T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020 / 2
KARAR NO : 2020 / 117
KARAR TR : 24.2.2020
ÖZET: Davacının müteahhidi olduğu taşınmaza ilişkin olarak, katılım payı, iskan ruhsatı bedeli ve inşaat ruhsatı bedeli adı altında tahsil edilen tutarın iadesi istemiyle yaptığı düzeltme ve şikayet başvurusunun reddi yolundaki işlemin iptali ile tahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, abonelik ilişkisinin kurulduğu tarihten sonraki ödemeler bakımından ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk. K A R A R Davacı :A. İnş. Mim. Müh. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti Vekili : Av. Y. Y. Davalı :Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili :Av. A.O. O L A Y :Davacının, Antalya İli, Kepez İlçesi, KarşıyakaMahallesi, 5442 Ada, 3 Parselde kayıtlı taşınmazlailgili olarak katılım payı, iskan ruhsatı bedeli veinşaat ruhsatı bedeli adı altında tahsil edilentutarın iadesi istemiyle yaptığı şikayet başvurusununreddi yolundaki 22.07.2019 tarih, 99313561 -641.04-E.60482sayılı işlemin iptali ile fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla iskan ruhsat bedeli ve katılımpayı adı altında KDV dahil tahsil edilen toplam 1.716,32 TL.nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesiistemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır. Davalıidare vekili süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde;uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle, görev itirazında bulunmuştur. ANTALYA 2.VERGİ MAHKEMESİ: 5.11.2019 gün ve E:2019/703 sayı ile, “(…) 2576 Sayılı Bölge İdare Mahkemeleri İdareMahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve GörevleriHakkında Kanun'un 6.maddesinde; Vergi Mahkemelerinin, a) Genelbütçeye, İl Özel İdareleri, belediye ve köylereait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler vebunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları,b) (a) bendindeki konularda 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsili Usulü Hakkındaki Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları,c) diğer kanunlarla verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir. Anılanmadde uyarınca, bir idari davanın vergi mahkemelerindeçözümlenebilmesi için, bu davanın, vergi, resim,harç ve benzeri mali yüküm veya bunların zam vecezalarına ilişkin olması gerekmektedir. Uyuşmazlık,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. maddelerineistinaden Antalya İli, Kepez İlçesi, Karşıyaka Mah.5442 ada 3 parsele ilişkin olarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarınakatılım payı, iskan ruhsatı bedeli (IKU) ile inşaatruhsatı bedeli olarak tahsil edilen 1,716,32-TL'nin iadesi istemiyleyapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkinişlemin iptali ve ödenen tutarın yasal faiziyle iadesiisteminden kaynaklanmaktadır. Dava konusuuyuşmazlık, yukarıda alıntısı yapılan 2576sayılı Kanun' nun 6. Maddesinin (a) fıkrası kapsamındaolduğundan, davanın görüm veçözümünde görevli mahkemenin vergi mahkemesiolduğu sonucuna varılmaktadır. Açıklanannedenlerle; davalı idarenin görev itirazının reddine …”ve Mahkemelerinin görevli olduğuna kararvermiştir. Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte Yargıtay CumhuriyetBaşsavcılığı’na gönderilmiştir. YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)Bilindiği gibi,03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun"Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları"başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde; "Özelkanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç,katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsiliniyapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak." belediyenin yetki ve imtiyazlarıarasında sayılmış iken, 20/11/1981 tarihli ve 2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesi ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesininsu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekenher türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinebağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz bir kuruluş olarak İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmuştur. 2560sayılı Kanunun "Görev ve Yetkiler" kenarbaşlıklı 2. maddesinde, "ÎSKl'nin görev veyetkileri şunlardır: / ... / b) Kullanılmış sular ileyağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız birbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veyabırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisinetüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde buprojelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanlarıdevralıp işletmek ve bunların bakım veonarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemeleregirişmek /... / d) Su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanıiçindeki belediyelere verilen görevleri yürütmek ve bukonulardaki yetkileri kullanmak, /..." hükmüne; 13. maddesinde,"İSKİ’nin gelirleri aşağıdaki kaynaklardansağlanır: / a) Su satışı ve kullanılmışsuların uzaklaştırılmasına karşılık,tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, / b) BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerindenyararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılmapayları, /..." hükmüne; 23. maddesinde, "Susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılması,septik çukurların boşaltılması giderleri içinayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetimve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gideryazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsimasrafları ve bir kar oram esas alınır. / Tarifelerin tespitiile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir."hükmüne yer verilmiştir. Kanunun ek 5. maddesinde ise, "BuKanun diğer büyükşehir belediyelerinde deuygulanır.” hükmüne yer verilmek suretiyle, sözkonusu Kanunun hükümlerinin tüm büyükşehirbelediyelerinde geçerli olacağı vurgulanmıştır. Öteyandan; atıksu altyapı tesisleri ile evsel katı atıkbertaraf tesislerinin kurulması, bakımı, onarımı,işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, bu tesislerle ilgiliolarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecek tam maliyetesaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevresel altyapıhizmetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamakamacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010 tarihli ve 27742sayısında yayınlanarak yürürlüğe girenAtıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf TesisleriTarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkinYönetmeliğin 4/1.a maddesinde, Yönetmeliğin uygulanmasındaabone kavramının "su ve atıksu ve katı atıkhizmetlerinden faydalanan ve/veya faydalanacak gerçek veya tüzelkişiyi" ifade ettiği; "Abonelik" kenarbaşlıklı 10. maddesinde ise "atıksu altyapıyönetimlerinin hizmet vermekle yükümlü olduğu tümgerçek ve tüzel kişilerin abone olmasının zorunluolduğu" hükme bağlanmıştır. Ayrıca,Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırlarıiçinde, su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin "Tanımlar"kenar başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının(e) bendinde, Yönetmeliğin uygulanmasında abonekavramının ASAT ile hizmet sözleşmesi yapan gerçekveya tüzel kişiyi ifade ettiği vurgulanmış; 6.maddesinin birinci fıkrasında, "su ve kanalizasyon hizmetlerindenyararlanan, özel veya tüzel kişilerle su abonesözleşmesi yapılacağı" belirlenmiş, Ek 1.maddesinin birinci fıkrasında ise, "2464 SayılıBelediye Gelirleri Kanunu’nun 87. ve 88. Maddeleri gereği birprograma göre yapılacak yeni; içme, kullanma, endüstrisuyu ve kanalizasyon yatırımları ile mevcutlarıngenişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi (ıslahı)amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine ASAT GenelMüdürlüğünce yapılacak işlerin toplamyatırım giderleri, tesislerin hizmet edeceği saha dahilindekigayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılmapayı alınır." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanınincelenmesinden, davacının, Antalya İli, Kepezİlçesi, Karşıyaka Mahallesi, 5442 Ada, 3 Parselde yeralan taşınmazda bulunan 647253 numaralı su aboneliği ileilgili olarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve inşaat-iskan ruhsatı bedeli olarak tahsil edilentutarın iadesi için düzeltme-şikâyet yolu izlenerekyapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali iletahsil edilen tutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle bakılandavanın açıldığı; dosya kapsamında,10/10/2016 tarihinde katılım payı ve inşaat ruhsatıödemelerinin yapıldığı sırada söz konusutaşınmaz ile ilgi olarak su aboneliğininbulunmadığı, 11/10/2017 tarihinde katılım payı veiskan ruhsatı ödemelerinin yapıldığı dönemdeise aboneliğin bulunduğu anlaşılmıştır. Somut olay vemevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde, davalı idaretarafından tesis edilen işlemin; 11/10/2017 tarihinde yapılanödemeler bakımından taraflar arasında bir abonelikilişkisinin bulunması hususu dikkate alındığında,söz konusu katılma payının, idareyle kişiarasında abonman sözleşmesiyle kurulan özel hukukilişkisi çerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğunungörüldüğü; anılan işlemin iptali istemiyleaçılan işbu davanın 11/10/2017 tarihinde yapılanödemelere ilişkin bölümünün görüm veçözümünün de adli yargının görevalanına girdiği sonucuna varılmıştır. UyuşmazlıkMahkemesinin 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/574-596 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığıanlaşılmaktadır. KARAR :Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığınagönderilmesine …” karar vermiştir. Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısından yazılıdüşüncesi istenilmiştir. DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…)İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmasına dair, 20/11/1981 tarih ve 2560 sayılı "İstanbulSu ve Kanalizasyon İdaresi Genel MüdürlüğüKuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun"un, "Görev veyetkiler" başlıklı 2'nci maddesinin birincifıkrasının (b) bendinde, "Kullanılmış sularile yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerindenuzaklaştırılması ve zararsız bir biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak busuların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya dakurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunlarınbakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekliyenilemelere girişmek", (d) bendinde "Su ve kanalizasyonhizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilengörevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,"İSKİ'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış, 13'üncü maddesinde, İSKİ'ningelirlerinin; a) Su satışı veya kullanılmışsuların uzaklaştırılmasına karşılık,tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, b) BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerindenyararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılmapaylarına ait kaynaklardan sağlandığıbelirtilmiş, "Tarife tespit esasları"başlıklı 23'üncü maddesinde de, "Susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılması,septik çukurların boşaltılması giderleri içinayrı tarifeler yapılır… Tarifelerin tespiti ile tahsilatlailgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir."hükmüne yer verilmiştir. AynıKanunun ek 5'nci maddesinde ise, "Bu Kanun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanır."hükmüne yer verilmek suretiyle söz konusu Kanununhükümlerinin tüm büyükşehir belediyelerindegeçerli olacağı vurgulanmıştır. Bunlarındışında, atıksu altyapı tesisleri ile evsel katıatık bertaraf tesislerinin kurulması, bakımı,onarımı, işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, butesislerle ilgili olarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecektam maliyet esaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarih ve 27742 sayısında yayımlanarakyürürlüğe giren "Atıksu Altyapı ve EvselKatı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde UyulacakUsul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik"in 4'üncümaddesinin Vinci fıkrasının (a) bendinde, söz konusuYönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "Suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veyafaydalanacak gerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği;aynı Yönetmeliğin "Abonelik" başlıklı10'uncu maddesinde ise "Atıksu altyapı yönetimlerininhizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek vetüzel kişilerin abone olması zorunludur." düzenlemesiyer almıştır. Yine, AntalyaBüyükşehir Belediyesi sınırları içinde, susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresi(ASAT) Genel Müdürlüğü TarifelerYönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı4'ncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının ASAT ilehizmet sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyiifade ettiği vurgulanmış; 6'ncı maddesinin birincifıkrasında da, "Su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan, özelveya tüzel kişilerle su abone sözleşmesiyapılır" düzenlemesine yer verilmiş, anılanYönetmeliğin Ek 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87'nci ve 88'nci maddelerigereği bir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine(ASAT) Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılarak su vekanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınacağı hükme bağlanmıştır. Dosyanınincelenmesinden; davacının Antalya İli, Kepezİlçesi, Karşıyaka Mahallesi, 5442 Ada, 3 Parseldekayıtlı taşınmazda bulunan su aboneliği ile ilgiliolarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve İskan ruhsatı bedeli olarak tahsil edilen tutarıniadesi istemiyle düzeltme ve şikayet yoluyla yaptığıbaşvurunun reddi yolundaki işlemin iptali ile ödenen tutarınyasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle iş bu davanınaçıldığı ve dosya kapsamından söz konusutaşınmaz ile ilgili su aboneliğinin de bulunduğuanlaşılmıştır. Somut olay vemevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve taraflararasında bir abonelik ilişkisinin bulunduğu hususu dikkatealındığında; davalı idarece tesis edilen işlemin,söz konusu katılma payının idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğuanlaşılmış olup, söz konusu işlemin iptaliistemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümü adli yargının görev alanınagirmektedir. SONUÇ: Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Kanunun13'üncü maddesi gereğince yapılan başvurununkabulü gerektiği…” yolunda düşüncevermiştir. İNCELEME VE GEREKÇE: Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 24.2.2020günlü toplantısında: I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede öngörülenbiçimde, “11/10/2017 tarihinde yapılan katılımpayı ve iskan ruhsatı bedeli ödemelerine ilişkinolarak” olumlu görev uyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi. II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava,davacının müteahhidi olduğu taşınmazailişkin olarak, katılım payı, iskan ruhsatıbedeli ve inşaat ruhsatı bedeli adı altında tahsil edilentutarın iadesi istemiyle yaptığı düzeltme veşikayet başvurusunun reddi yolundaki işlemin iptali ile tahsiledilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyleaçılmış; Yargıtay CumhuriyetBaşsavcısınca, 11/10/2017 tarihinde yapılan ödemelerbakımından taraflar arasında bir abonelik ilişkisinin bulunduğubelirtilerek; “11/10/2017 tarihinde yapılan katılımpayı ve iskan ruhsatı bedeli ödemelerine ilişkinolarak” olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılmıştır. 03/07/2005gün ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun‘’Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları’’başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde, özel kanunlarıgereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı vekatılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi,resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmış iken, 20.11.1981 tarih ve 2560 sayılıİstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri HakkındaKanun’un 1. maddesi ile, İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbulBüyükşehir Belediyesine bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz birkuruluş olarak İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü kurulmuştur. AnılanYasa’nın 13. maddesinin (a) bendinde, su satışı vekullanılmış suların uzaklaştırılmasınakarşılık, tarifesine göre abonelerden alınacakücretler İSKİ’nin gelirleri arasındasayılmış; aynı Yasa’nın değişik 23.maddesinde, “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunanyerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurlarınboşaltılması giderleri için ayrı tarifeleryapılır. Bu tarifelerin tespitinde yönetim ve işletmegiderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan(aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve%10’dan aşağı olmayacak nispetinde bir kâroranı esas alınır. Tarifelerintespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ilebelirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir. 2560sayılı yasa çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 94 / 6516sayılı kararı ile, su ve atıksu hizmetleri ayrı birkurumsal yapı olarak Antalya Büyükşehir Belediyesinebağlı, kamu tüzel kişiliğinde ASAT GenelMüdürlüğü (Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü) kurulmuş ve karar 18.02.1995tarih ve 22206 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe girmiş, 2560 sayılıYasa’nın 23. maddesine göre düzenlenen “ASATTarifeler Yönetmeliği”çıkarılmıştır. ASATTarifeler Yönetmeliği’nin “KatılımPayları” başlıklı EK 1. maddesinde;"2464Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87 inci ve 88 incimaddeleri gereği bir programa göre yapılacak yeni;İçme, kullanma, endüstri suyu ve kanalizasyonyatırımları ile mevcutların genişletilmesi (tevsi),iyileştirilmesi (ıslahı) amacıyla yapılan harcamalarve istek üzerine ASAT Genel Müdürlüğünceyapılacak işlerin toplam yatırım giderleri üzerindenkanunun uygulama yönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmetedeceği saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılaraksu ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınır" hükmü düzenlenmiştir. ASAT,Anayasada belirtilen mahalli müşterek ihtiyaçlarıkarşılamak amacı doğrultusunda belediyelerce yerinegetirilen kamu hizmetleri arasında yer alan su ve kanalizasyonhizmetlerini yürütmek üzere; Büyükşehirbelediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamutüzel kişiliğini haiz olarak kanunla kurulmuş bir kamukuruluşudur. Böyleolmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığıhizmete ilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacakyargı düzenini belirleyebilmek için, işlemin özelhukuk ilişkilerinden veya kamusal yetkilerin kullanılmasındandoğup doğmadığına bakmak gerekir. Kanalizasyontesisi işlemi, bir kamu hizmeti niteliğini taşımakta isede; ASAT bu hizmeti, yasal düzenlemeler ve sözleşmehükümleri çerçevesinde özel hukuk kurallarınagöre yürütmek durumundadır. Abone ile ASAT arasındayapılan abone sözleşmesi, daha çok tip sözleşmegörünümündedir. Hizmetten yararlanan kişinin,sözleşmeyi idareyle birlikte düzenlemesi yerinekatılımı söz konusudur. Ancak bu durum, idare ile kişiarasında kurulan özel hukuk ilişkisini kamu hukukuilişkisine dönüştürmez. Çünkü,birçok durumda hizmetin tekel niteliği ve çok kişiyegötürülme zorunluluğu, işin, çoğunluklatip sözleşmeler yoluyla ve kişilerin katılımı ilegerçekleşebilmesini olanaklı kılmaktadır. Benzer olaydaMahkememizce verilen 26/09/2016 gün, E:2016/94, K:2016/382sayılı ilamı da uyuşmazlık özel hukukilişkisi kapsamında değerlendirilmiştir. Öteyandan, Anayasa Mahkemesi 18.2.1985 günlü, E:1984/9, K:1985/4sayılı kararında, karayollarından, köprülerdenalınan geçiş parası, su, elektrik, havagazı,demiryolları, hava yolları, kimi hastane ücretleri gibi,ekonomik koşullara göre oluşturulan ve tesislerinbakımını, idamesini ve yeni yatırımlaryapılmasını sağlamak için yapılanödemeleri, belirli kamu hizmetleri karşılığındakişilerden alınan, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerdenayrı kabul etmiştir. Yukarıdabelirtilen Anayasa Mahkemesi ile Uyuşmazlık Mahkemesikararlarındaki “atık su bedelinin, vergi benzeri maliyükümlülük olmayıp, idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğu” yolundakikabulün sonuçları itibarıyla; idarenin faaliyetalanıyla ilgili olarak yürürlüğe koyduğuyönetmelik ile buna dayanan tarife kararlarının yargısaldenetiminin idari yargı yerinde -idare mahkemeleri-; abonmansözleşmesine dayanan bir alacak- borç ilişkisikapsamında tesis edilerek tahsili talep edilen işlemlerdenkaynaklanan davaların ise adli yargı yerindegörülüp çözümlenmesi gerekmekte olup, uygulamabu doğrultuda istikrar kazanmıştır. Tüm buaçıklamalara göre, ortada davacı ile davalı idarearasında yapılmış bir abone sözleşmesinedayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir. Belirtilennedenlerle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 5.11.2019gün ve E:2019/703 sayılı görevlilik kararının“11/10/2017 tarihinde yapılan katılım payı ve iskanruhsatı bedeli ödemelerine ilişkinkısmının” kaldırılması gerekmiştir. S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Antalya 2. Vergi Mahkemesince verilen 5.11.2019 gün veE:2019/703 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ “11/10/2017 tarihinde yapılan katılımpayı ve iskan ruhsatı bedeli ödemelerine ilişkinkısmının” KALDIRILMASINA,24.2.2020 gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİNOLARAK karar verildi. Başkan Üye Üye Üye Hicabi Şükrü Mehmet Birol DURSUN BOZER AKSU SONER Üye Üye Üye Aydemir Nurdane Ahmet TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy