T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 777
KARAR NO : 2020 / 26
KARAR TR : 27.1.2020
ÖZET : Davacının sahibi olduğu taşınmaza ilişkin su aboneliğiyle ilgili olarak, su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılım payı ve iskan ruhsat görüş belgesi adı altında tahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle açılan davanın, ADLİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :F.Y.
Vekili : Av. Y.
Davalı :Antalya Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü(ASAT)
Vekilleri :Av. İ. K., ve diğ.
O L A Y :Dava; davacının, Antalya ili, Serik İlçesi, AkçaalanMahallesi, 356 Ada, 23 Parselde kayıtlı taşınmazda bulunansu aboneliği ile ilgili olarak; Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğünün 48953 Makbuz Nolu 9.11.2018tarihli tahsil işleminin iptali ile fazlaya ilişkin haklarısaklı kalmak kaydıyla İskan Ruhsat Görüş Belgesive Katılım Payları adı altında KDV dahil tahsil edilentoplam 11.09,34 TL.nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ilebirlikte iadesi istemiyle idari yargı yerinde dava açılmıştır.
Davalıidare vekili süresi içinde verdiği cevap dilekçesinde;uyuşmazlığın adli yargı yerinde görülmesigerektiğinden bahisle, görev itirazında bulunmuştur.
ANTALYA 1.VERGİ MAHKEMESİ: 26.9.2019 gün ve E:2018/1433 sayı ile, “(…)2576sayılı Bölge İdare Mahkemeleri İdare Mahkemeleri veVergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un6.maddesinde; Vergi Mahkemelerinin, a) Genel bütçeye, İlÖzel İdareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim veharçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam vecezalan ile tarifelere ilişkin davaları, b) (a) bendindeki konularda6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili UsulüHakkındaki Kanunun uygulanmasına ilişkin davaları,c)diğer kanunlarla, verilen işleriçözümleyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Anılanmadde uyarınca, bir idari davanın vergi mahkemelerindeçözümlenebilmesi için, bu davanın, vergi, resim,harç ve benzeri mali yüküm veya bunların zam vecezalarına ilişkin olması gerekmektedir.
Uyuşmazlık,2462 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. Maddelerineistinaden iskan ruhsat görüş belgesi ve katılımpayı adı altında tahsil edilen tutarın iadesi istemindenkaynaklanmaktadır.
Dava konusuuyuşmazlık, yukarıda alıntısı yapılan 2576sayılı Kanununun 6. maddesinin (a) fıkrası kapsamındaolduğundan, davanın görüm veçözümünde görevli mahkemenin vergi mahkemesiolduğu sonucuna varılmaktadır.
Açıklanannedenlerle, davalı idarenin görev itirazının reddine…”ve Mahkemelerinin görevli olduğuna karar vermiştir.
Davalıidare vekili tarafından, süresi içinde verilen dilekçeile olumlu görev uyuşmazlığıçıkarılması istemiyle başvuruda bulunulmasıüzerine dilekçe, dava dosyası ile birlikte YargıtayCumhuriyet Başsavcılığı’nagönderilmiştir.
YARGITAYCUMHURİYET BAŞSAVCISI; “(…)Bilindiği gibi,03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun"Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları"başlıklı 15. maddesinin (d) bendinde; "Özelkanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç,katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsiliniyapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukukhükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atıksu ve hizmet karşılığı alacakların tahsiliniyapmak veya yaptırmak” belediyenin yetki ve imtiyazlarıarasında sayılmış iken, 20/11/1981 tarihli ve 2560sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun 1. maddesi ile, İstanbul Büyükşehir Belediyesininsu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekenher türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir eldenişletmek üzere İstanbul Büyükşehir Belediyesinebağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzelkişiliğini haiz bir kuruluş olarak İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmuştur.
2560sayılı Kanunun "Görev ve Yetkiler" kenarbaşlıklı 2. maddesinde, "İSKİ'nin görev veyetkileri şunlardır: / ... / b) Kullanılmış sular ileyağış sularının toplanması, yerleşimyerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız birbiçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya busulardan yeniden yararlanılması için abonelerdenbaşlanarak bu suların toplanacakları veyabırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisinetüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projeleregöre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıpişletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak,yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek /... / d) Su vekanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindekibelediyelere verilen görevleri yürütmek ve bu konulardakiyetkileri kullanmak, / ..." hükmüne; 13. maddesinde,"İSKİ'nin gelirleri aşağıdaki kaynaklardansağlanır: /a) Su satışı ve kullanılmışsuların uzaklaştırılmasına karşılık,tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, / b) BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerindenyararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılmapayları, / ..." hükmüne; 23. maddesinde, "Susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılması,septik çukurların boşaltılması giderleri içinayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetimve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gideryazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsimasrafları ve bir kar oranı esas alınır. / Tarifelerintespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ilebelirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Kanunun ek 5.maddesinde ise, "Bu Kanun diğer büyükşehirbelediyelerinde de uygulanır." hükmüne yer verilmeksuretiyle, söz konusu Kanun hükümlerinin tümbüyükşehir belediyelerinde geçerli olacağıvurgulanmıştır.
Öteyandan; atıksu altyapı tesisleri ile evsel katı atıkbertaraf tesislerinin kurulması, bakımı, onarımı,işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, bu tesislerle ilgiliolarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecek tam maliyetesaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarihli ve 27742 sayısında yayınlanarakyürürlüğe giren Atıksu Altyapı ve Evsel KatıAtık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul veEsaslara İlişkin Yönetmeliğin 4/1.a maddesinde, Yönetmeliğinuygulanmasında abone kavramının "su ve atıksu vekatı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veya faydalanacakgerçek veya tüzel kişiyi” ifade ettiği;"Abonelik" kenar başlıklı 10. maddesinde ise"atıksu altyapı yönetimlerinin hizmet vermekleyükümlü olduğu tüm gerçek ve tüzelkişilerin abone olmasının zorunlu olduğu" hükmebağlanmıştır.
Ayrıca,Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırlarıiçinde, su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliğinin"Tanımlar" kenar başlıklı 4. maddesinin birincifıkrasının (e) bendinde, Yönetmeliğinuygulanmasında abone kavramının AS AT ile hizmetsözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyi ifadeettiği vurgulanmış; 6. maddesinin birinci fıkrasında,"su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan, özel veya tüzelkişilerle su abone sözleşmesi yapılacağı"belirlenmiş, Ek 1. maddesinin birinci fıkrasında ise, "2464Sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87. ve 88. Maddeleri gereğibir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerineASAT Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden su ve kanalizasyon tesisleriharcamalarına katılma payı alınır."hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanınincelenmesinden, davacının, Antalya İli, Serikİlçesi, Akçaalan Mahallesi, 356 Ada, 23 Parselde yer alantaşınmazında bulunan 721715 numaralı su aboneliği ileilgili olarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve iskan görüş belgesi olarak tahsil edilentutarın yasal faiziyle iadesi istemiyle bakılan davanınaçıldığı; dosya kapsamında, söz konusutaşınmaz ile ilgi olarak su aboneliğinin de bulunduğuanlaşılmıştır.
Somut olay vemevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde, davalı idaretarafından tesis edilen işlemin; taraflar arasında bir abonelikilişkisinin bulunması hususu dikkate alındığında,söz konusu katılma payının, idareyle kişiarasında abonman sözleşmesiyle kurulan özel hukukilişkisi çerçevesinde ve hizmetkarşılığında maliyet-kâr esasına göreidarece belirlenen tarifeye dayanılarak alınan bir ücretolduğunun görüldüğü; anılan işleminiptali istemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümünün de adli yargının görevalanına girdiği sonucuna varılmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesinin 30/09/2019 tarihli ve E.-K.2019/574-596 sayılıkararında da benzer hususların vurgulandığıanlaşılmaktadır.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle 2247 sayılı Kanunun 10ve 13. maddeleri gereğince, olumlu görevuyuşmazlığı çıkarılmasına,dosyanın Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına gönderilmesine…” karar vermiştir.
Başkanlıkça,2247 sayılı Yasa’nın 13. maddesine göreDanıştay Başsavcısından da yazılıdüşüncesi istenilmiştir.
DANIŞTAYBAŞSAVCISI: “(…)İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su veKanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğükurulmasına dair, 20/11/1981 tarih ve 2560 sayılı"İstanbul Su ve Kanalizasyon idaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş ve Görevleri HakkındaKanunun, "Görev ve yetkiler" başlıklı 2'ncimaddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde,"Kullanılmış sular ile yağışsularının toplanması, yerleşim yerlerindenuzaklaştırılması ve zararsız bir biçimdeboşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yenidenyararlanılması için abonelerden başlanarak busuların toplanacakları veya bırakılacakları noktayakadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veyayaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya dakurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunlarınbakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekliyenilemelere girişmek", (d) bendinde "Su ve kanalizasyonhizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki belediyelere verilengörevleri yürütmek ve bu konulardaki yetkileri kullanmak,"İSKİ'nin görev ve yetkileri arasındasayılmış, 13'üncü maddesinde, İSKİ'ningelirlerinin; a) Su satışı veya kullanılmışsuların uzaklaştırılmasına karşılık,tarifesine göre abonelerden alınacak ücretler, b) BelediyeGelirleri Kanunu uyarınca, su ve kanalizasyon tesislerindenyararlananlardan ilgili belediye adına alınacak katılmapaylarına ait kaynaklardan sağlandığıbelirtilmiş, "Tarife tespit esasları" başlıklı23'üncü maddesinde de, "Su satışı, kanalizasyontesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurlarınboşaltılması giderleri için ayrı tarifeleryapılır. Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslarbir yönetmelik ile belirlenir." hükmüne yerverilmiştir.
AynıKanunun ek 5'nci maddesinde ise, "Bu Kanun diğerbüyükşehir belediyelerinde de uygulanır."hükmüne yer verilmek suretiyle söz konusu Kanununhükümlerinin tüm büyükşehir belediyelerindegeçerli olacağı vurgulanmıştır.
Bunlarındışında, atıksu altyapı tesisleri ile evsel katıatık bertaraf tesislerinin kurulması, bakımı,onarımı, işletilmesi, kapatılması ve izlenmesi, butesislerle ilgili olarak verilen tüm hizmetleri karşılayabilecektam maliyet esaslı tarifelerin; atıksu altyapı yönetimleri,büyükşehir belediyeleri ve belediyeler tarafındanbelirlenmesi, ayarlanması ve uygulanması yoluyla çevreselaltyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliğinisağlamak amacıyla hazırlanan ve Resmi Gazete'nin 27/10/2010tarih ve 27742 sayısında yayımlanarakyürürlüğe giren "Atıksu Altyapı ve EvselKatı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde UyulacakUsul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik’in 4'üncümaddesinin 1 'inci fıkrasının (a) bendinde, söz konusuYönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının "Suve atıksu ve katı atık hizmetlerinden faydalanan ve/veyafaydalanacak gerçek veya tüzel kişiyi" ifade ettiği;aynı Yönetmeliğin "Abonelik" başlıklı10'uncu maddesinde ise "Atıksu altyapı yönetimlerininhizmet vermekle yükümlü olduğu tüm gerçek vetüzel kişilerin abone olması zorunludur." düzenlemesiyer almıştır.
Yine, AntalyaBüyükşehir Belediyesi sınırları içinde, susatışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdekikullanılmış suların uzaklaştırılmasıile bu işlemlere ilişkin hizmetlerle ilgili tarifelerin hangiesaslara göre tespit edileceğini ve uygulanacağınıbelirlemek amacıyla hazırlanan Antalya Su ve Atıksu İdaresi(ASAT) Genel Müdürlüğü TarifelerYönetmeliği'nin "Tanımlar" başlıklı4'ncü maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde,Yönetmeliğin uygulanmasında abone kavramının ASAT ilehizmet sözleşmesi yapan gerçek veya tüzel kişiyiifade ettiği vurgulanmış; 6'ncı maddesinin birincifıkrasında da, "Su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan,özel veya tüzel kişilerle su abone sözleşmesiyapılır" düzenlemesine yer verilmiş, anılanYönetmeliğin Ek 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 87'nci ve 88'nci maddelerigereği bir programa göre yapılacak yeni; içme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerine(ASAT) Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadahilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılarak su vekanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınacağı hükme bağlanmıştır.
Dosyanınincelenmesinden; davacının Antalya İli, Serikİlçesi, Akçalan Mahallesi, 356 Ada, 23 Parseldekayıtlı taşınmazda bulunan su aboneliği ile ilgiliolarak su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve iskan görüş belgesi olarak tahsil edilentutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyle iş bu davanınaçıldığı ve dosya kapsamında söz konusutaşınmaz ile ilgili su aboneliğinin de bulunduğuanlaşılmıştır.
Somut olay vemevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi ve taraflararasında bir abonelik ilişkisinin bulunduğu hususu dikkatealındığında; davalı idarece tesis edilen işlemin,söz konusu katılma payının idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğuanlaşılmış olup, söz konusu işlemin iptaliistemiyle açılan işbu davanın görüm veçözümü adli yargının görev alanınagirmektedir.
SONUÇ :Açıklanan nedenle, 2247 sayılı Kanunun 13'üncü maddesigereğince yapılan başvurunun kabulü gerektiği…”yolunda düşünce vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; davalıvekilinin anılan Yasanın 10/2 maddesinde öngörülenyönteme uygun olarak yaptığı görevitirazının reddedilmesi ve 12/1. maddede belirtilen süreiçinde başvuruda bulunması üzerine YargıtayCumhuriyet Başsavcısınca, 10. maddede öngörülenbiçimde olumlu görev uyuşmazlığıçıkarıldığı anlaşılmaktadır.Usule ilişkin herhangi bir noksanlık bulunmadığından,görev uyuşmazlığının esasınınincelenmesine oy birliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada adli yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacınınsahibi olduğu taşınmaza ilişkin su aboneliğiyle ilgiliolarak, su ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılımpayı ve iskan ruhsat görüş belgesi adı altındatahsil edilen tutarın yasal faiziyle birlikte iadesi istemiyleaçılmıştır.
03/07/2005gün ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ‘’BelediyeninYetkileri ve İmtiyazları’’ başlıklı 15.maddesinin (d) bendinde, özel kanunları gereğince belediyeye aitvergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarınıntarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harçdışındaki özel hukuk hükümlerine göretahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmetkarşılığı alacakların tahsilini yapmak veyayaptırmak belediyenin yetki ve imtiyazları arasındasayılmış iken, 20.11.1981 tarih ve 2560 sayılıİstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri HakkındaKanun’un 1. maddesi ile, İstanbul BüyükşehirBelediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve buamaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanlarıdevralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbulBüyükşehir Belediyesine bağlı müstakilbütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz birkuruluş olarak İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi GenelMüdürlüğü kurulmuştur.
AnılanYasa’nın 13. maddesinin (a) bendinde, su satışı vekullanılmış suların uzaklaştırılmasınakarşılık, tarifesine göre abonelerden alınacakücretler İSKİ’nin gelirleri arasındasayılmış; aynı Yasa’nın değişik 23.maddesinde, “Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunanyerlerdeki kullanılmış sularınuzaklaştırılması, septik çukurlarınboşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır.Bu tarifelerin tespitinde yönetim ve işletme giderleri ile,amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen)yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve %10’danaşağı olmayacak nispetinde bir kâr oranı esasalınır.
Tarifelerintespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ilebelirlenir.” hükümlerine yer verilmiştir.
2560sayılı yasa çerçevesinde, Bakanlar Kurulunun 94 / 6516sayılı kararı ile, su ve atıksu hizmetleri ayrı birkurumsal yapı olarak Antalya Büyükşehir Belediyesinebağlı, kamu tüzel kişiliğinde ASAT GenelMüdürlüğü (Antalya Su ve Atıksu İdaresiGenel Müdürlüğü) kurulmuş ve karar 18.02.1995tarih ve 22206 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarakyürürlüğe girmiş, 2560 sayılıYasa’nın 23. maddesine göre düzenlenen “ASAT TarifelerYönetmeliği” çıkarılmıştır.
ASAT TarifelerYönetmeliği’nin “Katılım Payları”başlıklı EK 1. maddesinde;"2464 Sayılı BelediyeGelirleri Kanunu’nun 87 inci ve 88 inci maddeleri gereği birprograma göre yapılacak yeni; İçme, kullanma,endüstri suyu ve kanalizasyon yatırımları ilemevcutların genişletilmesi (tevsi), iyileştirilmesi(ıslahı) amacıyla yapılan harcamalar ve istek üzerineASAT Genel Müdürlüğünce yapılacak işlerintoplam yatırım giderleri üzerinden kanunun uygulamayönetmeliği uyarınca, tesislerin hizmet edeceği sahadâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerine paylaştırılaraksu ve kanalizasyon tesisleri harcamalarına katılma payıalınır" hükmü düzenlenmiştir.
ASAT,Anayasada belirtilen mahalli müşterek ihtiyaçlarıkarşılamak amacı doğrultusunda belediyelerce yerinegetirilen kamu hizmetleri arasında yer alan su ve kanalizasyonhizmetlerini yürütmek üzere; Büyükşehirbelediyesine bağlı, müstakil bütçeli ve kamutüzel kişiliğini haiz olarak kanunla kurulmuş bir kamukuruluşudur.
Böyleolmakla birlikte, bu kuruluşun kişilere sağladığıhizmete ilişkin işlemlerinin yargısal denetimini yapacakyargı düzenini belirleyebilmek için, işlemin özelhukuk ilişkilerinden veya kamusal yetkilerin kullanılmasındandoğup doğmadığına bakmak gerekir.
Kanalizasyontesisi işlemi, bir kamu hizmeti niteliğini taşımakta isede; ASAT bu hizmeti, yasal düzenlemeler ve sözleşmehükümleri çerçevesinde özel hukuk kurallarınagöre yürütmek durumundadır. Abone ile ASAT arasındayapılan abone sözleşmesi, daha çok tip sözleşmegörünümündedir. Hizmetten yararlanan kişinin,sözleşmeyi idareyle birlikte düzenlemesi yerinekatılımı söz konusudur. Ancak bu durum, idare ile kişiarasında kurulan özel hukuk ilişkisini kamu hukukuilişkisine dönüştürmez. Çünkü,birçok durumda hizmetin tekel niteliği ve çok kişiyegötürülme zorunluluğu, işin, çoğunluklatip sözleşmeler yoluyla ve kişilerin katılımı ilegerçekleşebilmesini olanaklı kılmaktadır.
Benzer olaydaMahkememizce verilen 26/09/2016 gün, E:2016/94, K:2016/382sayılı ilamı da uyuşmazlık özel hukukilişkisi kapsamında değerlendirilmiştir.
Öteyandan, Anayasa Mahkemesi 18.2.1985 günlü, E:1984/9, K:1985/4sayılı kararında, karayollarından, köprülerdenalınan geçiş parası, su, elektrik, havagazı,demiryolları, hava yolları, kimi hastane ücretleri gibi,ekonomik koşullara göre oluşturulan ve tesislerinbakımını, idamesini ve yeni yatırımlaryapılmasını sağlamak için yapılanödemeleri, belirli kamu hizmetleri karşılığındakişilerden alınan, resim, harç ve benzeri maliyükümlülüklerden ayrı kabul etmiştir.
Yukarıdabelirtilen Anayasa Mahkemesi ile Uyuşmazlık Mahkemesikararlarındaki “atık su bedelinin, vergi benzeri maliyükümlülük olmayıp, idareyle kişi arasındaabonman sözleşmesiyle kurulan özel hukuk ilişkisiçerçevesinde ve hizmet karşılığındamaliyet-kâr esasına göre idarece belirlenen tarifeyedayanılarak alınan bir ücret olduğu” yolundakikabulün sonuçları itibarıyla; idarenin faaliyetalanıyla ilgili olarak yürürlüğe koyduğuyönetmelik ile buna dayanan tarife kararlarının yargısaldenetiminin idari yargı yerinde -idare mahkemeleri-; abonmansözleşmesine dayanan bir alacak- borç ilişkisikapsamında tesis edilerek tahsili talep edilen işlemlerdenkaynaklanan davaların ise adli yargı yerindegörülüp çözümlenmesi gerekmekte olup, uygulamabu doğrultuda istikrar kazanmıştır.
Tüm buaçıklamalara göre, ortada davacı ile davalı idarearasında yapılmış bir abone sözleşmesinedayalı olarak ortaya çıkan uyuşmazlığınözel hukuk hükümlerine göre adli yargı yerindeçözümlenmesi gerekmektedir.
Belirtilen nedenlerle,Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nınbaşvurusunun kabulü ile Antalya 1. Vergi Mahkemesince verilen 26.9.2019gün ve E:2018/1433 sayılı görevlilik kararınınkaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeADLİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle YargıtayCumhuriyet Başsavcısı’nın BAŞVURUSUNUNKABULÜ ile Antalya 1. Vergi Mahkemesince verilen 26.9.2019 gün veE:2018/1433 sayılı GÖREVLİLİKKARARININ KALDIRILMASINA, 27.1.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy