T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/25
KARAR NO : 2020/9
KARAR TR : 27.01.2020
ÖZET: 2918 sayılı Yasa’nın 23. maddesinin beşinci fıkrasının (a) bendi ile 21. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın ADLİ YARGI YERİNDE çözümlenmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :U.Y.
Davalı :İ.V.
O L A Y :İstanbul Valiliği Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünceyapılan denetim sırasında, başka bir araca ait tescilliplakayı taktığı ve hurdaya çıkarılmışaracı karayolunda sürdü-ğünden bahisle, davacıadına 13.06.2019 gün ve IR-911995 seri-sıra sayılıTrafik İdari Para Cezası Karar Tutanağıdüzenlenerek, davacıya 2918 sayılı Karayolları TrafikKanunu’nun 23. maddesinin beşinci fıkrasının (a)bendi ile 21. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca toplamolarak 7.018,00 TL idari para cezası verilmiş, düzenlenenAraç Trafikten Men Tutanağı ile araç trafikten menedilerek muhafaza altına alınmıştır.
Davacı, idaripara cezasının iptali istemiyle adli yargı yerine itirazdabulunmuştur.
BAKIRKÖY 6. SULH CEZA HÂKİMLİĞİ:16.09.2019 gün ve D.İş: 2019/3377 sayı ile; idaripara cezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918 sayılıKanun’da bu para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemeningösterilmediği, ancak idari para cezasına konu işlemkapsamında aynı kişi ile ilgili olarak aracın trafikten menedilmesine de karar verildiği, bu durumda anılan Kanun’un 27/8.maddesi gereğince idari yargının görevli olduğugerekçesiyle, Uyuşmazlık Mahkemesinin konu ile ilgili emsalbir kararı da gösterilerek görevsizlik kararı vermiş, verilenkarar itiraz edilmeden kesinleşmiştir.
Davacı, bukez aynı istemle idari yargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBUL 5. İDARE MAHKEMESİ: 01.11.2019gün ve E:2019/1992 sayı ile; 2918 sayılı Kanun ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun hükümleri bir aradadeğerlendirildiğinde, 2918 sayılı Kanun’daöngörülen idari para cezasının Kabahatler Kanunu’ndabelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu vedavacının idari yargının görev alanına girentrafikten men işlemine karşı dava açmadığıdikkate alındığında, Kabahatler Kanunu’nun 3.maddesigereğince idari yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde görevli mahkemeninbelirlenmesinde dikkate alınacağından,uyuşmazlığa konu idari para cezasına karşıaçılan iş bu davanın görüm veçözümünün, anılan Kanun’un 27. maddesinin(1) numaralı bendi uyarınca adli yargı yerine ait olduğugerekçesiyle 2247 sayılı Uyuşmazlık MahkemesininKuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun’un 19.maddesi uyarınca görevli yargı yerinin belirtilmesi içinUyuşmazlık Mahkemesine başvurulmasına karar vermiştir.
İNCELEMEVE GEREKÇE:
UyuşmazlıkMahkemesinin Hicabi DURSUN’un başkanlığında,Üyeler Şükrü BOZER, Mehmet AKSU, Birol SONER, AydemirTUNÇ, Nurdane TOPUZ ve Ahmet ARSLAN’ınkatılımlarıyla yapılan 27.01.2020 tarihlitoplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre;
İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu, idari yargıdosyasının Mahkemece, ekinde adli yargı dosyası da teminedilmek suretiyle birlikte Uyuşmazlık Mahkemesi’ne gönderildiğive usule ilişkin işlemlerde herhangi bir noksanlıkbulunmadığı anlaşıldığından görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim Gülten FatmaBÜYÜKEREN’in, davanın çözümünde adliyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın adli yargının görevli olduğu yolundakisözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, 2918sayılı Yasa’nın 23. maddesinin beşincifıkrasının (a) bendi ile 21. maddesinin beşincifıkrası uyarınca verilen idari para cezasının kaldırılmasıistemiyle açılmıştır.
13.10.1983tarih ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belgeve plakaların araçlar üzerinde bulundurulmasızorunluluğu” başlığı altındadüzenlenen 23. maddesinde, “(Değişik: 3/10/2016-KHK-676/20md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/18 md.)
Araçtescil belgesi ve tescil plakasının, araç üzerinde uygundurumda bulundurulması zorunludur.
Araç tescil belgesini araçta bulundurmayan veya tescilplakasını monte edilmesi gereken yerin dışındafarklı bir yere takan sürücülere 92 Türk Lirasıidari para cezası verilir. Araç bilgileri doğrulanıncayave plaka uygun yere takılıncaya kadar araç trafikten menedilir.
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülereaykırı plaka takan, öngörülen sayıda plakatakmayan ya da farklı okunmasına veya okunamamasına neden olacakşekilde plakasında değişiklik yapan araç sahibine412 Türk Lirası idari para cezası verilir, plakanın uygunduruma getirilmesi için 7 gün süre tanınır. Busüre sonunda tescil plakalarını uygun duruma getirmeyenlerhakkında 844 Türk Lirası idari para cezası verilir vetescil plakası uygun duruma getirilinceye kadar araç trafikten menedilir.
Tescilli aracı plakasız kullanan sürücüye 1.698Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil plakasıtakılıncaya kadar araç trafikten men edilir.
Başkabir araca tescilli veya sahte plakayı takan veya kullananlara 5.000Türk Lirası idari para cezası verilir ve araç trafiktenmen edilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204üncü maddesi hükmüne görecezalandırılır.” denilmiş;
“Tescilbelgesi ve tescil plakası alma zorunluluğu ile hurdaya ayrılanaraçlar” başlığı altında düzenlenen21. maddesinde, “Tescil edilen araçlar, "Tescil Belgesi"ve "Tescil Plakası" alınmadan karayollarınaçıkarılamaz. (Ek cümle: 13/2/2011-6111/56 md.) Ancak, ilktescili yapılan araçlar için düzenlenen tescileilişkin geçici belgelerin geçerlilik süresiiçinde, tescil belgesi alma zorunluluğu aranmaz.
(Değişik:18/10/2018-7148/15md.) Birinci fıkra hükmüne uymayan sürücüler1.002 Türk lirası idari para cezası ilecezalandırılırlar.
(Değişik:18/10/2018-7148/15md.) Birinci fıkra hükmüne aykırılığıtespit edilen araçlar eksiklikleri giderilinceye kadar trafiktenmenedilir.
Tescilbelgesi geçersiz duruma gelince sürekli olarak, üzerinde eksikveya yanlış bilgi bulunması halinde geçici olarak trafikzabıtasınca geri alınır.
(Ek:18/10/2018-7148/15md.) Hurdaya çıkarılmış araçlarınkarayolunda sürülmesi yasaktır. Bu araçlarınkarayolunda sürüldüğünün tespiti hâlindesürücüsüne 2.018 Türk lirası idari para cezasıverilir ve bu araçlar trafikten menedilir. Ayrıca mülki amirtarafından el konulur ve aracın mülkiyeti kamuya geçer.
(Ek:18/10/2018-7148/15md.) Araçların hurdaya çıkarılmasına dairusul ve esaslar Yönetmelikte belirlenir.” hükmü yeralmıştır.
UyuşmazlıkMahkemesi, 2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesikapsamında araç tescil plakasına göre düzenlenenlerdışında trafik zabıtasınca uygulanan idari paracezalarına karşı açılan davaları; buuygulamanın idari ceza kapsamında bulunması; Yasada idaricezalarla ilgili davalarda görevli yargı yeriniaçıkça belli eden bir hükme yer verilmemesi; bu Yasadagösterilen adli cezalara hükmetmekle görevli mahkemeyeişaret eden 112. maddeye de herhangi bir atıfta bulunulmamışolması karşısında ve göreve ilişkin genelilkelere göre idari yargının görev alanındagörmüştür.
30.3.2005gün ve 25772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak1.6.2005 tarihinde yürürlüğe giren 30.3.2005 gün ve5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 6.12.2006 gün ve 5560sayılı Yasa’nın 31. maddesiyle değişik 3.maddesinde ise, “(1) Bu Kanunun;
a)İdarî yaptırım kararlarına karşı kanunyoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksinehüküm bulunmaması halinde,
b) Diğergenel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetinkamuya geçirilmesi yaptırımını gerektirenbütün fiiller hakkında,
uygulanır.”;Kanunun “Başvuru yolu” başlıklı 27.maddesinin 1. fıkrasında ise “idari para cezası vemülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idariyaptırım kararına karşı, kararın tebliğiveya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş güniçinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süreiçinde başvurunun yapılmamış olması halindeidari yaptırım kararı kesinleşir.” düzenlemeleriyer almıştır.
Budüzenlemelere göre; Kabahatler Kanunu’nun, idarîyaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkinhükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hükümbulunmaması halinde uygulanacağı; diğer Kanunlardagörevli mahkemenin gösterilmesi durumunda iseuygulanmayacağı anlaşılmaktadır.
Görevkuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan, görevkonusunda taraflar için bir müktesep hakdoğmayacağı; bu nedenle, yeni bir yasayla kabul edilengörev kurallarının, geçmişe de etkiliolacağı, bilinen bir genel hukuk ilkesidir.
Davanınaçıldığı andaki kurallara göre görevliolan mahkeme, yeni bir yasa ile görevsiz hale gelmiş ise,(davanın açıldığı anda görevli olan vefakat yeni yasaya göre görevsiz hale gelen) mahkemeningörevsizlik kararı vermesi gerekeceği; ancak, yeni yasadakigörev kuralının, değişikliğinyürürlüğe girmesinden sonra açılacak davalardauygulanacağına dair intikal hükümlerininvarlığı halinde, mahkemece görevsizlik kararıverilemeyeceği açıktır.
Diğertaraftan, dava görevsiz mahkemede açılmış, busırada yapılan bir kanun değişikliği ile görevsizmahkeme o dava için görevli hale gelmiş ise, mahkeme,artık görevsizlik kararı veremeyip (yeni kanuna göregörevli hale geldiği için) davaya bakmaya devam etmesigerekir.
İncelenenuyuşmazlıkta, öngörülen trafik paracezasının 5326 sayılı Kanun’un 16. maddesindebelirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 2918sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda da bu paracezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediğianlaşılmıştır. Bu durumda, Kabahatler Kanunu’nun5560 sayılı Kanun’la değişik 3. maddesindebelirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarınakarşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğerkanunlarda aksine hüküm bulunmaması halindeuygulanacağı nedeniyle, görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326sayılı Kanun hükümleri dikkatealınacağından, idari para cezasına karşıaçılan davanın görüm ve çözümünde,anılan Kanunun 27. maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca adliyargı yerinin görevli olduğu sonucunavarılmıştır.
Açıklanannedenlerle, İstanbul 5. İdare Mahkemesince yapılanbaşvurunun kabulü ile, Bakırköy 6. Sulh Ceza Hâkimliğinceverilen 16.09.2019 gün veD.İş: 2019/3377 sayılı görevsizlikkararının kaldırılması gerekmiştir.
S O N UÇ: Davanın çözümünde ADLİ YARGININgörevli olduğuna, bu nedenle, İstanbul 5. İdareMahkemesince yapılan BAŞVURUNUN KABULÜ ile, Bakırköy6. Sulh Ceza Hâkimliğince verilen 16.09.2019 gün ve D.İş:2019/3377 sayılıGÖREVSİZLİK KARARININ KALDIRILMASINA, 27.01.2020gününde OY BİRLİĞİ İLE KESİN OLARAKkarar verildi. Başkan Hicabi DURSUN Üye Şükrü BOZER Üye Mehmet AKSU Üye Birol SONER Üye Aydemir TUNÇ Üye Nurdane TOPUZ Üye Ahmet ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy