T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/104
KARAR NO : 2020/134
KARAR TR: 24.02.2020
ÖZET: Karayolları Genel Müdürlüğüne bağlı taşeron şirketlerde çalışmış olan davacı tarafından, davalı idare ile Sendikalar arasında imzalanan protokol hükümlerine istinaden daimi işçi olarak istihdam edilmek amacıyla yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin davalı idare işleminin iptali istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
KARAR
Davacı : Y.A.
Vekili : Av. K.C.
Davalı : Karayolları GenelMüdürlüğü
Vekili : Av. G.T.
O L A Y : Davacı vekili dava dilekçesindeözetle; Karayolları Genel Müdürlüğünebağlı taşeron şirketlerdeçalışmış olan davacı tarafından,davalı idare ile Sendikalar arasında imzalanan protokolhükümlerine istinaden "daimi işçi" olarakistihdam edilmek amacıyla yapmış olduğu başvurununreddine ilişkin 16.08.2016 tarih ve E.196877 sayılı davalıidare işleminin dava konusu kadro için protokolde aranılanbütün şartlara sahip olmasına rağmen başvurusununkabul edilmediğini, inşaat sürveyanı olarakçalışmalarının bulunduğu, tesis edilenişlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu ilerisürerek, iptali istemiyle idari yargı yerinde davaaçmıştır.
ANTALYA 4. İDARE MAHKEMESİ: 19.12.2018 gün veE:2017/336, K:2018/989 sayı ile, davalı idare bünyesineişçi alımının kamu işveren tarafınıtemsil eden sendika ile işçi tarafını temsil eden sendikaarasında imzalanan protokol ve ek protokol hükümlerikapsamında gerçekleştirildiği, protokolün hukukiniteliğinin genel sözleşme niteliğinde olduğu,tarafların serbest iradelerine dayanılarak düzenlendiği veözel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşme olduğudüşünüldüğünde, tarafların serbestiradelerine dayanılarak düzenlenen özel hukuksözleşmesi niteliğinde bulunan protokol kapsamında işealımların gerçekleştirildiği ve davacınınkadrolu işçi olarak alınmamasına yönelik dava konusuişlemin de adı geçen protokol kapsamında değerlendirilerekkamu işverenince (davalı idarece) tesis edildiğianlaşılmakla, idarenin tek yanlı iradesi ile kamugücüne dayanılarak işlem tesis ettiğindenbahsedilemeyeceğinden uyuşmazlığınçözümünün adli yargı mercilerinin (İşMahkemesinin) görevine girmesi nedeniyle, uyuşmazlığınözel hukuk ilişkisinden kaynaklandığı dikkatealındığında; davanın görüm veçözümü idari yargının görevinde olmayıp,adli yargının görev alanına girdiğigerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesiuyarınca davanın görev yönünden reddine kararvermiş, bu karara karşı davacı vekili istinaf istemindebulunmuştur.
Konya Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi:22.5.2019 gün ve E:2019/971, K:2019/938 sayı ile, istinafbaşvurusunda bulunulan mahkeme kararında, 2577 sayılıİdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılankaldırma nedenlerinin bulunmadığıanlaşıldığından, istinaf isteminin reddine kararvermiş, bu karar kesinleşmiştir.
Davacı vekili bu kez aynı istemle adli yargı yerindedava açmıştır.
ANKARA 16. İŞ MAHKEMESİ: 27.6.2019 gün veE:2019/203, K:2019/296 sayı ile,davanın davacının kadroyaalınma şartları bulunduğunun tespiti ile idarenin kadroyaalmama işleminin iptali talebine ilişkin olduğu, talep konusununidari tasarrufa ilişkin olup, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin emsalkararında da belirtildiği gibi idari yargının görevalanını ilgilendirdiği, bu değerlendirmeye göredavanın idari yargıda açılması gerektiği, 6100sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1 -b maddesine göre davaşartı olan "yargı yolunun caiz olmaması"nedeniyle davanın usulden reddinekarar vermiş, bu kararkesinleşmiştir.
