T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 46
KARAR NO : 2020 / 114
KARAR TR : 24.2.2020
ÖZET: Davacının İcra Müdürlüğünce yapılan açık artırma sonucu satın aldığı gayrimenkul için satış bedeli üzerinden %1 oranında KDV tahsil edilmesi gerekirken %18 üzerinden KDV tahsil edildiğinden bahisle; taşınmaza uygulanacak KDV oranının %1 olduğunun kabulü ile fazladan tahsil edilen ödemenin, faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : H. E. D. T.
Vekili : Av. I. M. A.
Davalı : İzmir Vergi DairesiBaşkanlığı
Vekili : Av. N. Ç.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin Foça İcra Dairesi’nin 2017/66 Talimat numaralıdosyası üzerinden gerçekleşen İzmir İli,Foça İçesi, Yenifoça Mah., 10155 Ada, 14 parselde,net olarak 90 m2 kullanım alanında, mahallinde ise çatıkatına ilave edilen oda ile birlikte 100 m2 kullanım alanınasahip dublex mesken için ihaleye girdiğini, verdiği teklifneticesinde taşınmazın sahibi olduğunu; tapu kaydında arsa olarak tescil edilmişse de,taşınmazın mesken niteliğinde olduğunu; müvekkilinin taşınmazı 381.000,00.-TL bedelle satınaldığını; 3065 Sayılı Katma DeğerVergisi Kanunu ve 15 Seri No.lu KDV Genel Tebliğindeki düzenlemeleregöre; müzayede yolu ile yapılan satışlarda vergiyidoğuran olay satışın yapıldığı tarihtemeydana gelmiş olacağından, satış işlemlerindesatışın yapıldığı tarihteki KDVoranının esas alınacağını; belirtilen mevzuatçerçevesinde, müvekkilce müzayede yolu ile satınalınan taşınmaz için T.C.Maliye BakanlığıGelirler Genel Müdürlüğü’nce verilen yetki ileFoça İcra Müdürlüğünce “İcraDairesince Yapılan Satışlara Ait Katma Değer Vergisi Beyannamesi”düzenlendiğini, beyanname uyarınca “SatılanMalın” KDV oranının İcramüdürlüğünce %18 olarak tespit edildiğini,ödenmesi gereken KDV tutarının 68.580,00.-TL olarak bulunduğunu;ancak, müvekkilden tahsil edilen işbu tutardaki KDV tutarının hatalı olduğunu; müvekkilin ihale yoluyla satınalmış olduğu taşınmaz için ödemesi gerekenKDV oranının % 1 olmasıgerektiğini; bu bedelin ihtirazi kayıtla Foça İcraMüdürlüğü veznesine yatırıldığını,ancak, müvekkilinin İcra Müdürlüğünün2017/66 Talimat Numaralı dosyası üzerinden KDVoranına itiraz ettiğini; Foça İcraDairesi’nin 20.05.2019 tarihli Karar Tensip Tutanağında,taşınmazın tapu kaydının arsa niteliğindeolduğu, ihale tarihi itibari ile arsalar için uygulanan KDVoranının %18 olduğu, ihalenin bu şekli ilekesinleşmiş olması ve KDV oranının satıştansonra Müdürlüklerince değiştirilemeyeceğiifadeleriyle müvekkilinin talebinin reddedildiğini; müvekkilinindaha sonra Foça Mal Müdürlüğü’nehem de İzmir Vergi Dairesi Başkanlığına itiraz ederekiade talebinde bulunduğunu ancak fazla ödemesi yapılan bedeliniadesinin yapılmadığını ifade ederek; müvekkilininmüzayede yolu ile satın almış olduğukullanılabilir durumdaki 2 katlı dublex meskenin net alanın 100m2 ihtiva etmesi ve binanın etrafını çevreleyerekdiğer komşu parsellerden ayrılmasına yarayanbahçenin binanın mütemmim cüzzü sayılarak alanhesaplamasında dikkate alınmaması gerekmesi nedeni iletaşınmaza uygulanacak KDV oranının %1 olduğunun kabulüile müvekkilden yersiz ve fazladan tahsil edilen 64.690,00.-TLtutarındaki vergi ödemesinin, faiziyle birlikte iadesi istemiyleidari yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıvekili süresi içinde verdiği savunma dilekçesinde,uyuşmazlığın icramüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı, davanın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle görev itirazında bulunmuştur.
İZMİR2. VERGİ MAHKEMESİ: 14.11.2019 gün ve E:2019/703 sayı ile,“(…)2571 sayılı İdari Yargılama UsulüKanununun "İdari Dava Türleri ve İdari YargıYetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesininl/a bendinde; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konuve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılandavaların iptal davaları olduğu belirtilmiştir. 2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
213sayılı Vergi Usul Kanununun “KanununŞümulü” başlıklı 1. maddesinde, bu kanunhükümlerinin ikinci maddede yazılı olanlardışında, genel bütçeye giren vergi, resim veharçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim veharçlar hakkında uygulanacağı belirtilmiş,'‘Vergi Davalarının Konusu” başlıklı 378.maddesinin 1. fıkrasında da; vergi mahkemesinde dava açabilmekiçin verginin tarh edilmesi, cezanın kesilmesi, tevkif yoluyla alınanvergilerde istihkak sahiplerine ödemenin yapılmış veödemeyi yapan tarafından verginin kesilmiş olmasıgerektiği açıklanmıştır.
Diğeryandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1. maddesinin3/d bendinde; müzayede mahallerinde ve gümrük depolarındayapılan satışların katma değer vergisi konusunuteşkil eden işlemlerden olduğu hükmebağlanmış, aynı Yasanın 40. maddesinin 5.fıkrasında Maliye Bakanlığının, bu Kanunun 17.maddesinin 1. fıkrasında sayılan kurum ve kuruluşlara,sadece vergiye tabi işlemlerin bulunduğu dönemler içinbeyanname verdirmeye, beyanname yerine kaim olmak üzere işleme esasbelgeleri kabul etmeye, bu mükelleflere ait verginin beyan ve ödemezamanı ile tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkiliolduğu belirtilmiş, söz konusu yetki çerçevesinde,Katma Değer Vergisi Uygulama Genel Tebliği'nin "İcraDairelerinde Yapılan Satışlar" başlıklı 6.2bölümünde, 3065 sayılı Kanunun (1/3-d) maddesiuyarınca müzayede yoluyla satış yapan icra dairelerinin,katma değer vergisi uygulamasında yapılan satışlarlailgili katma değer vergisinin beyanı ve ödenmesi ile ilgiliişlemleri ne şekilde yürüteceği yönündeaçıklamalara yer verilmiştir.
Öteyandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 4. maddesinin1. fıkrasında, icra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikayetlerle itirazların incelenmesinin icra mahkemesihakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olanhakim tarafından yapılacağı, 16. maddesinin 1.fıkrasında da, kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere icra veiflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanunamuhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayıicra mahkemesine şikayet olunabileceği hükümleri yeralmıştır.
Dosyanınincelenmesinden, davacının, Foça İcraMüdürlüğünün 2017/66 talimat sayılıdosyası ile satın almış olduğu gayrimenkulünihale bedelinin %1'i oranında alınmasıgerekirken % 18 oranında hesaplanarak fazladanalındığı iddia olunan KDV'nin yasal faizi ile birlikteiadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
Olayda, icratakibi sonucu yapılan ihalede satılan gayrimenkule ilişkinolarak satış bedeli üzerinden hesaplanan katma değervergisi vergi dairesine (mal müdürlüğüne)yatırıldıktan sonra, Mal Müdürlüğü'neyapılan başvuru sonucu tesis edilen işlem üzerine fazlavergi ödendiği iddia edilerek fazla ödenen verginin iadesiistenilmekte olup, söz konusu gayrimenkulün hangi oranda katmadeğer vergisine tabi olduğu yönündeki değerlendirmeninvergi mevzuatı çerçevesinde vergi mahkemesinceyapılması gerektiği açıktır.
Ziraİcra İflas Kanunu'nda öngörülen şikayet yolundakiamaç, hatalı olan icra işlemlerinin düzeltilmesiolduğundan, icra mahkemesi, dosya üzerinden yapacağıinceleme sonucunda, icra müdürlüğününişlemini yasaya uygun bularak şikayeti reddedebileceği gibi icramüdürlüğü işlemini iptal etme, kaldırma veyatalep edilen işlemin icra müdürlüğünce yerinegetirilmesine şeklinde karar verebilmekte olup düzenleme; ilgili memurların,İcra ve İflas Kanununun uygulanması çerçevesindegerçekleştirdikleri işlemlerin, icra dosyasıüzerinden, icra mahkemesince denetlenmesinin sağlanmasınayöneliktir.
Bu itibarla, yukarıdayer verilen 2004 sayılı Kanun'da belirtildiği gibi anılanKanun'un hallini mahkemeye bıraktığı hususlarhariç olmak üzere, İcra ve İflas Kanunuhükümlerinin uygulanmasıyla sınırlı olanşikayet yoluyla incelenmesi mümkün olmayan, idarece, kamugücü kullanılmak suretiyle tek yanlı olarak fazla tahsiledilen katma değer vergisinin iadesi istemine ilişkinuyuşmazlığın görüm veçözümünün. 2577 sayılı Yasanın 2 ve2576 sayılı Kanunun 6. maddeleri uyarınca idari yargıiçerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevine girdiğisonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanannedenlerle, davalı idarenin görev itirazının reddine,davanın görüm ve çözümünün idariyargının görevinde olduğuna…” ve Mahkemeleriningörevliliğine karar vermiştir.
Davalı vekili tarafından, süresiiçinde verilen dilekçe ile olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılması istemiylebaşvuruda bulunulması üzerine dilekçe, dava dosyasının bir örneği ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…) 2004 sayılıİcra ve İflas Kanununun “Şikayet ve Şartlar’’başlıklı 16. maddesinde; “Kanunum hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır./ Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsizsürüncemede bırakılmasından dolayı her zamanşikayet olunabilir” Şikayet üzerine yapılacakmuameleler başlıklı 17. maddesinin 1. fıkrasında“Şikayet tetkik merciince, kabul edilirse şikayet olunanmuamele ya bozulur, yahut düzeltilir. /Memurun sebepsizyapmadığı veya geciktirdiği işlerin icrasıemrolunur”; “Tetkik mercii” başlıklı 4.maddesinin 1. fıkrasının ilk cümlesinde ise:“İcra ve iflâs dairelerinin muamelelerine karşıyapılan şikâyetlerle itirazların incelenmesi icra tetkikmercii hâkimi yahut kanun gereğince bu görev kendisineverilmiş olan hâkim tarafından yapılır.”denilmiştir.
Olayda,davacı tarafından, Foça İcraMüdürlüğünce 2017/66 Talimat sayılı dosyaüzerinden yapılan ihale sonucu alınan taşınmazailişkin olarak % 18 oranında hesap edilen KDV oranının % 1olarak belirlenmesi talep edilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183 sayılıAmme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasınailişkin davaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Bu itibarla,İcra Müdürlüğü tarafındanyürütülen takibe ilişkin olarak yapılan ihalesonucunda alınan taşınmaza ilişkin, icramüdürlüğünce verilen % 18 oranında KDVödenmesine dair kararın kanuna aykırılığıiddiası şikâyet yolu ile İcra Mahkemesindeçözümlenecektir. Mahkeme incelemeyi söz konusu icradosyası üzerinde yaparak, işlemin kanuna uygun olupolmadığı hususunda karar verecektir. Adli yargılamanınbir parçasını oluşturan buuyuşmazlığın, İcraMüdürlüğünün tesis ettiği bir işlemdenkaynaklandığı gözetildiğinde, bu işlemin yasayauygun olup olmadığının adli yargı yerinceçözümlenmesinin gerektiği kanaatinevarılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 29/04/2019 tarihli ve E.-K.-2019/289-344 sayılıkararında da aynı hususların vurgulandığıgörülmektedir.
Açıklanannedenlerle, açılan davanın adli yargı yerindegörüm ve çözümü gerekmektedir.
KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun10. ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine …” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre DanıştayBaşsavcısının da yazılı düşüncesiistenilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…)2576 sayılı Bölge İdareMahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu veGörevleri Hakkında Kanunun "Vergi MahkemelerininGörevleri" başlıklı 6. maddesinde, Vergi Mahkemeleriningenel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdariDava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. maddesinin 1/a bendindeise; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksatyönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarındandolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafındanaçılan davaların iptal davaları olduğubelirtilmiştir.
Yukarıdayer alan Yasa maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; idariişlemin, idari makamların kamu gücü kullanarak ve idariusuller uygulamak suretiyle idare işlevine ilişkin olarakyaptıkları, çeşitli hak ve yükümlülüklerdoğuran, doğrudan uygulanabilen, kesin ve yürütülmesizorunlu, tek yanlı irade açıklaması olduğu, katmadeğer vergisinin ise, kamu hizmetlerinden yararlananların, hizmetinmaliyetine bir ölçüde katılmak üzere kanunadayalı olarak katılmak zorunda oldukları kamusal birmükellefiyet olduğu ve vergi dairelerince tahsil edileceğianlaşılmaktadır.
3065sayılı Kanunun 1, 8 ve 17. maddeleri gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilip edilmeyeceğikonularında, inceleme yapma görevi, 213 sayılı Vergi UsulKanunu ve 2576 sayılı Bölge idare Mahkemeleri, İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun maddeleri uyarınca Vergi Mahkemesi'neverildiğinden, davacının katma değer vergisine ilişkintalebi yönünden görevli yargı yerinin idari yargıolduğu sonucuna varılmıştır.
Devletin icrahukukundaki faaliyetlerine karşılık alınmış olanihtilaf konusu vergi; icra müdürlüğü tarafındansorumlu sıfatıyla tahsil edilmiş olup, süresi dahilindehâzineye intikal ettirilmiştir. Sözkonusu tahsilat işlemi;mali idarenin bir işlemidir. Yasanın icramüdürlüğüne verdiği görev doğrultusundatahsil edilmiş olması işlemin idari işlem olmaniteliğini değiştirmez. Bu işleme karşı, 2004sayılı İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesindeöngörülmüş bulunan şikayet yolununişletilmesi söz konusu olamaz. Zira; anılan Yasa maddesinde yerverilen şikayet yolu; bu Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere, icra veiflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanunamuhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayıtanınmış olup, 2004 sayılı İcra İflas Kanunuhükümlerinin uygulanmasıyla sınırlıtutulmuştur. Başka bir ifadeyle; Yasa gereği sorumlusıfatıyla yerine getirilen vergi tahsili görevinin İcraİflas Kanununun uygulanmasıyla bir ilgisi bulunmamaktadır.Kaldı ki, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, "KanununŞümulü" başlıklı 1. maddesinde de, bu Kanunhükümlerinin, ikinci maddede yazılı olanlardışında genel bütçeye giren vergi, resim veharçlar ile il özel idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim veharçlar hakkında uygulanacağı açıkçabelirtilmiş, vergi hatalarında düzeltme ve reddiyatın hangihallerde ve hangi usullerle yapılacağı 116 ncı vedevamı maddelerinde açıklanmıştır.
Bu durumda,idarenin tek yanlı olarak ve kamu gücü kullanarak kamuhizmetinden yararlanma karşılığında, davacıdantahsil ettiği katma değer vergisi mahiyeti gereği bir idariişlem olup, 3065 sayılı Kanunun ilgili maddelerinde belirtilenhükümler uyarınca, hazine adına ilgili vergi daireleri,muhasebe müdürlükleri, mal müdürlüklerihesabına yatırılmak üzere sorumlu sıfatıyla icramüdürlüğünce tahsil edildiğinden, ödenenkatma değer vergisinin iadesi istemiyle açılan davanın,görüm ve çözümünde 2577 sayılıYasanın 2. ve 2576 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarıncaidari yargı içerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, 2247 sayılı Yasa'nın 13.maddesi uyarınca, yapılan başvurunun reddi gerektiği …”yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 24.2.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde aynı İdarece başvuruda bulunması üzerineYargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddedeöngörülen biçimde olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görev uyuşmazlığınınesasının incelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ’nin davada adli yargının, DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın ise davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacınınFoça İcra Müdürlüğü'nce yapılanaçık artırma sonucu satın aldığıgayrimenkul için satış bedeli üzerinden %1 oranındaKDV tahsil edilmesi gerekirken %18 üzerinden KDV tahsil edildiğindenbahisle; taşınmaza uygulanacak KDV oranının %1olduğunun kabulü ile yersiz ve fazladan tahsil edilen 64.690,00.-TLtutarındaki vergi ödemesinin, faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılmıştır.
2004sayılı İcra ve İflas Kanununun “Şikayet veŞartlar” başlıklı 16. maddesinde;“(Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.) Kanunun hallini mahkemeyebıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcrave İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkındakanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasındandolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bumuamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içindeyapılır.
Birhakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemedebırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir.” hükmüne;
“Şikayet üzerine yapılacakmuameleler” başlıklı 17. maddesinde; “Şikayeticra mahkemesince, kabul edilirse şikayet olunan muamele ya bozulur, yahutdüzeltilir.
Memurunsebepsiz yapmadığı veya geciktirdiği işlerinicrası emrolunur.” hükmüne; “Tetkikmercii” başlıklı 4. maddesinde ise; “Değişik: 3/7/1940 - 3890/1 md.)
(Değişikbirinci fıkra: 17/7/2003-4949/1 md.) İcra ve iflâs dairelerininmuamelelerine karşı yapılan şikâyetlerleitirazların incelenmesi icra mahkemesi hâkimi yahut kanungereğince bu görev kendisine verilmiş olan hâkim tarafındanyapılır. İş durumunun gerekli kıldığıyerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlugörüşü ile Adalet Bakanlığınca icramahkemesinin birden fazla dairesi kurulabilir. Bu durumda icra mahkemesidaireleri numaralandırılır. İcra mahkemesinin birden fazladairesi bulunan yerlerde iş dağılımı ve bunailişkin esaslar, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kuruluncabelirlenir. Her icra mahkemesi hâkimi, kendisine Adlî YargıAdalet Komisyonu Başkanlığıncadönüşümlü olarak bağlanan icra ve iflâsdairelerinin muamelelerine yönelik şikâyetleri veitirazları inceler, bu dairelerin gözetim ve denetimlerini yapar,idarî işlerine bakar.
İcrayetkisini haiz sulh mahkemelerinin muamelelerine karşı vuku bulacakşikayet ve itirazların icra mahkemesi o mahkemenin hakimidir.”hükmüne yer verilmiştir.
2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun"Vergi Mahkemelerinin Görevleri" başlıklı 6.maddesinde, Vergi Mahkemelerinin genel bütçeye, il özelidareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ilebenzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezaları iletarifelere ilişkin davalarla, bu konularla ilgili olarak 6183sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü HakkındaKanunun uygulanmasına ilişkin davaları ve diğer kanunlarlaverilen işleri çözümleyeceği hükmüne yerverilmiştir.
Mevzuathükümleri ile somut olay birlikte irdelendiğinde, İcraMüdürlüğü tarafından yürütülentakip kapsamında yapılan ihale sonucunda satın taşınmazailişkin, icra müdürlüğünce hesaplanan % 18oranında KDV ödenmesine dair kararın kanunaaykırılığı iddiasının şikayet yolu ileİcra Mahkemesinde çözümleneceği, mahkemeninincelemeyi, söz konusu icra dosyası üzerinde yaparak,anılan işlemin kanuna uygun olup olmadığı hususundakarar vereceği kuşkusuzdur. Adli yargılamanın birparçasını oluşturan bu uyuşmazlığın,İcra Müdürlüğünün tesis ettiği birişlemden kaynaklandığı gözetildiğinde, buişlemin yasaya uygun olup olmadığının adli yargıyerince çözümlenmesinin gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı vekilinin yaptığıgörev itirazının reddine ilişkin İzmir 2. VergiMahkemesinin 14.11.2019 gün ve E:2019/703 sayılı görevlilikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin yaptığı görevitirazının reddine ilişkin İzmir 2. Vergi Mahkemesinceverilen 14.11.2019 gün ve E:2019/703 sayılıGÖREVLİLİK KARARININ KALDIRILMASINA,24.2.2020 gününde Üyelerden Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZve Ahmet ARSLAN’ın KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞUİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri,İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun’un; "Vergi mahkemelerinin görevleri"başlıklı 6. maddesinde, vergi mahkemelerinin; genelbütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere aitvergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalarla, bukonularla ilgili olarak 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun un uygulanmasına ilişkindavaları ve diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmebağlanmıştır.
Davacı; icra müdürlüğündensatın aldığı araç için % 18 nispetindekiKatma Değer Vergisini,( sorumlu sıfatıyla) icramüdürlüğü aracılığıylaödemiş ardından, vergi oranının % 1 olmasıgerektiği, bu oranı aşan kısmının tarafınaiadesi istemiyle, vergi dairesine karşı davaaçmıştır. Bu aşamada, icramüdürlüğünün sorumlu sıfatı sonaermiştir. Bu davada; 3065 sayılı Kanun’un, gereğince,davacının katma değer vergisi mükellefi olupolmadığı, mükellef ise yapılan satışişlemi itibari ile kanunda düzenlenen istisnalardan yararlanıpyararlanamayacağı ya da vergiden muaf kabul edilipedilmeyeceği... gibi hususlar incelenecektir. Vergi davalarınıçözümleme görevi ise 2576 sayılı Kanunuyarınca idari yargı içerisinde yer alan, vergi mahkemelerineait bulunmaktadır.
2004 sayılı İcra İflasKanunu’nun 16. maddesinde öngörülmüş bulunanşikayet yolu, anılan Kanun’un hallini mahkemeyebıraktığı hususlar hariç olmak üzere ve 2004sayılı İcra İflas Kanun’u hükümlerininuygulanmasıyla sınırlıdır.
Bu durumda, davacıdan tahsil edilen katma değervergisinin kısmen iadesi istemiyle açılan davanın,görüm ve çözümünde idari yargıiçerisinde yer alan vergi mahkemesinin görevli olduğu sonucunavarıldığından, davanın çözümündeadli yargı yerinin görevli olduğu yolunda verilen kararakatılamıyoruz.24.2.2020
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy