T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 800
KARAR NO : 2020 / 113
KARAR TR : 24.2.2020
ÖZET : Güneş enerji santrali (GES) projeleri kapsamında yapılan proje kontrol ve onay bedeli ödemelerinin, davalı Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı : D. E. Üretim San. Ve Tic. A.Ş.
Vekili : Av. B.A. A.
Davalı : Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş.
Vekili : Av. T.B.
O L AY : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilşirket tarafından, Adıyaman, Aydın, Muğla illerinde GüneşEnerji Santrali (GES), projeleri hazırlandıktan sonradavalı TEDAŞ’ın onayına sunulduğunu; davalıtarafından müvekkilinden proje onay bedelleri talep edildiğini;08.03.2017- 14.08.2017 tarihleri arasında ödemelerinyapıldığını; TEDAŞ tarafındanhesaplanarak talep edilen bu bedelin hukuki bir dayanağının bulunmadığını,bunun kesinleşmiş yargı kararları ile de sabitolduğunu, Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin 8. maddesinde;"Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay veonaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerive tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir.Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi buişlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzelkişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzelkişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzelkişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir. ”denildiğini; Bakanlığın; 3154 sayılı Kanunlatarafına verilmiş olan bu görevi, yetki devri ile TEDAŞ'adevretmiş bulunduğunu; Bakanlığın, Elektriküretim Santrallerinin proje onayları için herhangi bir bedeltalep etmez iken; yetkilendirilen TEDAŞ’ın, kanunaaykırı şekilde dava konusu bedelleri talep ettiğini; Bakanlığınherhangi bir bedel talep etmeden yaptığı bir işinTEDAŞ tarafından Hizmet Satışı olarakdeğerlendirilmesinin yanlış olduğunu; TEDAŞ’ın müvekkiline herhangi bir hizmet satmadığını, yetkilendirdiğimevzuat çerçevesinde ise hizmet satışı olarakbedel talep etmesinin mümkün olmadığını; Ankara10. İdare Mahkemesinin E:2017/120 Sayılı ve kesinleşenkararında da belirtildiği gibi "Elektrik Tesislerinin Projeonayı ve Kabul İşlemlerine ait yetkilendirmelereİlişkin Usul ve Esaslar” ile proje onayı ve kabulişlemlerine ilişkin hizmet bedeli alınmasıöngörülmüşse de, elektrik piyasasındalisanssız elektrik üretimi yapacak tesislere yönelik projeonayları için bedel alınacağına ilişkin birkurala, elektrik tesisleri proje yönetmeliği ile 6446 ve 3154sayılı kanunlar ve diğer mevzuatta yerverilmediğinden” davacının TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı- Araç veGereç Kira yönetmeliğine göre de bir bedel talepedemeyeceği açıktır.” denildiğini ifadeederek; yapılan ödemelerin(toplam 53.715,60 TL), ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi istemiyleadli yargı yerinde dava açmıştır.
Davalıvekili, süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde,davanın idari yargı yerinde çözülmesigerektiğinden bahisle görev itirazında bulunulmuştur.
ANKARA12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ: 11.7.2019 gün ve E:2019/116sayı ile, “Davanın mahiyeti gereği sebepsizzenginleşmeden kaynaklanması itibari ile davalı tarafınyargı yolu itirazının reddine” karar vermiştir.
Davalıvekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçe ileolumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte DanıştayBaşsavcılığı’na gönderilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: "(...) 2577 sayılı idari YargılamaUsulü Kanunu'nun 2/1 -a maddesinde, idari işlemler hakkındayetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukukaaykırı olduklarından dolayı iptalleri içinmenfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptaldavaları, idari dava türleri arasındasayılmıştır.
İdaretarafından, bir kamu hizmetinin yürütülmesidolayısıyla kamu gücü kullanılarak tek taraflıiradeyle tesis ettikleri icrai işlemler veya eylemlerden doğanuyuşmazlıkların idari yargı merciindeçözümlenmesi gerekmektedir.
İdarîişlemler, çeşitli hukukî etkiler doğurmakamacıyla yapılan tek yanlı ve icraî iradeaçıklamaları olarak tanımlandığında,"iradenin açıklanması" yönünden, buiradenin sahibi durumunda olan "İdarî makam" kavramıönem kazanmaktadır. Bu noktada, yalnızca işlemi yapanmerciye göre belirlenen organik ölçüt tekbaşına yeterli olmamaktadır. Yani idarenin her işlemiİdarî işlem olmadığı gibi, bütünİdarî işlemlerin kamu tüzel kişileri tarafındantesis edilmesi de söz konusu değildir. Bu açıdan,İdarî karar alma yetkisi ve gücüyledonatılmış olmalarına karşılık, gerekstatüleri ve gerekse teşkilatlanmaları ve yönetimleribakımından özel hukuk tüzel kişisi olup da, kamuhizmeti gören kuruluşlar, bu hizmetleri yerine getirirlerken kamumakamı gibi hareket etmekte ve işlemleri de idare hukukukurallarına tabi olmaktadır.
Yasamaorganı tarafından özel faaliyetler için söz konusuolmayacak bir ayrıcalıklar ve yükümlülüklerrejimine tabi tutulan ve sorumluluğu ile denetimi son tahlilde bir kamuotoritesi tarafından üstlenilen faaliyetler, kamu hizmeti olarakkabul edilmektedir. Kamu hizmeti yerine getirilirken sahip olunanayrıcalıklara dayanılarak, tek yanlı irade beyanıylatesis edilen, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka birdeyişle, kişilerin hukukî durumlarındadeğişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesizorunlu işlemler iptal davasına konu edilebileceği gibi, buişlemler nedeniyle uğranılan zararların tazmini içintam yargı davası açılması damümkündür.
Elektrikenerjisine ilişkin faaliyetleri, temel olarak “üretim”,“iletim”, “dağıtım” ve“ticaret” başlıkları altında toplamakmümkündür. Hizmetin kesintiye uğramasınınalternatif maliyetleri çok yüksek olduğu içinbütün bu faaliyetlerin bir koordinasyon içindeyürütülmesi şarttır. Bu amaçla, 4628sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile 2001 yılında kamutüzel kişiliğini haiz, İdarî ve maliözerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleriyerine getirmek, enerji piyasasını düzenlemek ve denetlemeküzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) kurulmuştur.
Elektrikpiyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile 6446sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatındadetaylı olarak düzenlenmiştir. 6446 sayılı Kanun'un 4.maddesi, elektrik piyasası faaliyetlerini, üretim, iletim,dağıtım, toptan veya perakende satışı, ithalat veihracatı ile piyasa işletimi faaliyetleri olaraksıralamıştır. Kanun'da elektrik enerjisi“iletim” faaliyetinin münhasıran Türkiye Elektrikİletim Anonim Şirketi tarafındanyürütülebileceği düzenlenmiştir. Diğerfaaliyetlerde ise, kamu tüzel kişilerinin yanında, özelhukuk tüzel kişilerinin de hizmetlerin yürütülmesinekatılabileceği öngörülmüştür. Elektrikpiyasası faaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özelayrımı yapılmaksızın, kural olarak, lisansalınması zorunluluğu getirilmiştir. Bu itibarla, elektrikpiyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamu hizmetigerekliliklerini sağlayacak uyum içinde yürütülmesiadına düzenleme, denetleme ve kolluk faaliyetlerinde bulunmaişlevlerinin kamu gücüyle yerine getirildiği bir kamuhizmeti faaliyeti olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
6446sayılı Elektrik Piyasası Kanununun "Lisanssızyürütülebilecek faaliyetler" başlıklı 14.maddesinde, lisans alma ve şirket kurmayükümlülüğünden muaf kişilerin sistemebağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ilesatışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasınailişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğihüküm altına alınmıştır.
6446sayılı Kanun uyarınca yürürlüğe konulanElektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimineİlişkin Yönetmeliğin "Bağlantı ve sistemkullanımı için başvuru" başlıklı 9.maddesinin 23/03/2016 tarihinde yeniden düzenlenen 2.fıkrasında,
"Hidrolikkaynağa dayalı üretim tesisleri bakımından ilgili ilözel idaresinden su kullanım hakkı izin belgesini alan vediğer kaynaklar bakımından bağlantı başvurusuuygun bulunan veya İlgili Şebeke İşletmecisitarafından teklif edilen alternatif bağlantı noktasıönerisini kabul edenler ile rüzgar ve güneş enerjisinedayalı başvurularda Teknik Değerlendirme Raporu olumlu olanlaraİlgili Şebeke İşletmecisi tarafındanBağlantı Anlaşmasına Çağrı Mektubugönderilir. Kendisine Bağlantı AnlaşmasınaÇağrı Mektubu gönderilen gerçek veya tüzelkişilere, söz konusu su kullanım hakkı izin belgesininalınma veya Bağlantı AnlaşmasınaÇağrı Mektubunun tebliğ tarihinden itibarenyüzseksen gün süre verilir. Gerçek veya tüzelkişiler söz konusu sürenin ilk doksan günüiçerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesiniBakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veyatüzel kişilerin onayına sunar. Proje onayına yetkili Kurumveya Kuruluş tarafından proje onayı için başvurudabulunan kişiler ile başvuru tarihlerini haftalık olarak internetsayfasında ilan eder. Doksan gün içinde proje onayıiçin başvuruda bulunmayan gerçek veya tüzelkişilerin bağlantı başvuruları geçersizsayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iadeedilir." düzenlemesi yer almıştır.
3154sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar BakanlığınınTeşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun 2. maddesine 6719sayılı Kanunla eklenen (j) bendinde;
"Elektriküretim, iletim, dağıtım ve tüketim tesislerinin millimenfaatlere ve modern teknolojiye uygun şekilde kurulması veişletilmesi için gerekli yükümlülükleri ileilgili olarak inceleme, tespit, raporlama, proje onay ve kabul işlemleriyapmak üzere; ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarını,14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunukapsamında dağıtım lisansı sahibi tüzelkişileri veya özel hukuk tüzel kişilerinigörevlendirmek, yetkilendirmek veya bu tüzel kişilerden hizmetsatın almak ve bu tüzel kişilerin nitelikleri,yetkilendirilmesi, hak ve yükümlülükleri ile bu tüzelkişilere uygulanacak yaptırımları ve diğer hususlarıyönetmelikle düzenlemek." Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığının görevleri arasındasayılmıştır.
Bubağlamda yürürlüğe konulan Elektrik Tesisleri ProjeYönetmeliğinin 4. maddesinin (ıı) bendinde; proje onaybiriminin (POB); elektrik tesislerinin, hesap ve raporlarınıinceleyerek proje paftalarını onaylamak üzeregörevlendirilmiş Bakanlık birimini veya bu amaçlaBakanlık tarafından yetkilendirilen DSİ, TEİAŞ,TEDAŞ, EDAŞ, EÜAŞ, OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum vekuruluşlarını ifade ettiği belirtilmiş,
AynıYönetmeliğin "Yetki devri" başlıklı 8.maddesinde;
"BuYönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay veonaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerive tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir.Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi buişlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzelkişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzelkişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzelkişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir..."düzenlemelerine yer verilmiştir.
3154sayılı Kanun ve Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğininverdiği yetki uyarınca tesis edilen 26/07/2016 tarih ve 19973sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işlemiile; elektrik tesislerinin proje onay, kabul ve tutanak onay işlemlerihususunda kurum ve kuruluşların yetkilendirilmesine ilişkin"Yetkilendirilme Tablosu" yürürlüğekonulmuş, bu tabloya göre lisanssız üretim tesisi olanGES'ler için davalı idare yetkilendirilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden; davacı şirketin, Adıyaman İli,Büyükkavaklı Mevkii, 154 ada, 4/B parsel sayılı;Aydın İli, Didim İlçesi, Yalıköy Mevkii 3092ada, 5 parsel sayılı; Muğla İli, Yatağan İlçesi,Kozağaç Mevkii, 174 ada, 26 parsel sayılı; Aydınİli, Didim İlçesi, Yalıköy Mevkii, 3089 ada, 123parsel sayılı; Muğla İli, Yatağan İlçesi,Kozağaç Mevkii, 174 ada, 26 parsel sayılı ve Aydınİli, Didim İlçesi, Yalıköy Mevkii, 3089-3092 ada,123-5 parsel sayılı taşınmazlarda kurulması planlananGüneş Enerjisi Santrali projelerinin onayı için Bakanlıktarafından yetkilendirilmiş kurum olan davalı idareyebaşvurduğu, davalı idare tarafından proje onayıiçin 23/08/2016 tarih ve 16-298 sayılı Yönetim Kurulukararı ile yürürlüğe konulan "ElektrikTesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine Ait Yetkilendirmelereİlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca, TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı, Araç veGereç Kira Yönetmeliği esaslarıçerçevesinde talep edilen proje onay bedellerinin (toplam53.715,60 TL) ödendiği ve bu bedellerin, tazmin yolu ile tahsiliamacıyla yargı yoluna başvurulduğuanlaşılmaktadır.
Olayda, davakonusu proje onay bedellerinin, TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı AraçGereç Kira Yönetmeliği; Elektrik Tesislerinin Proje Onayıve Kabul İşlemlerine Ait Hizmet Bedellerinin Hesaplanmasınaİlişkin Usul ve Esaslar'dan kaynaklandığıaçık olduğu; bu konuda yukarıda yerverilen mevzuat hükümleri uyarınca yetkilendirilen TEDAŞGenel Müdürlüğünce, kamu hukuku alanında, kamugücüne dayalı, re'sen ve tek yanlı olarak tesis edilenproje onay bedellerinin tazmini için açılan davadayargısal denetimin, İdarî yargıda yapılmasıgerektiği sonucuna varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenle, güneş enerji santrali projesiiçin alınan proje onay bedellerinin tazmin yolu ile tahsiliistemiyle açılan davada, 2247 sayılı Yasa'nın10'uncu maddesi uyarınca, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına vedosyanın Uyuşmazlık Mahkemesine gönderilmesine…”karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasanın 13. maddesine göre YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI: "(...) Bilindiği gibi,Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem veişlemlerine karşı yargı yolunun açıkolduğu kurala bağlanmıştır.
2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “İdariDava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı” kenar başlıklı 2. maddesinde, idaridava türleri: a) İdari işlemler hakkında yetki, şekil,sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırıolduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlaledilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdarieylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudanmuhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları,c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma vesözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç,kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılanher türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflararasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalarolarak sayılmıştır.
Elektrikenerjisine ilişkin faaliyetlerin bir koordinasyon içindeyürütülmesi amacıyla 4628 sayılı EnerjiPiyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve GörevleriHakkında Kanun ile 2001 yılında kamu tüzelkişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip ve bu Kanunile kendisine verilen görevleri yerine getirmek, enerji piyasasınıdüzenlemek ye denetlemek üzere EPDK kurulmuştur.
Elektrikpiyasası faaliyetleri, 4628 sayılı Kanun ile 6446sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuatındaayrıntılı olarak düzenlenmiş, 6446 sayılıKanunun 4. maddesinde elektrik piyasası faaliyetleri; "piyasadafaaliyet gösterecek tüzel kişilerin üretim, iletim,dağıtım, toptan satış, perakende satış,piyasa işletim, ithalat ve ihracat faaliyetleri" olaraksıralanmıştır. Kanunda elektrik enerjisi iletim faaliyetidışındaki diğer faaliyetlerde, kamu tüzelkişilerinin yanında, özel hukuk tüzel kişilerinin dehizmetlerin yürütülmesine katılabileceğiöngörülmüştür. Elektrik piyasasıfaaliyetlerinin yürütülmesinde kamu-özel ayrımıyapılmaksızın, kural olarak lisans alınmasızorunluluğu getirilmiştir.
Bu durumda,elektrik piyasası faaliyetlerinin, arz güvenliğini ve kamuhizmeti gerekliliklerini sağlayacak uyum içindeyürütülmesi adına düzenleme, denetleme ve kollukfaaliyetlerinde bulunma işlevlerinin kamu gücüyle yerinegetirildiği bir kamu hizmeti faaliyeti olduğuanlaşılmaktadır.
Öteyandan, elektriğin kamu hizmeti özelliği,“dağıtım” faaliyeti açısından elealındığında, 6446 sayılı Kanun,dağıtım şirketlerinin lisanslarında belirtilenbölgelerdeki tesislerde yenileme, ikame ve kapasite artırımyatırımlarını yapma, dağıtım sisteminebağlı ve/veya bağlanacak olan tüm sistemkullanıcılarına, eşit taraflar arasında ayrımgözetmeksizin elektrik enerjisi dağıtımı vebağlantı hizmeti sunma yükümlülüğügetirmiştir. Kanunda ve ilgili yönetmeliklerde,“dağıtım” faaliyetini yerine getirecekişletmelerin uyması gereken yükümlülükleraçıkça düzenlenmiştir. Buyükümlülüklerin yerine getirilmemesi doğrudan hizmetinaksamasına yol açacak niteliktedir. Bu nedenle elektrikpiyasası faaliyetlerinden "dağıtımın” kamuhizmeti niteliğinde olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.
Elektrikdağıtım piyasasının en temel aktörüTEDAŞ, tüzel kişiliğe sahip, 6446 sayılı Kanun,233 ve 399 sayılı KHK ve Ana Statü hükümlerisaklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiylesınırlı, elektrik dağıtımıyla, elektriğintüketicilere perakende satışı ve tüketicilereperakende hizmet verilmesi ile iştigal eden bir iktisadi devletteşekkülüdür.
6446sayılı Kanunun 14. maddesinde, lisans alma ve şirket kurmayükümlülüğünden muaf tutulacak kişilerinsisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ilesatışa, başvuru yapılmasına ve denetimyapılmasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikledüzenleneceği belirtilmiştir. Bu madde uyarıncayürürlüğe konulan Elektrik Piyasasında LisanssızElektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 9/2.maddesinde; "... diğer kaynaklar bakımındanbağlantı başvurusu uygun bulunan veya İlgili Şebekeİşletmecisi tarafından teklif edilen alternatifbağlantı noktası önerisini kabul edenler ile rüzgar vegüneş enerjisine dayalı başvurularda TeknikDeğerlendirme Raporu olumlu olanlara İlgili Şebekeİşletmecisi tarafından Bağlantı AnlaşmasınaÇağrı Mektubu gönderilir. Kendisine BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubu gönderilengerçek veya tüzel kişilere, ... BağlantıAnlaşmasına Çağrı Mektubunun tebliğ tarihindenitibaren yüzseksen gün süre verilir. Gerçek veyatüzel kişiler söz konusu sürenin ilk doksan günüiçerisinde üretim tesisi ve varsa irtibat hattı projesiniBakanlık veya Bakanlığın yetki verdiği kurum ve/veyatüzel kişilerin onayına sunar. Proje onayına yetkili Kurumveya Kuruluş tarafından proje onayı için başvurudabulunan kişiler ile başvuru tarihlerini haftalık olarak internetsayfasında ilan eder. Doksan gün içinde proje onayıiçin başvuruda bulunmayan gerçek veya tüzelkişilerin bağlantı başvuruları geçersizsayılarak sunmuş oldukları belgeler kendilerine iadeedilir." hükmü yer almaktadır.
Diğertaraftan, 3154 sayılı Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığının Teşkilat ve Görevleri HakkındaKanunun 2/1.j maddesinde, elektrik üretim, iletim, dağıtımve tüketim tesislerinin milli menfaatlere ve modern teknolojiye uygunşekilde kurulması ve işletilmesi için gerekliyükümlülükleri ile ilgili olarak inceleme, tespit,raporlama, proje onay ve kabul işlemleri yapmak üzere, ihtisassahibi kamu kurum ve kuruluşlarını, 6446 sayılı KanunKapsamında dağıtım lisansı sahibi tüzelkişileri veya özel hukuk tüzel kişilerinigörevlendirmek, yetkilendirmek veya bu tüzel kişilereuygulanacak yaptırımları ve diğer hususlarıyönetmelikle düzenlemek, Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığının görevleri arasındasayılmıştır. Bu maddeye göreçıkarılan Elektrik Tesisleri Proje Yönetmeliğinin4/1.jj maddesinde, proje onay biriminin (POB), elektrik tesislerinin, hesap veraporlarını inceleyerek proje paftalarını onaylamak üzeregörevlendirilmiş Bakanlık birimini veya bu amaçlaBakanlık tarafından yetkilendirilen DSÎ, TEİAŞ,TEDAŞ, EDAŞ, EUAŞ, OSB ve benzeri ihtisas sahibi kurum vekuruluşları ifade ettiği belirtilmiş; 8/1. maddesinde ise,Bu Yönetmelik kapsamındaki elektrik tesislerinin proje onay veonaylı projelerine göre yapılan tesislerin kabul işlemlerive tutanak onay işlemleri yetkisi Bakanlığa aittir.Bakanlık bu yetkisini doğrudan kullanabileceği gibi buişlemleri ihtisas sahibi kurum, kuruluş veya tüzelkişilerle birlikte yapabilir ya da kurum, kuruluş veya tüzelkişilerden hizmet alarak ya da bu kurum, kuruluş veya tüzelkişilere yetki devretmek suretiyle yaptırabilir."hükmüne yer verilmiştir. Bu Kanun ve Yönetmelikhükümleri gereğince Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı tarafından tesis edilen 26/07/2016 tarihli ve19973 sayılı işlemle; elektrik tesislerinin proje onay, kabul vetutanak onay işlemlerinin yapılması konusunda kurum vekuruluşların yetkilendirilmesine ilişkin olarakyürürlüğe konulan "Yetkilendirme Tablosu" ilelisanssız üretim tesisi olan GES projeleri için davalıidare yetkilendirilmiş, sonrasında bu yetkilendirilmeyenilenmiştir.
Bu itibarla,yukarıda bahsedilen düzenlemelerin birliktedeğerlendirilmesinden, dava konusu proje onay bedellerinin, TEDAŞGenel Müdürlüğü Hizmet Satışı,Araç ve Gereç Kira Yönetmeliği ile ElektrikTesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine Ait HizmetBedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslardankaynaklandığı, yukarıda belirtilen mevzuat uyarıncaçıkarılan Yetkilendirme Tablosu ile yetkilendirilen ve yinebelirtilen mevzuat hükümlerine göre üstünayrıcalıklara sahip olan, yükümlülükler rejiminetabi tutulan, sorumluluğu ve denetimi bir kamu otoritesi tarafındanüstlenilen kamu hizmeti niteliğindeki elektrik dağıtımfaaliyetini yürüten TEDAŞ Genel Müdürlüğütarafından kamu gücüne dayalı, re'sen ve tek yanlıolarak tesis edilen proje onay bedellerinin tazmini istemiyleaçılan davanın görüm veçözümünde idari yargı yerlerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle,Danıştay Başsavcılığının 2247sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince yapmışolduğu başvurunun kabulü ile Ankara 12. Asliye TicaretMahkemesinin 11/07/2019 tarihli ve 2019/116 Esas sayılıgörevlilik kararının kaldırılmasına kararverilmesi…” gerektiği yolunda düşüncevermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 24.2.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Başvuru yazısı ve dava dosyası üzerinde2247 sayılı Yasa'nın 27. maddesi gereğince yapılanincelemeye göre, davalı idare vekilinin, anılan Yasa'nın10/2 maddesinde öngörülen yönteme uygun olarakyaptığı görev itirazının reddedilmesi ve 12/1.maddede belirtilen süre içinde başvuruda bulunmasıüzerine Danıştay Başsavcısı'nca, 10. maddedeöngörülen biçimde, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarıldığıanlaşılmaktadır. Usule ilişkin herhangi bir noksanlıkbulunmadığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava,güneş enerji santrali (GES) projeleri kapsamında yapılanproje kontrol ve onay bedeli ödemelerinin, davalı TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesiistemiyle açmıştır.
TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) tüzelkişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine tabi,faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesi ilesınırlı, elektrik dağıtımıyla,elektriğin tüketicilere perakende satışı vetüketicilere perakende hizmeti verilmesiyle iştigal eden bir iktisadidevlet teşekkülüdür. Doğal tekel niteliğindekielektrik dağıtım faaliyeti 4628 sayılı Kanunöncesinde TEDAŞ tarafından gerçekleştirilmekte iken,4628 sayılı Kanun uyarınca, dağıtımsektörünün, EPDK tarafından verilen dağıtımlisanslarıyla bölgesel tekeller olarak işletilmesiöngörülmüştür. 17.03.2004 tarihinde YüksekPlanlama Kurulu'nun 2004/3 sayılı kararıyla onaylanarakyürürlüğe giren "Elektrik Enerjisi SektörüReformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi" (Strateji Belgesi)ile elektrik dağıtım ve üretim alanları içinözelleştirme girişimi başlatılaraközelleştirme uygulamalarına dağıtımsektöründen başlanacağı belirtilmiş, StratejiBelgesi'ndeki eylem planına uygun olarak ÖzelleştirmeYüksek Kurulu'nun 02.04.2004 tarih ve 2004/22 sayılıkararıyla TEDAŞ, özelleştirme programınaalınmıştır. Bu kapsamda, söz konusu YüksekPlanlama Kurulu kararı ekinde yer alan dağıtımbölgelerinin şirketleştirilmesinin tamamlanarakTEDAŞ'ın hissedarı olmuş ve dağıtım,perakende satış hizmeti yürüten 20 dağıtımşirketi oluşturulmuştur. 6446 sayılı ElektrikPiyasası Kanunu'nun 30. maddesi ile mülga 4628 sayılıKanun'un 14. maddesinin 2. fıkrasındaki "TEDAŞ'ınfaaliyet alanında yer alan ve dağıtım faaliyeti içingerekli olan işletme ve varlıklar üzerinde, mülkiyetisaklı kalmak kaydı ile TEDAŞ ile belirlenendağıtım bölgelerinde faaliyet göstermek üzerekurulan elektrik dağıtım şirketleri arasındaişletme hakkı devir sözleşmesi düzenlenebilir."kuralı uyarınca, TEDAŞ ile %100 hisselerine sahip olduğu 20elektrik dağıtım şirketi arasındadağıtım varlıklarının işletilmesineyönelik İdarî sözleşme niteliğine sahip"İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi"imzalanmış ve Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun07.11.2005 tarih ve 2005/125 sayılı kararıyla da; sermayesinin%100'ü TEDAŞ'a ait olan ve elektrik dağıtımbölgelerinde dağıtım lisansı ile TEDAŞ'ınuhdesinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkınasahip olan veya ileride sahip olacak dağıtım şirketlerininhisselerinin blok olarak satış yöntemi ileözelleştirilmesine karar verilmiştir.
Dağıtımbölgelerinin özelleştirilmesinde "İşletmeHakkı Devri"ne dayalı "Hisse Satış Modeli"uygulanmakta olup bu modele göre yatırımcı,özelleştirilen dağıtım şirketinin bulunduğu bölgedekielektrik dağıtım lisansına sahip tek şirketolmaktadır. Ancak, yatırımcının işletmehakkını devraldığı dağıtım tesisleri vebu tesislerin işletilmesinde varlığı zorunluunsurların mülkiyeti TEDAŞ'ın uhdesinde kalmaya devametmektedir. Yatırımcı, dağıtım şirketininhisselerinin sahibi olarak, TEDAŞ ile imzalanmış olanişletme hakkı devir sözleşmesi çerçevesindedağıtım varlıklarının işletme hakkınıelde etmektedir. Başka bir anlatımla, "hisse satışmodeli"nde, mevcut varlıklar ile özelleştirme sonrasıyatırımcı tarafından gerçekleştirilecekyatırımlar sonucu oluşacak yeni varlıklarınmülkiyeti TEDAŞ'ta kalırken, yatırımcı,dağıtım tesislerinin ve bu tesislerin işletilmesindevarlığı zorunlu diğer unsurların işletmehakkı ile birlikte tüm yeni yatırımlarıgerçekleştirme yükümlülüğünüüstlenmektedir. Ayrıca yatırımcı, işletmehakkı çerçevesinde vereceği hizmeti veüstlendiği yükümlülükleri, 4628 sayılıKanun ve ilgili alt düzenlemeler uyarınca ve EPDK'nın denetimialtında gerçekleştirmektedir.
Dava dosyanınincelenmesinden; davacı şirketin, Adıyaman İli,Büyükkavaklı Mevkii, 154 ada, 4/B parsel sayılı;Aydın İli, Didim İlçesi, Yalıköy Mevkii 3092ada, 5 parsel sayılı; Muğla İli, Yatağanİlçesi, Kozağaç Mevkii, 174 ada, 26 parselsayılı; Aydın İli, Didim İlçesi,Yalıköy Mevkii, 3089 ada, 123 parsel sayılı; Muğlaİli, Yatağan İlçesi, Kozağaç Mevkii, 174 ada,26 parsel sayılı ve Aydın İli, Didim İlçesi, YalıköyMevkii, 3089-3092 ada, 123-5 parsel sayılı taşınmazlardakurulması planlanan Güneş Enerjisi Santrali projelerininonayı için Bakanlık tarafından yetkilendirilmişkurum olan davalı idareye başvurduğu, davalı idaretarafından proje onayı için 23/08/2016 tarih ve 16-298sayılı Yönetim Kurulu kararı ileyürürlüğe konulan "Elektrik Tesislerinin ProjeOnayı ve Kabul İşlemlerine Ait Yetkilendirmelereİlişkin Usul ve Esaslar" uyarınca, TEDAŞ GenelMüdürlüğü Hizmet Satışı, Araç veGereç Kira Yönetmeliği esaslarıçerçevesinde talep edilen proje onay bedellerinin(toplam53.715,60 TL) ödendiği ve bu bedellerin, davalı TürkiyeElektrik Dağıtım A.Ş.'den (TEDAŞ) ödemetarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte iadesi/tazmini/ istemiyle davanın açıldığıanlaşılmaktadır.
Olayda;üstün ayrıcalıklara sahip olan veyükümlülükler rejimine tabi tutulan, sorumluluğu iledenetimi son tahlilde bir kamu otoritesi tarafından üstlenilen kamuhizmeti niteliğindeki elektrik dağıtım faaliyetiniyürüten davalı Türkiye Elektrik DağıtımAŞ. Genel Müdürlüğü (TEDAŞ) ile davacışirket arasında, dava konusu edilen proje onaybedellerinin, TEDAŞ Genel Müdürlüğü HizmetSatışı Araç Gereç Kira Yönetmeliği;Elektrik Tesislerinin Proje Onayı ve Kabul İşlemlerine AitHizmet Bedellerinin Hesaplanmasına İlişkin Usul ve Esaslar'dankaynaklandığı; bu konuda mevzuat hükümleri uyarıncayetkilendirilen TEDAŞ Genel Müdürlüğünce, kamuhukuku alanında, kamu gücüne dayalı, re'sen ve tekyanlı olarak tesis edilen proje kontrol ve onay bedellerininödenmesinden sonra, ödenen bedellerin iadesi içinaçılan davada uyuşmazlığın, idariyargı yerinde görülmesi gerektiği sonucunavarılmıştır.
Belirtilennedenlerle Danıştay Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile davalı vekilinin görevitirazının Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesince reddineilişkin 11.7.2019 gün ve E:2019/116 sayılı kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenleDanıştay Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile davalı vekilinin görev itirazının Ankara12. Asliye Ticaret Mahkemesince reddine ilişkin 11.7.2019 gün ve E:2019/116sayılı KARARININ KALDIRILMASINA, 24.02.2020gününde Üyelerden Şükrü BOZER, Mehmet AKSU veBirol SONER'in KARŞI OYLARI ve OY ÇOKLUĞU İLE KESİNOLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
KARŞI OY
DavalıTEDAŞ 14/02/2018 gün ve 30332 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan Ana Statüsünde de belirtildiği üzere;tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk vesorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi DevletTeşekkülüdür. Teşekkül; 6446 sayılıKanun, 233 ve 399 sayılı KHK ve bu Ana Statü hükümlerisaklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabidir.
Tarihselgelişim itibarıyla davalı kuruluşun hukukiyapısını incelemek gerekirse: Türkiye Elektrik Kurumu(TEK), Elektrik sektöründeki yapının yenidendüzenlenmesi amacıyla 1970 yılındaçıkarılan 1312 sayılı Kanun ile kurulmuş;özelleştirme politikaları çerçevesinde, BakanlarKurulunun 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Kararı ile,Türkiye Elektrik Üretim-İletim A.Ş. (TEAŞ) veTürkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ) adıaltında iki ayrı İktisadi Devlet Teşekkülü olarakyeniden yapılandırılmış ve 1994 yılındatüzel kişiliklerine kavuşmuşlardır. Daha sonra, dağıtım bölgeleri baz alınarak Kamu mülkiyetindekielektrik işletmelerinin yeniden yapılandırılmasısuretiyle elektrik enerjisi dağıtım hizmetlerinin özelleştirilmesinekarar verilmiş ve Yüksek Planlama Kurulu’nun 17.03.2004 tarihve 2004/3 sayılı Kararı İle kabul edilen “ElektrikSektörü Reformu ve Özelleştirme Stratejisi Belgesi”çerçevesinde Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun02.04.2004 tarih, 2004/22 sayılı kararı ile davalıŞirketin de bağlı olduğu TEDAŞ özelleştirmekapsam ve programına alınmış, dağıtımbölgeleri yeniden belirlenerek, Türkiye 21 dağıtımbölgesine ayrılmıştır.
Bundan sonraDavacı şirket ile Davalı TEDAŞ arasındadavalının özelleştirme kapsamına alınması ve20 ayrı dağıtım şirketine ayrılmasıkapsamında 24.07.2006 tarihinde "İşletme Hakkı DevirSözleşmesi" akdedildiği, Davacı BoğaziçiElektrik Dağıtım A.Ş (BEDAŞ) 2 Nisan 2004 tarihindealınan karar ile diğer tüm elektrik dağıtımbölgeleri gibi özelleştirme kapsamınaalındığı, Özelleştirme YüksekKurulu’nun 07.03.2013 tarih. 2013/20 sayılı kararıdoğrultusunda da BEDAŞ'ta bulunan davalı TEDAŞ’ınhisselerinin tamamının 1.960 milyon ABD Dolarıkarşılığında bedelle en yüksek teklifi verenCengiz-Kolin-Limak Ortak Girişim Grubuna İhale Şartnamesiçerçevesinde satıldığı, davalışirketin %100 kamu hissesinin 28.05.2013 tarihinde düzenlenen hissesatış sözleşmesiyle belirtilen girişim grubunadevredildiği anlaşılmıştır.
Tüm buanlatımlar itibarıyla; davacı şirketin, hisselerininözelleştirilmesinden önce Davalı TEDAŞ’abağlı bir ortaklık yapısıylaçalıştığı, bu kapsamda taraflar arasındamuhtelif tarihlerde, İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi veProtokoller imzalandığı, hisselerin tamamınınözelleştirilmesi sonrası ise devralan grup ileÖzelleştirme İdaresi Başkanlığıarasında hisse satış sözleşmesi düzenlendiğigörülmektedir.
6446Sayılı Elektrik Piyasası Kanunun 19/3 maddesinde:"Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerce yenidağıtım tesisleriyle ilgili yapılankamulaştırmaların gerektirdiği kamulaştırmabedelleri ile diğer giderler tarifeler yoluyla geri ödenir"
Hükmübulunmakta,
Davacıile davalı TEDAŞ arasında imzalanan "İşletmeHakkı Devir Sözleşmesi" hükümleriincelendiğinde;
"Amaç"başlıklı 1.1 maddesinde: "...buSözleşme’nin amacı; İstanbul İli AvrupaYakası Elektrik Dağıtım Bölgesi’nde yer alan veTEDAŞ uhdesinde bulunan Dağıtım Sistemi’nin,Dağıtım Tesisleri’nin ve DağıtımTesisleri’nin işletilebilmesi için varlığızorunlu diğer taşınır ve taşınmazların,mülkiyet hakkı saklı kalmak koşuluylaBOĞAZİÇİ Elektrik Dağıtım AnonimŞirketi’ne İşletme Hakkının devredilmesi ileDağıtım Tesisleri’nin ve gerekli diğerunsurların iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve yeniDağıtım Tesisi yapımının esaslarını vetabi olduğu hükümleri belirlemektir"
"SözleşmeninKonusu" başlıklı 3.1 maddesinde: "3.1.Sözleşme’nin konusunu; Sözleşmede yer alan kapsam veşartlar dâhilinde, Dağıtım Bölgesi’ndekimevcut ve yeni yapılacak elektrik DağıtımSistemi’nin, Dağıtım Tesisleri’nin veDağıtım Tesisleri’nin işletilebilmesi içinvarlığı zorunlu diğer taşınır vetaşınmazların Dağıtım Faaliyeti içinİşletme Hakkının Devri, bu tesislerin iyileştirilmesive güçlendirilmesi ile ihtiyaç duyulan yenidağıtım hat ve tesislerinin yapımı ve Sözleşme’ninherhangi bir şekilde sona ermesinde söz konusu bütüntesislerin TEDAŞ’a veya TEDAŞ’ın belirleyeceğikuruluşa geri devredilmesi ile bu konularda Tarafların her türlühak ve yükümlülüklerinin tespit edilmesioluşturmaktadır"
"SözleşmeninSüresi" başlıklı 4. Maddenin 4.1 kısmında:"4.3. Tarafların sözleşmede tanınan tek taraflıolarak sözleşmeyi sona erdirme hakları ileyürürlükteki mevzuatta öngörülen sona ermehalleri saklıdır"
"GeriDevir" başlıklı 12. Maddenin 12.9 kısmında:TEDAŞ İşletme Hakkı Devri sonrasında, Şirkettarafından Dağıtım Tesisleri’ne yönelikgerçekleştirilen ve sona erme ile birlikte TEDAŞ’adevredilen ve fiilen gerçekleşmiş yatırımlarınKurum tarafından onaylanmış tutarlarının tarifeleryoluyla geri alınamamış ana parasını, bu Sözleşme’ninsona erme tarihinden itibaren en geç bir yıl içerisindeŞirket’e öder.
"UyuşmazlıklarınÇözümlenmesi" başlığı altında;
14.1.BuSözleşme’den doğan uyuşmazlıklarınçözümünde münhasıran Ankara Mahkemeleri ve/veyaİcra Daireleri yetkilidir.
14.2. Busözleşme’den doğan uyuşmazlıklarınçözümünde Türk Hukuku uygulanacaktır.
Düzenlemeleriyer almaktadır.
Ayrıcadavacı ile davalı arasında TEDAŞ tarafından AvrupaYatırım Bankasından temin edilen kredilerden,davacının faaliyet alanında gerçekleştirilecek şehirşebekeleri projeleri için kullanılacak tutarın anapara vefaiz ile tüm ferilerinin geri ödemelerinin, dağıtımtarifelerinden elde edeceği gelirlerden karşılanmasınailişkin usul ve esasların belirlenmesine ilişkin protokollerimzalandığı, bu protokollerde de Ankara Mahkemeleri ileİcra Dairelerinin yetkili kılındığıgörülmektedir.
Bir kamuhizmetinin yürütülmesi için ihtiyaç duyulan malveya hizmet temini sırasında, "idarede kanunilik" ilkesigereğince idarenin belirli usul ve esaslara uyması zorunlu olup;işin sözleşmeye bağlanmasından önce geçenbu süreçte tesis edilen işlemlerin, kamu gücünedayalı, re'sen ve tek yanlı olması nedeniyle idari işlemniteliğini taşıması karşısında,yargısal denetiminin idare hukuku ilkelerine göre idari yargıyerlerince yapılacağı tartışmasızdır. Ancak,işin sözleşmeye bağlanmasından sonraki işlemlerinhangi hukuki rejime tabi olacağının tespiti için,yapılan sözleşmenin konusu ile içerdiğihüküm ve koşulların niteliğinin ayrıcaincelenmesi gerekecektir.
İdarisözleşme, idarenin kamusal yetkisine dayanarak, kamu hizmetigerekleri ve kamu yararı nedeniyle yaptıklarısözleşmelerdir. Bunlar idarenin ayrıcalıklı veüstün hak ve yetkilerini içerirler. İdare, bu sözleşmehükümlerinde tek yanlı değişiklik yapabilir ya dasözleşmenin feshine gidebilir, Bu nitelikte olmayan diğersözleşmeler ise, genelde özel hukuk alanında, özelhukuk kurallarına göre düzenlenir.
DavacıŞirketin gerçekleştirdiği yatırımharcamalarını tarifelere yansıtamayacağınailişkin EPDK kararlarına karşı idari yargı yerindeaçtığı davanın "TEDAŞ'ınyatırımlara ilişkin gerekli izinleri EPDK'danalmadığı" gerekçesiyle reddedildiği, bununüzerine Davacı tarafından aralarındaki sözleşmeve protokollere dayanarak TEDAŞ aleyhine adli yargı yerinemüracaat edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıdaözetlenen yasa düzenlemesi, sözleşme ve protokolhükümleri ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde;davacı özel hukuk, davalı TEDAŞ ise kamu hukuku tüzelkişisidir. Ancak TEDAŞ' ın özel hukuk hükümlerinetabi olduğu ana statüsünde açıkçadüzenlenmiştir. Davacı 6446 Sayılı ElektrikPiyasası Kanunun 19/3 maddesi uyarınca kendisine verilenyatırım bedellerini tarifeler yoluyla tahsil işlemini EPDKkararları nedeniyle gerçekleştiremeyince sözleşme veprotokollere dayanarak, Borçlar Hukuku ve Ticaret Hukuku ilkelerigereği alacak davası açmıştır.
Yukarıdabazı maddelerinden bölümler alıntılanansözleşme ile protokollerin, taraflara karşılıklıolarak çeşitli hak ve yükümlülüklergetirdiği, tarafların serbest iradelerine dayandığı,ticari nitelikli olduğu, kamu hukukunun ve dolayısıyla kamugücünün bu sözleşme ve protokollerde yerininbulunmadığı; tarafların karşılıklıfesih yetkilerinin bulunduğu gibi hususlara yer verildiğigörülmektedir.
Davacıile davalının özel hukuk hükümlerine tabioldukları tartışmasız olduğu gibi, dosyaya ibrazedilen sözleşme ve protokollerin incelenmesindesözleşmelerin tarafların serbest iradesi ile oluştuğugörülmektedir. Bu sebeplerle idari yargı yetkisi kapsamındaaçılmış bir idari dava bulunduğundan söz etmekolanaksız olduğundan; uyuşmazlığın, özelhukuk hükümlerine göre görüm veçözümünde adli yargı yerinin görevliolduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekimdağıtım şirketleri ile TEDAŞ arasındaİşletme Hakkı Devir Sözleşmesine dayananuyuşmazlıklarla ilgili adli yargı mercilerince verilen kararlaradair Yargıtay Hukuk Daireleri tarafından verilen ilamlar da buyöndedir.
Bu sebeplerledavanın görüm ve çözümünün adliyargı yerinin görevine girdiği görüşüyleçoğunluk kararına katılmıyoruz.24.2.2020
Üye Üye Üye
Şükrü Mehmet Birol
BOZER AKSU SONER
Full & Egal Universal Law Academy