Davacı vekili idari ve adli yargı yerlerince verilmişolan görevsizlik kararları nedeniyle oluştuğunu ilerisürdüğü olumsuz görevuyuşmazlığının giderilmesi istemiyle başvuruda bulunmuştur.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi HukukBölümü’nün, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN'ınkatılımlarıyla yapılan24.02.2020 günlütoplantısında:
l-İLK İNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılıYasa’nın 27. maddesi uyarınca yapılan incelemeyegöre; idari ve adli yargı yerleri arasında 2247 sayılıYasa'nın 14. maddesinde öngörülen biçimde olumsuzgörev uyuşmazlığı doğduğu, adli yargıdosyasının 15. maddede belirtilen yöntem dışındadavacının istemi üzerine mahkemece ekinde idariyargının kesinleşmiş karar örneğiyle birlikteUyuşmazlık Mahkemesine gönderildiği ve bu sebeple görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASIN İNCELENMESİ: Raportör-Hakim GülşenAKAR PEHLİVAN’ın, davanın çözümündeidari yargının görevli olduğu yolundaki raporu iledosyadaki belgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarcagörevlendirilen Yargıtay Cumhuriyet Savcısı Halilİbrahim ÇİFTÇİ ile DanıştaySavcısı Yakup BAL’ın davada idari yargınıngörevli olduğu yolundaki sözlüaçıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, Karayolları Genel Müdürlüğünebağlı taşeron şirketlerdeçalışmış olan davacı tarafından,davalı idare ile Sendikalar arasında imzalanan protokolhükümlerine istinaden daimi işçi olarak istihdam edilmekamacıyla yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin16.08.2016 tarih ve E.196877 sayılı davalı idare işlemininiptali istemiyle açılmıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Karayolları GenelMüdürlüğü'ne bağlı taşeronşirketlerde çalışmış olan davacıtarafından, Karayolları GenelMüdürlüğünün üyesi bulunduğu TürkAğır Sanayi ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleriSendikası (TÜHİS) ile Türkiye Yol Yapıİnşaat İşçileri Sendikası (YOL-İŞ)ile Ulaştırma Denizcilik ve HaberleşmeBakanlığı'nın 16.04.2015 tarihli ve 85 sayılı,Çalışma ve Sosyal GüvenlikBakanlığı'nın 28.4.2015 tarihli ve 2878 sayılı,Maliye Bakanlığı'nın 29.04.2015 tarihli ve 4105sayılı yazılarına istinaden düzenlenerek 29.04.2015tarihinde imzalanan protokol ve 04.04.2016 tarihinde imzalanan ek protokoluyarınca sürekli işçi kadrosuna alınmakamacıyla yapılan başvurunun 16.08.2016 tarih ve E.196877sayılı davalı idare işlemi ile reddedilmesi üzerinebakılan davanın açıldığıanlaşılmıştır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesindekamu hizmetlerinin; memurlar, sözleşmeli personel, geçicipersonel ve işçiler eliyle gördürüleceğihükme bağlanmış olup, kamu kurum vekuruluşlarında çalışan işçilerin degeniş anlamda kamu görevlisi olduğu içtihatlarla kabuledilmiştir.
Öte yandan 2.7.2018 gün ve 703 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin Geçici 9. maddesinde;
" (1) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı GenelKadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameyürürlükten kaldırılmıştır. 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki cetvellerde yer alankadrolar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihtenitibaren altı ay içinde yeniden düzenlenerek genel kadro veusulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığıkararnamesine eklenir. Bu süre içinde anılan cetveller ile10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı Kanunun verdiği yetkiyedayanılarak yürürlüğe konulan kanun hükmündekararname ve ilgili Cumhurbaşkanlığı kararnameleri çerçevesindeyeniden teşkilatlanan kurumlara ait kadro ve pozisyonlar genel kadro veusulüne ilişkin ilgili Cumhurbaşkanlığıkararnamesi hükümleri çerçevesindegeçerliliğini korur." denilmiş ve bu madde uyarınca;
Genel Kadro ve Usulü Hakkında 2 sayılıCumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Sürekliişçi kadroları ve sözleşmeli personel pozisyonları"başlıklı 8. maddesinde;
" (1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesikapsamına giren kuruluşların,
a) Atölye, şantiye, fabrika ve çiftlik gibiişçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri ile temizlik,koruma ve güvenlik, bakım ve onarım gibi destek hizmetleriiçin Cumhurbaşkanınca sürekli işçi kadrosuihdas edilebilir.
b) Sürekli işçi kadroları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sürekliişçi kadroları ile değiştirilebilir, birimlerarası aktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlereilişkin bilgiler Devlet Personel Başkanlığınca bir ayiçerisinde Strateji ve BütçeBaşkanlığına bildirilir.
c) Sürekli işçi kadrolarından boşolanların açıktan atama amacıyla kullanılması,ilgili mevzuatı uyarınca yükümlü olduklarıengelli ve eski hükümlü işçi atamaları ilesürekli işçiyken askerlik görevi sebebiylekurumlarından ayrılanlardan muvazzaf askerlik hizmetidönüşü göreve başlayacaklar hariç DevletPersonel Başkanlığının görüşüüzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamınagiren kuruluşların,
a) Sözleşmeli personel pozisyonları; sayı, unvan,nitelik, sözleşme ücreti ve sürelerinin belirlenmesisuretiyle merkezde toplam sayı olarak, taşrada ise bölge veya ilbazında Cumhurbaşkanınca ihdas edilebilir.
b) Sözleşmeli personel pozisyonları Devlet PersonelBaşkanlığınca başka unvanlı sözleşmelipersonel pozisyonları ile değiştirilebilir, birimler arasıaktarmalarda da aynı usule uyulur. Bu işlemlere ilişkin bilgilerDevlet Personel Başkanlığınca bir ay içerisindeStrateji ve Bütçe Başkanlığına bildirilir.
c) Sözleşmeli personel pozisyonlarından boşolanların açıktan alım amacıylakullanılması, Devlet Personel Başkanlığınıngörüşü üzerine Strateji ve BütçeBaşkanlığının iznine tâbidir.
(3) İhdas ve izin işlemleri tamamlanmaksızınsürekli işçi ve sözleşmeli personelçalıştırılamaz.
(4) Boş kadro ve pozisyonlara yapılacak atamalar,atamanın yapıldığı tarihten itibaren bir ayiçerisinde Strateji ve Bütçe Başkanlığıile Devlet Personel Başkanlığına bildirilir. "hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümle, bu kararname kapsamına girenkuruluşların kanunla ve milletlerarası anlaşmalarla veyayıllık programlarla kurulması veya genişletilmesiöngörülen atölye, şantiye, fabrika ve çiftlikgibi işçi istihdamı zorunlu olan hizmet birimleri içinihtiyaç duyacakları sürekli işçikadrolarını mevcut kadrolarındankarşılayacakları, mevcut işçi kadrolarınınbu birimlerin ihtiyaçlarının karşılanmasınakafi gelmemesi halinde, Devlet Personel Dairesinin görüşüüzerine Strateji ve Bütçe Başkanlığı yenibirimlerin norm kadrolarını aşmamak üzere,bütçe imkanları gözönünde bulundurularak uygungörülebilecek kısmı kadar sürekli işçikadrosu vize edilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama UsulüKanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrasında idari dava türlerisayılmış olup, (a) bendinde; idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavalarının bir idari dava türü olduğubelirtilmiştir.
Uyuşmazlığa konu olayda, taşeron işçiolarak görev yapan davacının isteminin, tarafına kadrotahsis edilmesine ilişkin olması, bu isteğin reddine dairişlemin ise idari bir merci tarafından tesis edilmişbulunması ve kadro tahsisi isteminin reddine ilişkin işlemdenkaynaklanan uyuşmazlığın iş akdi ile ilgiliolmaması hususları birlikte değerlendirildiğinde; davagörüm ve çözümü yönünden idariyargının görev alanına girmektedir.
Bu durumda, uyuşmazlığın kamu kurum vekuruluşlarına ait kadroların ihdası, iptali vekullanılmasına dair esas ve usulleri düzenleyen mevzuattandoğduğu, idare hukuku esaslarına göre kadrokullanımına ilişkin olarak tesis edilen işlemin, kamugörevlileri mevzuatından kaynaklanan bir uyuşmazlık olarakdeğerlendirilmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davanın görüm veçözümündeidari yargı yeri görevliolduğundan, Antalya 4. İdare Mahkemesince verilen 19.12.2018 günve E:2017/336, K:2018/989 sayılı görevsizlik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N U Ç : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle Antalya4. İdare Mahkemesince verilen 19.12.2018 gün ve E:2017/336,K:2018/989 sayılı GÖREVSİZLİK KARARININKALDIRILMASINA, 24.02.2020 gününde OY BİRLİĞİİLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy