T.C.
UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019 / 718
KARAR NO : 2020 / 23
KARAR TR : 27.1.2020
ÖZET : Davacının, davalı Üniversiteye bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda uzman eğitmen olarak görev yaparken istifaya zorlanması sonucunda uğradığını ileri sürdüğü zararların tazmini istemiyle açılan davanın, İDARİ YARGI YERİNDE görülmesi gerektiği hk.
K A R A R
Davacı :E.F.
Vekili : Av. M.H. B.
Davalı : AcıbademÜniversitesi Rektörlüğü
Vekili :Av.U. Y.
O L A Y :Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin 11.05.1998tarihinden 31.08.2015 tarihine kadar Acıbadem Sağlık Grubuhastanelerinden olan I.H.’da çalıştığını,ardından “Uzman Eğitmen” olarakçalıştırılmak üzere davalı Üniversiteyetransfer edildiğini; müvekkil ile davalı arasında01.09.2015 tarihinde 1 yıl süreli hizmet sözleşmesiyapıldığını; “Uzman Eğitmen” olarakgörev yapacağının sözleşmenin 7.maddesinin 3.bendindedüzenlendiğini; iş akdinin haksız yere sonaerdirildiği 21.10.2016 tarihine kadar davalı ÜniversiteninSağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda uzman eğitmenolarak çalıştığını; taraflararasındaki hizmet sözleşmesi her ne kadar 1 yıl süreliolarak düzenlenmiş olsa da sözleşmenin süre sonu olan01.09.2016 tarihinde taraflarca feshedilmeyerek yenilendiğini; sözleşmeninyenilenmesi başlıklı 8.maddesinde “Üniversite veyasözleşmeli, sözleşme bitim tarihinden en az bir ayönce yazılı olarak bildirmek şartı ile tektaraflı olarak görevi sona erdirebilir. Bir aylık süreiçinde taraflarca bildirim yapılmaması halinde görevsüresi sözleşme bitim tarihinden itibaren aynışartlarla uzatılmış kabul edilir.” denildiğini, budüzenleme nedeniyle taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin,aynı şartlarla bir yıl uzadığını; müvekkilinin,2015-2016 sözleşme döneminde hakkedilmiş yıllıkizinlerin kullandırılmasını Sağlık Hizmetleri MeslekYüksek Okulu Müdürlüğünden talep ettiğini, ancakizinlerin kullandırılmayacağının müvekkilebildirildiğini; müvekkilinin aynı amaçla Rektörlüğebaşvurduğunu; Rektörlük onayı ile müvekkilinin 11gün yıllık izin kullandığını; Okulmüdürünün, müvekkilin rektörlüğebaşvurmasını bir şikayet olarak algıladığını,hazmedemediğini, bu durumu husumete dönüştürdüğünüve müvekkille uğraşmaya başladığını;hizmet sözleşmesinin yenilenmesinden sonra ekim ayıbaşında müvekkilinin rektörlüğeçağrıldığını, Sağlık HizmetleriMeslek Yüksek Okulu Müdürünün kendisiyleçalışmak istemediği, bu yüzden yenilenmişsözleşmenin sona erdirilmesi gerektiği bildirilerek,müvekkilden istifa etmesinin istenildiğini; ancak müvekkilininRektörlüğün sözlü istifa talebini reddettiğinive istifa etmediğini, bu görüşmeden sonra müvekkilininher gün Rektörlüğe çağrılarak istifayazorlandığını; Üniversite tarafındanmüvekkilinin çalışma odası ve dolaplarınınboşaltıldığını, eğitimuzmanlığı görevine filen son verildiğini, ayrıcamüvekkilinin görev yerinin değiştirildiğinin Rektörlüktarafından yazılı olarak bildirildiğini; müvekkilininsözleşmeyle hiç ilgisi olmayan işletmekoordinatörlüğüne bağlı depo hizmetlerinealındığını; buranın eğitimle hiç birilgisi bulunmayan, üniversitenin teknik servis, güvenlik, depoişlemlerini yürüten birim olduğunu; mevzuathükümlerine aykırı bu görevlendirmenin müvekkilincekabul edilmediğini; müvekkilinin, davalı Rektörlüğehitaben yazdığı 21.10,2016 tarihli istifa dilekçesiyle, yasalhaklarının kendisine ödenmesini talep ederek sözleşmeyitek taraflı olarak feshettiğini; istifadan sonra davalının07.11.2016 tarihinde 9.653,89 TL. maaş açıklamalıödeme yaptığını, hesaplamanın nasılyapıldığını bilmemekle beraber, bu ödemeninyapılmasının, sözleşmenin kendi kusurlarınedeniyle sona erdirildiğinin kanıtı olduğunu; sözleşmeninfeshedilmesiyle maaş ve ek ders ücreti kazançlarınıalamayan müvekkilinin büyük zarara uğradığını,ayda ortalama 5.200,00 TL. net kazançtan yoksunkaldığını, sözleşme süresinceödenmesi gereken aylık net maaşların müvekkiletazminat olarak ödenmesi gerektiğini ifade ederek; müvekkilinin uğramışolduğu zararların karşılanması için fazlayailişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıylaşimdilik 20.000,00 TL. nın, iş akdinin haksız vehukuka aykırı olarak sona erdiği 21.10.2016 tarihinden itibarenyasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle adliyargı yerinde dava açmıştır.
İSTANBULANADOLU 27.İŞ MAHKEMESİ: 31.1.2019 gün ve E:2017/1267,K:2019/64 sayı ile, “(…)Eldeki davada uyuşmazlık,davacının iş akdinin fesih sonucu davacının zararauğrayıp uğramadığı, uğramış isemiktarlarının ne olduğu ve davalıdan tahsilinin gerekipgerekmediği noktasında toplanmaktadır. Davacı vekili feshingeçersizliği sonucu davacınınuğradığı zararın davalıdan tahsilini talepetmiştir. Davalı idare tarafından davaya karşıherhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Yapılanyargılama ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğindedavacının davalı iş yerinde uzman eğitmen olarakgörev yaptığı, Vakıf Üniversitesindeöğretim elamanı olarak çalışandavacının Devlet Üniversitelerinde olduğu gibi idarisözleşme ile çalıştığı,uyuşmazlıkta idari yargının görevli olduğuanlaşılmış, (Yargıtay 9. H.D. 2015/25911 Esas ve2018/22599 Karar, 2018/2777 Esas ve 2018/21762 Karar sayılı ilamı)açılmış olan davanın yargı yolunun caizolmaması nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş vemahkememizce aşağıdaki şekilde hükümkurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Yargıyolunun caiz olmaması nedeni ile davanın usulden REDDİNE(…)”karar vermiş, bu karar istinaf yoluna başvurulmaksızınkesinleşmiştir.
Davacıvekili bu kez, müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarakistifaya zorlanması neticesinde uğradığı 33.173,33 TLzararın tazmini istemiyle idari yargıda davaaçmıştır.
İSTANBUL3. İDARE MAHKEMESİ: 25.9.2019 gün ve E:2019/1708 sayı ile,“(…)olayda, davacının, davalı üniversitedegörev yapmakta iken 21/10/2016 tarihinde kendi isteği ile istifaettiği anlaşılmakta olup, ortada davalı üniversitetarafından tesis edilmiş bir işlemden ve işlem nedeniyledoğmuş bir zarardan bahsedilemeyeceğinden, davacıtarafından yapılan feshin haklı olupolmadığının irdelenmesi gereken uyuşmazlıkta adliyargı yerinin (İş Mahkemesinin) görevli olduğusonucuna varılmıştır.
Açıklanannedenlerle;
-Davanınadli yargı yerinde çözümlenmesi gerektiğikanısıyla 2247 sayılı Kanunun 19. maddesine istinadengörevli yargı merciin belirlenmesi için (Mahkememizin davadosyasının aslı ile İstanbul Anadolu 27. İşMahkemesinin E:2017/1267 sayılı dosyasında mahkemesinin UYAPüzerinden gönderdiği dosyasının UyuşmazlıkMahkemesine gönderilmesine,) Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurulmasına, / -Uyuşmazlık Mahkemesi'nce bir kararverilinceye kadar iş bu dava dosyasınınbekletilmesine…” karar vermiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, Hicabi DURSUN’unBaşkanlığında, Üyeler: Şükrü BOZER,Mehmet AKSU, Birol SONER, Aydemir TUNÇ, Nurdane TOPUZ ve AhmetARSLAN'ın katılımlarıyla yapılan 27.1.2020günlü toplantısında:
I-İLKİNCELEME: Dosya üzerinde 2247 sayılı Yasa’nın27. maddesi uyarınca yapılan incelemeye göre; İdareMahkemesince, 2247 sayılı Yasa’nın 19. maddesine görebaşvuruda bulunulmuş olduğu ve usule ilişkin herhangi birnoksanlık bulunmadığıanlaşıldığından, görevuyuşmazlığının esasının incelenmesine oybirliği ile karar verildi.
II-ESASINİNCELENMESİ: Raportör-Hâkim TaşkınÇELİK’in, davanın çözümünde idariyargının görevli olduğu yolundaki raporu ile dosyadakibelgeler okunduktan; ilgili Başsavcılarca görevlendirilenYargıtay Cumhuriyet Savcısı Halil İbrahimÇİFTÇİ ile Danıştay Savcısı YakupBAL’ın davada idari yargının görevli olduğuyolundaki sözlü açıklamaları da dinlendikten sonra GEREĞİGÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava, davacının,davalı Üniversiteye bağlı Sağlık HizmetleriMeslek Yüksek Okulunda uzman eğitmen olarak görev yaparkenistifaya zorlanması sonucunda uğradığını ilerisürdüğü zararların tazmini istemiyleaçılmıştır.
Anayasanın“Yükseköğretim Kurumları”başlıklı 130. maddesinin birinci fıkrasında,“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarınadayanan bir düzen içinde milletin ve ülkeninihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmekamacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitlidüzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma,yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye veinsanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerdenoluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğesahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.”; ikincifıkrasında, “Kanunda gösterilen usul ve esaslaragöre, kazanç amacına yönelik olmamak şartı ilevakıflar tarafından, Devletin gözetim ve denetimine tabiyükseköğretim kurumları kurulabilir.”; onuncufıkrasında “Vakıflar tarafından kurulanyükseköğretim kurumları, mali ve idari konularıdışındaki akademik çalışmaları,öğretim elemanlarının sağlanması ve güvenlikyönlerinden, Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumlarıiçin Anayasada belirtilen hükümlere tabidir.”hükmüne yer verilmiş;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na5772 sayılı Kanun ile eklenen ve vakıflarca kurulacakyükseköğretim kurumları ile ilgili düzenlemelergetiren Ek Madde 2'de, “Vakıflar; kazanç amacınayönelik olmamak şartıyla ve mali ve idari hususlardışında, akademik çalışmalar, öğretimelemanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerindenbu Kanunda gösterilen esas ve usullere uymak kaydıyla,Yükseköğretim kurumları veya bunlara bağlı birimlerdenbirini veya birden fazlasını ya da bir üniversite veyayüksek teknoloji enstitüsüne bağlı olmaksızın,ekonominin ihtiyaç duyduğu alanlarda yüksek nitelikliişgücü yetiştirmek amacıyla, bu Kanunhükümleri çerçevesinde kalmak şartıyla meslekyüksekokulu kurabilir. Bu meslek yüksekokulu, kamu tüzelkişiliğini haiz olup, Cumhurbaşkanı kararı ilekurulur. Kurulacak meslek yüksekokullarına, meslek ve teknikeğitim bölgesinde gereksinim duyulması esastır.(1) ((1)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 135 inci maddesiyle, bufıkrada yer alan “Yükseköğretim Kurulunungörüşü alınarak Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı”şeklinde değiştirilmiştir.)”denilmiş; Ek Madde 5'de, “(Ek madde: 17/08/1983 - 2880/32 md.) (Değişikfıkra:28/12/1999-4498/1 md.) Vakıflarca kurulacakyükseköğretim kurumlarının, vakıf yönetimorganı dışında en az yedi kişiden oluşan birmütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyetüyeleri, vakıf yönetim organı tarafındandört yıl için seçilir, süresi biten üyeleryeniden seçilebilir. Mütevelli heyet üyelerinin yaşsınırlaması hariç Devlet memuru olma niteliklerine sahipbulunmaları ve en az üçte ikisinin lisans düzeyindeyükseköğrenim görmüş olması gerekir.Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkanseçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretimkurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarınınyöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlugörüşü alınarak mütevelli heyet tarafındanatanır. Mütevelli heyet; vakıf yükseköğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüdeyetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumundagörevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ilediğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını vegörevden alınmalarını onaylar,yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar veuygulamaları izler, ayrıca vakıfça hazırlananyönetmelik hükümlerine göre diğer görevleriyürütür.
Mütevelli heyetin toplantınisabı ve karar alınması ile ilgili hususlarda bu Kanunun 61inci maddesi hükmü uygulanır.” kuralına; aynıYasadaki Ek Madde 8'de ise, “(Ek madde: 17/08/1983-2880/32md.) Vakıfça kurulacakyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, Devletyükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibidüzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir.Öğretim elemanlarının nitelikleri Devletyükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarınınniteliklerinin aynıdır. DevletYükseköğretim kurumlarındaçalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluylabu kurumlardan çıkarılmışkişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarındagörev alamazlar.” kuralına yer verilmiştir.
Vakıf Yükseköğretim KurumlarıYönetmeliği’nin “Öğretim elemanları”başlıklı 23. maddesinde ise, “Öğretim elemanlarınınseçimi, değerlendirilmesi, seçilenlerin uygungörülen akademik unvanlarla görevlendirilmeleri veyükseltilmeleri yürürlükteki kanun ve yönetmelikhükümlerine uyularak vakıf yükseköğretim kurumununyetkili akademik organlarınca yapılır. Öğretim elemanlarınınatamalarında, devlet yükseköğretim kurumlarındakiatamalarda aranan şartlarailaveten vakıf yükseköğretim kurumununakademik yönden gerekli gördüğü şartlar daaranabilir. Vakıf meslek yüksekokullarındaözellikle uygulamalı derslerde görevlendirileceköğretim elemanlarının atanmasındaçalışma deneyimine sahip olması gözetilir.
Vakıf yükseköğretim kurumlarındagörev alacak olan akademik ve idari personelin çalışmaesasları 2547 sayılı Kanunda devlet üniversiteleriiçin öngörülen hükümlere tabidir. Bu personelinaylık ve diğer özlük hakları bakımından ise4857 sayılı İş Kanunu hükümleriuygulanır.” kuralı yer almıştır.
Davalı Acıbadem Mehmet AliAydınlar Üniversitesi de anılanmevzuat hükümleri çerçevesinde 2809sayılı “Yükseköğretim Kurumları TeşkilatıKanunu”nun Ek 74. maddesi ile vakıf yükseköğretim kurumlarınailişkin hükümlere tabi olmak üzere, kamu tüzelkişiliğine sahip olarak kurulmuştur.
İdari rejime dayalı olarakdüzenlenmiş bulunan Türkiye'nin idari yapısında, kamutüzel kişiliği idari yargının görevalanının belirlenmesinde kullanılan ölçütlerdenbirisidir. Kamu tüzel kişilerinin kuruluş amacı kamuyararı, faaliyet konuları ise kamu hizmetidir. Bu bağlamda, KamuTüzel Kişileri, özel hukuk tüzel kişilerine nazaranüstün ve ayrıcalıklı kamu gücüne sahiptirlerve tek taraflı işlemlerle yeni hukuki durum yaratabilirler. Bunedenle de personeli kamu hukukuna tabidir.
Kanunla kurulma ve kamu tüzelkişiliğine sahip olmanın yanı sıra, DevletÜniversitelerinde olduğugibi Vakıf Üniversitelerinin de Anayasal güvencealtına alınmış olan "Bilimsel Özerkliğesahip olmaları” bir diğerayrıcalığıdır. Üniversitelerde bilimselözerklik ilkesi benimsenirken güdülen amaç,yükseköğretimin çeşitli siyasal çevre vebaskı grupları ile düşünce kümelerinin etkisinin dışındatutarak, bilimsel amaç, hedefler ve gereksinimlerine bağlıolmalarını sağlamaktır. Bu nedenle de, bilimsel faaliyetinasli unsurları olan yükseköğretim elemanlarının,görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri gibiözlük haklarının kanunla düzenleneceği konusu,anayasal teminat altına alınmıştır.
Somut olay ve mevzuathükümleri birlikte irdelendiğinde; davalıÜniversitenin, sürekli ve düzenli nitelikteki kamu hizmetindeçalıştırdığı davacının;statüsü, göreve alınması, hak ve yetkileri gözetildiğinde,İdare Hukuku kapsamında bir kamu personeli olduğuaçıktır.
Olayda davacının haksız ve hukukaaykırı olarak istifaya zorlanarak sözleşmesinifeshettiğinden bahisle, uğradığı zararlarıntazmini istemiyle dava açıldığıgörülmüştür.
Bu bağlamda, davacınınsözleşmesinin feshinden kaynaklanan tazminat isteminin 2577sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun"İdari Dava Türleri ve İdari Yargı YetkisininSınırı" başlıklı 2. Maddesinin bfıkrasında belirtilen; “İdari eylem ve işlemlerdendolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlartarafından açılan tam yargı davaları”kapsamında idari yargı yerinde görülmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davanıngörüm ve çözümünde idari yargı yeri görevliolduğundan; İstanbul 3. İdare Mahkemesinin 25.9.2019gün ve E:2019/1708 sayılı başvurusunun reddigerekmiştir.
S O N UÇ : Davanın çözümündeİDARİ YARGININ görevli olduğuna, bu nedenle İstanbul3. İdare Mahkemesinin 25.9.2019 gün ve E:2019/1708 sayılıBAŞVURUSUNUN REDDİNE, 27.1.2020 gününde OYBİRLİĞİ İLE KESİN OLARAK karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye
Hicabi Şükrü Mehmet Birol
DURSUN BOZER AKSU SONER
Üye Üye Üye
Aydemir Nurdane Ahmet
TUNÇ TOPUZ ARSLAN
Full & Egal Universal Law Academy