T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 65
KARAR NO : 2020 / 194
KARAR TR : 27.4.2020
ÖZET : Güneş enerji santrali (GES) projeleri kapsamında yapılan proje kontrol ve onay bedeli ödemelerinin, davalı Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : M.Y. E. Üretim San. ve Tic. A.Ş.
Vekili : Av. B.A. A.
Davalı : Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
Vekili : Av. F.A.S.
O L AY : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilşirket tarafından, Adıyaman, Aydın, Muğla illerinde GüneşEnerji Santrali (GES), projeleri hazırlandıktan sonradavalı TEDAŞ’ın onayına sunulduğunu; davalıtarafından müvekkilinden proje onay bedelleri talep edildiğini; 02.03.2017-14.08.2017 tarihleri arasında ödemelerinyapıldığını; TEDAŞ tarafındanhesaplanarak talep edilen bu bedelin hukuki bir dayanağının bulunmadığını,bunun kesinleşmiş yargı kararları ile de sabitolduğunu, Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin 8. maddesinde;"Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay veonaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerive tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir.Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi buişlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzelkişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzelkişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzelkişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir. ”denildiğini; Bakanlığın; 3154 sayılı Kanunlatarafına verilmiş olan bu görevi, yetki devri ile TEDAŞ'adevretmiş bulunduğunu; Bakanlığın, Elektrik ÜretimSantrallerinin proje onayları için herhangi bir bedel talep etmeziken; yetkilendirilen TEDAŞ’ın, kanuna aykırışekilde dava konusu bedelleri talep ettiğini; Bakanlığınherhangi bir bedel talep etmeden yaptığı bir işinTEDAŞ tarafından Hizmet Satışı olarak değerlendirilmesininyanlış olduğunu; TEDAŞ’ın müvekkilineherhangi bir hizmet satmadığını, yetkilendirdiğimevzuat çerçevesinde ise hizmet satışı olarakbedel talep etmesinin mümkün olmadığını; Ankara10. İdare Mahkemesinin E:2017/120 Sayılı ve kesinleşenkararında da belirtildiği gibi "Elektrik Tesislerinin Projeonayı ve Kabul İşlemlerine ait yetkilendirmelereİlişkin Usul ve Esaslar” ile proje onayı ve kabulişlemlerine ilişkin hizmet bedeli alınmasıöngörülmüşse de, elektrik piyasasındalisanssız elektrik üretimi yapacak tesislere yönelik projeonayları için bedel alınacağına ilişkin birkurala, elektrik tesisleri proje yönetmeliği ile 6446 ve 3154sayılı kanunlar ve diğer mevzuatta yerverilmediğinden” davacının TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı- Araç veGereç Kira yönetmeliğine göre de bir bedel talepedemeyeceği açıktır.” denildiğini ifadeederek; yapılan ödemelerin(toplam 46.234,00 TL), ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıvekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde,davanın idari yargı yerinde çözülmesigerektiğinden bahisle görev itirazında bulunmuştur.
ANKARA 9.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 22.5.2019 gün ve E:2019/129sayı ile, davacı ve davalı her ki tarafın da AnonimŞirket olduğu, dava konusu uyuşmazlığın taraflararasındaki ticari işten kaynaklandığı, TTK.nun 4-5maddesi uyarınca Mahkemelerinin görevli olduğugerekçesiyle davalının görev itirazının reddinekarar vermiştir.
Davalıvekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyasının onaylıörneği ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: "(...) 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1-a maddesinde, idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
İdaretarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesidolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflıiradeyle tesis ettikleri icrai işlemler veya eylemlerden doğanuyuşmazlıkların idari yargı merciindeçözümlenmesi gerekmektedir.
İdarîişlemler, çeşitli hukukî etkiler doğurmakamacıyla yapılan tek yanlı ve icraî iradeaçıklamaları olarak tanımlandığında,"iradenin açıklanması" yönünden, buiradenin sahibi durumunda olan "İdarî makam" kavramıönem kazanmaktadır. Bu noktada, yalnızca işlemi yapanmerciye göre belirlenen organik ölçüt tekbaşına yeterli olmamaktadır. Yani idarenin her işlemiİdarî işlem olmadığı gibi, bütünİdarî işlemlerin kamu tüzel kişileri tarafındantesis edilmesi de söz konusu değildir. Bu açıdan,İdarî karar alma yetkisi ve gücüyledonatılmış olmalarına karşılık, gerekstatüleri ve gerekse teşkilatlanmaları ve yönetimleribakımından özel hukuk tüzel kişisi olup da, kamuhizmeti gören kuruluşlar, bu hizmetleri yerine getirirlerken kamumakamı gibi hareket etmekte ve işlemleri de idare hukukukurallarına tabi olmaktadır.
Yasamaorganı tarafından özel faaliyetler için söz konusuolmayacak bir ayrıcalıklar ve yükümlülüklerrejimine tabi tutulan ve sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamuotoritesi tarafından üstlenilen faaliyetler, kamu hizmeti olarakkabul edilmektedir. Kamu hizmeti yerine getirilirken sahip olunanayrıcalıklara dayanılarak, tek yanlı irade beyanıylatesis edilen, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka birdeyişle, kişilerin hukukî durumlarındadeğişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesizorunlu işlemler iptal davasına konu edilebileceği gibi, buişlemler nedeniyle uğranılan zararların tazmini içintam yargı davası açılması damümkündür.
Elektrikenerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim”,“iletim”, “dağıtım” ve“ticaret” başlıkları altında toplamakmümkündür. Hizmetin kesintiye uğramasınınalternatif maliyetleri çok yüksek olduğu içinbütün bu faaliyetlerin bir koordinasyon içindeyürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 2001 yılında kamutüzel kişiliğini haiz, İdarî ve maliözerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleriyerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemek üzereEnerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.
Elektrik piyasasıfaaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile 6446 sayılı ElektrikPiyasası Kanunu ve ilgili mevzuatında detaylı olarakdüzenlenmiştir. 6446 sayılı Kanun'un 4. maddesi, elektrikpiyasası faaliyetlerini, üretim, iletim, dağıtım,toptan veya perakende satışı, ithalat ve ihracatı ilepiyasa işletimi faaliyetleri olarak sıralamıştır.Kanun'da elektrik enerjisi “iletim” faaliyetininmünhasıran Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketitarafından yürütülebileceği düzenlenmiştir.Diğer faaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında,özel hukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerinyürütülmesine katılabileceğiöngörülmüştür. Elektrik piyasasıfaaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımıyapılmaksızın, kural olarak, lisans alınmasızorunluluğu getirilmiştir. Bu itibarla, elektrik piyasasıfaaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmeti gerekliliklerinisağlayacak uyum içinde yürütülmesi adınadüzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunma işlevlerininkamu gücüyle yerine getirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğusonucuna ulaşılmaktadır.
6446sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "Lisanssızyürütülebilecek faaliyetler" başlıklı 14.maddesinde, lisans alma ve şirket kurmayükümlülüğünden muaf kişilerin sistemebağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ilesatışa, başvuru yapılmasına ve denetimyapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikledüzenleneceği hüküm altınaalınmıştır.
6446sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konulanElektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimineİlişkin Yönetmeliğin "Bağlantı ve sistemkullanımı için başvuru" başlıklı 9.maddesinin 23/03/2016 tarihinde yeniden düzenlenen 2.fıkrasında, "Hidrolik kaynağa dayalı üretimtesisleri bakımından ilgili il özel idaresinden su kullanımhakkı izin belgesini alan ve diğer kaynaklar bakımındanbağlantı başvurusu uygun bulunan veya İlgili Şebekeİşletmecisi tarafından teklif edilen alternatifbağlantı noktası önerisini kabul edenler ile rüzgar vegüneş enerjisine dayalı başvurularda TeknikDeğerlendirme Raporu olumlu olanlara İlgili Şebekeİşletmecisi tarafından Bağlantı AnlaşmasınaÇağrı Mektubu gönderilir. Kendisine BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilengerçek veya tüzel kişilere, söz konusu su kullanımhakkı izin belgesinin alınma veya BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubunun tebliğ tarihindenitibaren yüzseksen gün süre verilir. Gerçek veyatüzel kişiler söz konusu sürenin ilk doksan günüiçerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesiniBakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veyatüzel kişilerin onayına sunar. Proje onayına yetkili Kurumveya Kuruluş tarafından proje onayı için başvurudabulunan kişiler ile başvuru tarihlerini haftalık olarak internetsayfasında ilan eder. Doksan gün içinde proje onayıiçin başvuruda bulunmayan gerçek veya tüzelkişilerin bağlantı başvuruları geçersizsayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iadeedilir." düzenlemesi yer almıştır.
Uyuşmazlığakonu proje onay bedellerinin ödendiği tarihteyürürlükte bulunan 3154 sayılı Enerji ve TabiiKaynaklar Bakanlığının Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanununun 2. maddesine 6719 sayılı Kanunla eklenen (j)bendinde; "Elektrik üretim, iletim, dağıtım vetüketim tesislerinin milli menfaatlere ve modern teknolojiye uygunşekilde kurulması ve işletilmesi için gerekliyükümlülükleri ile ilgili olarak inceleme, tespit,raporlama, proje onay ve kabul işlemleri yapmak üzere; ihtisas sahibikamu kurum ve kuruluşlarını, 14/3/2013 tarihli ve 6446sayılı Elektrik Piyasası Kanunu kapsamındadağıtım lisansı sahibi tüzel kişileri veyaözel hukuk tüzel kişilerini görevlendirmek, yetkilendirmekveya bu tüzel kişilerden hizmet satın almak ve bu tüzelkişilerin nitelikleri, yetkilendirilmesi, hak veyükümlülükleri ile bu tüzel kişilere uygulanacakyaptırımları ve diğer hususları yönetmelikledüzenlemek." Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığının görevleri arasındasayılmıştır.
Bubağlamda yürürlüğe konulan Elektrik Tesisleri ProjeYönetmeliğinin 4. maddesinin (ıı) bendinde; proje onaybiriminin (POB); elektrik tesislerinin, hesap ve raporlarınıinceleyerek proje paftalarını onaylamak üzeregörevlendirilmiş Bakanlık birimini veya bu amaçlaBakanlık tarafından yetkilendirilen DSİ, TEİAŞ,TEDAŞ, EDAŞ, EÜAŞ, OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum vekuruluşlarını ifade ettiği belirtilmiş, aynıYönetmeliğin "Yetki devri" başlıklı 8. maddesinde;"Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay veonaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerive tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir.Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi buişlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzelkişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzelkişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzelkişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir..."düzenlemelerine yer verilmiştir.
3154sayılı Kanun ve Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğininverdiği yetki uyarınca tesis edilen 26/07/2016 tarih ve 19973sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işlemiile; elektrik tesislerinin proje onay, kabul ve tutanak onay işlemlerihususunda kurum ve kuruluşların yetkilendirilmesine ilişkin"Yetkilendirilme Tablosu" yürürlüğekonulmuş, bu tabloya göre lisanssız üretim tesisi olanGES'ler için davalı idare yetkilendirilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davacı şirketin, Adıyaman ili,Büyükkavaklı mevkii, 154 ada, 4/D parsel; Aydın ili, Didimilçesi, Yalıköy mevkii, 3089 ada, 125 parsel; Muğla ili,Yatağan ilçesi, Kozağaç mevkii, 178 ada, 15 parsel ve174 ada, 24 parsel sayılı taşınmazlarda kurulmasıplanlanan Güneş Enerjisi Santrali projesinin onayı içinBakanlık tarafından yetkilendirilmiş kurum olan davalıidareye başvurduğu, davalı idare tarafından proje onayıiçin 23/08/2016 tarih ve 16-298 sayılı Yönetim Kurulukararı ile yürürlüğe konulan "ElektrikTesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine AitYetkilendirmelere İlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca,TEDAŞ Genel Müdürlüğü Hizmet Satışı,Araç ve Gereç Kira Yönetmeliği esaslarıçerçevesinde talep edilen proje onay bedellerinin ödendiğive bu tutarın, tazmin yolu ile tahsili amacıyla yargı yolunabaşvurulduğu anlaşılmaktadır.
Olayda, davakonusu proje onay bedellerinin, TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı AraçGereç Kira Yönetmeliği ile Elektrik Tesislerinin ProjeOnayı ve Kabul işlemlerine Ait Hizmet BedellerininHesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslar'dankaynaklandığı açık olup; bu konuda yukarıda yerverilen mevzuat hükümleri uyarınca yetkilendirilen TEDAŞGenel Müdürlüğünce, kamu hukuku alanında, kamugücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilenproje onay bedelinin tazmini için açılan davadayargısal denetimin, İdarî yargıda yapılmasıgerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenle, güneş enerji santrali projesiiçin alınan proje onay bedellerinin tazmin yolu ile tahsiliistemiyle açılan davada, 2247 sayılı Yasa'nın10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine…”karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI: "(...) dava konusu proje onay bedelinin,TEDAŞ Genel Müdürlüğü HizmetSatışı, Araç ve Gereç Kira Yönetmeliğiile Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine AitHizmet Bedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslardankaynaklandığı, yukarıda belirtilen mevzuat uyarıncaçıkarılan Yetkilendirme Tablosu ile yetkilendirilen ve yinebelirtilen mevzuat hükümlerine göre üstünayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejiminetabi tutulan, sorumluluğu ve denetimi bir kamu otoritesi tarafındanüstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtımfaaliyetini yürüten TEDAŞ Genel Müdürlüğütarafından kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlıolarak tesis edilen proje onay bedelinin tazmini istemiyle açılandavanın görüm ve çözümünde idariyargı yerlerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Bu nedenle,Danıştay Başsavcılığının 2247sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince yapmışolduğu başvurunun kabulü ile Ankara 9. Asliye TicaretMahkemesinin 22/05/2019 tarihli ve 2019/129 Esas sayılıgörevlilik kararının kaldırılmasına kararverilmesi…” gerektiği yolunda düşüncevermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suat ARSLAN, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.4.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı vekilinin, anılan Yasa'nın 10/2maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,güneş enerji santrali (GES) projeleri kapsamında yapılanproje kontrol ve onay bedeli ödemelerinin, davalı TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesiistemiyle açmıştır.
TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tüzelkişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ilesınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtım sektörünün,EPDK tarafından verilen dağıtım lisanslarıylabölgesel tekeller olarak işletilmesiöngörülmüştür. 17.03.2004 tarihinde YüksekPlanlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarakyürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi)ile elektrik dağıtım ve üretim alanları içinözelleştirme girişimi başlatılaraközelleştirme uygulamalarına dağıtım sektöründenbaşlanacağı belirtilmiş, Strateji Belgesi'ndeki eylemplanına uygun olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılı kararıyla TEDAŞ,özelleştirme programına alınmıştır. Bukapsamda, söz konusu Yüksek Planlama Kurulu kararı ekinde yeralan dağıtım bölgelerinin şirketleştirilmesinintamamlanarak TEDAŞ'ın hissedarı olmuş vedağıtım, perakende satış hizmeti yürüten 20dağıtım şirketi oluşturulmuştur. 6446sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile mülga4628 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasındaki"TEDAŞ'ın faaliyet alanında yer alan vedağıtım faaliyeti için gerekli olan işletme vevarlıklar üzerinde, mülkiyeti saklı kalmak kaydı ileTEDAŞ ile belirlenen dağıtım bölgelerinde faaliyetgöstermek üzere kurulan elektrik dağıtım şirketleriarasında işletme hakkı devir sözleşmesidüzenlenebilir." kuralı uyarınca, TEDAŞ ile %100hisselerine sahip olduğu 20 elektrik dağıtım şirketiarasında dağıtım varlıklarınınişletilmesine yönelik İdarî sözleşmeniteliğine sahip "İşletme Hakkı DevirSözleşmesi" imzalanmış ve ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılıkararıyla da; sermayesinin %100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrikdağıtım bölgelerinde dağıtım lisansıile TEDAŞ'ın uhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletmehakkına sahip olan veya ileride sahip olacak dağıtımşirketlerinin hisselerinin blok olarak satış yöntemi ileözelleştirilmesine karar verilmiştir.
Dağıtımbölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletmeHakkı Devri"ne dayalı "Hisse Satış Modeli"uygulanmakta olup bu modele göre yatırımcı,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğubölgedeki elektrik dağıtım lisansına sahip tekşirket olmaktadır. Ancak, yatırımcınınişletme hakkını devraldığı dağıtımtesisleri ve bu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunluunsurların mülkiyeti TEDAŞ'ın uhdesinde kalmaya devametmektedir. Yatırımcı, dağıtım şirketininhisselerinin sahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olanişletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesindedağıtım varlıklarının işletmehakkını elde etmektedir. Başka bir anlatımla, "hissesatış modeli"nde, mevcut varlıklar ileözelleştirme sonrası yatırımcı tarafındangerçekleştirilecek yatırımlar sonucu oluşacak yenivarlıkların mülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken,yatırımcı, dağıtım tesislerinin ve bu tesislerinişletilmesinde varlığı zorunlu diğer unsurlarınişletme hakkı ile birlikte tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünüüstlenmektedir. Ayrıca yatırımcı, işletmehakkı çerçevesinde vereceği hizmeti veüstlendiği yükümlülükleri, 4628 sayılıKanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimialtında gerçekleştirmektedir.
Davadosyanın incelenmesinden; davacı şirketin, Adıyamanİli Büyükkavaklı Mevkii 154 Ada 4/D parselsayılı; Adıyaman İli Büyükkavaklı Mevkii 154Ada 4/D parsel sayılı; Aydın İli Didim İlçesiYalıköy Mevkii 3089 Ada 125 parsel sayılı; Muğlaİli Yatağan İlçesi Kozağaç Mevkii 178 Ada 15parsel sayılı; Muğla İli Yatağan İlçesiKozağaç Mevkii 174 Ada 24 parsel sayılı; Aydınİli Didim İlçesi Yalıköy Mevkii 3089 Ada 125 parselsayılı taşınmazlarda kurulması planlananGüneş Enerjisi Santrali projelerinin onayı içinBakanlık tarafından yetkilendirilmiş kurum olan davalıidareye başvurduğu, davalı idare tarafından projeonayı için 23/08/2016 tarih ve 16-298 sayılı YönetimKurulu kararı ile yürürlüğe konulan "ElektrikTesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine AitYetkilendirmelere İlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca,TEDAŞ Genel Müdürlüğü HizmetSatışı, Araç ve Gereç Kira Yönetmeliğiesasları çerçevesinde talep edilen proje onay bedellerinin(toplam46.234,00 TL) ödendiği ve bu bedellerin, davalı TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi/tazmini/ istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda;üstün ayrıcalıklara sahip olan veyükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamuhizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten davalı Türkiye Elektrik DağıtımAŞ. Genel Müdürlüğü (TEDAŞ) ile davacışirket arasında, dava konusu edilen proje onaybedellerinin, TEDAŞ Genel Müdürlüğü HizmetSatışı Araç Gereç Kira Yönetmeliği;Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine AitHizmet Bedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslar'dankaynaklandığı; bu konuda mevzuat hükümleriuyarınca yetkilendirilen TEDAŞ GenelMüdürlüğünce, kamu hukuku alanında, kamugücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilenproje kontrol ve onay bedellerinin ödenmesinden sonra, ödenenbedellerin iadesi için açılan davada uyuşmazlığın,idari yargı yerinde görülmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görevitirazının Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesince reddine ilişkin22.5.2019 gün ve E:2019/129 sayılı kararınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının Ankara 9.Asliye Ticaret Mahkemesince reddine ilişkin 22.5.2019 gün veE:2019/129 sayılı KARARIN KALDIRILMASINA, 27.4.2020 günündeOY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Suat
DURSUN BOZER AKSU ARSLAN
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy