davalı arasında ortayaçıkan ihtilaf bir yönüyle sözleşmeye dayanmaktave bu itibarla olaya özel hukuk hükümleri gereğince adliyargı yerinde bakılması gerektiğidüşünülebilir ise de; söz konusu sözleşmenindavalı belediyenin Yasadan kaynaklanan görevlerikapsamında, idarenin tek taraflı kamu gücünedayalı irade beyanı ile ortaya konulup düzenlendiği; sözleşmenin bir idari sözleşme, bu sözleşmehükümlerine aykırılık nedeniyle Encümenkararıyla tesis edilen işlemin de bir idari işlemolarak kabul edilmesi ve bu nedenlerle davaya idari yargı yerindebakılması gerektiği sonucunaulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle,Gaziantep 2.İdare Mahkemesinin 9.4.2018 gün ve E:2018/196, K:2018/438sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir. S O N U Ç: Davanınçözümünde İDARİ YARGININ görevliolduğuna, bu nedenle Gaziantep2.İdare Mahkemesinin 9.4.2018 gün ve E:2018/196, K:2018/438sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 28.5.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Ahmet TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy