T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/163
KARAR NO : 2020/191
KARAR TR: 27.04.2020
ÖZET :İcra ve İflas Kanunu’nun değişik 67. maddesine göre itirazın iptali istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : S.J.Sig.A.Ş.
Vekili : Av.A.Ö.B.
Davalı : ErzurumBüyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili : Av.B.B.P.
O L A Y :Davacıvekilidavadilekçesindeözetle;müvekkilişirketnezdindesigortalı olan 17 H... plakalıaracın 16.7.2015 tarihinde Erzurum İli istikametinde BeypınarKöyü yönüne seyir halindeyken Karasu Köprüsüderesinden önceki tehlikeli virajı alamayarak yoldançıktığı, köprü korkuluklarınaçarparak dereye uçması sonucu ölümlü,yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasıyaptığı, kaza sonucu jandarma trafik ekiplerince tutulan kazatespit tutanağında, yolda yol çizgisininbulunmadığı ve tehlikeli viraj ve köprübaşılevhalarının bulunmaması sebebi ile davalı kurumun %75kusurlu olduğu,sigortalılarına aracın zararı olan61.000,00-TL KDV ve vergiler dahil tazminatın 26.11.2015 tarihinde bankaaracılığıyla yapıldığını,müvekkili şirketin ödenen tazminatların kusur oranınagöre sebebiyet verenden rucü hakkının bulunduğunu,maddi hasarlı bu trafik kazası sonucu sigortalılarınaödenen KDV ve vergiler hariç 50.800,00-TL'nin davalı kurumun%75 kusuruna tekabül eden 38.100,00-TL'lik kısmının hasarödeme tarihinden itibaren işleyen %9'luk faizi ile birlikte 16.2.2016tarihinde davalı kurumdan talep edildiği, davalı kurumun cevapvermediğini, bunun üzerine davalı kuruma karşı3.5.2016 tarihinde Erzurum 4. İcra Müdürlüğünün2016/5530 Esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibibaşlatıldığını, davalı kurumun bu icratakibine itirazı sonucu takibin durdurulduğunu, mahallestatüsü kazanan köylerin yollarındaki bakımonarım ve yollarla ilgili sorumluğun davalı kuruma aitolduğu bu nedenle davalı kurumun sorumlu olduğu rucü sebebininyasadan kaynaklı ve haklı olduğu gerekçesi davalıkurumun icra takibine yapmış oldukları itirazın iptali iletakibin devamına karar verilmesini istemiyle adli yargı yerinde davaaçmıştır.
Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 6.3.2018 gün ve E:2017/23,K:2018/95 sayı ile, olayda, kaza tespit tutanağı, olayınoluş şekli dikkate alındığında kusur tespitininyerinde olduğu kanaatine varılarak yeniden raporaldırılmasına gerek duyulmadığı, dosyanınalanında uzman bilirkişiye gönderildiği vedavalının sorumlu olduğu miktarın 45.148,50-TLolduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davanınkabulü ile, Erzurum 4. İcra Dairesinin 2016/5530 Esassayılı dosyasında yapılan itirazın iptaline, takibin devamınakarar vermiş, bu karara karşı davalı vekili istinafisteminde bulunmuştur.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi: 11.12.2018gün ve E:2018/1152, K:2018/2023 sayı ile, dava, trafikkazasından kaynaklanan ve hizmet kusurundan kaynaklanan zararlar olup, buzararların tazmini amacıyla anılan idarelere karşı hizmetkusurlarına dayalı olarak İdari Yargılama UsulüHakkındaki Kanun’un 2. maddesi hükmü uyarınca idariyargı yerinde tam yargı davası ikame edilmesi gerektiği,mahkemece, davalı idare aleyhine halefiyete ve hizmet kusuruna(kazanın meydana geldiği yol üzerinde yol çizgisi ileköprüden önceki tehlikeli viraj ve köprübaşılevhalarının bulunmaması) dayanılarak açılaniş bu davada, yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanınusulden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esasına girilerekyazılı olduğu şekilde karar verilmesi yerindegörülmediği gerekçesiyle, davalı ErzurumBüyükşehir Belediye Başkanlığı vekilininistinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/(l)-a-4 ve 355.maddeleri uyarınca, yerel mahkeme kararının esasıincelenmeksizin kaldırılmasına ve dosyanın, davanınyargı yolu caiz olmadığından usulden reddine karar verilmeküzere yerel mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.
Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi: 8.1.2019 gün veE:2019/13, K:2019/34 sayı ile, Bölge Adliye Mahkemesininkaldırma kararına uyarak, davanın İdari yargınıngörev alanına girmesi sebebi ile usulden reddine karar vermiş,bu karara karşı davacı vekili istinaf istemindebulunmuştur.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi: 24.4.2019gün ve E:2019/569, K:2019/812 sayı ile, davada, taraflarınhukuki dinlenilme hakkı bağlamında ilk derece mahkemesinceduruşma yapılması kural olup mahkemece, taraflara Dairelerininkaldırma kararının tebliğ edilmesi; akabinde duruşmaaçılması ve tarafların açıklamalarıdinlenildikten sonra sonucuna göre Dairelerinin kesin niteliktekikaldırma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerekirken; yerelmahkemece kaldırma kararının taraflara tebliğ edilmeden veduruşma açılmaksızın dosya üzerinden kararverilmesi doğru görülmediği; davacı vekilinin istinafitirazlarının kabulü ile HMK'nın 355 ve 353/(l)-a-4.maddeleri gereğince davanın esası ile ilgili olarak incelemeyapılmaksızın kararın kaldırılmasına vedosyanın yeniden görülmesi için ilgili mahkemesinegönderilmesine, kararın kaldırılma sebep ve şeklinegöre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarınınşimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermiştir.
ERZURUM 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ: 12.9.2019 günve E:2019/167, K:2019/329 sayı ile, Bölge Adliye Mahkemesikararı ve duruşma günü taraflara tebliğ edilerekduruşma açılmış, belediyeler kamu tüzelkişisi olduğu, kamu hizmetleri sırasında verdikleri iddiaolunan zararlardan dolayı oluşan sorumlulukların özel hukukhükümlerine tabii olmadığı, zararların tazminiamacıyla anılan idarelere karşı hizmet kusurlarınadayalı olarak idari yargı yerinde tam yargı davası ikameedilmesi gerektiği anlaşılmakla yargı yolunun caizolmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiş, bukarara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi: 27.11.2019gün ve E:2019/2814, K:2019/2168 sayı ile, İstinafa konu edilenkararda mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın usuldenreddine karar verilmiş olup davacı aleyhine maktu karar ve ilamharcına hükmedilmesi gerekirken, harca hükmedilmemesinindoğru olmadığı; Ne var ki HMK'nın 353/(l)-b-2.maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olayauygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasınaihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararıngerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esashakkında karar verileceği belirtilmiş olup, yerel mahkemekararının hüküm bölümünde tespit edilen kamudüzenine ilişkin yanlışlıkların, yenidenyargılama yapılmasını gerektirmediği sonucunavarılarak, mahkemece verilen hükmün HMK'nın 355 ve353/(l)-b-2. maddeleri uyarınca re'sen kaldırılmasına,kaldırılıp düzeltilen hükmün yerine geçmeküzere; “1-Yargı yolunun caiz olmaması nedeniyledavanın usulden reddine, 2-Davacının 30 günlüksüre içerisinde İdari Yargıya başvurmaktamuhtariyetine, 3-Alınması gereken 44,40-TL karar ve ilamharcının peşin alınan 679,77-TL harçtan mahsubu ilebakiye 635,37-TL nin davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılanyargılama giderlerinin davacı üzerinebırakılmasına, 5-Davalı kendisini vekil ile temsilettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunanA.A.Ü.T'ye göre hesap ve takdir olunan 2.725,00-TL vekaletücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Kararkesinleştiğinde artan gider avansının talep halindeyatıran tarafa iadesine," şeklinde yeniden hükümtesisine, davacı vekilinin istinaf itirazlarının reddineHMK'nın 362/(1 )-a maddesi gereğince kesin olarak kararvermiştir.
Davacı vekili bu kez oluşan zararlara karşılık38.100,00-TL tazminat istemi ile idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ERZURUM 3. İDARE MAHKEMESİ: 9.1.2020 gün veE:2020/11sayı ile,2918 sayılı Kanun'un 110. maddesihükmü gereği anılan Kanundan doğan sorumlulukdavalarının adli yargıda görüleceğininhüküm altına alındığı; bu durumda,uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun ile davalıidareye yüklenen sorumluluktan kaynaklandığıanlaşıldığından, anılan Kanun hükmügereğince davanın görüm ve çözümününadli yargının görevine girdiği sonucunavarıldığından, görevli yargı yerinin belirlenmesiiçin dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesineve dosya incelemesinin bu konuda Uyuşmazlık Mahkemesince kararverilinceye kadar ertelenmesine karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Suat ARSLAN, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan27.04.2020günlü toplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; İdare Mahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın19. maddesine göre başvuruda bulunulmuş olduğu,Yasa’nın 14. maddesine göre olumsuz görevuyuşmazlığı bulunduğunun ileri sürülebilmesiiçin davanın “tarafları, konusu ve sebebininaynı” olması koşulunun öngörülmüşbulunması karşısında;adli yargı yerinde aynısomut olay nedeniyle borçlunun itirazının iptali ile takibindevamına; idari yargı yerinde tam yargı davasıaçılmış ise de; ikinci davanın, ilk davada verilenkarar doğrultusunda oluşturulduğu ve“itirazın iptaliile takibin devamı” istemi yönünden görevuyuşmazlığının doğduğu kanaatinevarıldığından ve sonuçta usule ilişkin herhangibir noksanlık bulunmadığı anlaşıldığından,adli ve idari yargı yerleri arasında doğan görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeadli yargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacı şirkete sigortalı 17 H... plakalıaracın 16.7.2015 tarihinde ölümlü, yaralamalı ve maddihasarlı trafik kazası yaptığı, davalı kurumun %75kusuruna tekabül eden 38.100,00 TL'lik kısmının hasarödeme tarihinden itibaren işleyen %9'luk faizi ilebirliktedavalı kurumdan talep edildiği, davalı kurumun cevapvermediği gerekçesiyle, Erzurum 4. İcraMüdürlüğünün 2016/5530 Esas sayılıdosyasıyla ilamsız icra takibibaşlatıldığını, davalı kurumun bu icratakibine itirazı sonucu takibin durdurulduğunu, davalı kurumuntakibe itiraz ettiğini ileri sürerek, yapılan itirazıniptali ile takibin devamı istemiyle açılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun“İlamsız takip” başlıklıÜçüncü Bap, 42-49. maddelerinde takip yöntemlerigösterilmiş; değişik 58. maddesinde, takip talebinin icradairesine yazı ile veya sözlü olarak veya elektronik ortamdayapılacağına işaret edilmiş; değişik 60.maddesine göre, takip talebi üzerine icra müdürünceödeme emri düzenleneceği ve 62-65. maddelerde itirazailişkin hükümlere yer verilmiş olup, değişik 66.maddede, süresi içinde yapılan itirazın takibidurduracağı kurala bağlanmıştır.
İtiraznedeniyle takibin durması üzerine alacaklıya, itirazıniptali için Yasada iki yola başvurma olanağıtanınmış olup, bunlardan birincisi, 67. maddeye göremahkemeye başvurmak, ikincisi ise 68, ek 68/a ve ek 68/b maddelerinegöre tetkik merciinden itirazın kaldırılmasınıistemektir.
İncelenenuyuşmazlıkta alacaklı konumundaki davacı tarafından,değişik 67. maddeye göre mahkemeye başvurmak suretiyleitirazın iptali davası açılmıştır.
Söz konusu 67. Madde (Değişik: 18/2/1965 - 538/37 md.),“(Değişik birinci fıkra: 17/7/2003-4949/15 md.) Takiptalebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihindenitibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genelhükümler dairesinde alacağının varlığınıispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
(Değişik: 9/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlununitirazının haksızlığına karar verilirseborçlu; takibinde haksız ve kötü niyetligörülürse alacaklı; diğer tarafın talebiüzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunanşeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunanmeblağın yüzde kırkından aşağı olmamaküzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçluhakkında tazminat hükmolunması kötü niyetinsübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptalisüresini geçiren alacaklının umumi hükümlerdairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
(Ek fıkra:2/7/2012-6352/11 md.) Bu Kanundaöngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyettazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veyadavadaki talep esas alınır.” hükümlerinitaşımaktadır.
Anılan Yasanın değişik 1. maddesinin birincifıkrasında, “Her asliye mahkemesinin yargıçevresinde yeteri kadar icra dairesi bulunur” denilmekte olup,yukarıda hükmü yazılı 67. maddede sözüedilen “mahkeme” ile, icra dairesinin bulunduğu yargıçevresi bakımından bağlı olduğu asliyemahkemesinin anlaşılması ve takip hukukuna özgübulunan itirazın iptali davasının asliye mahkemesindegörülmesi gerektiği açıktır.
Öte yandan, 2577 sayılı İdari YargılamaUsulü Kanunu’nun “İdari Dava Türleri ve İdariYargı Yetkisinin Sınırı” başlıklı 2.maddesinde, idari dava türleri: a)İdari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Bu duruma göre, İcra ve İflas Kanunu’nundeğişik 67. maddesine göre açılan itirazıniptali davasının görüm ve çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın görüm veçözümünde adli yargının görevliolduğu dolayısıyla, Erzurum 3. İdare Mahkemesininbaşvurusunun kabulü ile, Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen12.9.2019 gün ve E:2019/167, K:2019/329 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Erzurum3. İdare Mahkemesinin BAŞVURUSUNUN KABULÜ ile, Erzurum 1. AsliyeHukuk Mahkemesince verilen 12.9.2019 gün ve E:2019/167, K:2019/329sayılı GÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA,27.04.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Suat
DURSUN BOZER AKSU ARSLAN
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy